အဉ္ဇနကထာ
အဉ္ဇနကထာယံ ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဉ္ဇနံ ကာဠဉ္ဇနံ ရသဉ္ဇနံ သောတဉ္ဇနံ ဂေရုကံ ကပလ္လ’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၆၅) ဝစနတော ဘိက္ခူနံ စက္ခုရောဂေ သတိ အဉ္ဇနာဒီနိ ဝဋ္ဋန္တိ. တတ္ထ ‘‘အဉ္ဇနန္တိ သဗ္ဗသင်္ဂါဟိကဝစနမေတံ. ကာဠဉ္ဇနန္တိ ဧကာ အဉ္ဇနဇာတိ. ရသဉ္ဇနန္တိ နာနာသမ္ဘာရေဟိ ကတံ. သောတဉ္ဇနန္တိ နဒီသောတာဒီသု ဥပ္ပဇ္ဇနကအဉ္ဇနံ. ဂေရုကော နာမ သုဝဏ္ဏဂေရုကော. ကပလ္လန္တိ ဒီပသိခတော ဂဟိတမသီ’’တိ အဋ္ဌကထာယံ (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၂၆၄) ဝုတ္တံ. သာရတ္ထဒီပနိယံ (သာရတ္ထ. ဋီ. မဟာဝဂ္ဂ ၃.၂၆၅) ‘‘သုဝဏ္ဏဂေရုကောတိ သုဝဏ္ဏတုတ္ထာဒီ’’တိ ဝုတ္တံ. ဝိမတိဝိနောဒနိယမ္ပိ (ဝိ. ဝိ. ဋီ. မဟာဝဂ္ဂ ၂.၂၆၄-၂၆၅) တထေဝ ဝုတ္တံ. ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စန္ဒနံ တဂရံ ကာဠာနုသာရိယံ တာလီသံ ဘဒ္ဒမုတ္တက’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၆၅) ဝစနတော အဉ္ဇနူပပိသနေဟိ အတ္ထေ သတိ ဣမာနိ စန္ဒနာဒီနိ ဝဋ္ဋန္တိ. တတ္ထ ‘‘စန္ဒနန္တိ လောဟိတစန္ဒနာဒိကံ ယံ ကိဉ္စိ စန္ဒနံ. တဂရာဒီနိ ပါကဋာနိ. အညာနိပိ နီလုပ္ပလာဒီနိ ဝဋ္ဋန္တိယေဝ. အဉ္ဇနူပပိသနေဟီတိ အဉ္ဇနေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကတော ပိသိတဗ္ဗေဟိ. န ဟိ ကိဉ္စိ အဉ္ဇနူပပိသနံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ အဋ္ဌကထာယံ (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၂၆၄) ဋီကာယံ (သာရတ္ထ. ဋီ. မဟာဝဂ္ဂ ၃.၂၆၅) ပန ‘‘အဉ္ဇနူပပိသနန္တိ အဉ္ဇနတ္ထာယ ဥပပိသိတဗ္ဗံ ယံ ကိဉ္စိ စုဏ္ဏဇာတီ’’တိ ဝုတ္တံ. ဝိမတိဝိနောဒနိယံ (ဝိ. ဝိ. ဋီ. မဟာဝဂ္ဂ ၂.၂၆၄-၂၆၅) ပန ‘‘ပါဠိယံ အဉ္ဇနူပပိသနန္တိ အဉ္ဇနေ ဥပနေတုံ ပိသိတဗ္ဗဘေသဇ္ဇ’’န္တိ ဝုတ္တံ.
‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဉ္ဇနိ’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၆၅) ဝစနတော အဉ္ဇနဌပနဋ္ဌာနံ ဝဋ္ဋတိ. ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥစ္စာဝစာ အဉ္ဇနီ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ ယော ဓာရေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌိမယံ ဒန္တမယံ ဝိသာဏမယံ နဠမယံ ဝေဠုမယံ ကဋ္ဌမယံ ဇတုမယံ လောဟမယံ သင်္ခနာဘိမယ’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၆၅) ဝစနတော ဧတာနိ ကပ္ပိယာနိ. တတ္ထ အဋ္ဌိမယန္တိ မနုဿဋ္ဌိံ ဌပေတွာ အဝသေသအဋ္ဌိမယံ. ဒန္တမယန္တိ ဟတ္ထိဒန္တာဒိသဗ္ဗဒန္တမယံ. ဝိသာဏမယေပိ အကပ္ပိယံ နာမ နတ္ထိ. နဠမယာဒယော ဧကန္တကပ္ပိယာယေဝ.
‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပိဓာန’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၆၅) ဝစနတော အဉ္ဇနီအပိဓာနမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတ္တကေန ဗန္ဓိတွာ အဉ္ဇနိယာ ဗန္ဓိတု’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၆၅) ဝစနတော အပိဓာနံ သုတ္တကေန ဗန္ဓိတွာ အဉ္ဇနိယာ ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတ္တကေန သိဗ္ဗေတု’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၆၅) ဝစနတော အပတနတ္ထာယ အဉ္ဇနီသုတ္တကေန သိဗ္ဗေတုံ ဝဋ္ဋတိ. ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဉ္ဇနိသလာက’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၆၅) ဝစနတော အဉ္ဇနိသလာကမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥစ္စာဝစာ အဉ္ဇနိသလာကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ ယော ဓာရေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌိမယံ။ပေ။ သင်္ခနာဘိမယ’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၆၅) ဝစနတော ဧတာယေဝ အဉ္ဇနိသလာကာ ဝဋ္ဋန္တိ. ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သလာကဋ္ဌာနိယ’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၆၅) ဝစနတော အဉ္ဇနိသလာကဋ္ဌာနိယမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. တတ္ထ သလာကဋ္ဌာနိယန္တိ ယတ္ထ သလာကံ ဩဒဟန္တိ၊ တံ သုသိရဒဏ္ဍကံ ဝါ ထဝိကံ ဝါ အနုဇာနာမီတိ အတ္ထော. ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဉ္ဇနိတ္ထဝိက’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၆၅) ဝစနတော ထဝိကမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အံသဗဒ္ဓကံ ဗန္ဓနသုတ္တက’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၆၅) ဝစနတော အဉ္ဇနိတ္ထဝိကာယ အံသေ လဂ္ဂနတ္ထာယ အံသဗဒ္ဓကမ္ပိ ဗန္ဓနသုတ္တကမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ.