ဒုဗ္ဘိက္ခကထာ

၁၆. သုသဿကာလေပီတိ သမ္ပန္နသဿကာလေပိ. အတိသမဂ္ဃေပီတိ အတိသယေန အပ္ပဂ္ဃေပိ၊ ယဒါ ကိဉ္စိဒေဝ ဒတွာ ဗဟုံ ပုဗ္ဗဏ္ဏာပရဏ္ဏံ ဂဏှန္တိ၊ တာဒိသေ ကာလေပီတိ အတ္ထော. သာလိအာဒိ ဓညံ ပုဗ္ဗဏ္ဏံ၊ မုဂ္ဂမာသာဒိ အပရဏ္ဏံ. ဒွိဓာ ပဝတ္တံ ဤဟိတံ ဧတ္ထာတိ ဒွီဟိတိကာတိ မဇ္ဈပဒလောပီဗာဟိရတ္ထသမာသောယမီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဒွိဓာ ပဝတ္တဤဟိတိကာ’’တိ. ဤဟနံ ဤဟိတန္တိ ဤဟိတသဒ္ဒေါယံ ဘာဝသာဓနောတိ အာဟ ‘‘ဤဟိတံ နာမ ဣရိယာ’’တိ. တတ္ထ ဣရိယာတိ ကိရိယာ. ကဿ ပနေသာ ကိရိယာတိ အာဟ ‘‘စိတ္တဣရိယာ’’တိ၊ စိတ္တကိရိယာ စိတ္တပ္ပယောဂေါတိ အတ္ထော. တေနေဝါဟ ‘‘စိတ္တဤဟာ’’တိ. ကထံ ပနေတ္ထ ဤဟိတဿ ဒွိဓာ ပဝတ္တီတိ အာဟ ‘‘လစ္ဆာမ နု ခေါ’’တိအာဒိ. တတ္ထ လစ္ဆာမ နု ခေါတိ ဣဒံ ဒုဂ္ဂတာနံ ဝသေန ဝုတ္တံ. ဇီဝိတုံ ဝါ သက္ခိဿာမ နု ခေါ၊ နောတိ ဣဒံ ပန ဣဿရာနံ ဝသေန ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဘိက္ခမာနာတိ ယာစမာနာ. ‘‘ဒုဟိတိကာ’’တိပိ ပါဌော. တတ္ထာပိ ဝုတ္တနယေနေဝတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဒွိ-သဒ္ဒဿ ဟိ ဒု-သဒ္ဒါဒေသေနာယံ နိဒ္ဒေသော ဟောတိ. ဒုက္ခံ ဝါ ဤဟိတံ ဧတ္ထ န သက္ကာ ကောစိ ပယောဂေါ သုခေန ကာတုန္တိ ဒုဟိတိကာ၊ ဒုက္ကရဇီဝိတပ္ပယောဂါတိ အတ္ထော.

ဒု-သဒ္ဒေ ဝါ ဥကာရဿ ဝကာရံ ကတွာ ဒွီဟိတိကာတိ အယံ နိဒ္ဒေသောတိ အာဟ ‘‘အထ ဝါ’’တိအာဒိ. ဗျာဓိ ရောဂေါတိ ဧတာနိ ‘‘အာတုရတာ’’တိ ဣမဿ ဝေဝစနာနိ. တေန သေတဋ္ဋိကာ နာမ ဧကာ ရောဂဇာတီတိ ဒဿေတိ. သော ပန ရောဂေါ ပါဏကဒေါသေန သမ္ဘဝတိ. ဧကော ကိရ ပါဏကော နာဠမဇ္ဈဂတံ ဂဏ္ဌိံ ဝိဇ္ဈတိ၊ ယေန ဝိဒ္ဓတ္တာ နိက္ခန္တမ္ပိ သာလိသီသံ ခီရံ ဂဟေတုံ န သက္ကောတိ. တေနာဟ ‘‘ပစ္ဆိန္နခီရ’’န္တိအာဒိ.

ဝုတ္တသဿန္တိ ဝပိတသဿံ. တတ္ထာတိ ဝေရဉ္ဇာယံ. သလာကာမတ္တံ ဝုတ္တံ ဧတ္ထာတိ သလာကာဝုတ္တာ၊ ပုရိမပဒေ ဥတ္တရပဒလောပေနာယံ နိဒ္ဒေသော. တေနာဟ ‘‘သလာကာ ဧဝ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ. ယံ တတ္ထ ဝုတ္တံ ဝါပိတံ၊ တံ သလာကာမတ္တမေဝ အဟောသိ၊ ဖလံ န ဇာယတီတိ အတ္ထော. သမ္ပဇ္ဇတီတိ စ ဣမိနာ ‘‘သလာကာဝုတ္တာ’’တိ ဧတ္ထာယံ ဝုတ္တသဒ္ဒေါ နိပ္ဖတ္တိအတ္ထောတိ ဒဿေတိ. သလာကာယာတိ ဝေဠုဝိလီဝတာလပဏ္ဏာဒီဟိ ကတသလာကာယ. ဓညဝိက္ကယကာနံ သန္တိကန္တိ ဓညံ ဝိက္ကိဏန္တီတိ ဓညဝိက္ကယကာ၊ တေသံ သမီပန္တိ အတ္ထော. ကယကေသူတိ ဓညဂဏှနကေသု. ကိဏိတွာတိ ဂဟေတွာ. ဓညကရဏဋ္ဌာနေတိ ကောဋ္ဌာဂါရဿ သမီပဋ္ဌာနေ၊ ဓညမိနနဋ္ဌာနေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဝဏ္ဏဇ္ဈက္ခန္တိ ကဟာပဏပရိက္ခကံ. နသုကရာ ဥဉ္ဆေန ပဂ္ဂဟေန ယာပေတုန္တိ ပဂ္ဂယှတီတိ ပဂ္ဂဟော၊ ပတ္တော. တေန ပဂ္ဂဟေန ပတ္တေနာတိ အတ္ထော၊ ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဘိက္ခာစရိယာယ ယာပေတုံ န သက္ကာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တေနေဝါဟ ‘‘ပဂ္ဂဟေန ယော ဥဉ္ဆော’’တိအာဒိ. နသုကရာတိ သုကရဘာဝေါ ဧတ္ထ နတ္ထီတိ နသုကရာ. ပိဏ္ဍာယ စရိတွာတိ ပိဏ္ဍာယ စရဏဟေတု. ဟေတုအတ္ထေပိ ဟိ တွာသဒ္ဒမေကေ ဣစ္ဆန္တိ.

ဥတ္တရာပထတော အာဂတာ၊ ဥတ္တရာပထော ဝါ နိဝါသော ဧတေသန္တိ ဥတ္တရာပထကာတိ ဝတ္တဗ္ဗေ နိရုတ္တိနယေန ‘‘ဥတ္တရာဟကာ’’တိ ဝုတ္တံ. တေနာဟ ‘‘ဥတ္တရာပထဝါသိကာ’’တိအာဒိ. ‘‘ဥတ္တရာပထကာ’’ဣစ္စေဝ ဝါ ပါဠိပါဌော ဝေဒိတဗ္ဗော. ကေစိ ပန ‘‘ဥတ္တရံ ဝိသိဋ္ဌံ ဘဏ္ဍံ အာဟရန္တီတိ ဥတ္တရာဟကာ၊ ဥတ္တရံ ဝါ အဓိကံ အဂ္ဃံ နေန္တီတိ ဥတ္တရာဟကာ’’တိအာဒိနာ အညေန ပကာရေန အတ္ထံ ဝဏ္ဏယန္တိ. အဿာနံ ဥဋ္ဌာနဋ္ဌာနေတိ အဿာနံ အာကရဋ္ဌာနေ. ဝေရဉ္ဇန္တိ ဝေရဉ္ဇာယံ. ဘုမ္မတ္ထေ ဟေတံ ဥပယောဂဝစနံ. မန္ဒိရန္တိ အဿသာလံ. အဿမဏ္ဍလိကာယောတိ ပညာယိံသူတိ ပရိမဏ္ဍလာကာရေန ကတတ္တာ အဿမဏ္ဍလိကာယောတိ ပါကဋာ အဟေသုံ. ဧဝံ ကတာနဉ္စ အဿသာလာနံ ဗဟုတ္တာ ဗဟုဝစနနိဒ္ဒေသော ကတော. ဒသန္နံ ဒသန္နံ အဿာနံ ဝသနောကာသော ဧကေကာ အဿမဏ္ဍလိကာတိပိ ဝဒန္တိ. အဒ္ဓါနက္ခမာ န ဟောန္တီတိ ဒီဃကာလံ ပဝတ္တေတုံ ခမာ န ဟောန္တိ၊ န စိရကာလပ္ပဝတ္တိနောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

ဂင်္ဂါယ ဒက္ခိဏာ ဒိသာ အပ္ပတိရူပဒေသော၊ ဥတ္တရာ ဒိသာ ပတိရူပဒေသောတိ အဓိပ္ပါယေနာဟ ‘‘န ဟိ တေ’’တိအာဒိ. ဂင်္ဂါယ ဒက္ခိဏတီရဇာတာ ဒက္ခိဏာပထမနုဿာ. ‘‘အမှာကံ ဗုဒ္ဓေါ’’တိ ဧဝံ ဗုဒ္ဓံ မမာယန္တီတိ ဗုဒ္ဓမာမကာ. ဧဝံ သေသေသုပိ. ပဋိယာဒေတုန္တိ သမ္ပာဒေတုံ. နိစ္စဘတ္တသင်္ခေပေနာတိ နိစ္စဘတ္တာကာရေန. ပုဗ္ဗဏှသမယန္တိ ဣဒံ ဘုမ္မတ္ထေ ဥပယောဂဝစနန္တိ အာဟ ‘‘ပုဗ္ဗဏှသမယေတိ အတ္ထော’’တိ. အစ္စန္တသံယောဂေ ဝါ ဣဒံ ဥပယောဂဝစနန္တိ ဒဿေတုံ ယထာ အစ္စန္တသံယောဂတ္ထော သမ္ဘဝတိ၊ တထာ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပုဗ္ဗဏှေ ဝါ သမယ’’န္တိအာဒိ. ဧဝန္တိ ဧဝံ ပစ္ဆာ ဝုတ္တနယေန အတ္ထေ ဝုစ္စမာနေ. နနု စ ဝိဟာရေ နိသီဒန္တာပိ အန္တရဝါသကံ နိဝါသေတွာဝ နိသီဒန္တိ၊ တသ္မာ ‘‘နိဝါသေတွာ’’တိ ဣဒံ ကသ္မာ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ဝိဟာရနိဝါသနပရိဝတ္တနဝသေနာ’’တိအာဒိ. ဝိဟာရနိဝါသနပရိဝတ္တနဉ္စ ဝိဟာရေ နိသိန္နကာလေ နိဝတ္ထမ္ပိ ပုန ဂါမပ္ပဝေသနသမယေ စာလေတွာ ဣတော စိတော စ သဏ္ဌပေတွာ သက္ကစ္စံ နိဝါသနမေဝါတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တေနေဝါဟ ‘‘န ဟိ တေ တတော ပုဗ္ဗေ အနိဝတ္ထာ အဟေသု’’န္တိ. ပတ္တစီဝရမာဒါယာတိ ပတ္တဉ္စ စီဝရဉ္စ ဂဟေတွာ. ဂဟဏဉ္စေတ္ထ န ကေဝလံ ဟတ္ထေနေဝ၊ အထ ခေါ ယေန ကေနစိ အာကာရေန ဓာရဏမေဝါတိ ဒဿေန္တော ယထာသမ္ဘဝမတ္ထယောဇနံ ကရောတိ ‘‘ပတ္တံ ဟတ္ထေဟီ’’တိအာဒိနာ.

ဂတဂတဋ္ဌာနေတိ အဿမဏ္ဍလိကာသု သမ္ပတ္တသမ္ပတ္တဋ္ဌာနေ. ဥဒုက္ခလေ ကောဋ္ဋေတွာ ကောဋ္ဋေတွာ ပရိဘုဉ္ဇန္တီတိ ဧတ္ထ ကသ္မာ ပန တေ ဘိက္ခူ သယမေဝ ဧဝံ ကတွာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ ကိမေဝံ လဒ္ဓံ ကပ္ပိယကာရကေဟိ ယာဂုံ ဝါ ဘတ္တံ ဝါ ပစာပေတွာ သယံ ဝါ ပစိတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ အာဟ ‘‘ထေရာနံ ကောစိ ကပ္ပိယကာရကော နတ္ထီ’’တိအာဒိ. ကပ္ပိယာကပ္ပိယဘာဝံ အနပေက္ခိတွာ ဘိက္ခူနံ ဧဝံ ကာတုံ သာရုပ္ပံ န ဟောတီတိ ဝတွာ ပုန အကပ္ပိယဘာဝမ္ပိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘န စ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ဘာဇနာဒိပရိဟရဏဝသေန ဗဟုဘဏ္ဍိကတာယ အဘာဝတော ဝုတ္တံ ‘‘သလ္လဟုကဝုတ္တိတာ’’တိ. သကံ သကံ ပဋိဝီသန္တိ အတ္တနော အတ္တနော ကောဋ္ဌာသံ. အပ္ပေါဿုက္ကာတိ သမဏဓမ္မတော အညတ္ထ နိရုဿာဟာ. တဒုပိယန္တိ တဒနုရူပံ. ပိသတီတိ စုဏ္ဏေတိ. ပုညဉာဏဝိသေသေဟိ ကတ္တဗ္ဗကမ္မဿ မနာပတာ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ပုညဝတာ’’တိအာဒိ. နန္တိ နံ ပတ္ထပုလကံ. ‘‘န တတော ပဋ္ဌာယာ’’တိ ဝစနတော တတော ပုဗ္ဗေ ဘဂဝတော ပိဏ္ဍာယ စရဏမ္ပိ ဒဿိတန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

လဒ္ဓါတိ လဘိတွာ. ‘‘လဒ္ဓေါ’’တိ ဝါ ပါဌော၊ ဥပဋ္ဌာကဋ္ဌာနံ နေဝ လဒ္ဓေါတိ အတ္ထော. ကဒါ ပန ထေရော ဥပဋ္ဌာကဋ္ဌာနံ လဒ္ဓေါတိ? ဝုစ္စတေ (ဒီ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၁၁၊ အ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁.၂၁၉-၂၂၃) – ဧကဒါ ကိရ ဘဂဝါ နာဂသမာလတ္ထေရေန သဒ္ဓိံ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော ဒွေဓာပထံ ပတ္တော. ထေရော မဂ္ဂါ ဥက္ကမ္မ ‘‘ဘဂဝါ အဟံ ဣမိနာ မဂ္ဂေန ဂစ္ဆာမီ’’တိ အာဟ. အထ နံ ဘဂဝါ ‘‘ဧဟိ ဘိက္ခု၊ ဣမိနာ ဂစ္ဆာမာ’’တိ အာဟ. သော ‘‘ဟန္ဒ ဘဂဝါ တုမှာကံ ပတ္တစီဝရံ ဂဏှထ၊ အဟံ ဣမိနာ ဂစ္ဆာမီ’’တိ ဝတွာ ပတ္တစီဝရံ ဆမာယံ ဌပေတုံ အာရဒ္ဓေါ. အထ ဘဂဝါ ‘‘အာဟရ ဘိက္ခူ’’တိ ဝတွာ ပတ္တစီဝရံ ဂဟေတွာ ဂတော. တဿပိ ဘိက္ခုနော ဣတရေန မဂ္ဂေန ဂစ္ဆတော စောရာ ပတ္တစီဝရဉ္စေဝ ဟရိံသု၊ သီသဉ္စ ဘိန္ဒိံသု. သော ‘‘ဘဂဝါ ဒါနိ မေ ပဋိသရဏံ၊ န အညော’’တိ စိန္တေတွာ လောဟိတေန ဂဠန္တေန ဘဂဝတော သန္တိကံ အာဂမိ. ‘‘ကိမိဒံ ဘိက္ခူ’’တိ စ ဝုတ္တေ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. အထ နံ ဘဂဝါ ‘‘မာ စိန္တယိ ဘိက္ခု၊ ဧတံ ကာရဏံယေဝ တေ နိဝါရယိမှာ’’တိ ဝတွာ သမဿာသေသိ.

ဧကဒါ ပန ဘဂဝါ မေဃိယတ္ထေရေန သဒ္ဓိံ ပါစီနဝံသမိဂဒါယေ ဇန္တုဂါမံ အဂမာသိ. တတြာပိ မေဃိယော ဇန္တုဂါမေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ နဒီတီရေ ပါသာဒိကံ အမ္ဗဝနံ ဒိသွာ ‘‘ဘဂဝါ တုမှာကံ ပတ္တစီဝရံ ဂဏှထ၊ အဟံ ဧတသ္မိံ အမ္ဗဝနေ သမဏဓမ္မံ ကရောမီ’’တိ ဝတွာ ဘဂဝတာ တိက္ခတ္တုံ နိဝါရိယမာနောပိ ဂန္တွာ အကုသလဝိတက္ကေဟိ အနွာသတ္တော ပစ္စာဂန္တွာ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. တမ္ပိ ဘဂဝါ ‘‘ဣဒမေဝ တေ ကာရဏံ သလ္လက္ခယိတွာ နိဝါရယိမှာ’’တိ ဝတွာ အနုပုဗ္ဗေန သာဝတ္ထိံ အဂမာသိ. တတ္ထ ဂန္ဓကုဋိပရိဝေဏေ ပညတ္တဝရဗုဒ္ဓါသနေ နိသိန္နော ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေ၊ ဣဒါနိမှိ မဟလ္လကော၊ ဧကစ္စေ ဘိက္ခူ ‘ဣမိနာ မဂ္ဂေန ဂစ္ဆာမာ’တိ ဝုတ္တေ အညေန ဂစ္ဆန္တိ၊ ဧကစ္စေ မယှံ ပတ္တစီဝရံ ဘူမိယံ နိက္ခိပန္တိ၊ မယှံ နိဗဒ္ဓုပဋ္ဌာကံ ဘိက္ခုံ ဇာနာထာ’’တိ. ဘိက္ခူနံ ဓမ္မသံဝေဂေါ ဥဒပါဒိ. အထာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဥဋ္ဌာယ ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ ‘‘အဟံ၊ ဘန္တေ၊ တုမှေယေဝ ပတ္ထယမာနော သတသဟဿကပ္ပါဓိကံ အသင်္ချေယျံ ပါရမိယော ပူရေသိံ၊ နနု မာဒိသော မဟာပညော ဥပဋ္ဌာကော နာမ ဝဋ္ဋတိ၊ အဟံ ဥပဋ္ဌဟိဿာမီ’’တိ အာဟ. တံ ဘဂဝါ ‘‘အလံ၊ သာရိပုတ္တ၊ ယဿံ ဒိသာယံ တွံ ဝိဟရသိ၊ အသုညာယေဝ သာ ဒိသာ၊ တဝ ဩဝါဒေါ ဗုဒ္ဓါနံ ဩဝါဒသဒိသော၊ န မေ တယာ ဥပဋ္ဌာကကိစ္စံ အတ္ထီ’’တိ ပဋိက္ခိပိ. ဧတေနေဝုပါယေန မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ အာဒိံ ကတွာ အသီတိမဟာသာဝကာ ဥဋ္ဌဟိံသု. သဗ္ဗေ ဘဂဝါ ပဋိက္ခိပိ.

အာနန္ဒတ္ထေရော ပန တုဏှီယေဝ နိသီဒိ. အထ နံ ဘိက္ခူ အာဟံသု ‘‘အာဝုသော၊ ဘိက္ခုသံဃော ဥပဋ္ဌာကဋ္ဌာနံ ယာစတိ၊ တွမ္ပိ ယာစာဟီ’’တိ. ယာစိတွာ လဒ္ဓဋ္ဌာနံ နာမ အာဝုသော ကီဒိသံ ဟောတိ၊ ကိံ မံ သတ္ထာ န ပဿတိ၊ သစေ ရောစေဿတိ၊ ‘‘အာနန္ဒော မံ ဥပဋ္ဌာတူ’’တိ ဝက္ခတီတိ. အထ ဘဂဝါ ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာနန္ဒော အညေန ဥဿာဟေတဗ္ဗော၊ သယမေဝ ဇာနိတွာ မံ ဥပဋ္ဌဟိဿတီ’’တိ အာဟ. တတော ဘိက္ခူ ‘‘ဥဋ္ဌေဟိ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဥဋ္ဌေဟိ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဒသဗလံ ဥပဋ္ဌာကဋ္ဌာနံ ယာစာဟီ’’တိ အာဟံသု. ထေရော ဥဋ္ဌဟိတွာ စတ္တာရော ပဋိက္ခေပေ စ စတဿော စ အာယာစနာတိ အဋ္ဌ ဝရေ ယာစိ.

စတ္တာရော ပဋိက္ခေပါ နာမ ‘‘သစေ မေ၊ ဘန္တေ ဘဂဝါ၊ အတ္တနာ လဒ္ဓံ ပဏီတံ စီဝရံ န ဒဿတိ၊ ပိဏ္ဍပါတံ န ဒဿတိ၊ ဧကဂန္ဓကုဋိယံ ဝသိတုံ န ဒဿတိ၊ နိမန္တနံ ဂဟေတွာ န ဂမိဿတိ၊ ဧဝါဟံ ဘဂဝန္တံ ဥပဋ္ဌဟိဿာမီ’’တိ ဝတွာ ‘‘ကံ ပနေတ္ထ၊ အာနန္ဒ၊ အာဒီနဝံ အဒ္ဒသာ’’တိ ဝုတ္တေ အာဟ ‘‘သစာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဣမာနိ ဝတ္ထူနိ လဘိဿာမိ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝတ္တာရော ‘အာနန္ဒော ဒသဗလေန လဒ္ဓံ ပဏီတံ စီဝရံ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ ဧကဂန္ဓကုဋိယံ ဝသတိ၊ ဧကနိမန္တနံ ဂစ္ဆတိ၊ ဧတံ လာဘံ လဘန္တော တထာဂတံ ဥပဋ္ဌာတိ၊ ကော ဧဝံ ဥပဋ္ဌဟတော ဘာရော’’’တိ. ဣမေ စတ္တာရော ပဋိက္ခေပေ ယာစိ.

စတဿော အာယာစနာ နာမ ‘‘သစေ၊ ဘန္တေ ဘဂဝါ၊ မယာ ဂဟိတံ နိမန္တနံ ဂမိဿတိ၊ သစာဟံ တိရောရဋ္ဌာ တိရောဇနပဒါ ဘဂဝန္တံ ဒဋ္ဌုံ အာဂတပရိသံ အာဂတက္ခဏေ ဧဝ ဘဂဝန္တံ ဒဿေတုံ လစ္ဆာမိ၊ ယဒါ မေ ကင်္ခါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တသ္မိံယေဝ ခဏေ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတုံ လစ္ဆာမိ၊ တထာ ယံ ဘဂဝါ မယှံ ပရမ္မုခံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ တံ အာဂန္တွာ မယှံ ကထေဿတိ၊ ဧဝါဟံ ဘဂဝန္တံ ဥပဋ္ဌဟိဿာမီ’’တိ ဝတွာ ‘‘ကံ ပနေတ္ထ၊ အာနန္ဒ၊ အာနိသံသံ ပဿသီ’’တိ ဝုတ္တေ အာဟ ‘‘ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ သဒ္ဓါ ကုလပုတ္တာ ဘဂဝတော ဩကာသံ အလဘန္တာ မံ ဧဝံ ဝဒန္တိ ‘သွေဝ၊ ဘန္တေ အာနန္ဒ၊ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ အမှာကံ ဃရေ ဘိက္ခံ ဂဏှေယျာထာ’တိ. သစေ ဘဂဝါ တတ္ထ န ဂမိဿတိ၊ ဣစ္ဆိတက္ခဏေယေဝ ပရိသံ ဒဿေတုံ ကင်္ခဉ္စ ဝိနောဒေတုံ ဩကာသံ န လစ္ဆာမိ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝတ္တာရော ‘ကိံ အာနန္ဒော ဒသဗလံ ဥပဋ္ဌာတိ၊ ဧတ္တကမ္ပိဿ အနုဂ္ဂဟံ ဘဂဝါ န ကရောတီ’တိ. ဘဂဝတော စ ပရမ္မုခါ မံ ပုစ္ဆိဿန္တိ ‘အယံ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဂါထာ ဣဒံ သုတ္တံ ဣဒံ ဇာတကံ ကတ္ထ ဒေသိတ’န္တိ. သစာဟံ တံ န သမ္ပာယိဿာမိ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝတ္တာရော ‘ဧတ္တကမ္ပိ၊ အာဝုသော၊ န ဇာနာသိ၊ ကသ္မာ တွံ ဆာယာ ဝိယ ဘဂဝန္တံ န ဝိဇဟန္တော ဒီဃရတ္တံ စိရံ ဝိစရီ’တိ. တေနာဟံ ပရမ္မုခါ ဒေသိတဿပိ ဓမ္မဿ ပုန ကထနံ ဣစ္ဆာမီ’’တိ. ဣမာ စတဿော အာယာစနာ ယာစိ. ဘဂဝါပိဿ အဒါသိ. ဧဝံ ဣမေ အဋ္ဌ ဝရေ ဂဟေတွာ နိဗဒ္ဓုပဋ္ဌာကော အဟောသိ.

တဿေဝ ဌာနန္တရဿ အတ္ထာယ ကပ္ပသတသဟဿံ ပူရိတာနံ ပါရမီနံ ဖလံ ပါပုဏိ၊ ပါပုဏိတွာ စ ဥပဋ္ဌာကာနံ အဂ္ဂေါ ဟုတွာ ဘဂဝန္တံ ဥပဋ္ဌဟိ. ထေရော ဟိ ဥပဋ္ဌာကဋ္ဌာနံ လဒ္ဓကာလတော ပဋ္ဌာယ ဘဂဝန္တံ ဒုဝိဓေန ဥဒကေန တိဝိဓေန ဒန္တကဋ္ဌေန ပါဒပရိကမ္မေန ပိဋ္ဌိပရိကမ္မေန ဂန္ဓကုဋိပရိဝေဏသမ္မဇ္ဇနေနာတိ ဧဝမာဒီဟိ ကိစ္စေဟိ ဥပဋ္ဌဟန္တော ‘‘ဣမာယ နာမ ဝေလာယ သတ္ထု ဣဒံ နာမ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ဣဒံ နာမ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတွာ တံ တံ နိပ္ဖါဒေန္တော မဟတိံ ဒဏ္ဍဒီပိကံ ဂဟေတွာ ဧကရတ္တိံ ဂန္ဓကုဋိပရိဝေဏံ နဝ ဝါရေ အနုပရိယာယတိ. ဧဝဉှိဿ အဟောသိ ‘‘သစေ မေ ထိနမိဒ္ဓံ ဩက္ကမေယျ၊ ဘဂဝတိ ပက္ကောသန္တေ ပဋိဝစနံ ဒါတုံ နာဟံ သက္ကုဏေယျ’’န္တိ. တသ္မာ သဗ္ဗရတ္တိံ ဒဏ္ဍဒီပိကံ ဟတ္ထေန န မုဉ္စတိ၊ ဧဝမေတဿ နိဗဒ္ဓုပဋ္ဌာကဋ္ဌာနဿ အလဒ္ဓဘာဝံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘နော စ ခေါ ဥပဋ္ဌာကဋ္ဌာနံ လဒ္ဓါ’’တိ. နိဗဒ္ဓုပဋ္ဌာကော နာမ နတ္ထီတိ နိယတုပဋ္ဌာကော နာမ နတ္ထိ. အနိယတုပဋ္ဌာကာ ပန ဘဂဝတော ပဌမဗောဓိယံ ဗဟူ အဟေသုံ၊ တေ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကဒါစိ နာဂသမာလတ္ထေရော’’တိအာဒိ. ဉာတိ စ သော ပသတ္ထတမဂုဏယောဂတော သေဋ္ဌော စာတိ ဉာတိသေဋ္ဌော. ဧဝရူပေသု ဌာနေသု အယမေဝ ပတိရူပေါတိ အာပဒါသု အာမိသဿ အဘိသင်္ခရိတွာ ဒါနံ နာမ ဉာတကေနေဝ ကာတုံ ယုတ္တတရန္တိ အဓိပ္ပါယော.

မာရာဝဋ္ဋနာယာတိ မာရေန ကတစိတ္တာဝဋ္ဋနာယ၊ မာရာနုဘာဝေန သဉ္ဇာတစိတ္တသမ္မောဟေနာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တေနေဝါဟ ‘‘အာဝဋ္ဋေတွာ မောဟေတွာ’’တိအာဒိ. တိဋ္ဌန္တု။ပေ။ တမ္ပိ မာရော အာဝဋ္ဋေယျာတိ ဖုဿဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကတုပစိတဿ အကုသလကမ္မဿ တဒါ လဒ္ဓေါကာသဝသေန ဥပဋ္ဌိတတ္တာ. ဝုတ္တဉှေတံ အပဒါနေ –

‘‘ဖုဿဿာဟံ ပါဝစနေ၊ သာဝကေ ပရိဘာသယိံ၊

ယဝံ ခါဒထ ဘုဉ္ဇထ၊ မာ စ ဘုဉ္ဇထ သာလယော.

‘‘တေန ကမ္မဝိပါကေန၊ တေမာသံ ခါဒိတံ ယဝံ၊

နိမန္တိတော ဗြာဟ္မဏေန၊ ဝေရဉ္ဇာယံ ဝသိံ တဒါ’’တိ. (အပ. ထေရ ၁.၃၉.၈၈-၈၉)၊

ပရိယုဋ္ဌိတစိတ္တောတိ ပရိယောနဒ္ဓစိတ္တော၊ အဘိဘူတစိတ္တောတိ အတ္ထော. အာဝဋ္ဋိတပရိယောသာနေ အာဂမိံသူတိ မာရေန အာဝဋ္ဋေတွာ ဂတေ ပစ္ဆာ အာဂမိံသု. အဝိသဟတာယာတိ အသက္ကုဏေယျတာယ. အဘိဟဋဘိက္ခာယာတိ ပစိတွာ အဘိဟရိယမာနဘိက္ခာယ. နိဗဒ္ဓဒါနဿာတိ ‘‘ဧတ္တကံ ကာလံ ဘဂဝတော ဒဿာမာ’’တိ နိစ္စဘတ္တဝသေန ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဌပိတဒါနဿ. အပ္ပိတဝတ္ထဿာတိ ‘‘ဣဒံ ဗုဒ္ဓဿ စတုပစ္စယပရိဘောဂတ္ထ’’န္တိ ဝိဟာရံ နေတွာ ဒိန္နဝတ္ထုနော. န ဝိသဟတီတိ န သက္ကောတိ. အဘိဟဋဘိက္ခာသင်္ခေပေနာတိ အဘိဟဋဘိက္ခာနီဟာရေန. ဗျာမပ္ပဘာယာတိ သမန္တတော ဗျာမမတ္တာယ ပဘာယ. ဧတ္ထ စ အနုဗျဉ္ဇနာနံ ဗျာမပ္ပဘာယ စ နိပ္ပဘာကရဏံ အန္တရာယောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တေနေဝါဟ ‘‘စန္ဒိမသူရိယဒေဝဗြဟ္မာနမ္ပိ ဟီ’’တိအာဒိ. အနုဗျဉ္ဇနာနံ ဗျာမပ္ပဘာယ ဧကာဗဒ္ဓတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘အနုဗျဉ္ဇနဗျာမပ္ပဘာပ္ပဒေသံ ပတွာ’’တိ. သဗ္ဗညုတညာဏဿ အန္တရာယော နာမ ဉေယျဓမ္မေသု အာဝရဏံ.

အဿောသိ ခေါ ဘဂဝါ ဥဒုက္ခလသဒ္ဒန္တိ ကိံ သယမေဝ ဥပ္ပန္နံ ဥဒုက္ခလသဒ္ဒံ အဿောသီတိ စေတိ အာဟ ‘‘ပတ္ထပတ္ထပုလကံ ကောဋ္ဋေန္တာန’’န္တိအာဒိ. အတ္ထသဉှိတန္တိ ပယောဇနသာဓကံ. အနတ္ထသဉှိတေတိ အနတ္ထနိဿိတေ ဝစနေ. ဃာတာပေက္ခံ ဘုမ္မဝစနံ. ယသ္မိဉ္စ ယေန ဃာတော နိပ္ဖါဒီယတိ၊ တဿေဝ တေန ဃာတော ကတော နာမ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘မဂ္ဂေနေဝ တာဒိသဿ ဝစနဿ ဃာတော သမုစ္ဆေဒေါတိ ဝုတ္တံ ဟောတီ’’တိ. သာမိအတ္ထေ ဝါ ဘုမ္မဝစနန္တိ မညမာနော ဧဝမာဟာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဝစနဿ စ သမုဂ္ဃါတော တမ္မူလကိလေသာနံ သမုဂ္ဃါတေနာတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

အာကရောတိ အတ္တနော အနုရူပတာယ သမရိယာဒံ သပရိစ္ဆေဒံ ဖလံ နိပ္ဖတ္တေတီတိ အာကာရော ကာရဏန္တိ အာဟ ‘‘အာကာရေဟီတိ ကာရဏေဟီ’’တိ. အဋ္ဌုပ္ပတ္တိယုတ္တန္တိ ပစ္စုပ္ပန္နဝတ္ထုံ နိဿာယ ပဝတ္တံ. တာယ ပုစ္ဆာယ ဝီတိက္ကမံ ပါကဋံ ကတွာတိ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ ဘိက္ခူ’’တိအာဒိပုစ္ဆာယ တေန ဘိက္ခုနာ ကတဝီတိက္ကမံ ပကာသေတွာ၊ ဝီတိက္ကမပ္ပကာသနဉ္စ ကိမတ္ထမိဒံ သိက္ခာပဒံ ပညပေတီတိ အနုဇာနနတ္ထံ.

နတ္ထိ ကိဉ္စိ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တနယတ္တာ န ကိဉ္စိ ဧတ္ထ အပုဗ္ဗံ ဝတ္တဗ္ဗမတ္ထီတိ ဒဿေတိ. တေနာဟ ‘‘ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တမေဝ ဟီ’’တိအာဒိ. သာဓု သာဓူတိ ဣဒံ ပသံသာယံ အာမေဍိတဝစနန္တိ အာဟ ‘‘အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ သမ္ပဟံသေန္တော’’တိ. ဒွီသု အာကာရေသူတိ ဓမ္မဒေသနသိက္ခာပဒပညတ္တိသင်္ခါတေသု ဒွီသု ကာရဏေသု. ဧကံ ဂဟေတွာတိ ဓမ္မံ ဝါ ဒေသေဿာမာတိ ဧဝံ ဝုတ္တကာရဏံ ဂဟေတွာ. ဧဝံဒုဗ္ဘိက္ခေတိ ဧဝံ ဒုက္ခေန လဘိတဗ္ဗာ ဘိက္ခာ ဧတ္ထာတိ ဧဝံဒုဗ္ဘိက္ခေ ကာလေ၊ ဒေသေ ဝါ. ဒုလ္လဘပိဏ္ဍေတိ ဧတဿေဝ အတ္ထဒီပနံ. ဘာဇနာဒိပရိဟရဏဝသေန ဗဟုဘဏ္ဍိကတာယ အဘာဝတော ဝုတ္တံ ‘‘ဣမာယ သလ္လဟုကဝုတ္တိတာယာ’’တိ. ဧတ္တကမေဝ အလံ ယာပေတုန္တိ ဥတ္တရိ ပတ္ထနာဘာဝတော ပန ‘‘ဣမိနာ စ သလ္လေခေနာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဒုဗ္ဘိက္ခံ ဝိဇိတန္တိ ဧတ္ထ ဟိ ဘိက္ခာနံ အဘာဝေါ ဒုဗ္ဘိက္ခံ ‘‘နိမ္မက္ခိက’’န္တိအာဒီသု ဝိယ. ဘိက္ခာဘာဝေါယေဝ ဟိ တံနိမိတ္တစိတ္တဝိဃာတာနံ အဘာဝတော ဘိက္ခူဟိ ဝိဇိတော ဝသေ ဝတ္တိတော. လောဘော ဝိဇိတောတိ အာမိသဟေတု ရတ္တိစ္ဆေဒဝဿစ္ဆေဒသမုဋ္ဌာပကော လောလုပ္ပါဒေါပိ တေသံ နာဟောသီတိ အာမိသလောလတာသင်္ခါတော လောဘော ဝိဇိတော. ဣစ္ဆာစာရော ဝိဇိတောတိ ‘‘အာမိသဟေတု အညမညဿ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မပ္ပကာသနဝသေန ဂုဏဝဏိဇ္ဇံ ကတွာ ဇီဝိကံ ကပ္ပေဿာမာ’’တိ ဧဝံ ပဝတ္တဣစ္ဆာစာရဿ အဘာဝတော ယထာဝုတ္တော ဣစ္ဆာစာရော ဝိဇိတော. စိတ္တုပ္ပါဒမတ္တဿပိ အနုပ္ပန္နဘာဝံ သန္ဓာယ ‘‘စိန္တာ ဝါ’’တိ ဝုတ္တံ. ပုနပ္ပုနာနုသောစနဝသေန ပန စိတ္တပီဠာပိ နာဟောသီတိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘ဝိဃာတော ဝါ’’တိ ဝုတ္တံ.

ရတ္တိစ္ဆေဒေါ ဝါတိ သတ္တာဟကရဏီယဝသေန ဂန္တွာ ဗဟိ အရုဏုဋ္ဌာပနဝသေန ရတ္တိစ္ဆေဒေါ ဝါ န ကတော သတ္တာဟကိစ္စဝသေနပိ ကတ္ထစိ အဂတတ္တာ. သတ္တာဟကိစ္စဝသေန ဝိပ္ပဝါသဉှိ သန္ဓာယ ရတ္တိစ္ဆေဒေါတိ အဋ္ဌကထာဝေါဟာရော၊ တတောယေဝ စ ဝဿူပနာယိကက္ခန္ဓကဝဏ္ဏနာယံ (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၁၉၉) ‘‘အယံ ပနေတ္ထ ပါဠိမုတ္တကရတ္တိစ္ဆေဒဝိနိစ္ဆယော’’တိ ဝတွာ ‘‘ဓမ္မဿဝနတ္ထာယ အနိမန္တိတေန ဂန္တုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိအာဒိနာ သတ္တာဟကရဏီယမေဝ ဝိဘတ္တံ. မဟာအဋ္ဌကထာယမ္ပိ ဝုတ္တံ ‘‘သတ္တာဟကိစ္စေန ဂန္တွာ ဧကဘိက္ခုနာပိ ရတ္တိစ္ဆေဒေါ ဝါ န ကတော’’တိ. ဧဝဉ္စ ကတွာ ရတ္တိစ္ဆေဒေါ နာမ သတ္တာဟကရဏီယဝသေန ဟောတိ၊ န အညထာတိ ရတ္တိစ္ဆေဒလက္ခဏဉ္စ ကထိတန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧတ္ထ စ ပစ္စယဝေကလ္လသင်္ခါတေ ဝဿစ္ဆေဒကာရဏေ သတိ ရတ္တိစ္ဆေဒဿပိ ဝုတ္တတ္တာ ယတ္ထ ဝဿစ္ဆေဒကာရဏံ လဗ္ဘတိ၊ တတ္ထ သတ္တာဟကိစ္စေန ဂန္တုမ္ပိ ဝဋ္ဋတီတိ သိဒ္ဓန္တိ စူဠဂဏ္ဌိပဒေ မဇ္ဈိမဂဏ္ဌိပဒေ စ ဝုတ္တံ၊ တံ သုဝုတ္တံ ဝဿူပနာယိကက္ခန္ဓကေ ဝဿစ္ဆေဒါဓိကာရေ –

‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ ဝဿူပဂတာနံ ဘိက္ခူနံ ဂါမော စောရေဟိ ဝုဋ္ဌာသိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေန ဂါမော တေန ဂန္တု’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၀၁) –

ဧတ္ထ ‘‘သစေ ဂါမော အဝိဒူရဂတော ဟောတိ၊ တတ္ထ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ဝိဟာရမေဝ အာဂန္တွာ ဝသိတဗ္ဗံ. သစေ ဒူရဂတော၊ သတ္တာဟဝါရေန အရုဏော ဥဋ္ဌာပေတဗ္ဗော. န သက္ကာ စေ ဟောတိ၊ တတ္ထေဝ သဘာဂဋ္ဌာနေ ဝသိတဗ္ဗ’’န္တိ (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၂၀၁) ဣမိနာ အဋ္ဌကထာဝစနေနပိ သံသန္ဒနတော. တထာ ဟိ ဂါမေ ဝုဋ္ဌိတေ ဘိက္ခာယ အဘာဝတော ဝဿစ္ဆေဒေပိ အနာပတ္တိံ ဝဒန္တေန ဘဂဝတာ ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေန ဂါမော တေန ဂန္တု’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၀၁) ဝုတ္တတ္တာ ဘိက္ခာယ အဘာဝေါ ဝဿစ္ဆေဒကာရဏံ. တတ္ထ ‘‘သစေ ဒူရဂတော၊ သတ္တာဟဝါရေန အရုဏော ဥဋ္ဌာပေတဗ္ဗော’’တိ (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၂၀၁) ဣဒံ အဋ္ဌကထာဝစနံ ဝဿစ္ဆေဒကာရဏေ သတိ သတ္တာဟကိစ္စေန ဂန္တုမ္ပိ ဝဋ္ဋတီတိ ဣမမတ္ထံ သာဓေတိ.

ယံ ပန ဝုတ္တံ ကေနစိ –

‘‘ရတ္တိစ္ဆေဒေါတိ သတ္တာဟကိစ္စံ သန္ဓာယ ဝုတ္တော၊ သတ္တာဟကရဏီယေန ဂန္တွာ ရတ္တိစ္ဆေဒေါ ဝါ ဝဿစ္ဆေဒေါ ဝါ ဧကဘိက္ခုနာပိ န ကတောတိ ဝုတ္တံ ကိရ မဟာအဋ္ဌကထာယံ၊ တသ္မာ ဝဿစ္ဆေဒဿ ကာရဏေ သတိ သတ္တာဟကိစ္စံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဧကေ. ဝိနယဓရာ ပန န ဣစ္ဆန္တိ၊ တသ္မာ အဋ္ဌကထာဓိပ္ပါယော ဝီမံသိတဗ္ဗော’’တိ.

တံ ပန သယံ သမ္မူဠှဿ ပရေသံ မောဟုပ္ပါဒနမတ္တံ. န ဟိ ဝိနယဓရာနံ အနိစ္ဆာယ ကာရဏံ ဒိဿတိ အဋ္ဌကထာယ ဝိရုဇ္ဈနတော ယုတ္တိအဘာဝတော စ. ယဉှိ ကာရဏံ ဝဿစ္ဆေဒေပိ အနာပတ္တိံ သာဓေတိ၊ တသ္မိံ သတိ ဝိနာ ဝဿစ္ဆေဒံ သတ္တာဟကိစ္စေန ဂန္တုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ကာ နာမ ယုတ္တိ. ‘‘ပစ္ဆိမိကာယ တတ္ထ ဝဿံ ဥပဂစ္ဆာမာ’’တိ ဣဒံ တေသံ ဘိက္ခူနံ အနုရူပပရိဝိတက္ကနပအဒီပနံ၊ န ပန ဝိသေသတ္ထပရိဒီပနံ. တထာ ဟိ ဒုဗ္ဘိက္ခတာယ ဝဿစ္ဆေဒကရဏသဗ္ဘာဝတော ပုရိမိကာယ တာဝ ဝဿစ္ဆေဒေပိ အနာပတ္တိ. ပစ္ဆိမိကာယံ အနုပဂန္တုကာမတာယ ဂမနေပိ နတ္ထိ ဒေါသော ပစ္ဆိမိကာယ ဝဿူပနာယိကဒိဝသဿ အသမ္ပတ္တဘာဝတော.

န ကိသ္မိဉ္စိ မညန္တီတိ ကိသ္မိဉ္စိ ဂုဏေ သမ္ဘာဝနဝသေန န မညန္တိ. ပကာသေတွာတိ ပဋိလဒ္ဓဇ္ဈာနာဒိဂုဏဝသေန ပကာသေတွာ. ‘‘ပစ္ဆာ သီလံ အဓိဋ္ဌဟေယျာမာ’’တိ ဝုတ္တနယေန ကုစ္ဆိပဋိဇဂ္ဂနေ သတိ တထာပဝတ္တဣစ္ဆာစာရဿ အပရိသုဒ္ဓဘာဝတော အာဇီဝသုဒ္ဓိယာ စ အဘာဝတော ပုန ဝါယမိတွာ သံဝရေ ပတိဋ္ဌာတဗ္ဗန္တိ အာဟ ‘‘ပစ္ဆာ သီလံ အဓိဋ္ဌဟေယျာမာ’’တိ.

ကိံ ဣဒန္တိ ဂရဟဏဝသေန ဝုတ္တံ. သာလိတဏ္ဍုလေဟိ သမ္ပာဒိတံ မံသေန ဥပသိတ္တံ ဩဒနံ သာလိမံသောဒနံ. အတိမညိဿတီတိ အဝညာတကရဏဝသေန အတိက္ကမိတွာ မညိဿတိ၊ လာမကံ နိဟီနံ ကတွာ မညိဿတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တေနာဟ ‘‘ဩညာတံ အဝညာတံ ကရိဿတီ’’တိ. ဟေဋ္ဌာ ကတွာ နိဟီနံ ကတွာ ဉာတံ ဩညာတံ. အဝညာတန္တိ တဿေဝ ဝေဝစနံ. သွာယန္တိ သော အယံ ဇနပဒေါ. ဣမာယ ပဋိပတ္တိယာတိ ဝေရဉ္ဇာယံ ပူရိတာယ သုဒုက္ကရာယ ပဋိပတ္တိယာ. တုမှေ နိဿာယာတိ တုမှာကံ ဣမံ အပ္ပိစ္ဆပဋိပဒံ နိဿာယ. သဗြဟ္မစာရီသင်္ခါတာတိ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာဒယော ဝုတ္တာ. တုမှာကံ အန္တရေ နိသီဒိတွာတိ တုမှာကံ မဇ္ဈေ နိသီဒိတွာ၊ တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ နိသီဒိတွာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဩမာနန္တိ အတိမာနံ. အတိမာနောယေဝ ဟေတ္ထ နိဟီနတာယ ‘‘ဩမာန’’န္တိ ဝုတ္တော၊ န ပန ဟီဠေတွာ မညနံ. တုမှေဟိ၊ အာနန္ဒ၊ သပ္ပုရိသေဟိ ဝိဇိတံ သာလိမံသောဒနံ ပစ္ဆိမာ ဇနတာ အတိမညိဿတီတိ ဧဝမေတ္ထ ပါဠိံ ယောဇေတွာ အတ္ထံ ဝဏ္ဏယန္တိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယံ လဒ္ဓံ၊ တေနေဝ တုဿိတွာ သာလိမံသောဒနပတ္ထနာယ ဆိန္နတ္တာ စ တုမှေဟိ ဝိဇိတံ အဘိဘူတံ သာလိမံသောဒနံ ပစ္ဆိမာ ဇနတာ တတ္ထ ပတ္ထနံ ဆိန္ဒိတုံ အသမတ္ထတာယ အတိမညိဿတီတိ.

ဒုဗ္ဘိက္ခကထာ နိဋ္ဌိတာ.