အဓိကရဏဘေဒံ

ဥက္ကောဋနဘေဒါဒိဝဏ္ဏနာ

၃၄၀. အဓိကရဏဘေဒေ ဧဝမတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ဒဿေတုံ အာဟာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဒွေ သမထေတိ ဧတ္ထ ဒွိန္နံ သမထာနံ သရူပံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သမ္မုခါဝိနယဉ္စ ယေဘုယျသိကဉ္စာ’’တိ. ‘‘ပဋိသေဓေတီ’’တိ ဣမိနာ ဥက္ကောဋေတီတိ ဧတ္ထ ကုဋဓာတုယာ ဆေဒနတ္ထံ အတ္ထတော ဒဿေတိ. ဆေဒနံ နာမ အတ္ထတော သမထပဋိသေဓနန္တိ အတ္ထော.

၃၄၁. ဒွါဒသသု ဥက္ကောဋေသူတိ နိဒ္ဓါရဏေ ဘုမ္မံ. အကတံ ကမ္မန္တိအာဒယောတိ ဧတ္ထ အာဒိသဒ္ဒေန ‘‘ဒုက္ကဋံ ကမ္မံ၊ ပုန ကာတဗ္ဗံ ကမ္မ’’န္တိ ဒွေ ဥက္ကောဋာ သင်္ဂဟေတဗ္ဗာ. အနိဟတံ ကမ္မန္တိအာဒယောတိ ဧတ္ထ အာဒိသဒ္ဒေန ‘‘ဒုန္နိဟတံ၊ ပုန နိဟနိတဗ္ဗ’’န္တိ ဒွေ ဥက္ကောဋာ သင်္ဂဟေတဗ္ဗာ. အဝိနိစ္ဆိတန္တိအာဒယောတိ ဧတ္ထ အာဒိသဒ္ဒေန ‘‘ဒုဝိနိစ္ဆိတံ၊ ပုန ဝိနိစ္ဆိတဗ္ဗ’’န္တိ ဒွေ ဥက္ကောဋာ သင်္ဂဟေတဗ္ဗာ. အဝူပသန္တန္တိအာဒယောတိ ဧတ္ထ အာဒိသဒ္ဒေန ‘‘ဒုဝူပသန္တံ၊ ပုန ဝူပသမေတဗ္ဗ’’န္တိ ဒွေ ဥက္ကောဋာ သင်္ဂဟေတဗ္ဗာ. အပိစာတိ သာမညတော ပန.

တတ္ထ ဇာတကန္တိ ဧတ္ထ တသဒ္ဒဿ ဝိသယံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ယသ္မိံဝိဟာရေ’’တိ. ယသ္မိံဝိဟာရေ ဥပ္ပန္နံ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. အညမညဿ အတ္တေသု၊ အတ္တာနံ ဝါ ပဋိပက္ခံ အတ္ထယန္တိ ဣစ္ဆန္တီတိ အတ္တပစ္စတ္ထိကာ. ပါဠိမုတ္တကဝိနိစ္ဆယေနေဝါတိ ပါဠိယံ အာဂတေဟိ သမထေဟိ မုတ္တကေန ဓမ္မဒေသနာမတ္တဝိနိစ္ဆယေနေဝ. ဣဒန္တိ အဓိကရဏံ. ယေနာပိ ဝိနိစ္ဆယေနာတိ ပါဠိမုတ္တကေန ယေနာပိ ဝိနိစ္ဆယေန.

အညောတိ နေဝါသိကေဟိ အညော ဝိနယဓရော ပုစ္ဆတီတိ သမ္ဗန္ဓော. တေဟိ စာတိ နေဝါသိကေဟိ စ.

ဧတဿာတိ ဝိနယဓရဿ. အယန္တိ ဝိနယဓရော. တတ္ထာတိ တံ ဂါမံ. အညမညံ ဝါ သညာပေန္တီတိ အတ္တပစ္စတ္ထိကာ အညမညံ ဝါ သညာပေန္တိ. တေ ဘိက္ခူတိ တေ အတ္တပစ္စတ္ထိကာ ဘိက္ခူ. နိဇ္ဈာပေန္တီတိ သညာပေန္တိ. ဥက္ကောဋေတိ ယောတိ ယော ဥက္ကောဋေတိ. ဧတေတိ အတ္တပစ္စတ္ထိကေ ဘိက္ခူ၊ ဒိသွာတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ ဂါမံ. တတ္ထေဝါတိ အန္တရာမဂ္ဂေ ဧဝ.

တတ္ထေဝါတိ ဂါမမေဝ. တတ္ထေဝါတိ တသ္မိံယေဝ ဌာနေ. တတ္ထ ဂတန္တိ တံ ဂါမံ ဂတံ.

‘‘ဧသေဝ နယော’’တိ ဣမိနာ ပါစိတ္တိယမေဝ အတိဒိသတိ.

သံဃေန။ပေ။ အဓိကရဏေ ဝဒန္တောပီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယံ ပနေတံ အာပတ္တိဝုဋ္ဌာနံ နာမ ဟောတီတိ ယောဇနာ. ဧတန္တိ အာပတ္တိဝုဋ္ဌာနံ. ဝဒန္တောပီတိ ပိသဒ္ဒေါ န ကေဝလံ တိဏဝတ္ထာရကံ ဥက္ကောဋေန္တောယေဝ ဥက္ကောဋေတိ နာမ၊ အထ ခေါ ဝဒန္တောပီတိ ဒဿေတိ.

ဆန္ဒာဂတိံ ဂစ္ဆန္တောတိအာဒီသု အဂတိဂမနာကာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဝိနယဓရော ဟုတွာ’’တိအာဒိ. အတ္ထာယ ဥက္ကောဋေန္တောတိ သမ္ဗန္ဓော. တဿာတိ အနတ္ထံ စရန္တဿ. မန္ဒော ပန ဥက္ကောဋေတိ နာမာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧကော ဗလဝနိဿိတော စ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဂဟနမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိန္တိ ဂဟနသဒိသံ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိံ ပဝနသဒိသံ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိန္တိ အတ္ထော. ဗလဝန္တေ စာတိ ဧတ္ထ စသဒ္ဒေါ သဗ္ဗကမ္မေသု ယောဇေတဗ္ဗော. နိဿိတတ္တာတိ ဧကဿ နိဿိတတ္တာ. ဗလဝနိဿိတော စာတိ ဧတ္ထာပိ စ သဒ္ဒေါ သဗ္ဗကတ္တူသု ယောဇေတဗ္ဗော. တဿာတိ ဝိသမာဒိနိဿိတဿ.

သောတိ သာမဏေရော. မင်္ကုဘူတာတ္ထာတိ မင်္ကူ ဟုတွာ ဘူတာ၊ မင်္ကုံ ဝါ ပတ္တာ အတ္ထ ဘဝထာတိ အတ္ထော. တေတိ ပရာဇယဘိက္ခူ. တဿာတိ သာမဏေရဿ. သောတိ သာမဏေရော. တေတိ ပရာဇယဘိက္ခူ. တန္တိ သာမဏေရံ. သောတိ ဒဟရော. တတောတိ သန္နိပါတကာရဏာ. ဟိယျောတိ အနန္တရာတီတာဟေ. ဣတီတိ ဧဝံ ဝဒေတိ. သောတိ ဒဟရော. ဣဒံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တန္တိ ယောဇနာ. ဂစ္ဆာတိ ဂစ္ဆာဟိ. ဣတီတိ ဧဝံ ဝတ္တဗ္ဗောတိ ယောဇနာ.

သံဃေန သဒ္ဓိံ အဓိကရဏံ ဝိနိစ္ဆိနိတွာ ပရိဝေဏဂတံ ဧကံ ဘိက္ခုန္တိ ယောဇနာ. ကိဿာတိ ကေန ကာရဏေန. ဧဝံ ဣမိနာကာရေန ဝိနိစ္ဆိတဗ္ဗံ နနူတိ ယောဇနာ. သောတိ ဝိနိစ္ဆယကာရကော ဘိက္ခု. ဆန္ဒဒါယကော သုဝိညေယျောယေဝ.

အဓိကရဏနိဒါနာဒိဝဏ္ဏနာ

၃၄၂. ကိံနိဒါနန္တိအာဒီသု ဆသု ပဒေသု သမာသဘာဝံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကိံနိဒါနမဿာ’’တိအာဒိ. အဿာတိ ဝိဝါဒါဓိကရဏဿ. ‘‘ကိံနိဒါန’’န္တိ ပဒါနံ သတိပိ သမာသဘာဝေ ဗျဉ္ဇနန္တပကတိကတ္တာ ‘‘ကိ’’န္တိ နိဂ္ဂဟိတန္တဘာဝေန ဥစ္စာရဏံ ကာတဗ္ဗံ. သဗ္ဗာနေတာနီတိ သဗ္ဗာနိ နိဒါနန္တိအာဒီနိ ဧတာနိ ပဒါနိ. ဝေဝစနာနီတိ ဧကသ္မိံယေဝ ‘‘ကာရဏ’’န္တိ အတ္ထေ ဝိဝိဓာနိ ဝစနာနိ ဝိဝစနာနိ၊ တာနိယေဝ ဝေဝစနာနိ. အထ ဝါ ဝိဝိဓံ ဝစနမေတဿတ္ထဿာတိ ဝိဝစနံ၊ ကာရဏသင်္ခါတော အတ္ထော၊ အဘိဓေယျအဘိဓာနဘာဝေန သမ္ဗန္ဓတ္တာ ဝိဝစနဿ ဧတာနိ ဝေဝစနာနိ၊ ပဒါနိ.

‘‘အဋ္ဌာရသဘေဒကရဝတ္ထုသင်္ခါတော’’တိ ဣမိနာ ဝိဝါဒသရူပံ ဒဿေတိ. ဝိဝါဒန္တိ အဋ္ဌာရသဘေဒကရဝတ္ထုသင်္ခါတံ ဝိဝါဒံ. ဧတန္တိ ‘‘ဝိဝါဒနိဒါန’’န္တိ ဧတံ ဝစနံ. အဿာတိ အနုဝါဒါဓိကရဏဿ. ဣဒမ္ပီတိ ‘‘အနုဝါဒနိဒါန’’န္တိ ဝစနမ္ပိ. အဿာတိ အာပတ္တာဓိကရဏဿ. ဧတန္တိ ‘‘အာပတ္တိနိဒါန’’န္တိ ဝစနံ. ကိစ္စမေဝ ဗျဉ္ဇနဝဍ္ဎနဝသေန ကိစ္စယန္တိ ဝုတ္တံ. အဿာတိ ကိစ္စာဓိကရဏဿ. သမနုဘာသနာဒီနံ ဥပ္ပဇ္ဇနကကိစ္စာနန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတန္တိ ‘‘ကိစ္စယနိဒါန’’န္တိ ဝစနံ. ဧကပဒယောဇနာတိ ဧကေန ‘‘နိဒါန’’န္တိ ပဒေန ယောဇနာ. သဗ္ဗပဒါနီတိ သဗ္ဗာနိ သမုဒယာဒီနိ ပဒါနိ.

နဝန္နန္တိ ဇာတိဝသေန ဆန္နံ ဟေတူနံ နဝသု အန္တောဂဓတ္တာ တိကဝသေနေတံ ဝုတ္တံ. ဗျဉ္ဇနမတ္တန္တိ ဟေတုပစ္စယဝသေန ဗျဉ္ဇနမေဝ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ဧတ္ထာတိ တတိယပုစ္ဆာဝိဿဇ္ဇနေ.

၃၄၃. ဒွါဒသ မူလာနီတိ ဧတ္ထ ဒွါဒသန္နံ မူလာနံ သရူပံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကောဓဥပနာဟယုဂဠကာဒီနီ’’တိအာဒိ. ဧတ္ထ (ဝိဘ. ၈၃၃၊ ၉၄၄) အာဒိသဒ္ဒေန မက္ခပဠာသယုဂဠ ဣဿာမစ္ဆရိယယုဂဠ မာယာသာဌေယျယုဂဠ ပါပိစ္ဆမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယုဂဠ သန္ဒိဋ္ဌိပရာမာသိအာဓာနဂ္ဂါဟိဒုပ္ပဋိနိဿဂ္ဂိယုဂဠဝသေန ပဉ္စ ယုဂဠာနိ သင်္ဂဏှာတိ. အဇ္ဈတ္တသန္တာနပ္ပဝတ္တာနီတိ နိယကဇ္ဈတ္တသန္တာနေ ပဝတ္တာနိ.

အဋ္ဌာရသဘေဒကရဝတ္ထူနံ သမုဋ္ဌာနဘာဝံ နိဗ္ဗစနေန ပကာသေန္တော အာဟ ‘‘တံ ဟီ’’တိအာဒိ. တန္တိ အနုဝါဒါဓိကရဏံ၊ သမုဋ္ဌာတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထ စ ‘‘ဧတေသူ’’တိ ဣမိနာ အဓိကရဏဘာဝံ ဒဿေတိ. ‘‘ဧတေဟီ’’တိ ဣမိနာ ကရဏဘာဝံ ဒဿေတိ. တေနာတိ ကာရဏေန. အဿာတိ ဝိဝါဒါဓိကရဏဿ. ဧတာနီတိ အဋ္ဌာရသဘေဒကရဝတ္ထူနိ. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသံ အဓိကရဏာနံ သဗ္ဗေသု သမုဋ္ဌာနေသု.

၃၄၄. ဧကေန အဓိကရဏေန ကိစ္စာဓိကရဏေနာတိ ဣဒံ ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတာနီတိ အဓိကရဏာနိ. ဧကံသတောတိ ဧကံသေန၊ ဧကကောဋ္ဌာသေနာတိ အတ္ထော. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ.

သာဝသေသာပတ္တိ သမ္မတိ ဝိယ အနဝသေသာပတ္တိ န သမ္မတီတိ ယောဇနာ. ကသ္မာ န သမ္မတီတိ အာဟ ‘‘န ဟီ’’တိအာဒိ. ဟီတိ ယသ္မာ. သာတိ အနဝသေသာ အာပတ္တိ. တတောတိ အနဝသေသာပတ္တိတော. ဧတ္ထ စ ‘‘န သက္ကာ ဒေသေတု’’န္တိ ဣမိနာ ဒေသနာဂါမိနိယာ အဘာဝံ ဒီပေတိ. ‘‘န သက္ကာ။ပေ။ ပတိဋ္ဌာတု’’န္တိ ဣမိနာ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိယာ အဘာဝံ ဒီပေတိ.

၃၄၉. တတောတိ နယတော. ယတ္ထ သတိဝိနယောတိအာဒိကာ ဆ ယမကပုစ္ဆာတိ သမ္ဗန္ဓော. တာသန္တိ ပုစ္ဆာနံ. ပကာသိတောတိ ပါကဋော.

၃၅၁. ဒွိန္နမ္ပိ သမထာနန္တိ သမ္မုခါဝိနယသတိဝိနယဝသေန ဒွိန္နမ္ပိ သမထာနံ. ယသ္မာတိ ယေန ကာရဏေန န သက္ကာတိ သမ္ဗန္ဓော. ပတ္တဝဋ္ဋီနံ နာနာကရဏန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တေသန္တိ သမ္မုခါဝိနယသတိဝိနယာနံ နာနာကရဏန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အယံ ပနေတ္ထ ယောဇနာ – ယသ္မာ ကဒလိက္ခန္ဓေ ပတ္တဝဋ္ဋီနံ နာနာကရဏံ ဝိနိဗ္ဘုဇ္ဇိတွာ ဒဿေတုံ န သက္ကာ ဝိယ တေသံ နာနာကရဏံ ဝိနိဗ္ဘုဇ္ဇိတွာ ဒဿေတုံ န သက္ကာတိ. တေနာတိ ကာရဏေန. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသု ဝိဿဇ္ဇနေသု.

သတ္တသမထနိဒါနဝဏ္ဏနာ

၃၅၂. အဿာတိ သမ္မုခါဝိနယဿ. တတ္ထာတိ ‘‘နိဒါနနိဒါနော’’တိ ပါဌေ. ဣဒန္တိ သမ္မုခါစတုက္ကံ. လဒ္ဓုပဝါဒေါတိ လဒ္ဓေါ ပရေသံ ဥပဝါဒေါ ယေနာတိ လဒ္ဓုပဝါဒေါ၊ ခီဏာသဝေါ. ယဿ စာတိ ယဿ စ သန္တိကေတိ သမ္ဗန္ဓော. ဥဘိန္နန္တိ ဒေသကပဋိဂ္ဂါဟကာနံ ဒွိန္နံ.

၃၅၃. နနု ပုစ္ဆာယံ ‘‘သတ္တန္နံ သမထာန’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ ကသ္မာ ပန ဝိဿဇ္ဇနာယံ သမ္မုခါဝိနယဿ သမုဋ္ဌာနံ န ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ကိဉ္စာပီ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ကိဉ္စာပိ ဝုတ္တန္တိ ယောဇနာ. ဧတ္ထ ကိဉ္စာပိသဒ္ဒေါ သမ္ဘာဝနတ္ထော၊ ပနသဒ္ဒေါ ဂရဟတ္ထော. တထာ ဝုတ္တမ္ပီတိ ယောဇနာ. ကမ္မသင်္ဂဟာဘာဝေနာတိ ကမ္မေ သင်္ဂဟဿ အဘာဝေန. တတ္ထာတိ တသ္မိံ ‘‘ကမ္မဿ ကိရိယာ’’တိအာဒိပါဌေ. ကမ္မံ ကရီယတိ ဣမာယာတိ ကိရိယာ၊ ဉတ္တိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ကမ္မဿ ကိရိယာတိ ဉတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ’’တိ. ကရိယတေ ဌပိယတေ ကရဏံ. သယံ ဥပဂမိယတေ ဥပဂမနံ. အဇ္ဈေသနေန ပရံ ဥပဂမာပိယတေ အဇ္ဈုပဂမနံ. အဓိဝါသိယတေ အဓိဝါသနာ. အပ္ပဋိက္ကောသိယတေ အပဋိက္ကောသနာ. ဣတိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကရဏန္တိ တဿာယေဝါ’’တိအာဒိ. ဧတန္တိ ကမ္မံ. မေတိ မယှံ. ခမုဓာတုပယောဂေ သမ္ပဒါနတ္ထေ သမ္ပဒါနဝစနံ. အထ ဝါ မေတိ မယာ. ကတွတ္ထေ ကရဏဝစနံ၊ သာမိဝစနံ ဝါ. ခမတီတိ ကတ္တုရူပသဒိသံ ကမ္မရူပံ. ရူပဉှိ ကတ္တုရူပသဒိသံ ကမ္မရူပံ ‘‘ခမတိ သံဃဿာ’’တိအာဒီသု (မဟာဝ. ၁၂၇) ဝိယ. ကမ္မရူပသဒိသံ ကတ္တုရူပံ ‘‘ဥပါသကော သီလံ သမာဒိယတီ’’တိအာဒီသု (ပဋ္ဌာ. ၁.၁.၄၂၃) ဝိယ. ဧတ္ထ ကမ္မတ္ထေ ပဝတ္တော ယပစ္စယော လောပေါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

သတ္တသမထနာနာတ္ထာဒိဝဏ္ဏနာ

၃၅၄. မာတာပုတ္တာဒီနံ အယံ ဝိဝါဒေါတိ ယောဇနာ. ‘‘ဝိရုဒ္ဓဝါဒတ္တာ’’တိ ဣမိနာ ဝဒနံ ဝါဒေါ၊ ဝိရုဒ္ဓေါ ဝါဒေါ ဝိဝါဒေါတိ နိဗ္ဗစနံ ဒဿေတိ. အဓိကရဏီယတာယာတိ ဝူပသမိတတာယ. ဣမိနာ အဓိကရိယတိ သမထေဟိ ဝူပသမိယတီတိ အဓိကရဏန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသု အဓိကရဏဘေဒေသု.

ဣတိ အဓိကရဏဘေဒဝဏ္ဏနာယ ယောဇနာ သမတ္တာ.