သေဒမောစိကဂါထာ

(၁) အဝိပ္ပဝါသပဉှာဝဏ္ဏနာ

၄၇၉. သေဒမောစိကဂါထာသူတိ အဓိပ္ပါယတ္ထဿ ဂမ္ဘီရတ္တာ တံ စိန္တေန္တာနံ ဝိနယဓရာနံ ကာယေ သေဒံ မောစေတီတိ သေဒမောစိကာ၊ သာယေဝ ဂါထာ သေဒမောစိကဂါထာ၊ တာသု. ‘‘အကပ္ပိယသမ္ဘောဂေါ န လဗ္ဘတီ’’တိ ဣမိနာ ကပ္ပိယသမ္ဘောဂေါ လဗ္ဘတီတိ ဒဿေတိ. ကပ္ပိယသမ္ဘောဂံ ဒဿေတုံ ‘‘နဟာပနဘောဇနာဒီ’’တိ ဝုတ္တံ. အနာပတ္တီတိ မာတုဘိက္ခုနိယာ အနာပတ္တိ. ဧသာ ပဉှာတိ ဧတ္ထ ပဉှသဒ္ဒေါ သဘာဝတိလိင်္ဂေါတိ သဒ္ဒသတ္ထေသု (သဒ္ဒနီတိဓာတုမာလာယံ ၁၆ ဟကာရန္တဓာတု၊ အဘိဓာနပ္ပဒီပိကာယံ ၁၁၅ ဂါထာယံ) ဝုတ္တော၊ ဣဓ ဣတ္ထိလိင်္ဂဝသေန ဝုတ္တော. ‘‘ပဏ္ဍိတေဟီ’’တိ ဣမိနာ ကုသလဿ ကာရဏံ ဒဿေတိ၊ ပဏ္ဍိတတ္တာ ကုသလောတိ အဓိပ္ပါယော. အဿာတိ ပဉှာယ. ဧတန္တိ ဝိဿဇ္ဇနံ. အဿာတိ ဂါထာယ.

ဧကာဒသ ဝိဝဇ္ဇိယာတိ အဝိဘတ္တိကနိဒ္ဒေသော၊ ဧကာဒသ ဝိဝဇ္ဇိယေတိ အတ္ထော. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ယေ’’တိအာဒိ. တေပီတိ ပိသဒ္ဒေါ ဂါထာယံ လုတ္တနိဒ္ဒိဋ္ဌဂမျမာနဘာဝံ ဒဿေတိ.

အယန္တိ နှာပိတပုဗ္ဗကော ဘိက္ခု. နိမ္မိတဗုဒ္ဓန္တိ ဗုဒ္ဓေန နိမ္မိတံ ဗုဒ္ဓရူပံ.

ဝိဝဇ္ဇိယာတိ ဧတ္ထ ယကာရော တွာပစ္စယဿ ကာရိယောတိ အာဟ ‘‘ဝိဝဇ္ဇေတွာ’’တိ. အသီသကံ ယံ တံ ကဗန္ဓံ အတ္ထီတိ ယောဇနာ. အသီသကတ္တာ ကေန သရီရေန ဇီဝိတံ ဗန္ဓတီတိ ကဗန္ဓော. ယဿာတိ ကဗန္ဓဿ.

ဟီတိ သစ္စံ. တေတိ အဘဗ္ဗပုဂ္ဂလာ.

ဝါစာတိ ဧတ္ထ ယကာရလောပေါတိ အာဟ ‘‘ဝါစာယာ’’တိ. ဣတိ မေတိ ဧဝံ မမ. ဧဝံ ဝဒမာနေ မမ ဝစနန္တိ ယောဇနာ. အထဝါ ဣတိမေတိ ဧဝံ ဣမေ၊ ဧဝံ ဝဒမာနေ ဣမေ ဇနာတိ ယောဇနာ. သဒ္ဒမ္ပီတိ ဣမိနာ ဂိရသဒ္ဒေါ သဒ္ဒပရိယာယောတိ ဒဿေတိ. ဟီတိ သစ္စံ. တုဏှီဘူတဿ နိသိန္နဿ တဿ ဘိက္ခုနောတိ ယောဇနာ. ယဒိ မနောဒွါရေ အာပတ္တိ နာမ နတ္ထိ၊ ဧဝံ သတိ ကသ္မာ အာပဇ္ဇေယျ ဝါစသိကန္တိ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ယသ္မာ ပနာ’’တိအာဒိ. တေနာတိ တသ္မာ. အဿာတိ ဘိက္ခုဿ.

သာတိ ဘိက္ခုနီ၊ အာပဇ္ဇတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝုတ္တပ္ပကာရန္တိ ‘‘ဂါမန္တရပရိယာပန္န’’န္တိ ဝုတ္တပ္ပကာရံ.

တာသူတိ ဒွီသု ဘိက္ခုနီသု.

စတုရော ဇနာတိ ဧတ္ထ စတုန္နံ ဇနာနံ သရူပံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အာစရိယော စ တယော စ အန္တေဝါသိကာ’’တိ. သာဟတ္ထိကာတိ သဟတ္ထာ အဝဟရိတာ. အာဏတ္တိယာပီတိ အာဏတ္တေန အဝဟရိတာပိ. ဣတရေသန္တိ အန္တေဝါသိကာနံ၊ ဧကေကော မာသကောတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထာတိ ပရိဝါရေ သေဒမောစိကဂါထာယံ.

(၂) ပါရာဇိကာဒိပဉှာဝဏ္ဏနာ

၄၈၀. သန္ထတပေယျာလဉ္စာတိ ပဌမပါရာဇိကဝိဘင်္ဂေ (ပါရာ. ၆၅) ဝုတ္တံ သန္ထတပေယျာလဉ္စ.

လိင်္ဂပရိဝတ္တံ သန္ဓာယာတိ သတိ လိင်္ဂေ ပရိဝတ္တေ ပဋိဂ္ဂဟဏဿ ဝိဇဟနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

ယောတိ ဘိက္ခု၊ ပရိဏာမေတီတိ သမ္ဗန္ဓော. အတ္တနော အတ္ထာယာတိ ယောဇနာ.

အဿာတိ ဂါထာယ. ကာကဥဟဒန္တိ ကာကေဟိ ကရီသုဿဂ္ဂံ. ကဒ္ဒမမက္ခိတန္တိ ကဒ္ဒမေန မက္ခိတံ. ကာယဂတာနေဝ ဟုတွာတိ သမ္ဗန္ဓော.

ဟီတိ ဝိတ္ထာရော. အနရိယံ တံ ဣတ္ထိံ ဝါ တံ ပုရိသံ ဝါ ဟနေယျာတိ ယောဇနာ. လိင်္ဂပရိဝတ္တေန ဟေတုဘူတေန ဣတ္ထိဘူတံ၊ ပုရိသဘူတဉ္စာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဣတ္ထိဘူတန္တိ စ ဣတ္ထီ ဟုတွာ ဘူတံ၊ ဣတ္ထိဘာဝံ ဝါ ပတ္တံ.

မိဂသိင်္ဂတာပသသီဟကုမာရာဒီနံ တိရစ္ဆာနဂတမာတာပိတရော ဝိယာတိ ယောဇနာ. မိဂသိင်္ဂတာပသောတိ မိဂသိင်္ဂနာမကော (ဇာ. အဋ္ဌ. ၅.၁၇.၉၆ အာဒယော) တာပသော. သီဟကုမာရောတိ သီဟဗာဟုကုမာရော. အာဒိသဒ္ဒေန ဘူရိဒတ္တာဒယော သင်္ဂဏှာတိ.

ကုရုန္ဒိယံ အာဂတန္တိ သမ္ဗန္ဓော.

‘‘သစ္စံ ဘဏန္တောတိ ဂါထာယာ’’တိ ပဒံ ‘‘သစ္စံ ဘာသတော လဟုကာပတ္တိ ဟောတီ’’တိ ဧတ္ထ ဣတိသဒ္ဒေန သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. ‘‘သစ္စံ ဘဏန္တော’’တိ ဂါထာယ ဣတိ အတ္ထောတိ ယောဇနာ.

(၃) ပါစိတ္တိယာဒိပဉှာဝဏ္ဏနာ

၄၈၁. သလာကံ ဒေန္တဿ အဿ ဘိက္ခုဿ ဆေဇ္ဇံ ဟောတီတိ ယောဇနာ. ‘‘ပါရာဇိကံ ဟောတီ’’တိ ဣမိနာ ဟောတိဆေဇ္ဇန္တိ ပဒဿ အတ္ထံ ဒဿေတိ.

သုပ္ပတိဋ္ဌိတနိဂြောဓသဒိသံ ရုက္ခမူလံ၊ တမေဝ ဝါ ဂဟေတဗ္ဗံ.

တိဿိတ္ထိယောတိ ဧတ္ထ ဘုမ္မတ္ထေ ဥပယောဂဝစနံ၊ ပစ္စတ္တဝစနံ ဝါတိ အာဟ ‘‘တာသုပီ’’တိ. ‘‘ယံ တံ မေထုနံ နာမ တ’’န္တိ ဣမိနာ ‘‘မေထုနံ ယံ တ’’န္တိ ပဒါနံ သမာနာဓိကရဏဘာဝံ ဒဿေတိ. ‘‘န သေဝတီ’’တိ ဣမိနာ န သေဝေတိ ဧတ္ထ တိကာရဿ ဧကာရာဒေသဘာဝံ (ဇာ. အဋ္ဌ. ၄.၁၁.၇၆ ပုတ္တော ဝါ ပိတရံ ယာစေ ဝိယ) ဒဿေတိ. တယော ပုရိသေတိ ဧတ္ထ ‘‘ဥပဂန္တွာ’’တိ ပဒံ အဇ္ဈာဟရိတွာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ‘‘တယော ပုရိသေပိ ဥပဂန္တွာ’’တိ. ဣမိနာ တယော ပုရိသေတိ ဧတ္ထ ဥပယောဂတ္ထေ ဥပယောဂဝစနန္တိ ဒဿေတိ. ပုရိမနယံ ဂဟေတွာ ဧတ္ထာပိ ‘‘တီသု ပုရိသေသူ’’တိ ဘုမ္မတ္ထေ ဥပယောဂဝစနန္တိ အတ္ထောပိ ယုဇ္ဇတေဝ. ဣမံ နယံ ဂဟေတွာ ပုရိမပဒေပိ တိဿိတ္ထိယော ဥပဂန္တွာတိ ဥပယောဂတ္ထေ ဥပယောဂဝစနန္တိ အတ္ထောပိ ယုဇ္ဇတေဝ. တသ္မာ တေ ဒွေ နယာ အညမညောပဒေသဒါယကနယာ နာမာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ‘‘ဥဘတောဗျဉ္ဇနသင်္ခါတေ’’တိ ဣမိနာ အနရိယသဒ္ဒေန ဥဘတောဗျဉ္ဇနောဝ ဣဓ ဂဟေတဗ္ဗောတိ ဒဿေတိ. ‘‘နာစရတီ’’တိ ဣမိနာ န စာစရေတိ ဧတ္ထာပိ တိသဒ္ဒဿ ဧကာရာဒေသဘာဝမေဝ ဒဿေတိ. မေထုနဓမ္မဿ ပုဗ္ဗဘာဂံ ကာယသံသဂ္ဂံ အာပဇ္ဇိတုံ ဝါယမန္တိယာ တဿာ ဘိက္ခုနိယာတိ ယောဇနာ.

အဿာတိ ဂါထာယ၊ တိတ္ထိယော အာရာဓကော ဟောတီတိ ယောဇနာ. တတ္ထေဝါတိ တိတ္ထိယဝတ္တေ ဧဝ. အဿာတိ တိတ္ထိယဿ. တမေဝါတိ တိတ္ထိယဝတ္တမေဝ.

သံဃာဒိသေသန္တိအာဒိဂါထာ ဝုတ္တာတိ သမ္ဗန္ဓော. တန္တိ အဇ္ဈောဟရဏံ.

အာကာသဂတံ သာမဏေရန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သံဃေနပီတိ ပိသဒ္ဒေါ န ကမ္မာရဟေနေဝါတိ ဒဿေတိ. ‘‘န ကာတဗ္ဗ’’န္တိ ဣမိနာ သံဃောပိ ကမ္မာရဟောပိ ဘူမိဂတောဝ ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေတိ.

အဿာတိ ဂါထာယ ဝိနိစ္ဆယောတိ သမ္ဗန္ဓော.

‘‘န ဒေတိ၊ န ပဋိဂ္ဂဏှာတီ’’တိ ကိရိယာပဒါနံ ကတ္တာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘နာပိ ဥယျောဇိကာ’’တိအာဒိ. တဿာတိ အဝဿုတပုရိသဿ. ‘‘ကာရဏေနာ’’တိ ဣမိနာ တေနာတိ ပဒဿ ကာရဏတ္ထံ ဒဿေတိ. ဧဝသဒ္ဒေါ ပန သမ္ဘဝဝသေန ယောဇိတော၊ န အညေန ကာရဏေနာတိ အတ္ထော၊ အဝဿုတဿ ပုရိသဿာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဂဟဏေတိ ဥယျောဇိတာယ ဂဟဏေ. တဉ္စ ပရိဘောဂပစ္စယာတိ ဧတ္ထ တသဒ္ဒဿ ဝိသယံ၊ ပရိဘောဂဿ စ သမ္ဗန္ဓံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တဉ္စ ပနာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ‘‘အာပတ္တိ’’န္တိ ဣမိနာ တသဒ္ဒဿ ဝိသယံ ဒဿေတိ. ‘‘တဿာ ဥယျောဇိတာယာ’’တိ ဣမိနာ ပရိဘောဂဿ သမ္ဗန္ဓံ ဒဿေတိ. တဿာတိ ဥယျောဇိတာယ.

သတ္တရသကေသု သံဃာဒိသေသေသူတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝဇ္ဇံ န ဖုသတီတိ ပဒဿ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အညံ နဝံ အာပတ္တိ’’န္တိ.

ဣတိ သေဒမောစိကဂါထာဝဏ္ဏနာယ ယောဇနာ သမတ္တာ.