၁. သုက္ကဝိဿဋ္ဌိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၂၃၅. ‘‘ဩက္ကမန္တာန’’န္တိ ပါဌော. ဧတ္ထာဟ – ‘‘ယော ပန ဘိက္ခူ’’တိ ကာရကော ဣဓ ကသ္မာ န နိဒ္ဒိဋ္ဌောတိ? အဘိ-နိဒ္ဒေသေန ဣမဿ သာပေက္ခာဘာဝဒဿနတ္ထံ. ကထံ? ကဏ္ဍုဝနာဒိအဓိပ္ပါယစေတနာဝသေန စေတေန္တဿ ကဏ္ဍုဝနာဒိဥပက္ကမေန ဥပက္ကမန္တဿ၊ မေထုနရာဂဝသေန ဦရုအာဒီသု ဒုက္ကဋဝတ္ထူသု၊ ဝဏာဒီသု ထုလ္လစ္စယဝတ္ထူသု စ ဥပက္ကမန္တဿ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိယာ သတိပိ န သံဃာဒိသေသော. မောစနဿာဒသင်္ခါတာဓိပ္ပါယာပေက္ခာဝ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိ သတိ ဥပက္ကမေ၊ န အညထာ ‘‘အနာပတ္တိ န မောစနာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ ဝစနတော. တသ္မာ တဒတ္ထဒဿနတ္ထံ ဣဓ ကာရကော န နိဒ္ဒိဋ္ဌော၊ အညထာ ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု သဉ္စေတနိကံ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိံ အာပဇ္ဇေယျာ’’တိ ကာရကေ နိဒ္ဒိဋ္ဌေ ‘‘စေတေတိ န ဥပက္ကမတိ မုစ္စတိ၊ အနာပတ္တီ’’တိ ဝုတ္တဝစနဝိရောဓော. ‘‘သဉ္စေတနိကာယ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိယာ အညတြ သုပိနန္တာ’’တိ ဘုမ္မေ နိဒ္ဒိဋ္ဌေပိ သောဝ ဝိရောဓော အာပဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ တဒုဘယဝစနက္ကမံ အဝတွာ ‘‘သဉ္စေတနိကာ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိ အညတြ သုပိနန္တာ’’တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ နိမိတ္တတ္ထေ ဘုမ္မဝစနာဘာဝတော ဟေတုတ္ထနိယမော န ကတော ဟောတိ. တသ္မိံ အကတေ သဉ္စေတနိကာ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိ အညတြ သုပိနန္တာ သံဃာဒိသေသာပတ္တိ၊ ဥပက္ကမေ အသတိ အနာပတ္တီတိ အယမတ္ထော ဒီပိတောတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၂၃၆-၇. သဉ္စေတနိကာတိ ဧတ္ထ ပဌမဝိဂ္ဂဟေန ဥပသဂ္ဂဿ သာတ္ထကတာ ဒဿိတာ၊ ဒုတိယေန ဣကပစ္စယဿ. ဝါတပိတ္တသေမှရုဟိရာဒိအာသယဘေဒတောတိ အတ္ထော. ဓာတူတိ ဧတ္ထ ‘‘ပထဝီဓာတုအာဒယော စတဿော၊ စက္ခုဓာတုအာဒယော ဝါ အဋ္ဌာရသာ’’တိ ဂဏ္ဌိပဒေ လိခိတံ. ဝတ္ထိသီသန္တိ ဝတ္ထိပုဋဿ သီသံ. ‘‘အင်္ဂဇာတဿ မူလံ အဓိပ္ပေတံ၊ န အဂ္ဂသီသ’’န္တိ ဝဒန္တိ. တထေဝါတိ ‘‘နိမိတ္တေ ဥပက္ကမတော’’တိအာဒိံ ဂဏှာတိ. တတော မုစ္စိတွာတိ ‘‘န သကလကာယတော၊ တသ္မာ ပန ဌာနာ စုတမတ္တေ ဟောတူ’’တိ ဂဏ္ဌိပဒေ လိခိတံ. ‘‘ဒကသောတံ ဩတိဏ္ဏမတ္တေ’’တိ ဣမိနာ န သမေတီတိ စေ? တတော ဒကသောတောရောဟဏဉ္စေတ္ထာတိအာဒိ ဝုစ္စတိ. တဿတ္ထော – နိမိတ္တေ ဥပက္ကမံ ကတွာ သုက္ကံ ဌာနာ စာဝေတွာ ပုန ဝိပ္ပဋိသာရဝသေန ဒကသောတောရောဟဏံ နိဝါရေတုံ အဓိဝါသေမီတိ. တတော ဗဟိ နိက္ခမန္တေ အဓိဝါသေတုံ န သက္ကာ၊ တထာပိ အဓိဝါသနာဓိပ္ပါယေန အဓိဝါသေတွာ အန္တရာ ဒကသောတတော ဥဒ္ဓံ နိဝါရေတုံ အသက္ကုဏေယျတာယ ‘‘အနိက္ခန္တေ ဝါ’’တိ ဝုတ္တံ. ကသ္မာ? ဌာနာ စုတဉှိ အဝဿံ ဒကသောတံ ဩတရတီတိ အဋ္ဌကထာဓိပ္ပါယော ဂဏ္ဌိပဒါဓိပ္ပါယေန သမေတိ. တတော မုစ္စိတွာတိ သကဋ္ဌာနတော. သကသရီရတော ဟိ ဗဟိ နိက္ခန္တမေဝ ဟောတိ၊ တတော ‘‘ဗဟိ နိက္ခန္တေ ဝါ အနိက္ခန္တေ ဝါ’’တိ ဝစနံ ဝိရုဇ္ဈေယျ. ယသ္မာ ပန တမှာ တမှာ သရီရပဒေသာ စုတံ အဝဿံ ဒကသောတံ ဩတရတိ၊ တသ္မာ ဝုတ္တံ ‘‘ဒကသောတံ ဩတိဏ္ဏမတ္တေ’’တိ၊ ဣမိနာ စ အာပတ္တိယာ ပါကဋကာလံ ဒဿေတိ၊ ကိံ ဝုတ္တံ ဟောတိ? မောစနဿာဒေန နိမိတ္တေ ဥပက္ကမတော သုက္ကံ ဗဟုတရမ္ပိ သရီရပဒေသာ စုတံ တတ္ထ တတ္ထ လဂ္ဂါဝသေသံ ယတ္တကံ ဧကာ ခုဒ္ဒကမက္ခိကာ ပိဝေယျ၊ တတ္တကေ ဒကသောတံ ဩတိဏ္ဏမတ္တေ သံဃာဒိသေသာပတ္တိ. ဝုတ္တဉှိ ကင်္ခါဝိတရဏိယံ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. သုက္ကဝိဿဋ္ဌိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) ‘‘ဒကသောတံ အနောတိဏ္ဏေပိ သံဃာဒိသေသော’’တိအာဒိ. တတ္တကဿ ဗဟိ နိက္ခမနံ အသလ္လက္ခေန္တော ‘‘စေတေတိ ဥပက္ကမတိ န မုစ္စတိ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ ဝစနတော ထုလ္လစ္စယန္တိ သညာယ ဒေသေန္တောပိ န မုစ္စတိ၊ ပဿာဝမ္ပိ ဝဏ္ဏတံ ပဿိတွာ ဝတ္ထိကောသဂတဿ ပိစ္ဆိလတာယ ဝါ ဉတွာ သံဃာဒိသေသတော ဝုဋ္ဌာတဗ္ဗံ. အယမေတ္ထ တတိယတ္ထေရဝါဒေ ယုတ္တိ. သဗ္ဗာစရိယာ ဣမေ ဧဝ တယော ထေရာ၊ တေသမ္ပိ ဒကသောတောရောဟဏံ နိမိတ္တေ ဥပက္ကမနန္တိ အယံ ဒုတိယော ဝိနိစ္ဆယော သာဓာရဏတော ဧတ္ထ၊ ဧဝံ ဥပတိဿတ္ထေရော ဝဒတိ ကိရ.

ဌာနာ စုတဉှိ အဝဿံ ဒကသောတံ ဩတရတီတိ ကတွာ ‘‘ဌာနာ စာဝနမတ္တေနေဝေတ္ထ အာပတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဒကသောတံ ဩတိဏ္ဏေ ဧဝ အာပတ္တိ. သုက္ကဿ ဟိ သကလံ သရီရံ ဌာနံ၊ အနောတိဏ္ဏေ ဌာနာ စုတံ နာမ န ဟောတီတိ ဝီမံသိတဗ္ဗံ. အာဘိဓမ္မိကတ္တာ ထေရဿ ‘‘သုက္ကဝိဿဋ္ဌိ နာမ ရာဂသမုဋ္ဌာနာ ဟောတီ’’တိ (ကထာ. အဋ္ဌ. ၃၀၇) ကထာဝတ္ထုဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တတ္တာ သမ္ဘဝေါ စိတ္တသမုဋ္ဌာနော၊ ‘‘တံ အသုစိံ ဧကဒေသံ မုခေန အဂ္ဂဟေသိ၊ ဧကဒေသံ အင်္ဂဇာတေ ပက္ခိပီ’’တိ (ပါရာ. ၅၀၃) ဝစနတော ဥတုသမုဋ္ဌာနော စ ဒိဿတိ၊ သော စ ခေါ အဝီတရာဂဿေဝ ‘‘အဋ္ဌာနမေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနဝကာသော ယံ အရဟတော အသုစိ မုစ္စေယျာ’’တိ (မဟာဝ. ၃၅၃၊ ကထာ. ၃၁၃) ဝစနတော. ပရူပါဟာရဋ္ဌကထာယံ ‘‘အတ္ထိ တဿ အာသယောတိ တဿ သုက္ကဿ ဥစ္စာရပဿာဝါနံ ဝိယ ပတိဋ္ဌာနောကာသော အတ္ထီ’’တိ (ကထာ. အဋ္ဌ. ၃၀၉) စနတော တဿ အာသယောတိ သိဒ္ဓံ. ပါကတိကစိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပံ ဝိယ အသံသဋ္ဌတ္တာ၊ နိက္ခမနတော စ ‘‘ဝတ္ထိသီသံ၊ ကဋိ၊ ကာယော’’တိ တိဓာ သုက္ကဿ ဌာနံ ပကပ္ပေန္တိ အာစရိယာ. သပ္ပဝိသံ ဝိယ တံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ န စ ဝိသဿ ဌာနနိယမော၊ ကောဓဝသေန ဖုသန္တဿ ဟောတိ၊ ဧဝမဿ န စ ဌာနနိယမော၊ ရာဂဝသေန ဥပက္ကမန္တဿ ဟောတီတိ တက္ကော.

ခေါဘကရဏပစ္စယော နာမ ဘေသဇ္ဇသေနာသနာဟာရာဒိပစ္စယော. သံသဂ္ဂဘေဒတောပီတိ ဧတေသု ဒွီဟိပိ တီဟိပိ. ပဟီနဝိပလ္လာသတ္တာတိ ဧတ္ထ ယံ ကိဉ္စိ သုပိနန္တေန သေက္ခပုထုဇ္ဇနာ ပဿန္တိ၊ တံ သဗ္ဗံ ဝိပလ္လတ္ထံ အဘူတမေဝါတိ အာပဇ္ဇတိ. တတော ‘‘ယံ ပန ပုဗ္ဗနိမိတ္တတော ပဿတိ. တံ ဧကန္တသစ္စမေဝ ဟောတီ’’တိ ဣဒံ ဝိရုဇ္ဈတိ၊ တသ္မာ န ဝိသယံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. သော ဟိ သစ္စော ဝါ ဟောတိ၊ အလိကော ဝါတိ ကတွာ တဉ္စေ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ သိယာ၊ ‘‘အသေက္ခာ ပဟီနဝိပလ္လာသတ္တာ သစ္စမေဝ ပဿန္တိ၊ နာသစ္စ’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ. ကိန္တု ဒဿနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တဉှိ အဘူတံ၊ အပဿန္တောပိ ဟိ ပဿန္တော ဝိယ အသုဏန္တောပိ သုဏန္တော ဝိယ အမုနန္တောပိ မုနန္တော ဝိယ ဟောတိ. သစ္စမ္ပိ ဝိပဿတီတိ နော တက္ကောတိ အာစရိယော. တံ ရူပနိမိတ္တာဒိအာရမ္မဏံ န ဟောတိ၊ အာဂန္တုကပစ္စုပ္ပန္နံ ရူပနိမိတ္တာဒိအာရမ္မဏံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ကမ္မနိမိတ္တဂတိနိမိတ္တဘူတာနိ ဟိ ရူပနိမိတ္တာဒီနိ ဘဝင်္ဂဿ အာရမ္မဏာနိ ဟောန္တိ ဧဝ. တတ္ထ ကမ္မနိမိတ္တမတီတမေဝ၊ ဂတိနိမိတ္တံ ထောကံ ကာလံ ပစ္စုပ္ပန္နံ သိယာ.

ဤဒိသာနီတိ ပစ္စက္ခတော အနုဘူတပုဗ္ဗပရိကပ္ပိတာဂန္တုကပစ္စုပ္ပန္နရူပနိမိတ္တာဒိအာရမ္မဏာနိ၊ ရာဂါဒိသမ္ပယုတ္တာနိ စာတိ အတ္ထော. မက္ကဋဿ နိဒ္ဒါ လဟုပရိဝတ္တာ ဟောတိ. သော ဟိ ရုက္ခသာခတော ပတနဘယာ အဘိက္ခဏံ ဥမ္မီလတိ စ သုပတိ စ. မနုဿာ ကိဉ္စာပိ ပုနပ္ပုနံ ဥမ္မီလန္တိ သုဗျတ္တတရံ ပဋိဗုဒ္ဓါ ဝိယ ပဿန္တိ၊ အထ ခေါ ပဋိဗုဒ္ဓါနံ ပုနပ္ပုနံ ဘဝင်္ဂေါတရဏံ ဝိယ သုပိနကာလေပိ တေသံ ဘဝင်္ဂေါတရဏံ ဟောတိ၊ ယေန ‘‘သုပတီ’’တိ ဝုစ္စတိ. ‘‘ဘဝင်္ဂစိတ္တေန ဟိ သုပတီ’’တိ ဝစနတော ဘဝင်္ဂေါတရဏံ ကရဇကာယဿ နိရုဿာဟသန္တဘာဝူပနိဿယတ္တာ ‘‘နိဒ္ဒါ’’တိ ဝုစ္စတိ. သာ ကရဇကာယဿ ဒုဗ္ဗလဘာဝေန သုပိနဒဿနကာလေ ဘဝင်္ဂတော ဥတ္တရဏေ သတိပိ နိရုဿာဟသန္တဘာဝပ္ပတ္တိယာ ‘‘ပဝတ္တတီ’’တိ စ ဝုစ္စတိ၊ ယတော သတ္တာ ‘‘ပဋိဗုဒ္ဓါ’’တိ န ဝုစ္စန္တိ၊ ကရဇကာယဿ နိရုဿာဟသန္တသဘာဝပ္ပတ္တိတော စ တန္နိဿိတံ ဟဒယဝတ္ထု န သုပ္ပသန္နံ ဟောတိ၊ တတော တန္နိဿိတာပိ စိတ္တပ္ပဝတ္တိ အသုပ္ပသန္နဝဋ္ဋိနိဿိတဒီပပ္ပဘာ ဝိယ. တေနေဝ အဋ္ဌကထာယံ ‘‘သွာယံ ဒုဗ္ဗလဝတ္ထုကတ္တာ စေတနာယ ပဋိသန္ဓိံ အာကဍ္ဎိတုံ အသမတ္ထော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

ဂဏ္ဌိပဒေ ပန ‘‘ဒုဗ္ဗလဝတ္ထုကတ္တာတိ သုပိနေ ဥပဋ္ဌိတံ နိမိတ္တမ္ပိ ဒုဗ္ဗလ’’န္တိ လိခိတံ. တံ အနေကတ္ထံ သဗ္ဗမ္ပိ နိမိတ္တံ ဟောတိ၊ န စ ဒုဗ္ဗလာရမ္မဏဝတ္ထုကတ္တာ စေတနာ၊ တာယ စိတ္တပ္ပဝတ္တိ ဒုဗ္ဗလာ အတီတာနာဂတာရမ္မဏာယ၊ ပညတ္တာရမ္မဏာယ ဝါ အဒုဗ္ဗလတ္တာ၊ အဝတ္ထုကာယ ဒုဗ္ဗလဘာဝေါ န ယုဇ္ဇတိ စေတနာယ အဝတ္ထုကာယ ဘာဝနာပဘာဝါယာတိရေကဗလသဗ္ဘာဝတော. ဘာဝနာဗလသမပ္ပိတဉှိ စိတ္တံ အရူပမ္ပိ သမာနံ အတိဘာရိယမ္ပိ ကရဇကာယံ ဂဟေတွာ ဧကစိတ္တက္ခဏေနေဝ ဗြဟ္မလောကံ ပါပေတွာ ဌပေတိ. တပ္ပဋိဘာဂံ အနပ္ပိတမ္ပိ ကာမာဝစရစိတ္တံ ကရဇကာယံ အာကာသေ လင်္ဃနသမတ္ထံ ကရောတိ၊ ပဂေဝေတရံ. ကိံ ပနေတ္ထ တံ အနုမာနကာရဏံ၊ ယေန စိတ္တဿေဝ အာနုဘာဝေါတိ ပညာယေယျ စိတ္တာနုဘာဝေန ဝါ လဒ္ဓါသေဝနာဒိကိရိယာဝိသေသနိဗ္ဗတ္တိဒဿနတော၊ တသ္မာ ဒုဗ္ဗလဝတ္ထုကတ္တာတိ ဒုဗ္ဗလဟဒယဝတ္ထုကတ္တာတိ အာစရိယဿ တက္ကော. အတ္တနော မန္ဒတိက္ခာကာရေန တန္နိဿိတဿ စိတ္တဿ မန္ဒတိက္ခဘာဝနိပ္ဖါဒနသမတ္ထဉ္စေ၊ ဟဒယဝတ္ထု စက္ခုသောတာဒိဝတ္ထု ဝိယ ဣန္ဒြိယံ ဘဝေယျ၊ န စေတံ ဣန္ဒြိယံ. ယတော ဓမ္မသင်္ဂဟေ ဥပါဒါယရူပပါဠိယံ ဥဒ္ဒေသာရဟံ န ဇာတံ. အနိန္ဒြိယတ္တာ ဟိ တံ ကာယိန္ဒြိယဿ အနန္တရံ န ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ၊ ဝတ္ထုရူပတ္တာ စ အဝတ္ထုရူပဿ ဇီဝိတိန္ဒြိယဿ အနန္တရမ္ပိ န ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ၊ တသ္မာ ယံ ဝုတ္တံ ‘‘တဿ အသုပ္ပသန္နတ္တာ တန္နိဿိတာ စ စိတ္တပ္ပဝတ္တိ အသုပ္ပသန္နာ ဟောတီ’’တိ၊ တံ န သိဒ္ဓန္တိ စေ? သိဒ္ဓမေဝ အနိန္ဒြိယာနမ္ပိ သပ္ပါယာသပ္ပါယဥတုအာဟာရာဒီနံ ပစ္စယာနံ သမာယောဂတော၊ စိတ္တပ္ပဝတ္တိယာ ဝိကာရဒဿနတော၊ ပစ္စက္ခတ္တာ စ. ယသ္မာ အပ္ပဋိဗုဒ္ဓေါပိ ပဋိဗုဒ္ဓံ ဝိယ အတ္တာနံ မညတီတိ. ဧတ္တာဝတာ ကရဇကာယဿ နိရုဿာဟသန္တဘာဝါကာရဝိသေသော နိဒ္ဒါ နာမ. သာ စိတ္တဿ ဘဝင်္ဂေါတရဏာကာရဝိသေသေန ဟောတိ၊ တာယ သမန္နာဂတော သတ္တော ဘဝင်္ဂတော ဥတ္တိဏ္ဏော သုပိနံ ပဿတိ၊ သော ‘‘ကပိမိဒ္ဓပရေတော’’တိ ဝုစ္စတိ၊ သော သုတ္တော အပ္ပဋိဗုဒ္ဓေါ ဟောတီတိ အယမတ္ထော သာဓိတော ဟောတိ.

ယသ္မာ ဘဝင်္ဂဝါရနိရန္တရတာယ အစ္စန္တသုတ္တော နာမ ဟောတိ၊ တသ္မာ ‘‘ယဒိ တာဝ သုတ္တော ပဿတိ၊ အဘိဓမ္မဝိရောဓော အာပဇ္ဇတီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ယသ္မာ ပန နိဒ္ဒါက္ခဏေ န ပဋိဗုဒ္ဓေါ နာမ ဟောတိ၊ တသ္မာ ‘‘အထ ပဋိဗုဒ္ဓေါ ပဿတိ၊ ဝိနယဝိရောဓော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ၊ ယသ္မာ စ အခီဏနိဒ္ဒေါ၊ အနောတိဏ္ဏဘဝင်္ဂေါ စ အတ္ထိ၊ တသ္မာ ‘‘ကပိမိဒ္ဓပရေတော ပဿတီ’’တိ ဝုတ္တံ. အညထာ အယံ နေဝ သုတ္တော န ပဋိဗုဒ္ဓေါ၊ အတ္တနာ တံ နိဒ္ဒံ အနောက္ကန္တော အာပဇ္ဇေယျ. ဧတ္တာဝတာ စ အဘိဓမ္မော၊ ဝိနယော၊ နာဂသေနတ္ထေရဝစနံ ယုတ္တိ စာတိ သဗ္ဗံ အညမညသံသန္ဒိတံ ဟောတိ. တတ္ထ ကပိမိဒ္ဓပရေတောတိ ဘဝင်္ဂတော ဥတ္တိဏ္ဏနိဒ္ဒါပရေတော. သာ ဟိ ဣဓ ကပိမိဒ္ဓံ နာမ. ‘‘တတ္ထ ကတမံ မိဒ္ဓံ? ယာ ကာယဿ အကလျတာ အကမ္မညတာ။ပေ။ သုပနံ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ မိဒ္ဓ’’န္တိ (ဓ. သ. ၁၁၆၃) ဧဝမာဂတံ. ဣဒဉှိ အရူပံ၊ ဣမဿ ဖလဘူတော ကရဇကာယဿ အကလျတာ’ပစလာယိကာသုပိ နိဒ္ဒါဝိသေသော ကာရဏောပစာရေန ‘‘ကပိမိဒ္ဓ’’န္တိ ပဝုစ္စတိ. ယဉ္စေဝ ‘‘ကပိမိဒ္ဓပရေတော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သုပိနံ ပဿတီ’’တိ (မိ. ပ. ၅.၃.၅ ထောကံ ဝိသဒိသံ) ဝုတ္တန္တိ.

ယံ တံ အာပတ္တိဝုဋ္ဌာနန္တိ ဧတ္ထ ယေန ဝိနယကမ္မေန တတော ဝုဋ္ဌာနံ ဟောတိ၊ တံ ဣဓ အာပတ္တိဝုဋ္ဌာနံ နာမ. အဝယဝေ သမူဟဝေါဟာရေန ဝါတိ ဧတ္ထ သာခစ္ဆေဒကော ရုက္ခစ္ဆေဒကောတိ ဝုစ္စတီတိအာဒိ နိဒဿနံ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒိ ရုဠှီသဒ္ဒဿ နိဒဿနံ. န စ မယာတိ ဝီမံသနပဒဿ တဿ ကိရိယံ သန္ဓာယ၊ မောစနေ စ သန္နိဋ္ဌာနံ သန္ဓာယ မုစ္စနပကတိယာ စာတိ ဝုတ္တံ.

၂၄၀. ဂေဟန္တိ ပဉ္စကာမဂုဏာ. ဝနဘင်္ဂိယန္တိ ပါဘတိကံ. သမ္ပယုတ္တသုခဝေဒနာမုခေန ရာဂေါဝ ‘‘အဿာဒေါ’’တိ ဝုတ္တော. သုပန္တဿ စာတိ ဣဒံ ကပိမိဒ္ဓပရေတော ဝိယ ဘဝင်္ဂသန္တတိံ အဝိစ္ဆိန္ဒိတွာ သုပန္တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ၊ ဝီမံသိတဗ္ဗံ. ဇဂ္ဂနတ္ထာယာတိ သောဓနတ္ထာယ.

၂၆၆. ‘‘ဒါရုဓီတလိကလေပစိတ္တာနံ အင်္ဂဇာတပဋိနိဇ္ဈာနေပိ ဒုက္ကဋ’’န္တိ ဝဒန္တိ. ‘‘ဥပ္ပန္နေ ပရိဠာဟေ မောစနရာဂဇော’’တိ လိခန္တိ. ဝါလိကာယ ဝါ ‘‘ဟတ္ထိကာမံ နဿတီ’’တိ ဧတ္ထ ဝိယ ‘‘အာပတ္တိ တွ’’န္တိ သဗ္ဗတ္ထ ပါဌော. ‘‘ဧဟိ မေ တွံ၊ အာဝုသော သာမဏေရ၊ အင်္ဂဇာတံ ဂဏှာဟီ’’တိ အာဂတတ္တာ ‘‘ဝစီကမ္မ’’န္တိပိ ဝတ္တုံ ယုတ္တံ ဝိယ ဒိဿတိ. ဧဝံ သန္တေ အညံ ‘‘ဧဝံ ကရောဟီ’’တိ အာဏတ္တိယာပိ အာပတ္တိ သိယာတိ သင်္ကရံ ဟောတိ. တသ္မာ န ဝုတ္တန္တိ ဂဟေတဗ္ဗန္တိ ကေစိ.

၂၆၇. ‘‘ပုပ္ဖါဝလိယံ သာသဝဠိယ’’န္တိ ဒုဝိဓော ကိရ.

သုက္ကဝိဿဋ္ဌိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.