ဒုတိယဂါထာသင်္ဂဏိကံ

စောဒနာဒိပုစ္ဆာဝိဿဇ္ဇနာဝဏ္ဏနာ

၃၅၉. ဒုတိယဂါထာသင်္ဂဏိယံ စောဒနာ နာမ ကိံ ဒဿေတွာ စောဒနာတိ အာဟ ‘‘ဝတ္ထုဉ္စ အာပတ္တိဉ္စ ဒဿေတွာ စောဒနာ’’တိ. ဒေါသံ သရာပေတီတိ ဒေါသသာရဏာ. သံဃသန္နိပါတောတိ သံဃဿ သန္နိပတနံ. ဣမိနာ သံဃောတိ ဧတ္ထ ဥတ္တရပဒလောပံ ဒဿေတိ. မတိကမ္မန္တိ ဧတ္ထ မတိသဒ္ဒေါ ဣစ္ဆတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ဝုစ္စတိ မန္တဂ္ဂဟဏ’’န္တိ. တန္တိ မတိကမ္မံ.

‘‘တေန စုဒိတကပုဂ္ဂလေနာ’’တိ ပဒံ ‘‘သာရဏတ္ထာယာ’’တိ ပဒေ ကာရိတကမ္မံ. တဿ ပုဂ္ဂလဿာတိ တဿ စုဒိတကဿ ပုဂ္ဂလဿ၊ ဣမိနာ ‘‘နိဂ္ဂဟတ္ထာယာ’’တိ ပဒဿ ကမ္မံ ဒဿေတိ. တတ္ထာတိ တသ္မိံ အဓိကရဏဝိနိစ္ဆယဋ္ဌာနေ. ပရိဂ္ဂဟဏတ္ထာယာတိ ပရိ ဝီမံသိတွာ ဂဟဏတ္ထာယ. ဓမ္မာ-ဓမ္မန္တိ ဘူတာဘူတံ. ‘‘ဝိနိစ္ဆယသန္နိဋ္ဌာပနတ္ထ’’န္တိ ဣမိနာ ပါဠိယံ ပါဌသေသံ ဒဿေတိ.

မာ ခေါ ပဋိဃန္တိ ဧတ္ထ ပဋိဃသဒ္ဒေါ ကောပပရိယာယောတိ အာဟ ‘‘ကောပံ မာ ဇနယီ’’တိ. ‘‘စုဒိတကေ ဝါ စောဒကေ ဝါ’’တိ ဣမိနာ ‘‘သံဃေ’’တိ အာဓာရံ ပဋိက္ခိပတိ. သစေ အနုဝိဇ္ဇကော တုဝန္တိ ဧတ္ထ အနုဝိဇ္ဇကသဒ္ဒေါ ဝိနယဓရပရိယာယောတိ အာဟ ‘‘ဝိနယဓရော’’တိ. ဝိနယဓရော ဟိ ယသ္မာ စောဒကစုဒိတကာနံ ဝစနံ အနုမိနိတွာ ဝတ္ထုအာပတ္တာဒိဝသေန ဝိဒတိ၊ တသ္မာ အနုဝိဇ္ဇကောတိ ဝုစ္စတိ.

ဝိရုဒ္ဓံ ဂါဟံ သံဝတ္တေတီတိ ဝိဂ္ဂါဟိကံ. ‘‘န တွ’’န္တိအာဒိနာ ဏိကပစ္စယဿ သရူပံ ဒဿေတိ. ယာယာတိ ကထာယ. သုတ္တာဒီနံ သရူပံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သုတ္တံ နာမာ’’တိအာဒိ.

အနုယုဉ္ဇနဝတ္တန္တိ အနုယုဉ္ဇနဿ၊ အနုယုဉ္ဇနေ ဝါ ဝတ္တံ. ကုသလေန ဗုဒ္ဓိမတာတိ ဧတ္ထ ကုသလသဒ္ဒေါ ဆေကပရိယာယော၊ ဗုဒ္ဓိမန္တုသဒ္ဒေါ ပဏ္ဍိတပရိယာယောတိ အာဟ ‘‘ဆေကေန ပဏ္ဍိတေနာ’’တိ. ‘‘ဉာဏပါရမိပ္ပတ္တေနာ’’တိ ဣမိနာ ဗုဒ္ဓိမတာတိ ဧတ္ထ န ကေဝလံ ဉာဏသာမညံ၊ အထ ခေါ သဗ္ဗညုတညာဏန္တိ ဒဿေတိ. အယန္တိ ဧသော ယထာဝုတ္တော အတ္ထော. အယံ ပနာတိ ဧသော ဝက္ခမာနော ပန. ဧတ္ထာတိ ဣမာသု ဂါထာသု. သစေ တွံ အနုဝိဇ္ဇကော ဟောသီတိ ယောဇနာ. ယံ ပန အနုယောဂဝတ္တံ ကတံ သုပညတ္တံ သဗ္ဗသိက္ခာပဒါနံ အနုလောမန္တိ ယောဇနာ. တန္တိ အနုယောဂဝတ္တံ. ဣတီတိ အယံ သာဓိပ္ပါယသင်္ခေပဝဏ္ဏနာ. အတ္တနောတိ အနုဝိဇ္ဇကဿ. သမ္ပရာယေတိ ပရလောကေ. ယောတိ အနုဝိဇ္ဇကော. တန္တိ အနုယောဂဝတ္တံ. ဂတိန္တိ သုဂတိံ. ဟိတန္တိ စောဒကစုဒိတကာနံ ဟိတံ. ဂဝေသန္တောတိ ဉာဏေန ဧသန္တော. ဣမိနာ ဟိတံ ဧသန္တောတိ ဟိတေသီတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. မေတ္တဉ္စာတိ အပ္ပနာပတ္တံ မေတ္တဉ္စ. မေတ္တာပုဗ္ဗဘာဂဉ္စာတိ အပ္ပနာမေတ္တာယ ပုဗ္ဗဘာဂေ ပဝတ္တံ ပရိကမ္မဥပစာရမေတ္တဉ္စ. တဝ ဘာရေ သံဃေန ကတေ ဧဝါတိ ယောဇနာ.

ယောတိ အနုဝိဇ္ဇကော. ဧတေသန္တိ စောဒကစုဒိတကာနံ. ‘‘ဘာသိတ’’န္တိ ဣမိနာ ဝေါဟာရသဒ္ဒေါ ဘာသိတပရိယာယောတိ ဒဿေတိ. တန္တိ သဟသာ ဝေါဟာရံ.

အနုသန္ဓိတန္တိ ဧတ္ထ ဝိနိစ္ဆယာနုသန္ဓိံ ပဋိက္ခိပန္တော အာဟ ‘‘ကထာနုသန္ဓိ ဝုစ္စတီ’’တိ. ကထာယ အနုရူပံ သန္ဒဟနံ ကထာနုသန္ဓိ. ပဋိညာနုသန္ဓိတေနာတိ ဧတ္ထ ပဋိညာသဒ္ဒအနုသန္ဓိသဒ္ဒါနံ တုလျာဓိကရဏတော အညံ ဘိန္နာဓိကရဏံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အထဝါ’’တိအာဒိ. လဇ္ဇိံ ပုဂ္ဂလန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ ဂါထာယံ. ဝတ္တာနုသန္ဓိနာတိ အာစာရသင်္ခါတေန ဝတ္တေန အနုသန္ဓိနာ အဿ အလဇ္ဇီဿ ဝတ္တေန သဒ္ဓိံ ယာ ပဋိညာ သန္ဓိယတီတိ ယောဇနာ.

ဇာနန္တော အာပဇ္ဇတီတိ ဇာနန္တော ဟုတွာ အာပဇ္ဇတိ. ဣမိနာ သဉ္စိစ္စာတိ ပဒဿ သဉ္စေတေတွာတိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ဝီတိက္ကမစေတနာယ သဒ္ဓိံ စေတေတွာတိ အတ္ထော. ‘‘န ဒေသေတိ န ဝုဋ္ဌာတီ’’တိ ဣမိနာ ပရိဂူဟတီတိ ဧတ္ထ ပရိဂူဟနံ နာမ အတ္ထတော န ဒေသနံ န ဝုဋ္ဌာနန္တိ ဒဿေတိ.

ယန္တိ ‘‘သဉ္စိစ္စ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတီ’’တိ ဝစနံ. တုမှေဟီတိ ပရိဟာရကာရကေဟိ. သစ္စန္တိ တထံ အဝိတထံ. အဟမ္ပီတိ စောဒကောပိ. ပိသဒ္ဒေန ပရိဟာရကံ သမ္ပိဏ္ဍေတိ. နန္တိ ‘‘သဉ္စိစ္စာ’’တိအာဒိဝစနံ. တန္တိ တုဝံ၊ တွံ ဝါ.

ပုဗ္ဗာပရန္တိ ဧတ္ထ ပုဗ္ဗေ ကထေတဗ္ဗံ ပုဗ္ဗံ၊ အပရမှိ ကထေတဗ္ဗံ အပရံ၊ ပုဗ္ဗဉ္စ အပရဉ္စ ပုဗ္ဗာပရန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပုရေ’’တိအာဒိ. ‘‘တသ္မိံ ပုဗ္ဗာပရေ’’တိ ဣမိနာ ပါဠိယံ ပုဗ္ဗပရဿာတိ ဧတ္ထ ဘုမ္မတ္ထေ သာမိဝစနန္တိ ဒဿေတိ.

ဒွီဟီတိ ပါရာဇိကသံဃာဒိသေသဝသေန ဒွီဟိ. ပဉ္စဟီတိ ထုလ္လစ္စယာဒိဝသေန ပဉ္စဟိ. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာတိ ‘‘နတ္ထိ ဒိန္န’’န္တိအာဒိနာ (ဓ. သ. ၁၂၂၁) ဒသဝတ္ထုကာယ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ. အန္တဂ္ဂါဟိကဒိဋ္ဌိယာတိ ‘‘သဿတော လောကော’’တိအာဒိနာ (ဒီ. နိ. ၁.၃၁၊ မ. နိ. ၁.၂၆၉) ဒသဝတ္ထုကာယ အန္တဂ္ဂါဟိကဒိဋ္ဌိယာ. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသု ဒုတိယဂါထာသင်္ဂဏိကေသု.

ဣတိ ဒုတိယဂါထာသင်္ဂဏိကဝဏ္ဏနာယ ယောဇနာ သမတ္တာ.