၂. မောဠိယဖဂ္ဂုနသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၂. ဣမသ္မိံယေဝ ဌာနေတိ ‘‘စတ္တာရောမေ ဘိက္ခု။ပေ။ အာဟာရာ’’တိ ဧဝံ စတ္တာရော အာဟာရေ သရူပတော ဒဿေတွာ ‘‘ဣမေ ခေါ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ အနုဂ္ဂဟာယာ’’တိ နိဂမနဝသေန ဒဿိတေ ဣမသ္မိံယေဝ ဌာနေ. ဒေသနံ နိဋ္ဌာပေသိ စတုအာဟာရဝိဘာဂဒီပကံ ဒေသနံ ဥဒ္ဒေသဝသေနေဝ နိဋ္ဌာပေသိ၊ ဥပရိ အာဝဇ္ဇေတွာ တုဏှီ နိသီဒိ. ဒိဋ္ဌိဂတိကောတိ အတ္တဒိဋ္ဌိဝသေန ဒိဋ္ဌိဂတိကော. ဝရဂန္ဓဝါသိတန္တိ သဘာဝသိဒ္ဓေန စန္ဒနဂန္ဓေန စေဝ တဒညနာနာဂန္ဓေန စ ပရိဘာဝိတတ္တာ ဝရဂန္ဓဝါသိတံ. ရတနစင်္ကောဋဝရေနာတိ ရတနမယေန ဥတ္တမစင်္ကောဋကေန. ဒေသနာနုသန္ဓိံ ဃဋေန္တောတိ ယထာဒေသိတာယ ဒေသနာယ အနုသန္ဓိံ ဃဋေန္တော၊ ယထာ ဥပရိဒေသနာ ဝဒ္ဓေယျ၊ ဧဝံ ဥဿာဟံ ကရောန္တော. ဝိညာဏာဟာရံ အာဟာရေတီတိ တဿ အာဟာရဏကိရိယာယ ဝုတ္တပုစ္ဆာယ တံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပါဋေန္တော ‘‘ယော ဧတံ။ပေ။ ဘုဉ္ဇတိ ဝါ’’တိ အာဟ.
ဝိညာဏာဟာရေ နာမ ဣစ္ဆိတေ တဿ ဥပဘုဉ္ဇကေနပိ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ သော ‘‘ကော နု ခေါ’’တိ အယံ ပုစ္ဆာယ အဓိပ္ပါယော. ဥတုသမယေတိ ဂဗ္ဘဝုဋ္ဌာနသမယေ. သော ဟိ ဥတုသမယဿ မတ္တကသမယတ္တာ တထာ ဝုတ္တော. ‘‘ဥဒကေန အဏ္ဍာနိ မာ နဿန္တူ’’တိ မဟာသမုဒ္ဒတော နိက္ခမိတွာ. ဂိဇ္ဈပေါတကာ ဝိယ အာဟာရသဉ္စေတနာယ တာနိ ကစ္ဆပဏ္ဍာနိ မနောသဉ္စေတနာဟာရေန ယာပေန္တီတိ အယံ တဿ ထေရဿ လဒ္ဓိ. ကိဉ္စာပိ အယံ လဒ္ဓီတိ ဖဿမနောသဉ္စေတနာဟာရေသု ကိဉ္စာပိ ထေရဿ ယုတ္တာ အယုတ္တာ ဝါ အယံ လဒ္ဓိ. ဣမံ ပဉှန္တိ ‘‘ကော နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဝိညာဏာဟာရံ အာဟာရေတီ’’တိ ဣမံ ပဉှံ ဧတာယ ယထာဝုတ္တာယ လဒ္ဓိယာ န ပန ပုစ္ဆတိ၊ အထ ခေါ သတ္တုပလဒ္ဓိယာ ပုစ္ဆတီတိ အဓိပ္ပါယော. သောတိ ဒိဋ္ဌိဂတိကော. န နိဂ္ဂဟေတဗ္ဗော ဥမ္မတ္တကသဒိသတ္တာ အဓိပ္ပါယံ အဇာနိတွာ ပုစ္ဆာယ ကတတ္တာ. တေနာဟ ‘‘အာဟာရေတီတိ နာဟံ ဝဒါမီ’’တိအာဒိ.
တသ္မိံ မယာ ဧဝံ ဝုတ္တေတိ တသ္မိံ ဝစနေ မယာ ‘‘အာဟာရေတီ’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တေ သတိ. အယံ ပဉှောတိ ‘‘ကော နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဝိညာဏာဟာရံ အာဟာရေတီ’’တိ အယံ ပဉှော ယုတ္တော ဘဝေယျ. ဧဝံ ပုစ္ဆိတေ ပဉှေတိ သတ္တုပလဒ္ဓိံ အနာဒါယ ‘‘ကတမဿ ဓမ္မဿ ပစ္စယော’’တိ ဧဝံ ဓမ္မပဝတ္တဝသေနေဝ ပဉှေ ပုစ္ဆိတေ. တေနေဝ ဝိညာဏေနာတိ တေနေဝ ပဋိသန္ဓိဝိညာဏေန သဟ ဥပ္ပန္နံ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ အတီတဘဝေ ဒိဋ္ဌိဂတိကဿ ဝသေန အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တီတိ ဣဓာဓိပ္ပေတံ. နာမရူပေ ဇာတေ သတီတိ နာမရူပေ နိဗ္ဗတ္တေ တပ္ပစ္စယဘူတံ ဘိန္ဒိတွာ သဠာယတနံ ဟောတိ.
တတြာယံ ပစ္စယဝိဘာဂေါ – နာမန္တိ ဝေဒနာဒိခန္ဓတ္တယံ ဣဓာဓိပ္ပေတံ၊ ရူပံ ပန သတ္တသန္တတိပရိယာပန္နံ၊ နိယမတော စတ္တာရိ ဘူတာနိ ဆ ဝတ္ထူနိ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ အာဟာရော စ. တတ္ထ ဝိပါကနာမံ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ ဟဒယဝတ္ထုနော သဟာယော ဟုတွာ ဆဋ္ဌဿ မနာယတနဿ သဟဇာတအညမညနိဿယသမ္ပယုတ္တဝိပါကအတ္ထိအဝိဂတပစ္စယေဟိ သတ္တဓာ ပစ္စယော ဟောတိ. ကိဉ္စိ ပနေတ္ထ ဟေတုပစ္စယေန ကိဉ္စိ အာဟာရပစ္စယေနာတိ ဧဝံ ဥက္ကံသာဝကံသော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဣတရေသံ ပန ပဉ္စာယတနာနံ စတုန္နံ မဟာဘူတာနံ သဟာယော ဟုတွာ သဟဇာတနိဿယဝိပါကဝိပ္ပယုတ္တအတ္ထိအဝိဂတဝသေန ဆဓာ ပစ္စယော ဟောတိ. ကိဉ္စိ ပနေတ္ထ ဟေတုပစ္စယေန ကိဉ္စိ အာဟာရပစ္စယေနာတိ သဗ္ဗံ ပုရိမသဒိသံ. ပဝတ္တေ ဝိပါကနာမံ ဝိပါကဿ ဆဋ္ဌာယတနဿ ဝုတ္တနယေန သတ္တဓာ ပစ္စယော ဟောတိ၊ အဝိပါကံ ပန အဝိပါကဿ ဆဋ္ဌဿ တတော ဝိပါကပစ္စယံ အပနေတွာ ပစ္စယော ဟောတိ. စက္ခာယတနာဒီနံ ပန ပစ္စုပ္ပန္နံ စက္ခုပသာဒါဒိဝတ္ထုကမ္ပိ ဣတရမ္ပိ ဝိပါကနာမံ ပစ္ဆာဇာတဝိပ္ပယုတ္တအတ္ထိအဝိဂတပစ္စယေဟိ စတုဓာ ပစ္စယော ဟောတိ၊ တထာ အဝိပါကမ္ပိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ရူပတော ပန ဝတ္ထုရူပံ ပဋိသန္ဓိယံ ဆဋ္ဌဿ သဟဇာတအညမညနိဿယဝိပ္ပယုတ္တအတ္ထိအဝိဂတပစ္စယေဟိ ဆဓာ ပစ္စယော ဟောတိ. စတ္တာရိ ပန ဘူတာနိ စက္ခာယတနာဒီနံ ပဉ္စန္နံ သဟဇာတနိဿယအတ္ထိအဝိဂတပစ္စယေဟိ စတုဓာ ပစ္စယော ဟောတိ. ရူပဇီဝိတံ အတ္ထိအဝိဂတိန္ဒြိယဝသေန တိဓာ ပစ္စယော ဟောတီတိ အယဉှေတ္ထ သင်္ခေပေါ၊ ဝိတ္ထာရော ပန ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂတော (ဝိသုဒ္ဓိ. ၂.၅၉၄) ဂဟေတဗ္ဗော.
ပဉှဿ ဩကာသံ ဒေန္တောတိ ‘‘ကော နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဖုသတီ’’တိ ဣမဿ ဒိဋ္ဌိဂတိကပဉှဿ ဩကာသံ ဒေန္တော. တတော ဝိဝေစေတုကာမောတိ အဓိပ္ပါယော. သဗ္ဗပဒေသူတိ ဒိဋ္ဌိဂတိကေန ဘဂဝတာ စ ဝုတ္တပဒေသု. သတ္တောတိ အတ္တာ. သော ပန ဥစ္ဆေဒဝါဒိနောပိ ယာဝ န ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ၊ တာဝ အတ္ထေဝါတိ လဒ္ဓိ၊ ပဂေဝ သဿတဝါဒိနော. ဘူတောတိ ဝိဇ္ဇမာနော. နိပ္ဖတ္တောတိ နိပ္ဖန္နော. န တဿ ဒါနိ နိပ္ဖါဒေတဗ္ဗံ ကိဉ္စိ အတ္ထီတိ လဒ္ဓိ. ဣဒပ္ပစ္စယာ ဣဒန္တိ ဣမသ္မာ ဝိညာဏာဟာရပစ္စယာ ဣဒံ နာမရူပံ. ပုန ဣဒပ္ပစ္စယာ ဣဒန္တိ ဣမသ္မာ နာမရူပပစ္စယာ ဣဒံ သဠာယတနန္တိ ဧဝံ ဗဟူသု ဌာနေသု ဘဂဝတာ ကထိတတ္တာ ယထာ ပစ္စယတော နိဗ္ဗတ္တံ သင်္ခါရမတ္တမိဒန္တိ သညတ္တိံ ဥပဂတော. တေနာပီတိ သညတ္တုပဂတေနာပိ. ဧကာဗဒ္ဓံ ကတွာတိ ယထာ ပုစ္ဆာယ အဝသရော န ဟောတိ၊ တထာ ဧကာဗဒ္ဓံ ကတွာ. ဒေသနာရုဠှန္တိ ယတော သဠာယတနပဒတော ပဋ္ဌာယ ‘‘သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော’’တိအာဒိနာ ဒေသနာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဝီထိံ အာရုဠှမေဝ. တမေဝါတိ သဠာယတနပဒမေဝ ဂဟေတွာ. ဝိဝဇ္ဇေန္တောတိ ဝိဝဋ္ဋေန္တော. ဧဝမာဟာတိ ‘‘ဆန္နံတွေဝါ’’တိအာဒိအာကာရေန ဧဝံ ဒေသိတေ၊ ‘‘ဝိနေယျဇနော ပဋိဝိဇ္ဈတီ’’တိ ဧဝမာဟ. ဝိညာဏာဟာရော အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိယာတိ ဧဝံ ပုရိမဘဝတော အာယတိဘဝဿ ပစ္စယဝသေန မူလကာရဏဝသေန စ ဒေသိတတ္တာ ‘‘ဝိညာဏနာမရူပါနံ အန္တရေ ဧကော သန္ဓီ’’တိ ဝုတ္တံ. တဒမိနာ ဝိညာဏဂ္ဂဟဏေန အဘိသင်္ခါရဝိညာဏဿာပိ ဂဟဏံ ကတန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.
မောဠိယဖဂ္ဂုနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.