၆. သေနာသနက္ခန္ဓကံ

ဝိဟာရာနုဇာနနကထာ

၂၉၄. သေနာသနက္ခန္ဓကေ အပညတ္တံ ဟောတီတိ ဧတ္ထ န ဉပဓာတု ဟောတိ၊ အပိစ ဉာဓာတုယေဝ၊ သော စ ခေါ အနုဇာနနတ္ထောတိ အာဟ ‘‘အနနုညာတံ ဟောတီ’’တိ. ဣမိနာ ဉာဓာတုဿ အဝဗောဓနာဒယော အတ္ထေ နိဝတ္တေတိ၊ အနုဇာနနတ္ထံယေဝ ဒဿေတိ. အဍ္ဎယောဂါဒီနံ ဝိသုံ ဂဟိတတ္တာ ဝိဟာရသဒ္ဒေန ပါရိသေသတော အဝသေသာဝါသောဝ ဂဟေတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘အဍ္ဎယောဂါဒိမုတ္တကော အဝသေသာဝါသော’’တိ. သုဝဏ္ဏဝင်္ကဂေဟန္တိ သုဝဏ္ဏဝင်္ကဆဒနေန ဆာဒိတံ ဂေဟံ. ဣဋ္ဌကာဂုဟာတိ ဣဋ္ဌကာယ ကတာ ဂုဟာ. ဧသေဝ နယော သေသေသုပိ. အာဂတဿ စ အနာဂတဿ စာတိ ဧတ္ထ စသဒ္ဒေန ဒွန္ဒဝါကျံ ဒဿေတိ. အာဂစ္ဆတီတိ အာဂတော၊ န အာဂတော အနာဂတော၊ သံဃော. အာဂတော စ အနာဂတော စ အာဂတာနာဂတော၊ သမာဟာရဒွန္ဒော ပုံလိင်္ဂေါ၊ တဿ. ‘‘အပ္ပဋိဟတစာရဿာ’’တိ ဣမိနာ စတူသု ဒိသာသု အပ္ပဋိဟတစာရော စာတုဒ္ဒိသောတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ.

၂၉၅. အနုမောဒနဂါထာသု ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ဥတုဝိသဘာဂဝသေနာတိ သီတဥဏှာနံ ဥတူနံ ဝိသဘာဂဝသေန. သံဖုသိတကဝါတောတိ သဟ ဥဒကဗိန္ဒုနာ အာဂတော ဝါတော. ဧတ္ထ ဟိ သံသဒ္ဒေါ သဟတ္ထော၊ ဖုသိတသဒ္ဒေါ ဥဒကဗိန္ဒုဝါစကော. ဥဇုကမေဃဝုဋ္ဌိယော ဧဝါတိ ဝါတေန အပဟရိတတ္တာ ဥဇုကံ ပတိတာ မေဃဝုဋ္ဌိယော ဧဝ. ပါဠိယံ တတောတိ ဧတ္ထ တောပစ္စယော ပစ္စတ္တတ္ထေ ဝတ္တတိ. သော ဝိဟာရောတိ ဟိ အတ္ထော. ဝါဠမိဂါနိ စာတိ ဝါဠမိဂေ စ. လိင်္ဂဝိပလ္လာသော ဟေသ. ဧတာနိ သဗ္ဗာနီတိ ‘‘သီတ’’န္တိအာဒီနိ သဗ္ဗာနိ သတ္တ ပဒါနိ. ယောဇေတဗ္ဗာနီတိ သော ဝိဟာရော သီတံ ပဋိဟနတိ။ပေ။ ဝုဋ္ဌိယော ပဋိဟနတီတိ ယောဇေတဗ္ဗာနီတိ အတ္ထော.

‘‘ဝိဟာရေနာ’’တိ ဣမိနာ ပါဠိယံ တတောတိ ဧတ္ထ တောပစ္စယော ကတ္တုတ္ထေ ဟောတီတိ ဒဿေတိ၊ တေန ဝိဟာရေနာတိ အတ္ထော. ပဋိဟညတီတိ ပဋိဟနီယတိ. သုခတ္ထန္တိ ဧတ္ထ ဥတ္တရပဒလောပေါတိ အာဟ ‘‘သုခဝိဟာရတ္ထ’’န္တိ. ‘‘လေဏတ္ထဉ္စ သုခတ္ထဉ္စာ’’တိ ပဒဒွယံ ‘‘ဟောတီ’’တိ ပါဌသေသေန ယောဇေတဗ္ဗံ. ဝိဟာရဒါနံ လေဏတ္ထဉ္စ သုခတ္ထဉ္စ ဟောတီတိ ဟိ အတ္ထော. ဣဒန္တိ အယံ အဓိပ္ပါယော. ဝုတ္တန္တိ ဝုတ္တော. ဝိဟာရဒါနံ သုခတ္ထဉ္စ ဟောတီတိ ယောဇနာ. ဈာယိတုံ ဝိပဿိတုဉ္စ ယံ သုခံ အတ္ထီတိ သမ္ဗန္ဓော. တဒတ္ထန္တိ တဿ သုခဿ အတ္ထာယ. ပရပဒေနပီတိ ‘‘ဈာယိတုဉ္စ ဝိပဿိတု’’န္တိ ပဒဒွယတော ပရံ ဌိတေန ‘‘ဝိဟာရဒါန’’န္တိ ပဒေနပိ. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ ဝိဟာရေ. ဝိဟာရဒါနန္တိ ဝိဟာရဿ ဒါနံ၊ ဒါတဗ္ဗဝိဟာရံ ဝါ၊ ဝဏ္ဏိတန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဝုတ္တန္တိ သံယုတ္တနိကာယေ ဝုတ္တံ. သာဓကပါဠိယံ ယော ဥပဿယံ ဒဒါတိ၊ သော စ သဗ္ဗဒဒေါ သဗ္ဗေသံ ဗလာဒီနံ ဒဒေါ ဟောတီတိ ယောဇနာ. သော စာတိ ဧတ္ထ စသဒ္ဒေါ အဝဓာရဏတ္ထော. သော ဧဝါတိ ဟိ အတ္ထော.

‘‘ဝိဟာရေ’’တိ ဣမိနာ ဝါသယေတ္ထာတိ ဧတ္ထ ဧတသဒ္ဒဿ ဝိသယံ ဒဿေတိ. ဝါသယေတိ ဝါသေယျ. တေသံ အန္နဉ္စာတိ ဧတ္ထ ‘‘တေသ’’န္တိ ပဒံ ‘‘အနုစ္ဆဝိယ’’န္တိ ပါဌသေသေန ယောဇေတဗ္ဗန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တေသံ အနုစ္ဆဝိယ’’န္တိ. တတ္ထ အနုစ္ဆဝိယံ အန္နဉ္စ အနုစ္ဆဝိယာနိ ဝတ္ထာနိ စာတိ ယောဇနာ. အထ ဝါ တေသန္တိ ဘုမ္မတ္ထေ သမ္ပဒါနဝစနန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တေသူ’’တိ၊ ဘိက္ခူသူတိ အတ္ထော. ဥဇုဘူတေသူတိ ဧတ္ထ သမ္ပဒါနတ္ထေ ဘုမ္မဝစနံ ကတွာ ဥဇုဘူတာနံ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဒဒေယျာတိ အတ္ထောပိ ယုဇ္ဇတေဝ. ‘‘အကုဋိလစိတ္တေသူ’’တိ ဣမိနာ ‘‘ဥဇုဘူတေသူ’’တိ ဧတ္ထ ဥဇုသဒ္ဒဿ အကုဋိလတ္ထဉ္စ ဘူတသဒ္ဒေန ဗာဟိရတ္ထသမာသဉ္စ ဒဿေတိ. ဥဇုဘူတံ စိတ္တမေတေသန္တိ ဥဇုဘူတာတိ ဝစနတ္ထော ကာတဗ္ဗော. နိဒဟေယျာတိ နိခဏိတွာ ဌပေယျ. ‘‘န စိတ္တပသာဒံ ဝိရာဓေတွာ’’တိ ဣမိနာ ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာတိ ဧတ္ထ ဧဝတ္ထဖလံ ဝါ အညတ္ထာပေါဟနံ ဝါ ဒဿေတိ. ဟီတိ ဖလဇောတကော. ဧဝံ ဝိပ္ပသန္နစိတ္တဿ တဿ ဝိဟာရဒါယကဿ တေ ဘိက္ခူ ဓမ္မံ ဒေသေန္တီတိ ယောဇနာ.

၂၉၆. အာဝိဉ္ဆနဆိဒ္ဒန္တိ အင်္ဂုလိံ အဝ ပဝေသေတွာ အဉ္ဆတိ အာကဍ္ဎတိ ဧတ္ထ၊ ဧတေနာတိ ဝါ အာဝိဉ္ဆနံ. အဝပုဗ္ဗော အဆိဓာတု၊ ဥပသဂ္ဂအကာရဿ ဒီဃံ ကတွာ၊ ဓာတုအကာရဿ စ ဣကာရံ ကတွာ ‘‘အာဝိဉ္ဆန’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ တမေဝ ဆိဒ္ဒံ အာဝိဉ္ဆနဆိဒ္ဒံ. အာဝိဉ္ဆနရဇ္ဇုန္တိ ကဝါဋစ္ဆိဒ္ဒေ အဝ ပဝေသေတွာ အဉ္ဆတိ အာကဍ္ဎတိ ဣမာယာတိ အာဝိဉ္ဆနာ၊ သာယေဝ ရဇ္ဇူတိ အာဝိဉ္ဆနရဇ္ဇု. ကာစိ ရဇ္ဇု န န ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ. အထ ဝါ န ဝဋ္ဋတိ န ဟောတိ၊ ဝဋ္ဋတိယေဝါတိ ယောဇနာ. တီဏိ တာလာနီတိ ဧတ္ထ တာလသဒ္ဒေါ ကုဉ္စိကာပရိယာယောတိ အာဟ ‘‘တိဿော ကုဉ္စိကာယော’’တိ. ဣမိနာ တာလသဒ္ဒဿ ရုက္ခတူရိယဝိသေသေ နိဝတ္တေတိ. ယံ ယန္တိ ဥပကရဏံ. တဿာတိ ယန္တကဿ. ဝေဒိကာဝါတပါနန္တိ ဝါတံ ပိဝတိ အနေနာတိ ဝါတပါနံ၊ ဝေဒိကာယ ကတံ ဝါတပါနံ ဝေဒိကာဝါတပါနံ. စက္ကလိကန္တိ ဧတ္ထ စက္ကာကာရေန အလတိ ပဝတ္တတီတိ စက္ကလံ၊ စောဠကပါဒပုဉ္ဇနံ. တေန ဗန္ဓိတဗ္ဗန္တိ စက္ကလိကန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘စောဠကပါဒပုဉ္ဇနံ ဗန္ဓိတု’’န္တိ. ‘‘ဝါတပါနပ္ပမာဏေန ဘိသိံ ကတွာ’’တိ ဣမိနာ ဝါတပါနပမာဏေန ကတာ ဘိသိ ဝါတပါနဘိသီတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ.

၂၉၇. ‘‘ဥစ္စကမ္ပိ အာသန္ဒိက’’န္တိ ဝစနတော ဝဋ္ဋတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧကတောဘာဂေန ဒီဃပီဌံ အဋ္ဌင်္ဂုလပါဒကမေဝ ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ. တတော အဓိကံ န ဝဋ္ဋတီတိ အဓိပ္ပါယော. ပမာဏာတိက္ကန္တောပီတိ ပိသဒ္ဒေါ ပမာဏယုတ္တော ပန ပဂေဝါတိ ဒဿေတိ. သတ္တင်္ဂေါတိ တီသု ဒိသာသု အပဿယော၊ စတ္တာရော ပါဒါတိ သတ္တ အင်္ဂါနိ ဧတဿာတိ သတ္တင်္ဂေါ. အယမ္ပီတိ ပိသဒ္ဒေါ အာသန္ဒိကံ အပေက္ခတိ. ဧဠကပါဒပီဌံ နာမ ဝုစ္စတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧဠကဿ ပါဒေါ ဝိယ ပါဒေါ ဧတ္ထာတိ ဧဠကပါဒံ၊ တမေဝ ပီဌံ ဧဠကပါဒပီဌံ. အာမလကဝဏ္ဏိကပီဌန္တိ အာမလကာယ ဝဏ္ဏော သဏ္ဌာနော အာမလကဝဏ္ဏော၊ တေန ယောဇိတံ အာမလကဝဏ္ဏိကံ၊ တဒေဝ ပီဌံ အာမလကဝဏ္ဏိကပီဌံ. ‘‘အာကာရေနာ’’တိ ဣမိနာ ဝဏ္ဏသဒ္ဒဿ သဏ္ဌာနတ္ထံ ဒဿေတိ. ဣမာနီတိ ပီဌာနိ. ဧတ္ထာတိ ပီဌေ. မုဉ္စပဗ္ဗဇမယန္တိ မုဉ္ဇေန စ ပဗ္ဗဇေန စ ကတံ.

မနုဿာနန္တိ ဝဍ္ဎကီမနုဿာနံ. ဆဝိသံရက္ခနတ္ထာယာတိ ဆဝိယာ ဝိနာသနတော သုဋ္ဌု ရက္ခနတ္ထာယ. သိမ္ဗလိရုက္ခာဒီနန္တိအာဒိသဒ္ဒေန တူလနိဗ္ဗတ္တကေ သဗ္ဗရုက္ခေ သင်္ဂဏှာတိ. ခီရဝလ္လိအာဒီနန္တိအာဒိသဒ္ဒေန တူလနိဗ္ဗတ္တကာ သဗ္ဗာ လတာယော သင်္ဂဏှာတိ. ပေါဋကီတိဏာဒီနန္တိအာဒိသဒ္ဒေန တူလနိဗ္ဗတ္တကာ သဗ္ဗာ တိဏဇာတိယော သင်္ဂဏှာတိ. တီဟီတိ ရုက္ခလတာပေါဋကီဟိ. နနု ဘူတဂါမာနံ အနေကတ္တာ ဧတေဟိ တီဟိ မုတ္တော ဘူတဂါမော အတ္ထိ၊ ကသ္မာ ပန သဗ္ဗဘူတဂါမာ သင်္ဂဟိတာ ဟောန္တီတိ အာဟ ‘‘ရုက္ခဝလ္လိတိဏဇာတိယော ဟီ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ဟိ ယသ္မာ နတ္ထိ၊ တသ္မာ သင်္ဂဟိတာ ဟောန္တီတိ ယောဇနာ. တသ္မာတိ ယသ္မာ နတ္ထိ၊ တသ္မာ. သဗ္ဗမ္ပိ ဧတံ တူလန္တိ ယောဇနာ. ဗိဗ္ဗောဟနေ လောမမ္ပိ ဝဋ္ဋတီတိ သမ္ဗန္ဓော. လောမမ္ပီတိ ပိသဒ္ဒေန တူလံ အပေက္ခတိ. ယံကိဉ္စိ ပုပ္ဖန္တိ သဗ္ဗံ ပုပ္ဖံ. ပတ္တံ ပါပုဏိတွာ သုဒ္ဓံ တမာလပတ္တမေဝ န ဝဋ္ဋတိ၊ အဝသေသံ သဗ္ဗံ ပတ္တံ သုဒ္ဓမ္ပိ ဝဋ္ဋတီတိ အဓိပ္ပါယော. ပဉ္စဝိဓန္တိ ဥဏ္ဏစောဠဝါကတိဏပဏ္ဏဝသေန ပဉ္စပကာရံ.

‘‘ဥပဍ္ဎကာယပမာဏာနီ’’တိ ဣမိနာ အဒ္ဓကာယိကာနီတိ ဧတ္ထ အဒ္ဓဿ ကာယဿ ပမာဏေန ကတာနိ အဒ္ဓကာယိကာနီတိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ယေသု ဗိဗ္ဗောဟနေသု ကဋိတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ သီသံ ဥပဒဟန္တိ၊ တာနိ ဗိဗ္ဗောဟနာနိ အဒ္ဓကာယိကာနိ နာမာတိ ယောဇနာ. ယဿာတိ ဗိဗ္ဗောဟနဿ. ဝိတ္ထာရတော မုဋ္ဌိရတနံ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဣမိနာ ယတ္ထ သဟ ဂီဝါယ သကလံ သီသံ ဌပေတုံ သက္ကာ၊ တဿ မုဋ္ဌိရတနံ ဝိတ္ထာရပမာဏန္တိ ဒဿေတိ. ‘‘တီသု ကဏ္ဏေသု ဒွိန္နံ ကဏ္ဏာန’’န္တိ ဣဒံ ဗိဗ္ဗောဟနဿ ဥဘောသု အန္တေသု ဌပေတဗ္ဗစောဠပမာဏံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဣဒံ ပန ဗိဗ္ဗောဟနဿ ဥဘောသု အန္တေသု ဌပိတစောဠဿ ကောဋိယာ ကောဋိံ အာဟစ္စ ဒွိဂုဏံ ကတံ တိကဏ္ဏံ ဟောတိ၊ တေသု တီသု ကဏ္ဏေသု ဒွိန္နံ ကဏ္ဏာနမန္တရံ ဝိဒတ္ထိ စတုရင်္ဂုလံ ဟောတိ၊ မဇ္ဈဋ္ဌာနံ ကောဋိတော ကောဋိမာဟစ္စ မုဋ္ဌိရတနံ ဟောတိ၊ ဣဒံ ပန ဗိဗ္ဗောဟနံ တိကဏ္ဏံ ဟောတိ. ဝဋ္ဋံ ဝါ စတုရဿာဒိံ ဝါ ကတွာ သိဗ္ဗိတံ ယထာ ကောဋိတော ကောဋိ ဝိတ္ထာရတော ပုထုလဋ္ဌာနံ မုဋ္ဌိရတနံ ဟောတိ၊ ဧဝံ သိဗ္ဗိတဗ္ဗံ. ဣတော အဓိကံ န ဝဋ္ဋတိ၊ ဦနံ ပန ဝဋ္ဋတိယေဝ. သီသူပဓာနန္တိ သီသံ ဥပဒဟန္တိ ဌပေန္တိ ဧတ္ထာတိ သီသူပဓာနံ. ဗိဗ္ဗောဟနာနီတိ ဝိသေသေန၊ ဝိသေသံ ဝါ သုခံ ဝဟန္တီတိ ဗိဗ္ဗောဟနာနိ. ဥပရီတိ ဗိဗ္ဗောဟနာနံ ဥပရိ. ယာနိ ပန ကပ္ပိယတူလာနိ သန္တီတိ ယောဇနာ. မဟန္တမ္ပီတိ ပိသဒ္ဒေါ ခုဒ္ဒကံ ပန ပဂေဝါတိ ဒဿေတိ. ဝိနယဓရဥပတိဿတ္ထေရော ပန အာဟာတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ဝိနယဓရ’’ ဣတိ ပဒေန ဖုဿဒေဝတ္ထေရတော ဝိသေသံ ဒဿေတိ. အကပ္ပိယတူလံ ဝါတိ ဘိသိယံ အကပ္ပိယတူလံ ဝါ. ဗိဗ္ဗောဟနေ ဟိ အကပ္ပိယတူလံ နာမ နတ္ထိ.

ပဉ္စဘိသိယောတိ ဧတ္ထ ဝါကျဘာဝဉ္စ အသမာဟာရဒိဂုဘာဝဉ္စ ပဋိက္ခိပန္တော အာဟ ‘‘ပဉ္စဟိ ဥဏ္ဏာဒီဟိ ပူရိတာ ဘိသိယော’’တိ. ဣမိနာ ပဉ္စဟိ ဥဏ္ဏာဒီဟိ ပူရိတာ ဘိသိယော ပဉ္စဘိသိယောတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. အတ္ထတော ပန ဝါကျမ္ပိ အသမာဟာရဒိဂုပိ ယုဇ္ဇတေဝ. ကသ္မာ ပဉ္စဂဏနာ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘တူလဂဏနာယ ဟီ’’တိအာဒိ. ဟိ ယသ္မာ တူလဂဏနာယ ဧတာသံ ဂဏနာ ဝုတ္တာ၊ တသ္မာ ပဉ္စဘိသိယော ဟောန္တီတိ ယောဇနာ. တတ္ထာတိ ဥဏ္ဏာဒီသု ပဉ္စသု. ဥဏ္ဏဂ္ဂဟဏေန ဂဟိတန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ကမ္ဗလမေဝါတိ ဥဏ္ဏာမယံ ကမ္ဗလမေဝ. ဥဏ္ဏာယ၊ ဥဏ္ဏံ ဝါ ပက္ခိပိတွာ ကတာ ဘိသိ ဥဏ္ဏာဘိသိ. ဧသေဝ နယော စောဠဘိသိအာဒီသု.

ပမာဏနိယမောတိ ဧတ္တကာ ပမာဏာတိ ပမာဏဿ နိယမော. မဉ္စေ အတ္ထရိတဗ္ဗာ ဘိသိ မဉ္စဘိသိ. ဧတာသန္တိ မဉ္စဘိသိအာဒီနံ. ယံ ဧတံ တူလန္တိ ယောဇနာ. သူရကေပီတိ စမ္မမယဘိသိယမ္ပိ. ဧတေနာတိ ကုရုန္ဒိယံ ဝုတ္တဝစနေန သိဒ္ဓံ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော.

မဉ္စဘိသိန္တိ မဉ္စေ အတ္ထရိတဗ္ဗံ ဘိသိံ. ‘‘အတ္ထရဏတ္ထာယ သံဟရန္တီတိ ယုဇ္ဇတီ’’တိ ဣမိနာ ‘‘အတ္ထရန္တီ’’တိ ဧတ္ထ ကာရိယူပစာရေန အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗောတိ ဒဿေတိ. အတ္ထရဏာယ ဟိ သံဟရဏံ ကာရဏံ နာမ၊ အတ္ထရဏံ ကာရိယံ နာမ. ဥပရီတိ ဘိသိဆဝိယာ ဥပရိ. ဖုသိတာနီတိ ဗိန္ဒူနိ. ဘိတ္တိကမ္မန္တိ ဘိတ္တိယံ နာနာဝဏ္ဏေဟိ ရာဇိကရဏံ ဝိယ ကတ္တဗ္ဗံ ကမ္မံ.

၂၉၈. ‘‘ဣက္ကာသ’’န္တိ နာမံ နိယျာသသိလေသာနံ နာမန္တိ အာဟ ‘‘ရုက္ခနိယျာသံ ဝါ သိလေသံ ဝါ’’တိ. ‘‘ကုဏ္ဍကမိဿကမတ္တိက’’န္တိ ဣမိနာ ကုဏ္ဍကေန မိဿကာ မတ္တိကာ ကုဏ္ဍကမတ္တိကာတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. သာသပပိဋ္ဌန္တိ သာသပစုဏ္ဏံ. ‘‘ဗိန္ဒု ဗိန္ဒု ဟုတွာ’’တိ ဣမိနာ အစ္စုဿန္နံ ဟောတီတိ ဧတ္ထ ကာရဏူပစာရံ ဒဿေတိ. အစ္စုဿန္နဉှိ ကာရဏံ ဟောတိ၊ ‘‘ဗိန္ဒု ဗိန္ဒု ဟုတွာ’’တိ ဌာနံ ကာရိယံ ဟောတိ. ‘‘ပုဉ္ဇိတု’’န္တိ သောဓေတုံ. ဂဏ္ဍုပ္ပါဒဂူထမတ္တိကန္တိ မဟိလတာယ ဂူထမယံ မတ္တိကံ. ဣမိနာ လဏ္ဍမတ္တိကန္တိ ဧတ္ထ လဏ္ဍသဒ္ဒေါ ဂူထပရိယာယောတိ ဒဿေတိ.

၂၉၉. န ဘိက္ခဝေ ပဋိဘာနစိတ္တန္တိ ဧတ္ထ ‘‘ဣတ္ထိရူပကံ ပုရိသရူပက’’န္တိ ပါဠိယံ ဝုတ္တတ္တာ ကိံ ဣတ္ထိပုရိသရူပမေဝ န ဝဋ္ဋတီတိ အာဟ ‘‘န ကေဝလ’’န္တိအာဒိ. တိရစ္ဆာနရူပမ္ပိ ကာတုံ ဝါ ‘‘ကရောဟီ’’တိ ဝတ္တုံ ဝါ န ဝဋ္ဋတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဒွါရပါလန္တိ ဒွါရပါလရူပံ. ပသာဒနီယာနီတိ ပသာဒေတဗ္ဗာနိ၊ ပသာဒေတုံ အရဟာနီတိ အတ္ထော.

၃၀၀. ဧကင်္ဂဏာတိ အဝိဟာရဋ္ဌာနေန သမာနဘူမိဘာဂါ. မုဏ္ဍစ္ဆေဒနဂဗ္ဘောတိ မုဏ္ဍေန ဆာဒေတဗ္ဗော ဂဗ္ဘော.

တတ္ထာတိ ဝိဇ္ဈိတဗ္ဗရုက္ခေ. ‘‘ကတ’’န္တိ ဣမိနာ ကုလင်္ကပါဒကန္တိ ဧတ္ထ ဏိကပစ္စယဿ အတ္ထံ ဒဿေတိ. တံ အာဟရိမံ ဘိတ္တိပါဒံ ပတိဋ္ဌာပေတုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဝဿပရိတ္တာဏတ္ထန္တိ ဝဿောဒကပရိတ္တာဏတ္ထံ. ‘‘မဒ္ဒိတမတ္တိက’’န္တိ ဣမိနာ ဥဒ္ဒသုဓန္တိ ဧတ္ထ သုဓာသဒ္ဒဿ လေပနသုဓံ ဒဿေတိ၊ ဘောဇနသုဓံ နိဝတ္တေတိ.

ပမုခန္တိ ဝိဟာရဿ ပမုခံ. ယန္တိ ပဒေသံ၊ ဟနန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. တဿ ကတပဒေသဿာတိ ယောဇနာ. ‘‘ပဃာန’’န္တိပိ ဝုစ္စတီတိ ဒီဃဝသေန ‘‘ပဃာန’’န္တိပိ ဝုစ္စတိ. ဣမိနာ ပုရိမပါဌေ ရဿဘာဝံ ဒီပေတိ. ‘‘ပကုဋ္ဋ’’န္တိပိ ပါဌောတိ သသံယောဂဝသေန ‘‘ပကုဋ္ဋ’’န္တိပိ ပါဌော. ဣမိနာ ပုရိမပါဌေ နိသံယောဂဘာဝံ ဒဿေတိ. ဝံသန္တိ ဝေဠုံ. တတောတိ ဝံသတော. ‘‘ဩသာရေတွာ ကတ’’န္တိ ဣမိနာ ဩသာရေတွာ ကတံ ဩသာရကန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘ဆဒနပမုခ’’န္တိ ဣမိနာ ဏိကပစ္စယဿ သရူပံ ဒဿေတိ. စက္ကလယုတ္တောတိ စက္ကလေန ယုတ္တော.

၃၀၁. ပါနီယဒါနဘာဇနန္တိ ပါနီယံ ဒေတိ အနေနာတိ ပါနီယဒါနံ၊ တမေဝ ဘာဇနံ ပါနီယဒါနဘာဇနံ. ‘‘ဥဠုင်္ကော စ ထာလကဉ္စာ’’တိ ဣမိနာ ဒွေ ပါနီယသင်္ခဿ အနုလောမာနီတိ ယောဇနာ.

၃၀၃. ဒွါရထကနကန္တိ ဒွါရံ ထကေတိ အနေနာတိ ဒွါရထကနကံ. ဂါမဒွါရေသု ဒွါရထကနကံ ဝိယ စက္ကလယုတ္တံ ဒွါရထကနကန္တိ ယောဇနာ.

၃၀၅. အဿတရိရထာတိ အဿာနံ ဝိသေသေန၊ အတိသယေန ဝါတိ အဿတရော၊ အထ ဝါ ပကတိအဿေ တရတိ အတိက္ကမတီတိ အဿတရော၊ သော ဧတေသု ရထေသု ယုဇ္ဇိတဗ္ဗောတိ အဿတရီ၊ တေယေဝ ရထာတိ အဿတရိရထာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အဿတရယုတ္တာ ရထာ အဿတရိရထာ’’တိ. တတ္ထ ‘‘အဿတရယုတ္တာ’’တိ ဣမိနာ ‘‘အဿတရီ’’တိ ပဒဿ အဿတ္ထိတဒ္ဓိတံ ဒဿေတိ. အာမုတ္တမဏိကုဏ္ဍလာတိ ပဒဿ ‘‘သတံ ကညာ သဟဿာနီ’’တိ ပဒေန သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘အာမုတ္တမဏိကုဏ္ဍလာနီ’’တိ. ဣမိနာ နိကာရဿ အာကာရော ဟောတီတိ ဒဿေတိ. ကဏ္ဏေသု အာမုတ္တံ မဏိကုဏ္ဍလံ ဧတာသန္တိ အာမုတ္တမဏိကုဏ္ဍလာ ကညာယော.

ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာနေန ပရိနိဗ္ဗုတောတိ အတ္ထံ ပဋိက္ခိပန္တော အာဟ ‘‘ကိလေသပရိနိဗ္ဗာနေန ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ. သီတိဘူတောတိ ဧတ္ထ ကိလေသာတပါနံ အဘာဝေနေဝ သီတိဘူတော၊ န အညေသန္တိ အာဟ ‘‘ကိလေသာတပါဘာဝေနာ’’တိ. ‘‘ကိလေသူပဓိအဘာဝေနာ’’တိ ဣမိနာ နိရုပဓီတိ ဧတ္ထ ခန္ဓူပဓိအဘိသင်္ခါရူပဓိအဘာဝေနာတိ အတ္ထံ ပဋိက္ခိပတိ.

အာသတ္တိယောတိ ဧတ္ထ ပုနပ္ပုနံ ဝိသယေသု၊ ဘဝေသု ဝါ သဉ္ဇန္တီတိ အာသတ္တိယောတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ရူပါဒီသူ’’တိအာဒိ. ပတ္ထနာယောတိ တဏှာယော. ဣမိနာ အာသတ္တီနံ သရူပံ ဒဿေတိ. ‘‘ဆိန္ဒိတွာ’’တိ ဣမိနာ ဆေတွာတိ ဧတ္ထ ဆေဓာတုယာ ဆေဒနတ္ထံ ဒဿေတိ. ဝိနေယျဟဒယေ ဒရန္တိ ဧတ္ထ ‘‘ဝိနေယျာ’’တိ ပဒဿ တွာပစ္စယန္တဘာဝဉ္စ ဟဒယသဒ္ဒဿ စိတ္တဝါစကဘာဝဉ္စ ဒရထသရူပဉ္စ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘စိတ္တေ ကိလေသဒရထံ ဝိနေတွာ’’တိ. တတ္ထ ‘‘စိတ္တေ’’တိ ဣမိနာ ဟဒယသဒ္ဒဿတ္ထံ ဒဿေတိ၊ ‘‘ကိလေသ’’ ဣတိ ပဒေန ဒရထသရူပံ၊ ‘‘ဝိနေတွာ’’တိ ဣမိနာ တွာပစ္စယန္တဘာဝံ ဒဿေတိ. ဝယကရဏန္တိ ပရိဗ္ဗယမူလံ. တဉှိ ဝယံ ကရိယတိ အနေနာတိ ဝယကရဏန္တိ ဝုစ္စတိ. ဣမိနာ ဝယဿ ကရဏံ ဝယာယိကံ၊ ကရဏတ္ထေ အာယိကပစ္စယော၊ ဝယာယိကမေဝ ဝေယျာယိကန္တိ အတ္ထံ ဒဿေတိ.

၃၀၇. အာဒေယျဝါစောတိ ဧတ္ထ အာဒိယိတဗ္ဗာတိ အာဒေယျာ၊ သာ ဝါစာ ဧတဿာတိ အာဒေယျဝါစောတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တဿ ဝစန’’န္တိအာဒိ. တတ္ထ တဿာတိ အနာထပိဏ္ဍိကဿ. သဓနာတိ သံဝိဇ္ဇမာန ဓနာ၊ အတ္တနော ဝါ ဓနဝန္တော. မန္ဒဓနာတိ အပ္ပဓနာ. အဒါသီတိ အနာထပိဏ္ဍိကော အဒါသိ. ဣတီတိ ဧဝံ၊ ဒတွာ ကတွာတိ သမ္ဗန္ဓော. သောတိ အနာထပိဏ္ဍိကော၊ အဂမာသီတိ သမ္ဗန္ဓော.

ကဟာပဏေ သန္ထရီတိ သမ္ဗန္ဓော. ကောဋိယာ ကရဏဘူတာယ၊ အာဓာရဘူတာယ ဝါ. ပဋိပါတေတွာတိ ပဋိဟနာပေတွာ. တတ္ထ တသ္မိံ ဌာနေ ယေ ရုက္ခာ ဝါ ယာ ပေါက္ခရဏိယော ဝါ တိဋ္ဌန္တီတိ ယောဇနာ. တေသန္တိ တာသံ ရုက္ခပေါက္ခရဏီနံ. သာမညဉှိ အပေက္ခိတွာ ပုလ္လိင်္ဂဝသေန ဝုတ္တံ. ပရိက္ခေပပမာဏန္တိ ပရိဏာဟဿ ပမာဏံ. အဿာတိ အနာထပိဏ္ဍိကဿ.

ဧဝံ ဗဟုဓနံ စဇန္တဿာပိ ဂဟပတိနောတိ ယောဇနာ. ကောဋ္ဌကံ မာပေသီတိ ဧတ္ထ အညေ ကောဋ္ဌကေ ပဋိက္ခိပန္တော အာဟ ‘‘ဒွါရကောဋ္ဌကပါသာဒ’’န္တိ.

ဝိဟာရာဒယောတိ ဧတ္ထ အာဒိသဒ္ဒေန ပါဠိယံ အာဂတေ ပရိဝေဏာဒယော စုဒ္ဒသ ဥပကရဏေ သင်္ဂဏှာတိ. အမှာကံ ဘဂဝတော ဝိဟာရကာရာပနပသင်္ဂေန သတ္တန္နမ္ပိ ဗုဒ္ဓါနံ ဝိဟာရကာရာပနံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဝိပဿိဿာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ဝိပဿိဿ ဘဂဝတော ဝိဟာရံ (ဒီ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၁၂) ကာရာပေသီတိ သမ္ဗန္ဓော. တိဂါဝုတပ္ပမာဏံ ဘူမိံ သုဝဏ္ဏယဋ္ဌိသန္ထရေန ကိဏိတွာ ဝိဟာရံ ကာရာပေသီတိ ယောဇနာ. ဧသေဝ နယော ပရတောပိ. အဋ္ဌကရီသပ္ပမာဏာ ဘူမိ ဥသဘေန ဒသဥသဘပ္ပမာဏာ ယဋ္ဌိယာ ဒွိသတယဋ္ဌိပ္ပမာဏာ ဟောတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ‘‘ဧဝံ အနုပုဗ္ဗေန ပရိဟာယန္တီ’’တိ ဝတွာ သဗ္ဗဇနံ သံဝေဇေန္တော အာဟ ‘‘သမ္ပတ္တိယော ဟီ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ယသ္မာ သမ္ပတ္တိယော ပရိဟာယန္တိ၊ တသ္မာ အလမေဝ သဗ္ဗသမ္ပတ္တီသု ဝိရဇ္ဇိတုံ၊ အလံ ဧဝ သဗ္ဗသမ္ပတ္တီဟိ ဝိမုစ္စိတုန္တိ ယောဇနာ. ‘‘သဗ္ဗသမ္ပတ္တီသူ’’တိ ပဒဉှိ ‘‘ဝိမုစ္စိတု’’န္တိ ပဒေန ဝိဘတ္တိပရိဏာမံ ကတွာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ.

၃၀၈. ခဏ္ဍဖုလ္လသဒ္ဒါနံ အဓိကရဏဘာဝံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ခဏ္ဍန္တိ ဆိန္နောကာသော. ဖုလ္လန္တိ ဖလိတောကာသော’’တိ. တတ္ထ ‘‘ဆိန္နောကာသော’’တိ ဣမိနာ ခဏ္ဍတိ ဆိဇ္ဇတိ ဧတ္ထာတိ ခဏ္ဍန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘ဖလိတောကာသော’’တိ ဣမိနာ ဖုလ္လတိ ဖလတိ ဧတ္ထာတိ ဖုလ္လန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ပဋိသင်္ခရိဿတီတိ ဧတ္ထ ပါဋိသဒ္ဒဿ ပါကတိကတ္ထဘာဝံ၊ သင်္ခရိဿတိသဒ္ဒဿ စ ကရဓာတုယာ နိပ္ဖန္နဘာဝံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ပါကတိကံ ကရိယတီ’’တိ.

၃၁၀. ထေရောတိ သာရိပုတ္တတ္ထေရော၊ အာဂစ္ဆတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဣဒန္တိ ဂိလာနပဋိဇဂ္ဂနာဒိ. အဿာတိ ထေရဿ. အဂ္ဂါသနန္တိအာဒီသု အဂ္ဂသဒ္ဒေါ ပဌမတ္ထောပိ ဥတ္တမတ္ထောပိ ယုဇ္ဇတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ထေရာသန’’န္တိအာဒိ. အန္တရာ သတ္ထီနန္တိ ဧတ္ထ အန္တရာတိ ဘုမ္မတ္ထေ နိဿက္ကဝစနံ. သတ္ထိသဒ္ဒေါ စ ဦရုသင်္ခါတော ပါဒဝါစကောတိ အာဟ ‘‘စတုန္နံ ပါဒါနံ အန္တရေ’’တိ.

၃၁၅. ပတိဋ္ဌာပေသီတိ ဧတ္ထ ကံ ဝယံ ကတွာ ပတိဋ္ဌာပေသီတိ အာဟ ‘‘အဋ္ဌာရသကောဋိပရိစ္စာဂံ ကတွာ’’တိ. ဧဝန္တိအာဒိ နိဂမနံ.

အာသနပ္ပဋိဗာဟနာဒိကထာ

၃၁၆. ဝိပ္ပကတဘောဇနေနာတိ ဧတ္ထ ဝိပ္ပကတသဒ္ဒေါ အနိဋ္ဌိတပရိယာယောတိ အာဟ ‘‘အနိဋ္ဌိတေ ဘောဇနေ’’တိ. ပကိရိယိတ္ထ၊ ပကိရိယိဿတေ ဝါ ပကတံ၊ န ပကတံ ဝိပ္ပကတန္တိ ဝိဂ္ဂဟော ကာတဗ္ဗော၊ အတ္ထတော ပန ‘‘ကရိယမာနော အနိဋ္ဌိတော’’တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဧတ္ထာတိ ဌာနေ. အတိသမီပန္တိ ဘုဉ္ဇမာနဿ ဘိက္ခုဿ အတိအာသန္နံ. တဿာတိ ဘုဉ္ဇမာနဿ ဘိက္ခုဿ. ပိဝိတွာ ဝါတိ ယာဂုံ ပိဝိတွာ ဝါ. ခါဒိတွာ ဝါတိ ခဇ္ဇကံ ခါဒိတွာ ဝါ. ရိတ္တဟတ္ထမ္ပီတိ တုစ္ဆဟတ္ထမ္ပိ. ပိသဒ္ဒေန အာမိသဟတ္ထံ ပန ပဂေဝါတိ ဒဿေတိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. သောတိ ရိတ္တဟတ္ထော ဘိက္ခု.

အာပတ္တိန္တိ ဒုက္ကဋာပတ္တိံ. ယန္တိ ဝိပ္ပကတဘောဇနံ ဘိက္ခုံ. သောတိ ပစ္ဆာ အာဂတော ဘိက္ခု. အယဉ္စ ဘိက္ခူတိ ဝိပ္ပကတဘောဇနော အယဉ္စ ဘိက္ခု. တေနာတိ ဝိပ္ပကတဘောဇနေန နဝကေန ဝါ ဝုဍ္ဎတရေန ဝါ ဘိက္ခုနာ. ကိံ နဝကေန ဝုဍ္ဎတရံ အာဏာပေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ အာဟ ‘‘ဝုဍ္ဎတရံ ဟီ’’တိအာဒိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. သောတိ ဝုဍ္ဎတရော ဘိက္ခု. တတောတိ ဥဒကံ အာဟရာပေတုံ အာဏတ္တိတော. ယန္တိ ကမ္မံ.

ယောတိ ဘိက္ခု. ‘‘ဧဝရူပဿာ’’တိ ပဒေန တဿ နိယမနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ကာသဿ ခေဠမလ္လကံ ဌပေတဗ္ဗံ. ဘဂန္ဒရအတိသာရာနံ ဝစ္စကပါလံ ဌပေတဗ္ဗံ. အညေသံ အညာနိ ဌပေတဗ္ဗာနိ ဟောန္တိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ခေဠ။ပေ။ ဟောန္တီ’’တိ. ယသ္မိံတိ ယသ္မိံ ဂိလာနေ. ယောပိ ဘေသဇ္ဇံ ကရောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. လေသကပ္ပေနာတိ ဧတ္ထ လေသကပ္ပသဒ္ဒါနံ အတ္ထတော ဧကတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘အပ္ပကေန သီသာဗာဓာဒိမတ္တေနာ’’တိ. ဘိက္ခူ ဂဏေတွာတိ ဧတ္ထ ဂဏံ ဉတွာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပရိစ္ဆေဒံ ဉတွာ’’တိ. တတ္ထ ‘‘ပရိစ္ဆေဒ’’န္တိ ဣမိနာ ဂဏသဒ္ဒဿ အဓိပ္ပါယတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘ဉတွာ’’တိ ဣမိနာ ဣဓာတုယာ အတ္ထံ ဒဿေတိ.

သေနာသနဂ္ဂါဟကထာ

၃၁၈. သေယျာတိ ကာယပသာရဏသင်္ခါတံ သယနကိရိယံ ပဋိက္ခိပိတွာ သေနာသနသင်္ခါတံ သေယျံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘မဉ္စဋ္ဌာနာနီ’’တိ. ‘‘သေယျာပရိစ္ဆေဒေနာ’’တိ ဣမိနာ သေယျဂ္ဃေနာတိ ဧတ္ထ အဂ္ဃသဒ္ဒဿ ပူဇနတ္ထံ ပဋိက္ခိပိတွာ ပရိစ္ဆေဒနတ္ထံ ဒီပေတိ. ဧတ္ထ စ အဂ္ဃသဒ္ဒဿ စတုတ္ထက္ခရေန ယုတ္တဘာဝေါ ဟေဋ္ဌာ သမုစ္စယက္ခန္ဓကဝဏ္ဏနာ (စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၁၀၂) ယောဇနာယ ဝုတ္တောယေဝ. ကာလန္တိ သေယျာပဋိဂ္ဂဟဏဿ ကာလံ. ဂါဟိယမာနာတိ ဂါဟာပိယမာနာ. ‘‘အတိရေကာနိ အဟေသု’’န္တိ ဣမိနာ ဥဿာရယိံသူတိ ဧတ္ထ ဥဒ္ဓံ သာရယိံသု ဂစ္ဆိံသု ပဝတ္တိံသူတိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. အတိရေကာနီတိ စ ဘိက္ခုပရိစ္ဆေဒတော သေယျာပရိစ္ဆေဒါနိ အတိရေကာနိ. အနုဘာဂန္တိ ဧတ္ထ အနု ပစ္ဆာ ဒါတဗ္ဗော ဘာဂေါ အနုဘာဂေါတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပုန အပရမ္ပိ ဘာဂံ ဒါတု’’န္တိ. အတိမန္ဒေသူတိအာဒိဝစနေန ကိဉ္စိမန္ဒေသု ဘိက္ခူသု ဧကေကဿ ဘိက္ခုနော ဒွေ တိဿော သေယျာ ဒါတဗ္ဗာ. ယတော ကိဉ္စိမန္ဒေသု ဘိက္ခူသု ဒွေ တယော ဝိဟာရာ ဒါတဗ္ဗာတိ အတ္ထောပိ ဂဟေတဗ္ဗော. တတ္ထာတိ ‘‘န အကာမာ ဒါတဗ္ဗော’’တိ ဝစနေ. အနုဘာဂေ ဂဟိတေတိ ယောဇနာ. ယေန အနုဘာဂေါ စ ပဌမဘာဂေါ စ ဂဟိတော၊ သော ဘိက္ခူတိ ယောဇနာ.

‘‘ဥပစာရသီမတော ဗဟီ’’တိ ဣမိနာ နိဿီမေတိ ဧတ္ထ သီမတော ဗဟိ နိက္ခန္တံ၊ နိသိန္နံ ဝါ နိဿီမန္တိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ဥပစာရသီမာယ အာဝါသဝဍ္ဎနဝသေန အတိဝိတ္ထာရတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ဒူရေ ဌိတဿာပီ’’တိ. ဥတုကာလေပီတိ ဟေမန္တဂိမှကာလေပိ. တသ္မိဉှိ ကာလေ သီတဥဏှဥတု တိခိဏော ဟောတိ၊ တသ္မာ တဿေဝ ဝိသေသေန ဥတုကာလောတိ နာမံ ပါကဋံ ဟောတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဟေမန္တဂိမှကာလေပီ’’တိ. ပိသဒ္ဒေန ဝဿကာလံ အပေက္ခတိ. ပုရိမဝဿူပနာယိကဒိဝသေ ဂါဟော ပုရိမကော၊ ပစ္ဆိမဝဿူပနာယိကဒိဝသေ ဂါဟော ပစ္ဆိမကော.

အန္တရာ ဒွီဟိ ဝဿူပနာယိကဒိဝသေဟိ မုတ္တေ ကာလေ ဂါဟော အန္တရာမုတ္တကော. ဧကသ္မိံ ဝိဟာရေတိ ဧကိဿံ ဝိဟာရသီမာယံ. သေနာသနသာမိကာတိ သေနာသနဒါယကာ၊ ဒေန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. တန္တိ သေနာသနံ. အာဝါသိကာ န ဩလောကေန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထာတိ သေနာသနေ. ပလုဇ္ဇန္တမ္ပီတိ ဝိနဿန္တမ္ပိ. ဘဂဝါ အာဟာတိ သမ္ဗန္ဓော. တဿာတိ သေနာသနဿ. အပရဇ္ဇူတိ အပရသ္မိံ အဟနိ အပရဇ္ဇု. ဂတာယာတိ အတိက္ကမိတာယ. ပဝါရဏာယ ဂတာယ ပဝါရဏဒိဝသေ အတိက္ကမိတေ သတိ အပရဇ္ဇု အန္တရာမုတ္တကော ဂါဟေတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ.

တန္တိ အန္တရာမုတ္တကံ. ဂါဟေန္တေနာတိ ဂါဟာပေန္တေန. တေနာတိ ဂဏှန္တေန. အဋ္ဌမာသေတိ စတ္တာရော ဟေမန္တမာသေ၊ စတ္တာရော စ ဂိမှမာသေတိ အဋ္ဌမာသေ. ကဒါစိ ပဉ္စ ဂိမှမာသေတိ နဝမာသေ ဝါ. ခဏ္ဍံ ဝါတိ ဆိန္နဋ္ဌာနံ ဝါ. ဖုလ္လံ ဝါတိ ဖလိတဋ္ဌာနံ ဝါ. ပဋိသင်္ခရိတဗ္ဗန္တိ ပါကတိကံ ကာတဗ္ဗံ. ဒိဝသံ ခေပေတွာတိ ပရိဝေဏေ ဒိဝသံ ခေပေတွာ. တတ္ထာတိ ဂဟိတသေနာသနေ. ရတ္တိန္ဒိဝန္တိ ရတ္တိ စ ဒိဝေါ စ ရတ္တိန္ဒိဝံ၊ သမာဟာရဒွန္ဒော၊ အစ္စန္တသံယောဂေ စေတံ ဥပယောဂဝစနံ. န လဗ္ဘတီတိ သင်္ဃတ္ထေရေန န လဗ္ဘတိ. ဣဒန္တိ သေနာသနံ.

အန္တရာမုတ္တကဂါဟေန အဂဟေတဗ္ဗသေနာသနံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ယသ္မိံ ပနာ’’တိအာဒိ. တေမာသစ္စယေန တေမာသစ္စယေနာတိ တိဏ္ဏံ မာသာနံ အတိက္ကမေန တိဏ္ဏံ မာသာနံ အတိက္ကမေန. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ယသ္မိံ ပနာတိ သေနာသနေ ပန. သကိဒေဝါတိ ဧကဝါရမေဝ. အယန္တိ ဧသာ ကထာ.

တတ္ထာတိ ဒုဝိဓေသု သေနာသနဂ္ဂါဟေသု. ဥတုကာလန္တိ ဥတုကာလေ အာဂစ္ဆန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. တေသံ တဒါဝ ဒါတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အကာလော နာမာတိ ဥဋ္ဌာပနဿ အကာလော နာမ နတ္ထိ. ဧကံ ဝါ မဉ္စဋ္ဌာနံ ဝါ ဌပေတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ဧကော ဝါ ထေရော အာဂစ္ဆတီတိ ယောဇနာ. ဥဗ္ဘဏ္ဍိကာတိ ဥက္ခိတ္တဘဏ္ဍိကာ.

ဗဟူသူတိ တယော အာဒိံ ကတွာ ဗဟူသု ဘိက္ခူသု. ပဟောတီတိ ဧကေကဿ ဘိက္ခုဿ ပဟောတိ. တတ္ထာတိ ပရိဝေဏေ. တဿေဝါတိ ပရိဝေဏသာမိကဿေဝ. ဧဝံ အပဟောန္တေသူတိ ဧဝံ ပရိဝေဏဂ္ဃေန အပဟောန္တေသု. ပါသာဒဂ္ဃေနာတိ ဝိဟာရသင်္ခါတဿ ပါသာဒဿ ပရိစ္ဆေဒေန. ဩဝရကဂ္ဃေနာတိ ဂဗ္ဘဿ ပရိစ္ဆေဒေန. သေယျဂ္ဃေနာတိ စတုပဉ္စဟတ္ထပ္ပမာဏာယ သေယျာယ ပရိစ္ဆေဒေန. မဉ္စဋ္ဌာနေနာတိ ဒွိဟတ္ထဝိတ္ထာရဿ စတုဟတ္ထအာယာမဿ မဉ္စဿ ဌာနေန. ဧကမဉ္စဋ္ဌာနဿ ဒွိန္နံ ပီဌကာနံ ဌာနတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ဧကပီဌကဋ္ဌာနဝသေနာ’’တိ. ဣဒံ နိသီဒိတုံ သက္ကုဏေယျဝသေန ဝုတ္တံ. သစေ န သက္ကာ နိသီဒိတုံ၊ န ဒါတဗ္ဗံ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဘိက္ခုနော ပန ဌိတောကာသမတ္တံ န ဂါဟေတဗ္ဗ’’န္တိ. ဧတန္တိ ဌိတောကာသမတ္တံ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ဧကမဉ္စဋ္ဌာနဿ တိဏ္ဏံ ဇနာနံ ဧကပီဌကဋ္ဌာနဘာဝေန အပဟောန္တတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ဧကံ မဉ္စဋ္ဌာနံ ဝါ တိဏ္ဏံ ဇနာနံ ဒါတဗ္ဗ’’န္တိ. ဟီတိ သစ္စံ. ‘‘သီတသမယေ’’တိ ဣမိနာ ဥဏှသမယေပိ သဗ္ဗဒိဝသံ အဇ္ဈောကာသေ ဝသိတုံ န သက္ကာတိ ဒီပေတိ. ပရိဠာဟသမယေ ပန သက္ကာ သဗ္ဗရတ္တိံ အဇ္ဈောကာသေ ဝသိတုံ. ကိဉ္စာပိ သက္ကာ၊ သီတုဏှကာလေ ပန န ဒါတဗ္ဗတ္တာ ပရိဠာဟသမယေပိ န ဒါတဗ္ဗန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဧကမဉ္စဋ္ဌာနေ ဝါ ဧကပီဌကဋ္ဌာနေ ဝါ တိဏ္ဏံ ဇနာနံ နိသီဒနာကာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘မဟာထေရေနာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ မဟာထေရေန ဝတ္တဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. နိဒ္ဒါဂရုကောတိ နိဒ္ဒါယ ဂရုကာရကော. သီတံ အနုဒဟတီတိ သီတံ မံ ပီဠေတိ. တေနာတိ မဟာထေရေန. ဒုတိယတ္ထေရေနာပီတိ ပိသဒ္ဒေါ မဟာထေရံ အပေက္ခတိ. ဝုတ္တနယေနေဝါတိ ‘‘ဥက္ကာသိတွာ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တနယေနေဝ. ဧဝန္တိအာဒိ နိဂမနံ. ဇမ္ဗုဒီပေ ပန ဧကစ္စေ ဘိက္ခူ ဂါဟေန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ကိဉ္စိဒေဝ မဉ္စဋ္ဌာနံ ဝါ ပီဌဋ္ဌာနံ ဝါတိ ယောဇနာ. အယန္တိအာဒိ ပုရိမဝစနဿ နိဂမနဝသေန ပစ္ဆိမဝစနဿ ကထနတ္ထာယ ဝုတ္တဝစနံ.

ဝဿာဝါသေ သေနာသနဂ္ဂါဟော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. အာဂန္တုကဝတ္တန္တိ အာဂန္တုကဿ ဝတ္တံ. အညတ္ထာတိ အညသ္မိံ ဌာနေ. ဂန္တွာ ဝသိတုကာမေန အာဂန္တုကေနာတိ ယောဇနာ. ဝဿူပနာယိကဒိဝသမေဝါတိ ဝဿံ ဥပဂမနဒိဝသေယေဝ. တတ္ထာတိ အညံ ဌာနံ. နဂန္တဗ္ဗကာရဏံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဝသနဋ္ဌာနံ ဝါ ဟီ’’တိအာဒိ. ဟီတိ ယသ္မာ. တတြာတိ အညသ္မိံ ဌာနေ. တေနာတိ သမ္ဗာဓအသမ္ပဇ္ဇနကာရဏာ. တသ္မာတိ ယသ္မာ န ဖာသုံ ဝိဟရေယျ၊ တသ္မာ. တံ ဝိဟာရန္တိ ယသ္မိံ ဝသိတုကာမော၊ တံ ဝိဟာရံ. တတ္ထာတိ ဝိဟာရေ၊ ဝသန္တော သုခံ ဝသိဿတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဥဒ္ဒေသတ္ထိကောတိ ဥဒ္ဒေသံ အတ္ထိကော၊ ဥဒ္ဒေသေန ဝါ. ကမ္မဋ္ဌာနသပ္ပါယတန္တိ ကမ္မဋ္ဌာနေန၊ ကမ္မဋ္ဌာနဿ ဝါ သပ္ပါယဘာဝံ.

တတ္ထာတိ အညဝိဟာရံ. ဂစ္ဆန္တေန ဃဋ္ဋေတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. ဃဋ္ဋေတဗ္ဗာကာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘န တတ္ထာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ တတ္ထာတိ သကဋ္ဌာနေ. ကိံ န ဝတ္တဗ္ဗာတိ အာဟ ‘‘တုမှေ’’တိအာဒိ. သလာကဘတ္တာဒီနိ ဝါ ယာဂုခဇ္ဇကာဒီနိ ဝါ နတ္ထိ န ဝိဇ္ဇန္တီတိ ယောဇနာ. ဥပေါသထာဂါရဿ ပရိက္ခာရောတိ သမ္ဗန္ဓော. တုမှာကံ ဝိဟာရဿ ဣဒံ တာဠဉ္စေဝ ဣမံ သူစိဉ္စ သမ္ပဋိစ္ဆထာတိ ယောဇနာ. ဂမိယဝတ္တန္တိ ဂမိကာနံ ဘိက္ခူနံ ဝတ္တံ. ‘‘ဒဟရေဟီ’’တိ ပဒံ ‘‘ဥက္ခိပါပေတွာ’’တိ စ ‘‘ဂါဟာပေတွာ’’တိ စ ပဒဒွယေ ကာရိတကမ္မံ၊ ‘‘ပတ္တစီဝရဘဏ္ဍိကာယော’’တိ ပဒံ ‘‘ဥက္ခိပါပေတွာ’’တိ ပဒေ ဓာတုကမ္မံ၊ ‘‘တေလနာဠိကတ္တရဒဏ္ဍာဒီနီ’’တိ ပဒံ ‘‘ဂါဟာပေတွာ’’တိ ပဒေ ဓာတုကမ္မမေဝ. အတ္တာနံ ဒဿေန္တေနာတိ အတ္တာနံ မနုဿာနံ ပကာသေန္တေန. ဝိတက္ကန္တိ ပစ္စယဗာဟုလ္လိကဝိတက္ကံ. ‘‘သပရိဝါရ’’န္တိ ပဒံ ‘‘ဂစ္ဆန္တဉ္စာ’’တိ ပဒေ ကိရိယာဝိသေသနံ. ဧဝဉှိ သတိ သပရိဝါရံ ဂစ္ဆန္တဉ္စာတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘န’’န္တိ ပဒေ ပန ကာရကဝိသေသနံ. ဧဝဉှိ သတိ သပရိဝါရံ နံ ဘိက္ခုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ဒိသွာ’’တိ ပဒေ စ ကိရိယာဝိသေသနမေဝ. ဧဝဉှိ သတိ ဂစ္ဆန္တဉ္စ နံ ဘိက္ခုံ သပရိဝါရံ ဒိသွာတိ သမ္ဗန္ဓော. မနုဿာ ဝဒန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. တေသူတိ မနုဿေသု. ဧကော ပဏ္ဍိတမနုဿောတိ သမ္ဗန္ဓော. အယံ ကာလော ဝဿူပနာယိကကာလော နာမာတိ ယောဇနာ. ယတ္ထာတိ ဌာနေ. တဿာတိ ဧကဿ ပဏ္ဍိတမနုဿဿ၊ ဝစနန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တေ မနုဿာ ယာစန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. အညတ္ထာတိ အညံ ဌာနံ. မေဇ္ဇန္တိ အညမညံ သိနေဟန္တီတိ မိတ္တာ. သုခဒုက္ခေသု အမာ သဟ ဝတ္တန္တီတိ အမစ္စာ. မိတ္တာယေဝ အမစ္စာတိ မိတ္တာမစ္စာ၊ တေ. သမ္မန္တယိတွာတိ သမံ၊ သမ္မာ ဝါ မန္တယိတွာ. ဣဓေဝါတိ ဂါမေ ဧဝ၊ ဝိဟာရေ ဧဝ ဝါ. ကသ္မာ သာဒိတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ နနု သဗ္ဗမေတံ အကပ္ပိယဉ္စ သာဝဇ္ဇဉ္စာတိ အာဟ ‘‘သဗ္ဗဉှေတံ ကပ္ပိယဉ္စေဝ အနဝဇ္ဇဉ္စာ’’တိ. ဟိ ယသ္မာ ဧတံ သဗ္ဗံ ကပ္ပိယဉ္စ အနဝဇ္ဇဉ္စ၊ တသ္မာ သဗ္ဗံ သာဒိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ. ကုရုန္ဒိယံ ပန ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဥဘယမ္ပီတိ မဟာအဋ္ဌကထာကုရုန္ဒီသု ဝုတ္တဝစနဝသေန ဥဘယမ္ပိ ဧတံ ဝစနန္တိ သမ္ဗန္ဓော.

အာဝါသိကဝတ္တံ ဝိတ္ထာရေန္တော အာဟ ‘‘ပဋိကစ္စေဝ ဟီ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ပဋိကစ္စေဝါတိ အာဂန္တုကာနံ အာဂတတော ပဌမမေဝ. ပဓာနဃရဝိဟာရမဂ္ဂေါတိ ပဓာနဃရမဂ္ဂေါ စ ဝိဟာရမဂ္ဂေါ စ. မုဒ္ဒဝေဒိကာယာတိ စေတိယဿ ဟမ္မိယဝေဒိကာယ. ကသ္မာ ဣဒမ္ပိ သဗ္ဗံ ကာတဗ္ဗန္တိ အာဟ ‘‘ဝဿံ ဝသိတုကာမာ ဟီ’’တိအာဒိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ဝဿံ ဝသိတုကာမာ သုခံ ဝသိဿန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ကတပရိကမ္မေဟိ အာဝါသိကေဟီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယတော ကုလတော ပကတိယာ လဗ္ဘတိ၊ တသ္မိံ ကုလေ ဝဿာဝါသိကံ ပုစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. န ဒိန္နပုဗ္ဗန္တိ ပုဗ္ဗေ န ဒိန္နံ. ဟီတိ ယသ္မာ. ဥပဒ္ဒုတာတိ ဥပဂန္တွာ၊ ဘုသံ ဝါ ပီဠိတာ. တတ္ထာတိ မနုဿေသု. ယေတိ မနုဿာ. ဝဿာဝါသိကေ ဂါဟိတေတိ ဝဿာဝါသိကေ သေနာသနေ ဂါဟာပိယမာနေ. ဂါဟိတဘိက္ခူနန္တိ ဂါဟာပိတဘိက္ခူနံ. ဝဿာဝါသိကန္တိ ဝဿံ အာဝသန္တာနံ ဒါတဗ္ဗံ စီဝရံ. ဂါဟဏကာလောတိ ဂါဟာပနကာလော. ဥပကဋ္ဌောတိ အာသန္နော. ဆာတကာဒီဟီတိ အာဒိသဒ္ဒေန ရောဂါဒယော သင်္ဂဏှာတိ. ယန္တိ စီဝရံ. တတောတိ စီဝရတော. တန္တိ ဝစနံ. တဒနုရူပေနာတိ တေသံ မနုဿာနံ ဝစနဿာနုရူပေန. တေသံ တေသန္တိ မနုဿာနံ၊ ဝဿာဝါသိကံ စီဝရန္တိ သမ္ဗန္ဓော.

ယဿာတိ ဘိက္ခုနော. သောတိ ဘိက္ခု. ဣတိ ဝဒန္တီတိ ယောဇနာ. တန္တိ စီဝရံ. ပဋိက္ကမ္မာတိ ပဋိက္ကမိတွာ. ဝိဟာရတော အပသက္ကိတွာတိ အတ္ထော. တတြာတိ ဂါမေ. ဥပနိက္ခေပံ ဌပေတွာတိ ကပ္ပိယဝတ္ထုံ ဝါ အကပ္ပိယဝတ္ထုံ ဝါ အာရာမိကာဒီနံ ဟတ္ထေ ဥပနိက္ခေပံ ဌပေတွာ. ဝိဟာရေတိ ဝိဟာရဿ၊ ဝိဟာရေ ဝဿံ ဝသန္တဿ ဝါ. အပုစ္ဆိတွာပီတိ ပိသဒ္ဒေန ‘‘ပုစ္ဆိတွာပီ’’တိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. တေသန္တိကုလာနံ. ဝတ္တန္တိ ဇဂ္ဂနာဒိဝတ္တံ. တေသန္တိ ကုလာနံ. အာဂတဉ္စ တန္တိ တံ ပံသုကူလိကံ အာဂတဉ္စ ဝဒန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. တေနာတိ ပံသုကူလိကေန. ဒါတုံ န ဣစ္ဆန္တီတိ သံဃဿ အာစိက္ခန္တေပိ သံဃဿ ဒါတုံ န ဣစ္ဆန္တိ. သဘာဂေါ ဘိက္ခူတိ အတ္တနာ သဘာဂေါ ဘိက္ခု. ဧတန္တိ ဝဿာဝါသိကံ. ပံသုကူလိကဿ န ဝဋ္ဋတိ၊ ကသ္မာ? ဂဟပတိစီဝရတ္တာ. ဣတီတိအာဒိ နိဂမနံ. သဒ္ဓါဒေယျေတိ သဒ္ဓါယ ဒါတဗ္ဗေ ဝဿာဝါသိကလာဘဝိသယေ.

တတြုပ္ပါဒေတိ တသ္မိံ ဝိဟာရေ ဥပ္ပဇ္ဇနကလာဘဝိသယေ. ဘဏ္ဍပဋိစ္ဆာဒနန္တိ ပဋိစ္ဆာဒနစီဝရဘဏ္ဍံ. စီဝရဘဏ္ဍမေဝ ဟိ ယသ္မာ အနေန သရီရံ ပဋိစ္ဆာဒိယတိ၊ တသ္မာ ဘဏ္ဍပဋိစ္ဆာဒနန္တိ ဝုစ္စတိ. ဂါဟေထာတိ ဘိက္ခူဟိ ဂါဟာပေထ. ဂါဟေတဗ္ဗန္တိ ဘိက္ခူဟိ ဂါဟာပေတဗ္ဗံ. ဝတ္ထု ပနာတိ သာဋကတော အညံ ကပ္ပိယံ ဝါ အကပ္ပိယံ ဝါ ဝတ္ထု ပန. ကသ္မာ ဝဋ္ဋတိယေဝ၊ နနု အကပ္ပိယဝတ္ထု န ဝဋ္ဋတီတိ အာဟ ‘‘ကပ္ပိယကာရကာနဉှိ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ဟိ ယသ္မာ အနုညာတံ၊ တသ္မာ ဝဋ္ဋတိယေဝါတိ ယောဇနာ. ဒိန္နဝတ္ထုတော ဥပ္ပန္နန္တိ သမ္ဗန္ဓော.

ယန္တိ ဝတ္ထု ဒိန္နန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထာတိ ကပ္ပိယကာရကာနံ ဟတ္ထေ ဒိန္နဝတ္ထူသု. တန္တိ ဝတ္ထု ဥပနာမေန္တေဟီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဂရုဘဏ္ဍံ ဟောတိ၊ ဂရုဘဏ္ဍတ္တာ အညေသု ပစ္စယေသု န ဥပနာမေတဗ္ဗန္တိ အဓိပ္ပါယော. ပုဂ္ဂလဝသေနေဝါတိ ‘‘ဘိက္ခူ စီဝရေန ကိလမန္တိ၊ ဧတ္တကံ နာမ တဏ္ဍုလဘာဂံ ဘိက္ခူနံ စီဝရံ ကာတုံ ရုစ္စတိ သံဃဿာ’’တိအာဒိနာ ပုဂ္ဂလံ ပရာမသိတွာ ပုဂ္ဂလဝသေနေဝ. သံဃဝသေနာတိ ‘‘သံဃော စီဝရေန ကိလမတီ’’တိအာဒိနာ သံဃဝသေန န ကာတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧဝံ ပုဂ္ဂလဝသေန အပလောကနကမ္မဿ အကတ္တဗ္ဗတံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ဝတ္ထုဝသေန တဿေဝ အကတ္တဗ္ဗတံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဇာတရူပရဇတဝသေနာပီ’’တိအာဒိ. ကပ္ပိယဘဏ္ဍဝသေနာတိ စီဝရတဏ္ဍုလေဟိ အဝသေသဿ ကပ္ပိယဘဏ္ဍဿ ဝသေန. စီဝရတဏ္ဍုလာနဉှိ ဝိသုံ ဂဟိတတ္တာ ‘‘ကပ္ပိယဘဏ္ဍဝသေနာ’’တိ ဧတ္ထ တေဟိ အဝသေသော ကပ္ပိယဘဏ္ဍောဝ ဂဟေတဗ္ဗော. တံ ပနာတိ အပလောကနကမ္မံ ပန. ကတ္တဗ္ဗာကာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဣဒါနီ’’တိအာဒိ. သုဘိက္ခန္တိ သမိဒ္ဓဘိက္ခံ. သုလဘပိဏ္ဍန္တိ သုခေန လဘပိဏ္ဍံ. ဒွီဟိ ပဒေဟိ အညမညဿ ကာရဏံ ဒဿေတိ၊ သုဘိက္ခတ္တာ သုလဘပိဏ္ဍံ၊ သုလဘပိဏ္ဍတ္တာ သုဘိက္ခန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

ဧဝံ စီဝရပစ္စယံ သလ္လက္ခေတွာ သေနာသနံ သလ္လက္ခေတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ကာလေတိ ဂါဟာပနဿ ကာလေ. ဝုတ္တန္တိ မဟာအဋ္ဌကထာယ ဝုတ္တံ. ကသ္မာ ဒွေ သမ္မန္နိတဗ္ဗာ၊ နနု ဧကမ္ပိ သမ္မန္နိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ အာဟ ‘‘ဧဝဉှီ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ဟိ ယသ္မာ ဂါဟေဿတိ၊ တသ္မာ ဒွေ သမ္မန္နိတဗ္ဗာတိ ယောဇနာ. ဧကေန ဟိ သမ္မုတိလဒ္ဓေန သက္ကာ ပရံ ဂါဟာပေတုံ၊ အတ္တနာ ပန အတ္တနော ပါပေတုံ န သက္ကာ၊ တသ္မာ ဒွီသု သမ္မတေသု နဝကော ဝုဍ္ဎဿ၊ ဝုဍ္ဎော စ နဝကဿာတိ ဥဘော အညမညံ ဂါဟေဿန္တီတိ အဓိပ္ပါယော. သမ္မန္နိတဗ္ဗာတိ ဧကတော သမ္မန္နိတဗ္ဗာ. အဋ္ဌပိ သောဠသပီတိ ဧတ္ထ ပိသဒ္ဒေန တတော အဓိကမ္ပိ ဧကတော သမ္မန္နိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဒီပေတိ. သတ္တသတိကက္ခန္ဓကေ ဥဗ္ဗာဟိကသမ္မုတိယံ (စူဠဝ. ၄၅၆) အဋ္ဌပိ ဇနာ ဧကတောဝ သမ္မတာတိ ဝစနဉ္စေတ္ထ သာဓကံ. နိဂ္ဂဟကမ္မမေဝ ဟိ သံဃော သံဃဿ န ကရောတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တေသန္တိ အဋ္ဌသောဠသဇနာနံ၊ သမ္မုတိ ဝဋ္ဋတိယေဝါတိ သမ္ဗန္ဓော. ကိန္တိ သလ္လက္ခေတဗ္ဗန္တိ အာဟ ‘‘စေတိယဃရ’’န္တိအာဒိ.

အာသနဃရန္တိ ပဋိမာဃရံ. မဂ္ဂပေါက္ခရဏီနံ သမီပေ ကတာ သာလာယော ဥပစာရဝသေန ဝုစ္စန္တိ ‘‘မဂ္ဂေါ’’တိ စ ‘‘ပေါက္ခရဏီ’’တိ စ. တာ ဟိ သာလာယော ဥပစာရသီမဗ္ဘန္တရဂတေ ဂါမာဘိမုခမဂ္ဂေ စ အန္တောဥပစာရသီမာယံ ခဏိတာ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ပေါက္ခရဏိယော စ ကရီယန္တိ၊ ဣတိ သလ္လက္ခေတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. အသေနာသနံ ဒဿေတွာ သေနာသနံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဝိဟာရော’’တိအာဒိ. ရုက္ခမူလန္တိ ဆန္နကဝါဋဗဒ္ဓရုက္ခမူလံ. ဧသေဝ နယော ဝေဠုဂုမ္ဗေပိ. ဂါဟေန္တေန စ ဂါဟေတဗ္ဗာနီတိ သမ္ဗန္ဓော. သံဃိကောတိ တတြုပ္ပါဒေါ. တေသူတိ ဒွီသု စီဝရပစ္စယေသု. ယန္တိ စီဝရပစ္စယံ. တဿာတိ စီဝရပစ္စယဿ. ဌိတိကတောတိ ပဗန္ဓဝသေန ဌိတဋ္ဌာနတော. ဣတရောတိ ပဌမံ ဂဟိတစီဝရပစ္စယတော ဣတရော.

အပ္ပတာယာတိ အပ္ပဘာဝတော၊ ဂါဟိယမာနေတိ သမ္ဗန္ဓော. ပရိဝေဏဂ္ဃေနာတိ ပရိဝေဏပရိစ္ဆေဒေန. လဘန္တီတိ ပရိဝေဏသာမိကာ ဘိက္ခူ လဘန္တိ. တန္တိ ပရိဝေဏံ. ဝိဇဋေတွာတိ ဝိဇဋံ ကတွာ၊ ဒွေ ဝါ တယော ဝါ ကောဋ္ဌာသေ ကတွာတိ အတ္ထော. ပက္ခိပိတွာတိ ဘာဂကောဋ္ဌာသံ ပက္ခိပိတွာ. န ဧဝံ ကာတဗ္ဗန္တိ ယထာ မဟာသုမတ္ထေရော အာဟ၊ တထာ န ကာတဗ္ဗန္တိ အတ္ထော. အကာတဗ္ဗကာရဏံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘မနုဿာ ဟီ’’တိအာဒိ. တတ္ထာတိ ပရိဝေဏေ၊ ပဝိသိတဗ္ဗံ ဣတိ အာဟာတိ ယောဇနာ. ဧတ္ထာတိ ဧတသ္မိံ ဂါဟဏဋ္ဌာနေ. ပဋိက္ကောသတီတိ ပဋိသေဓေတိ. ပဋိက္ကောသနာကာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘မာ အာဝုသော’’တိအာဒိ. ဣတိ ဝုတ္တံ၊ ဣတိ ပဋိက္ကောသတီတိ ယောဇနာ. ဧကော ဟိ ဣတိသဒ္ဒေါ လုတ္တနိဒ္ဒိဋ္ဌော. တဿာတိ မဟာထေရဿ. သင်္ဂဟန္တိ ဘိက္ခူနံ သင်္ဂဟံ. တန္တိ မဟာထေရံ.

ဧဝံ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ ဧဝံ ဝက္ခမာနနယေန ဝတ္တဗ္ဗံ. ပစ္စယံ ဓာရေထ၊ ဣတိ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ပါပုဏာတိ အာဝုသော ဣတိ ဝုတ္တေတိ ယောဇနာ. ‘‘ဂဟိတံ ဟောတီ’’တိ ဣမိနာ ‘‘ဂဏှထ၊ ဂဏှာမီ’’တိ ပစ္စုပ္ပန္နကာလဝသေန ဝုတ္တတ္တာ ဂဟိတံ ဟောတီတိ ဒဿေတိ. အတီတအနာဂတကာလဝသေန အဂဟိတဘာဝံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သစေ ပနာ’’တိအာဒိ. သတုပ္ပါဒမတ္တန္တိ ဂဟဏေ သတိယာ ဥပ္ပါဒနမတ္တံ. ဧတ္ထာတိ သေနာသနပစ္စယဂဟဏဋ္ဌာနေ.

ယောပီတိ ယမ္ပိ. ဥပယောဂတ္ထေ စေတံ ပစ္စတ္တဝစနံ၊ ယမ္ပိ ပစ္စယံ ဝိဿဇ္ဇေတီတိ ယောဇနာ. ပစ္စယန္တိ စ စီဝရပစ္စယံ. အယမ္ပီတိ အယမ္ပိ ပစ္စယော. ပိသဒ္ဒေါ မဟာလာဘပရိဝေဏေ ပစ္စယံ သမ္ပိဏ္ဍေတိ. တသ္မိံယေဝ ပရိဝေဏေတိ တသ္မိံ ပံသုကူလိကေန ဂဟိတပရိဝေဏေ ဧဝ. အညဿာတိ ပံသုကူလိကတော အညဿ ဘိက္ခုဿ. ပံသုကူလိကော ‘‘အဟံ ဝသာမီ’’တိ သေနာသနံ ဇဂ္ဂိဿတိ. ဣတရော ‘‘အဟံ ပစ္စယံ ဂဏှာမီ’’တိ သေနာသနံ ဇဂ္ဂိဿတီတိ ယောဇနာ. ဒွီဟိ ကာရဏေဟီတိ ဝသနဂဟဏဝသေန ဒွီဟိ ကာရဏေဟိ. ပံသုကူလိကေ ဂဏှန္တေတိ သမ္ဗန္ဓော. ဣဓာတိ သေနာသနေ. တေနာတိ ပံသုကူလိကေန. ဟေဋ္ဌာတိ သေနာသနဿ ဟေဋ္ဌာ၊ ဌိတံ အညံ ဘိက္ခုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တေနာတိ ပံသုကူလိကေန၊ ကိဉ္စိ ဝစနန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဝုတ္ထဝဿဿ ပံသုကူလိကဿာတိ ယောဇနာ. ဝဋ္ဋတီတိ ပံသုကူလိကဿ ဝဋ္ဋတိ. တသ္မိံ သေနာသနေတိ ပံသုကူလိကေန ဂဟိတသေနာသနေ. ယေသံ ပနာတိ မနုဿာနံ ပန. တေသန္တိ မနုဿာနံ.

ထူပံ ကတွာတိ စေတိယံ ကတွာ. တဿာတိ ထူပဿ. တေန ဘိက္ခုနာတိ ဝဿာဝါသိကံ ဂါဟကဘိက္ခုနာ. တန္တိ ဘောဇနသာလံ. ဂါဟေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ သမ္ဗန္ဓော. သဗ္ဗမိဒန္တိ သဗ္ဗံ ဣဒံ ဝစနံ.

ပါဋိပဒအရုဏတောတိ ဝဿူပနာယိကဒိဝသသင်္ခါတဿ ပါဋိပဒဿ အရုဏုဂ္ဂမနတော. ဝိတက္ကစာရိကောတိ ‘‘ကတ္ထ နု ခေါ ဝသိဿာမီ’’တိအာဒိနာ ဝိတက္ကေန စရဏေ အနုယုတ္တော. သေနာသနံ ယာစတီတိ သေနာသနဂ္ဂါဟာပကံ သေနာသနံ ယာစတိ. ဂဟိတန္တိ သံဃေန ဂဟိတံ. ယတ္ထာတိ ဌာနေ. ဝဿူပဂတေဟိ ဝတ္တဗ္ဗာတိ သမ္ဗန္ဓော. ပုနပ္ပုနံ၊ သမံ ဝါ စေတိယင်္ဂဏာဒိံ မုဉ္စန္တိ သောဓေန္တိ ဣမာဟီတိ သမ္မုဉ္စနိယော. မုစိဓာတု သောဓနတ္ထေ ယုပစ္စယော ကရဏတ္ထေ ဟောတိ. တာလုဇော ပဌမက္ခရော. သုလဘာ စေ ဒဏ္ဍကာ၊ ဧကေကေန ဒွေ တိဿော ယဋ္ဌိသမ္မုဉ္စနိယော ဗန္ဓိတဗ္ဗာ. သုလဘာ စေ သလာကာ၊ ဆပဉ္စမုဋ္ဌိသမ္မုဉ္စနိယော ဗန္ဓိတဗ္ဗာတိ အတ္ထော. ပဉ္စ ပဉ္စ ဥက္ကာတိ အရညဝိဟာရေသု ပရိဿယဝိဇာနနတ္ထံ ပဉ္စ ပဉ္စ အဂ္ဂိဥက္ကာ ကောဋ္ဋေတဗ္ဗာ ဆိန္ဒိတဗ္ဗာတိ အတ္ထော.

‘‘နိဗဒ္ဓဝတ္တံ ဌပေတွာ’’တိ ဧတ္ထ အကတ္တဗ္ဗဝတ္တံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဝတ္တံ ကရောန္တေဟိ စာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ဝတ္တံ ကရောန္တေဟိ စ ဧဝရူပံ အဓမ္မိကဝတ္တံ န ကာတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဟိ သစ္စံ၊ သဗ္ဗေဝ ဧတေ ဥဒ္ဒေသာဒယော ပပဉ္စာတိ ယောဇနာ. ပပဉ္စေန္တိ သံသာရေ စိရံ ဌပေန္တီတိ ပပဉ္စာ. မူဂဗ္ဗတန္တိ မူဂါနံ ဝတံ၊ မူဂေဟိ ကတ္တဗ္ဗံ ဝါ၊ မူဂေန ဝိယ ဝါ အမူဂေဟိ ကတ္တဗ္ဗံ ဝတံ. ဧဝံ အကာတဗ္ဗဝတ္တံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ကာတဗ္ဗဝတ္တံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပရိယတ္တိဓမ္မော နာမာ’’တိအာဒိ. တိဝိဓမ္ပီတိ ပရိယတ္တိပဋိပတ္တိပဋိဝေဓဝသေန တိပ္ပကာရမ္ပိ. အဝယဝပရိယတ္တိဓမ္မောပိ အဝယဝိပရိယတ္တိဓမ္မံ၊ အဝယဝိပရိယတ္တိဓမ္မော ဝါ အဝယဝပရိယတ္တိဓမ္မံ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ တသ္မာ ပရိယတ္တိဓမ္မော အတ္တနာပိ အတ္တာနံ ပတိဋ္ဌာပေသီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဥဒ္ဒိသထာတိ ပရိယတ္တိံ ဥဒ္ဒိသထ. သောဓေတွာ။ပေ။ ဥပသမ္ပာဒေထာတိ ဧတ္ထ သောဓနံ နာမ သဗ္ဗေသံ အာစာရကုလပုတ္တာနံ ဥပပရိက္ခနံ. သောဓေတွာ နိဿယံ ဒေထာတိ ဧတ္ထ သောဓနံ နာမ ဘိက္ခုသဘာဂတံ ဥပပရိက္ခနံ. ဟီတိ သစ္စံ. ကုလပုတ္တောတိ အာစာရကုလပုတ္တော. ယတ္တကာနိ ဓုတင်္ဂါနိ သမာဒိယိတုံ သက္ကောထာတိ ယောဇနာ. အန္တောဝဿံ နာမေတန္တိ ဘုမ္မတ္ထေ ဥပယောဂဝစနမေတံ. ဧတသ္မိံ အန္တောဝဿေတိ ဟိ အတ္ထော၊ ဘဝိတဗ္ဗန္တိအာဒီသု သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. သကလဒိဝသန္တိ သကလဒိဝသမှိ၊ အပ္ပမတ္တေဟီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧကစာရိကဝတ္တန္တိ ဧကကေန စရိတဗ္ဗံ ဝတ္တံ. ဘဿေတိ ဝစနေ. ဒသဝတ္ထုကကထန္တိ အပ္ပိစ္ဆတာဒိဒသဝတ္ထုက ကထံ.

ဝိဂ္ဂါဟိကပိသုဏဖရုသဝစနာနီတိ ဝိဂ္ဂဟံ ကလဟံ ဇနေတီတိ ဝိဂ္ဂါဟိကံ၊ ဝိဂ္ဂါဟိကဝစနဉ္စ ပိသုဏဝစနဉ္စ ဖရုသဝစနဉ္စ ဝိဂ္ဂါဟိကပိသုဏဖရုသဝစနာနိ. မနသိကာရဗဟုလာ ဝိဟရထ ဣတိ ဩဝဒိတဗ္ဗာတိ ယောဇနာ. ဒန္တကဋ္ဌခါဒနဝတ္တန္တိ ဟေဋ္ဌာ အဒိန္နာဒါနဝဏ္ဏနာယံ ဝုတ္တံ ဒန္တကဋ္ဌခါဒနေ၊ ဒန္တကဋ္ဌခါဒနဿ ဝါ ဝတ္တံ. ‘‘ပတ္တံ ထဝိကာယ ပက္ခိပန္တေန န ကထေတဗ္ဗ’’န္တိ ဣမိနာ ကထေန္တေ ပမာဒေန ပတ္တော ဘိဇ္ဇေယျာတိ ပတ္တဿ ဂုတ္တတ္ထာယ ကထနံ နိဝါရေတိ. အာစိက္ခိတဗ္ဗာတိ ဣတိသဒ္ဒေါ ပရိသမာပနတ္ထော.

ကောစိ ဒါယကောတိ သမ္ဗန္ဓော. အာဂန္တုကော ဘိက္ခူတိ စီဝရဂ္ဂါဟိတတော ပစ္ဆာ အာဂတော အာဂန္တုကော ဘိက္ခု. သင်္ဃတ္ထေရောတိ အာဝါသိကသင်္ဃတ္ထေရော. ပဌမဘာဂန္တိ ပုဗ္ဗေ ဂါဟိတံ ပဌမဘာဂံ၊ ပရိဝတ္တေတွာတိ ပုဗ္ဗေ ဂါဟိတဘာဂေန ပစ္ဆာ ဒါတဗ္ဗံ ဝဿာဝါသိကံ ပရိဝတ္တေတွာ. အာဂန္တုကဿ ဝဿဂ္ဂေန ပတ္တဋ္ဌာနေ အာဂန္တုကဿ ဒါတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ‘‘အာဂန္တုကဿာ’’တိ ပဒံ ပုဗ္ဗာပရံ အပေက္ခတိ. တသ္မာ ဒွိန္နံ ပဒါနံ မဇ္ဈေ ဝုတ္တံ. ပဌမဝဿူပဂတာတိ ပဌမဝဿူပနာယိကဒိဝသေ ဝဿူပဂတာ. ‘‘ဒွေ တီဏိ စတ္တာရီ’’တိ ဝစနဿ ဝါ ဗဟူနံ ဘိက္ခူနံ ဝါ ဗျာပနတ္ထာယ ‘‘လဒ္ဓံ လဒ္ဓ’’န္တိ ဝိစ္ဆာဝသေန ဝုတ္တံ. တေန ပနာတိ အာဂန္တုကေန ပန. ပဌမဝဿူပဂတေဟိ အပ္ပကေ လဒ္ဓေ ပစ္ဆိမဝဿူပနာယိကဒိဝသေ ဒါတဗ္ဗာနံ ဝဿာဝါသိကာနံ ဗဟုကေပိ အယံ နယော ဉာတဗ္ဗောတိ ကတွာ န ဝုတ္တော.

ဒွီသုပီတိ ပဌမ ဒုတိယဝသေန ဒွီသုပိ. ဝဿူပဂတာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခာယ ကိလမန္တာ ဝဒန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဣဓာတိ ဌာနေ. ဝသန္တာတိ ဧကတော ဝသန္တာ. ဒွေ ဘာဂါ ဟောမ သာဓု ဝတာတိ ယောဇနာ. သာဓု ဝတာတိ ဧကံသေန သုန္ဒရာ ဘဝေယျုန္တိ အတ္ထော. ယေသန္တိ ဘိက္ခူနံ. တတ္ထာတိ ဉာတိပဝါရိတဋ္ဌာနေသု. ပဝါရဏာယာတိ ပဝါရဏာဒိဝသေ. တေသူတိ ဘိက္ခူသု. ယေတိ ဘိက္ခူ. တတ္ထာတိ ဉာတိပဝါရိတဋ္ဌာနေသု. ကသ္မာ အပလောကေတွာ ဒါတဗ္ဗံ၊ နနု တေ သာဒိယန္တီတိ အာဟ ‘‘သာဒိ ယန္တာပိ ဟီ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ဟီတိ ယသ္မာ. ‘‘နေဝ ဝဿာဝါသိကဿ သာမိနော’’တိ ဣမိနာ တေသံ ဝဿစ္ဆိန္နတံ ဒီပေတိ. နေဝ အဒါတုံ လဘန္တီတိ ပဌမမေဝ ကတိကဝတ္တဿ ကတတ္တာ အဒါတုံ နေဝ လဘန္တိ၊ သဗ္ဗေသံ နော အမှာကန္တိ ယောဇနာ. ဣဓာတိ ဌာနေ. တန္တိ ကတိကဝတ္တံ. ဧကော ဘိက္ခူတိ သမ္ဗန္ဓော. တေသန္တိ ဘိက္ခူနံ. တတ္ထာတိ သဘာဂဋ္ဌာနေ. ဝသိတွာ အာဂတာနံ တေသံ ဘိက္ခူနန္တိ ယောဇနာ. န လဗ္ဘတိ ဣတိ ဝုတ္တန္တိ ယောဇနာ. ဣမေသန္တိ ဝဿာဝါသိအပ္ပတ္တကာနံ ဧကစ္စာနံ. ဂါဟိတသဒိသမေဝါတိ ဝဿာဝါသိကဿ ဂါဟိတေန သဒိသမေဝ. တေသမေဝါတိ ဧကစ္စာနမေဝ.

ပက္ကန္တောပီတိ အညံ ဌာနံ ပက္ကမန္တောပိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. တေန ဘိက္ခုနာ ကတံ ပါနီယဥပဋ္ဌပနာဒိကမ္မံ ဘတိနိဝိဋ္ဌံ ဘတိယာ ဌိတန္တိ ယောဇနာ. အပလောကနကမ္မံ ကတွာ ဂါဟိတံ သံဃိကန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သံဃိကန္တိ တတြုပ္ပါဒံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဝိဗ္ဘန္တောပီတိ ပိသဒ္ဒေါ ပဂေဝ ဆိန္နဝဿောတိ ဒဿေတိ. ပစ္စယဝသေနေဝါတိ သဒ္ဓါဒေယျပစ္စယဝသေန. ဝဒန္တီတိ ကေစိ ဝဒန္တိ.

ဒိသံဂမိကော ဘိက္ခု ဝိဗ္ဘမတီတိ သမ္ဗန္ဓော. မနုဿေတိ ဝဿာဝါသိကဒါယကမနုဿေ. သမ္မုခါတိ အာဝါသိကဿ သမ္မုခါ. သမ္ပဋိစ္ဆာပေတွာတိ ‘‘သုဋ္ဌု ဒဿာမာ’’တိ ပဋိစ္ဆာပေတွာ. ယဿ ဂါဟိတန္တိ ယဿ ဘိက္ခုနော သေနာသနံ ဂါဟိတံ. သေနာသနသာမိကဿာတိ သေနာသနဒါယကဿ ပုတ္တဓီတာဒယောတိ သမ္ဗန္ဓော. သေနာသနေ ဒေမာတိ သေနာသနဿ ဒေမ. တတ္ထာတိ သေနာသနေ. ဧကမေဝ ဝတ္ထံ ဒါတဗ္ဗံ. ကသ္မာ? ပုဂ္ဂလဿ အဒတွာ သေနာသနဿေဝ ဒါတဗ္ဗတ္တာ. ဝဿာဝါသိကဋ္ဌိတိကာယာတိ ဝဿာဝါသိကဂါဟိတဿ ဌိတိကာယ. ဧသေဝ နယောတိ သေနာသနဿေဝ ဒိန္နတ္တာ ဧသေဝ နယော. တဿေဝ ဟောန္တီတိ ပုဂ္ဂလဿေဝ ဒိန္နတ္တာ တဿေဝ ဟောန္တိ.

ဒုတိယော ထေရာသနေ ဂါဟိတော ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ပဌမဘာဂဿ သာမဏေရဿ ဂါဟိတတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ဝရဘာဂံ သာမဏေရဿ ဒတွာ’’တိ. ဥဘောပီတိ ဒွေ ထေရသာမဏေရေပိ. သယမေဝါတိ ဒါယကော သယမေဝ. ယန္တိ ဝဿာဝါသိကံ. ယဿာတိ ထေရဿ ဝါ သာမဏေရဿ ဝါ.

ဣတောတိ ဝုတ္တနယတော. ဒဟရသာမဏေရဿာတိ တရုဏဿ သာမဏေရဿ. သောတိ ဃရသာမိကော. နန္တိ ပတ္တဇနံ. ယဿာတိ ဘိက္ခုနော. တေသန္တိ မနုဿာနံ. ယထာဘူတံ အာစိက္ခိတဗ္ဗန္တိ ဝိဗ္ဘမကာလင်္ကတကာရဏံ ယထာဘူတံ အာစိက္ခိတဗ္ဗံ. သုဒ္ဓပံသုကူလိကာယေဝါတိ အညေဟိ အမိဿာ သုဒ္ဓါ ပံသုကူလိကာယေဝါတိ. ဣဒံ နေဝါသိကဝတ္တန္တိ နိဂမနံ.

ဥပနန္ဒဝတ္ထုကထာ

၃၁၉. အယမတ္ထောတိ အယံ ဝက္ခမာနော အတ္ထော၊ ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ ဂါမကေ. တန္တိ သေနာသနံ၊ ဂဏှန္တေနေဝါတိ သမ္ဗန္ဓော. ဣဓာတိ သာဝတ္ထိယံ. မုတ္တန္တိ တေ သေနာသနံ မုဉ္စိတံ ဟောတိ. တတြာပီတိ ဂါမကေပိ. ဥဘယတ္ထာတိ သာဝတ္ထိယံ၊ ဂါမကေ စာတိ ဥဘယတ္ထ.

ဧတ္ထာတိ ဥပနန္ဒဝတ္ထုသ္မိံ. ကထန္တိ ကေန ပကာရေန ပဋိပ္ပဿမ္ဘတိ. ဣဓာတိ သာသနေ. ဧကစ္စော ဂဏှာတီတိ သမ္ဗန္ဓော. တတြာပီတိ သာမန္တဝိဟာရေပိ. တဿာတိ ဘိက္ခုဿ. ဣဓာတိ သေနာသနေ. အာလယမတ္တန္တိ စိတ္တုပ္ပါဒမတ္တံ. ဣစ္စဿာတိ ဣတိ အဿ၊ ဧဝံ အဿ ဘိက္ခုဿာတိ အတ္ထော. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗသ္မိံ ‘‘ဂဟဏေန ဂဟဏ’’န္တိအာဒိကေ စတုက္ကေ. ယော ပန ဂစ္ဆတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဥပစာရသီမာတိက္ကမေတိ နိမိတ္တတ္ထေ စေတံ ဘုမ္မဝစနံ၊ ဘာဝေန ဘာဝလက္ခဏေ ဝါ. တတ္ထာတိ အညသ္မိံ ဝိဟာရေ ပစ္စာဂစ္ဆတိ၊ ဝဋ္ဋတိ၊ သေနာသနဂ္ဂါဟော န ပဋိပ္ပဿမ္ဘတီတိ အဓိပ္ပါယော.

၃၂၀. ယောတိ ဘိက္ခု. မဟန္တတရော ဝါ ဒဟရတရော ဝါတိ အတ္တနော မဟန္တတရော ဝါ ဒဟရတရော ဝါ ဟောတိ. သော ဘိက္ခု တိဝဿန္တရော နာမာတိ ယောဇနာ. ဧကဿ ဘိက္ခုနော တိဏ္ဏံ ဝဿာနမန္တရေ ဌိတော တိဝဿန္တရော အညော ဘိက္ခု. တတ္ထာတိ ဘိက္ခူသု. ဣမေ သဗ္ဗေတိ တိဝဿန္တရဒွိဝဿန္တရသမာနဝဿိကေ ဣမေ ဘိက္ခူ၊ လဘန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယံ တိဏ္ဏံ ပဟောတီတိ မဉ္စပီဌဝိနိမုတ္တံ ယံ အာသနံ တိဏ္ဏံ သုခံ နိသီဒိတုံ ပဟောတိ၊ တထာရူပေ အာသနေပိ ဒွေ ဒွေ ဟုတွာ နိသီဒိတုံ လဘန္တီတိ ယောဇနာ. အပိသဒ္ဒေန မဉ္စပီဌာနိ အပေက္ခတိ. ဣဒံ ပစ္ဆိမဒီဃာသနံ. အနုပသမ္ပန္နေနာပီတိ ပိသဒ္ဒေါ ပဂေဝ ဥပသမ္ပန္နေနာတိ ဒဿေတိ.

ဟတ္ထိကုမ္ဘေတိ ဟတ္ထိသိရောပိဏ္ဍေ. ဣမိနာ ဟတ္ထိသဒ္ဒေန ဟတ္ထိကုမ္ဘော ဂဟိတော အဝယဝူပစာရေန ဝါ ဥတ္တရပဒလောပေန ဝါတိ ဒဿေတိ. ဟတ္ထီ ဝိယာတိ ဟတ္ထီ၊ ဘူမိဘာဂေါ၊ ဟတ္ထိမှိ ပတိဋ္ဌိတော ပါဒသင်္ခါတော နခေါ ဣမဿာတိ ဟတ္ထိနခကော၊ ပါသာဒေါ. ဧတံ ‘‘ဟတ္ထိနခကော’’တိ နာမံ ဧဝံကတဿ ပါသာဒဿ နာမန္တိ ယောဇနာ. ‘‘သုဝဏ္ဏရဇတာဒိဝိစိတြာနီ’’တိ ပဒံ ‘‘ကဝါဋာနိ မဉ္စပီဌာနိ တာလဝဏ္ဋာနီ’’တိ သဗ္ဗပဒေသု ယောဇေတဗ္ဗံ. ယံကိဉ္စိ စိတ္တကမ္မကတံ အတ္ထိ၊ သဗ္ဗံ ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ. ပါသာဒဿ ဒေမာတိ သမ္ဗန္ဓော. ပါဋေက္ကန္တိ ပါသာဒတော ဝိသုံ. ပဋိဂ္ဂဟိတမေဝါတိ သဗ္ဗံ ပဋိဂ္ဂဟိတမေဝ ဟောတိ. ဂေါနကာဒီနိ အဋ္ဌာရသ အတ္ထရဏာနိ ပရိဘုဉ္ဇိတုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဂိဟိဝိကဋနီဟာရေနာတိ ဂိဟီဟိ ဝိသေသေန ယထာကာမံ ကရိယတီတိ ဂိဟိဝိကဋံ၊ ဂိဟိသန္တကံ. ‘‘ဂိဟိဝိကဋ’’န္တိ နီဟာရော အဘိနီဟာရော ဂိဟိဝိကဋနီဟာရော၊ တေန. လဗ္ဘန္တီတိ နိသီဒိတုမေဝ လဗ္ဘန္တိ. တတြာပီတိ ဓမ္မာသနေပိ.

အဝိဿဇ္ဇိယဝတ္ထုကထာ

၃၂၁. ဧတာနီတိ ဂရုဘဏ္ဍာနိ. တတ္ထာတိ ရာသိဝသေန ပဉ္စသု သရူပဝသေန ပဉ္စဝီသတိယာ ဂရုဘဏ္ဍေသု. အာဂန္တွာ၊ အာဘုသော ဝါ ရမန္တိ ဧတ္ထာတိ အာရာမော. တေသံယေဝါတိ ပုပ္ဖါရာမဖလာရာမာနမေဝ. ‘‘ဌပိတောကာသော’’တိ ဣမိနာ ဝတ္ထုသဒ္ဒဿ ဘူမိဘေဒတ္ထံ ဒဿေတိ. ဝသတိ အာရာမော ပတိဋ္ဌဟတိ ဧတ္ထာတိ အာရာမဝတ္ထု. တေသု ဝါတိ ဧတ္ထ ဝါသဒ္ဒေန နဝဘူမိဘာဂတော အညဿ ပေါရာဏဘူမိဘာဂဿပိ အာရာမဝတ္ထုဘာဝံ ဝိကပ္ပေတိ. ဝိသေသေန စတုဣရိယာပထေ ဟရတိ ပဝတ္တေတိ ဧတ္ထာတိ ဝိဟာရော. တဿာတိ ဝိဟာရဿ. စတုန္နံ မဉ္စာနန္တိ နိဒ္ဓါရဏတ္ထေ သာမိဝစနံ. အညတရော မဉ္စော နာမာတိ ယောဇနာ. ဧသေဝ နယော သေသေသုပိ. ‘‘လောဟေန ကတာ ကုမ္ဘီ’’တိ ဣမိနာ လောဟကုမ္ဘီတိ ဧတ္ထ မဇ္ဈေလောပသမာသံ ဒဿေတိ. လောဟမယာ ကုမ္ဘီ လောဟကုမ္ဘီတိ ဝစနတ္ထောပိ ယုဇ္ဇတေဝ. ‘‘ဧသေဝ နယော’’တိ ဣမိနာ လောဟေန ကတံ ဘာဏကံ၊ လောဟေန ကတော ဝါရကော၊ လောဟေန ကတံ ကဋာဟန္တိ အတ္ထံ အတိဒိသတိ. ဧတ္ထာတိ ဘာဏကဝါရကကဋာဟေသု. အရဉ္ဇရောတိ အတိမဟန္တတ္တာ အရံ ခိပ္ပံ ဇရတိ ဝိနာသေတီတိ အရဉ္ဇရော. အထ ဝါ ဇလံ ဂဏှိတုံ အလန္တိ အရဉ္ဇရော လကာရာနံ ရကာရေ ကတွာ.

ဂါထာဝသေန နိဂမနံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဧဝ’’န္တိအာဒိ. တတ္ထ ဧဝံ ပကာသယီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဒွေ ဂရုဘဏ္ဍာနိ ဒွိသင်္ဂဟာနိ ဟောန္တိ၊ တတိယံ ဂရုဘဏ္ဍံ စတုသင်္ဂဟံ ဟောတိ၊ စတုတ္ထံ ဂရုဘဏ္ဍံ နဝကောဋ္ဌာသံ ဟောတိ၊ ပဉ္စမံ ဂရုဘဏ္ဍံ အဋ္ဌဘေဒနံ ဟောတိ၊ ဣတိ ဣမိနာ ပကာရေန ပဉ္စနိမ္မလလောစနော နာထော ပဉ္စဟိ ရာသီဟိ ပဉ္စဝီသဝိဓံ ဂရုဘဏ္ဍံ ပကာသယီတိ ယောဇနာ.

တတြာတိ ဂရုဘဏ္ဍေ. ဟီတိ ဝိတ္ထာရော. သဗ္ဗမ္ပိ ဣဒံ ဂရုဘဏ္ဍံ အဝိဿဇ္ဇိယန္တိ ဝုတ္တန္တိ ယောဇနာ. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ. ပရိဝါရေ ပန အာဂတန္တိ သမ္ဗန္ဓော.

ပဉ္စ ရာသယော မဟေသိနာ ဝုတ္တာတိ ယောဇနာ. ဧတ္ထာတိ ပရိဝါရေ.

တတြာတိ ‘‘ပရိဝတ္တနဝသေနာ’’တိ ဝစနေ. ဣဒံ ဂရုဘဏ္ဍံ ဥပနေတုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. နိစ္စံ တိဋ္ဌန္တီတိ ထာဝရာ၊ ဌာဓာတု ဝရပစ္စယော၊ ဌာကာရဿ ထာကာရော. ဣမိနာ အာရာမအာရာမဝတ္ထုဝိဟာရဝိဟာရဝတ္ထူနိ ဂဟေတဗ္ဗာနိ. အဝိဿဇ္ဇိယအဝေဘင်္ဂီယတ္တာ ဂရု အလဟုကံ ဘဏ္ဍံ ဂရုဘဏ္ဍံ. ဣမိနာ မဉ္စာဒီနိ ဧကဝီသတိ ဂရုဘဏ္ဍာနိ ဂဟေတဗ္ဗာနိ. ထာဝရေတိ အာဓာရေ ဘုမ္မံ၊ ပရိယာပန္နန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အထ ဝါ နိဒ္ဓါရဏေ ဘုမ္မံ၊ ထာဝရေသူတိ ဟိ အတ္ထော၊ ခေတ္တန္တိအာဒီသု သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. ခိပတိ ပုဗ္ဗဏ္ဏဗီဇမေတ္ထာတိ ခေတ္တံ. ဝသတိ အပရဏ္ဏဗီဇံ ပတိဋ္ဌာတိ ဧတ္ထာတိ ဝတ္ထု၊ တလေ ဘူမိဘာဂေ ဧကတော ဝါ ဒွီဟိ ဝါ တီဟိ ဝါ ဌာနေဟိ အာဝရဏံ ကရီယတိ ဧတ္ထာတိ တဠာကော၊ သရော. ကဿကာနံ မတေန ကတ္တဗ္ဗာတိ မာတိကာ. အာရာမေန ပရိဝတ္တေတုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ကာနိ ပရိဝတ္တေတုန္တိ အာဟ ‘‘ဣမာနိ စတ္တာရိပီ’’တိ. ပိသဒ္ဒေါ အဝယဝသမ္ပိဏ္ဍနော.

တတြာတိ ‘‘ပရိဝတ္တေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝစနေ. ဒူရေတိ သံဃာရာမတော ဒူရဋ္ဌာနေ. ယမ္ပီတိ နာဠိကေရဖလမ္ပိ. ဟရန္တီတိ သံဃဿ ဟရန္တိ. အညေသန္တိ သင်္ဃတော အညေသံ မနုဿာနန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တေတိ မနုဿာ. သံဃေန သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. ရုစ္စတီတိ သံဃဿာရာမေန မနုဿာနမာရာမံ၊ မနုဿာနမာရာမေန ဝါ သံဃဿာရာမံ ပရိဝတ္တေတုံ ရုစီယတိ ဣစ္ဆီယတိ. ဘိက္ခူနံ အာရာမောတိ သမ္ဗန္ဓော. အယန္တိ မနုဿာနမာရာမော. ခုဒ္ဒကောတိ သံဃာရာမတော ခုဒ္ဒကော. အာယန္တိ အယတိ အာယသာမိကော ဓနေန ဝဍ္ဎိံ ဂစ္ဆတိ အနေနာတိ အာယော၊ တံ. သမကမေဝါတိ သမပ္ပမာဏမေဝ၊ အာယံ သစေ ဒေတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ပမာဏတ္ထေ ကပစ္စယော. မနုဿာနံ ရုက္ခာတိ သမ္ဗန္ဓော. အတိရေကံ သံဃဿ ဒေမာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဇာနာပေတွာတိ ‘‘သံဃေ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ’’န္တိ (မ. နိ. ၃.၃၇၆) သံဃဿ ဒိန္နဒါနဿ အာနိသံသံ မနုဿာနံ ဇာနာပေတွာ. ဖလဓာရိနော ဟောန္တိ နနူတိ ယောဇနာ. ဧဝန္တိအာဒိ နိဂမနံ. ဧတေနေဝ နယေနာတိ ယေန နယေန အာရာမော အာရာမေန ပရိဝတ္တေတဗ္ဗော၊ ဧတေနေဝ နယေန. မဟန္တေန ဝါ ခုဒ္ဒကေန ဝါ အာရာမဝတ္ထုနာ စာတိ ယောဇနာ. အာရာမ အာရာမဝတ္ထုဝိဟာရဝိဟာရဝတ္ထူနိ ပရိဝတ္တေတဗ္ဗာနီတိ သမ္ဗန္ဓော.

ဥဘောပီတိ ဂေဟပါသာဒဝသေန ဥဘောပိ. တတ္ထာတိ ဂေဟေ. ဣဒံ ပနာတိ ပါသာဒသင်္ခါတံ ဂေဟံ၊ မနုဿာနံ ဂေဟန္တိ သမ္ဗန္ဓော. မဟဂ္ဃေန ဝါ အပ္ပဂ္ဃေန ဝါ ဝိဟာရဝတ္ထုနာ စာတိ ယောဇနာ. ဝိဟာရဝိဟာရဝတ္ထုအာရာမအာရာမဝတ္ထူနိ ပရိဝတ္တေတဗ္ဗာနီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧဝန္တိအာဒိ နိဂမနံ.

ဂရုဘဏ္ဍေန ဂရုဘဏ္ဍပရိဝတ္တနေ ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ပံသွာဂါရကေသူတိ ပံသုကီဠနတ္ထာယ ကတေသု အဂါရကေသု. ကပ္ပိယမဉ္စာတိ သံဃဂဏပုဂ္ဂလာနံ ကပ္ပိယာ သုဝဏ္ဏရဇတာဒီဟိ အကတာ မဉ္စာ. ဝိဟာရဿ ပန သုဝဏ္ဏရဇတမယာဒိကာပိ ကပ္ပိယာ မဉ္စာ ဒါတဗ္ဗာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဗဟိသီမာယာတိ ဥပစာရသီမတော ဗဟိ. တတ္ထာတိ သင်္ဃတ္ထေရဿ ဝသနဋ္ဌာနေ. တတ္ထာတိ တဿ ဘိက္ခုနော ဝသနဋ္ဌာနေ. ‘‘မဟဂ္ဃေနာ’’တိ ဝုတ္တဝစနံ နိယမေန္တော အာဟ ‘‘သတဂ္ဃနကေန ဝါ သဟဿဂ္ဃနကေန ဝါ’’တိ. မဉ္စသတန္တိ မဉ္စဗဟုံ. ဧတေသုပီတိ ပီဌဘိသိဗိဗ္ဗောဟနေသုပိ. တတ္ထာတိ ပီဌဘိသိဗိဗ္ဗောဟနေသု. ကပ္ပိယံ ပီဌာဒီတိ သမ္ဗန္ဓော. အကပ္ပိယံ ဝါ မဟဂ္ဃံ ကပ္ပိယံ ဝါတိ ကပ္ပိယေန ဝါ မဟဂ္ဃကပ္ပိယေန ဝါ ပရိဝတ္တေတွာတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ဝုတ္တဝတ္ထူနီ’’တိ ပဒံ ‘‘ပရိဝတ္တေတွာ’’တိ ပဒေ အဝုတ္တကမ္မံ၊ ‘‘ဂဟေတဗ္ဗာနီ’’တိ ပဒေ ဝုတ္တကမ္မံ၊ ပုဗ္ဗာပရာပေက္ခပဒံ.

ပသတမတ္တဥဒကဂဏှကာနိပီတိ ဧတ္ထ ပသတော နာမ ကုဉ္စိတပါဏိ. သီဟဠဒီပေတိ သီဟံ လာတိ ဂဏှာတီတိ သီဟဠော လကာရဿ ဠကာရံ ကတွာ၊ သီဟဗာဟုနာမကော ရာဇာ၊ တဿ ပုတ္တတ္တာ ဝိဇယကုမာရောပိ သီဟဠော နာမ၊ တေန အာဒိမှိ နိဝါသဘာဝေန ဂဟိတတ္တာ ဒီပေါ သီဟဠဒီပေါ နာမ၊ တသ္မိံ. ပါဒံ ဂဏှာတီတိ ပါဒဂဏှနော၊ သောယေဝ ပါဒဂဏှနကော. ပါဒေါ နာမာတိ ‘‘ပါဒဂဏှနကော’’တိ ဧတ္ထ ပါဒေါ နာမ. ယော လောဟဝါရကော မဂဓနာဠိယာ ပဉ္စနာဠိမတ္တံ ဂဏှာတိ၊ သော လောဟဝါရကော ပါဒေါ နာမာတိ ယောဇနာ. ဣမိနာ ပမာဏဿ နာမံ ပမာဏဝန္တေ ဥပစာရတော ဝေါဟာရနယံ ဒဿေတိ. တတောတိ ပဉ္စနာဠိမတ္တဂဏှနကဝါရကတော. ဣမာနီတိ လောဟကုမ္ဘီအာဒီနိ.

ဘိင်္ဂါရ ။ပေ။ ကဋစ္ဆုအာဒီနီတိ ဘိင်္ဂါရော စ ပဋိဂ္ဂဟော စ ဥဠုင်္ကော စ ဒဗ္ဗိ စ ကဋစ္ဆု စ ပါတိ စ တဋ္ဋကော စ သရကော စ သမုဂ္ဂေါ စ အင်္ဂါရကပလ္လော စ ဓူမကဋစ္ဆု စ ဘိင်္ဂါရ။ပေ။ ဓူမကဋစ္ဆုယော၊ တာ အာဒိ ယေသံ တာနီတိ ဘိင်္ဂါရ။ပေ။ ကဋစ္ဆုအာဒီနိ. အာဒိသဒ္ဒေန အညာနိ ဥပကရဏာနိ ဂဟေတဗ္ဗာနိ. ဘာဇနီယာနီတိ ဘာဇေတဗ္ဗာနိ. ကံသလောဟာဒီတိအာဒိသဒ္ဒေန ဝဋ္ဋလောဟံ သင်္ဂဏှာတိ. ဝဋ္ဋလောဟံ နာမ ပီတလောဟံ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ပါရိဟာရိယန္တိ သံဃိကပရိဘောဂံ ပရိဟရိတွာ အပနေတွာ ပုဂ္ဂလိကပရိဘောဂေန ပရိဘုဉ္ဇနံ၊ ‘‘အတ္တသန္တက’’န္တိ ဝါ ပရိဂ္ဂဟေန ဟရိတွာ ဘုဉ္ဇနံ န ဝဋ္ဋတိ. ဂိဟိဝိကဋနီဟာရေနေဝါတိ ‘‘ဂိဟိဝိကဋ’’န္တိ အဘိနီဟာရေနေဝ.

အညသ္မိမ္ပိ ကပ္ပိယလောဟဘဏ္ဍေ ပရိယာပန္နာ အဉ္ဇနီတိ ယောဇနာ. အထ ဝါ ကပ္ပိယလောဟဘဏ္ဍေတိ နိဒ္ဓါရဏေ ဘုမ္မံ၊ ‘‘အဉ္ဇနီ’’တိအာဒိနာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. သူစီတိ စီဝရာဒိသိဗ္ဗနကာ သူစိ. ပဏ္ဏသူစီတိ ပဏ္ဏေ လိခနာ သူစိ. အညမ္ပီတိ အဉ္ဇနိအာဒိတော အညမ္ပိ. ဓူမနေတ္တဉ္စ ဖာလဉ္စ ဒီပရုက္ခော စ ဒီပကပလ္လကော စ ဩလမ္ဗကဒီပေါ စ ဓူမနေတ္တ။ပေ။ ဩလမ္ဗကဒီပါ. ဣတ္ထိပုရိသတိရစ္ဆာနဂတသင်္ခါတာနိ ရူပါနိ ဧတေသု အတ္ထီတိ ဣတ္ထိပုရိသတိရစ္ဆာနဂတရူပကာနိ. ဓူမနေတ္တ။ပေ။ ဩလမ္ဗကဒီပါ စ တေ ဣတ္ထိပုရိသတိရစ္ဆာနဂတရူပကာနိ စေတိ ဓူမနေတ္တ။ပေ။ ရူပကာနိ၊ ဝိသေသနပရနိပါတော. တာနိ ဝါ အညာနိ ဝါ ဘိတ္တိစ္ဆဒနကဝါဋာဒီသု ဥပနေတဗ္ဗာနိ လောဟဘဏ္ဍာနီတိ သမ္ဗန္ဓော. လောဟခိလကန္တိ လောဟမယံ အာဏိံ. ပရိဟရိတွာတိ ‘‘အတ္တနော သန္တက’’န္တိ ပရိဂ္ဂဟေန ဟရိတွာ၊ သံဃိကပရိဘောဂဂိဟိဝိကဋာနိ ဝါ အပနေတွာ. ခီရပါသာဏမယာနီတိ ခီရဝဏ္ဏေန ပါသာဏေန ကတာနိ.

သုဝဏ္ဏဉ္စ ရဇတဉ္စ ဟာရကူဋဉ္စ ဇာတိဖလိကဉ္စ သုဝဏ္ဏ။ပေ။ ဇာတိဖလိကာနိ၊ တေဟိ ကတာနိ ဘာဇနာနိ သုဝဏ္ဏ။ပေ။ ဘာဇနာနိ. သဗ္ဗန္တိ သုဝဏ္ဏရဇတာဒိသဗ္ဗံ. ဝဋ္ဋတီတိ သံဃဂဏပုဂ္ဂလာနံ ဝဋ္ဋတိ.

ဝါသိအာဒီသု ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ၊ နိဒ္ဓါရဏေ ဝါ ဘုမ္မံ. ယာယ ဝါသိယာ န သက္ကာတိ သမ္ဗန္ဓော. တတောတိ ဝါသိတော. မဟတ္တရီသဒ္ဒေါ မဟန္တပရိယာယော အနိပ္ဖန္နပါဋိပဒိကော. မဟတ္တရီ ဝါသီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝေဇ္ဇာနန္တိ ဘိသက္ကာနံ. သိရာဝေဓနဖရသုပီတိ ပိသဒ္ဒေန တတော မဟန္တံ ပန ပဂေဝါတိ ဒဿေတိ. ယာ ပန ကုဌာရီ အာဝုဓသင်္ခေပေန ကတာတိ သမ္ဗန္ဓော. အထ ဝါ အာဝုဓသင်္ခေပေန ကတာ ယာ ပန ကုဌာရီ အတ္ထီတိ ယောဇနာ. အနာမာသာတိ အနာမသိတဗ္ဗာ၊ အနာမာသာရဟာတိ အတ္ထော. စတုရင်္ဂုလမတ္တောပီတိ ပိသဒ္ဒေါ တတော အဓိကော ပန ပဂေဝါတိ ဒဿေတိ. နိခဏိတွာ ခါဒတီတိ နိခါဒနံ. စတုရဿံ မုခမေတဿာတိ စတုရဿမုခံ. ဒေါဏိသဒိသံ မုခမေတဿာတိ ဒေါဏိမုခံ. သမ္မုဉ္စနိဒဏ္ဍဝေဓနမ္ပိ နိခါဒနံ ဒဏ္ဍဗဒ္ဓံ ဟောတိ စေတိ ယောဇနာ. ဒဏ္ဍေန ဗန္ဓိတဗ္ဗန္တိ ဒဏ္ဍဗဒ္ဓံ၊ ဒဏ္ဍံ ဗဒ္ဓမေတဿာတိ ဝါ ဒဏ္ဍဗဒ္ဓံ. ‘‘အဒဏ္ဍက’’န္တိ ဝတွာ တဿေဝတ္ထံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဖလမတ္တမေဝါ’’တိ. နတ္ထိ ဒဏ္ဍမေတဿာတိ အဒဏ္ဍကံ. ယန္တိ နိခါဒနံ. ပရိဟရိတုန္တိ ပုဂ္ဂလိကဘာဝေန ပရိဂ္ဂဟေတွာ ဟရိတုံ၊ သံဃိကဘာဝံ အပနေတုံ ဝါ. သိခရမ္ပိ နိခါဒနေနေဝ သင်္ဂဟိတံ လက္ခဏဟာရနယေန သမာနကိစ္စဘာဝတော. သိခရန္တိ ယေန ပရိဗ္ဘမိတွာ ဆိန္ဒန္တိ၊ ယေဟိ မနုဿေဟိ ဒိန္နာနီတိ သမ္ဗန္ဓော. တေတိ မနုဿာ၊ ဝဒန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. နောတိ အမှာကံ. ပါကတိကေတိ ပကတိယာ ဌိတေ၊ ယထာ ပဌမံ ဌိတာ ဟောန္တိ၊ တထာ ကရိဿာမာတိ အတ္ထော. သစေ အာဟရန္တီတိ သစေ အာယာစနံ အကတွာ ဟရန္တိ. အနာဟရန္တာပီတိ ပုန အနာဟရန္တာပိ.

ကမ္မာရော စ တဋ္ဋကာရော စ စုန္ဒကာရော စ နဠကာရော စ မဏိကာရော စ ပတ္တဗန္ဓကော စ ကမ္မာရ။ပေ။ ပတ္တဗန္ဓကာ၊ တေသံ. အဓိကရဏီ စ မုဋ္ဌိကော စ သဏ္ဍာသော စ တုလာ စ အဓိကရဏိ။ပေ။ တုလာ. သံဃေ ဒိန္နကာလတောတိ သံဃဿ ဒိန္နကာလတော. တိပုံ ဆိန္ဒတိ အနေနာတိ တိပုစ္ဆေဒနံ၊ တမေဝ သတ္ထကံ တိပုစ္ဆေဒနသတ္ထကံ. မဟာကတ္တရိဉ္စ မဟာသဏ္ဍာသဉ္စ မဟာပိပ္ဖိလိကဉ္စ ဌပေတွာတိ ယောဇနာ. ကသ္မာ ဌပိတာနီတိ အာဟ ‘‘မဟာကတ္တရိအာဒီနိ ဂရုဘဏ္ဍာနီ’’တိ. တတ္ထ ယသ္မာ မဟာကတ္တရိအာဒီနိ ဂရုဘဏ္ဍာနိ၊ တသ္မာ ‘‘ဌပေတွာ မဟာကတ္တရိ’’န္တိ အာဒိ မယာ ဝုတ္တန္တိ ယောဇနာ.

ဝလ္လိအာဒီသု ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ဝေတ္တဝလ္လိအာဒိကာတိ ဝေတ္တသင်္ခါတဝလ္လိအာဒိကာ. အဍ္ဎဗဟုပ္ပမာဏာတိ ဧတ္ထ –

‘‘ဗျာမော သဟကရာ ဗာဟု၊ ဒွေပဿဒွယဝိတ္ထတာ’’တိ. –

အဘိဓာနေ (အဘိဓာနပ္ပဒီပိကာယံ ၂၆၉ ဂါထာယံ) ဝုတ္တတ္တာ ဗာဟု နာမ ဣဓ ဗျာမောဝ အဓိပ္ပေတော. တသ္မာ ဒွီသု ပဿေသု ဝိတ္ထတာနံ ဗျာမသင်္ခါတာနံ သဟကရာနံ ဒွိန္နံ ဗာဟူနံ အဍ္ဎောတိ အဍ္ဎဗာဟု၊ တဿ ပမာဏမေတဿာတိ အဍ္ဎဗာဟုပ္ပမာဏာတိ ဝစနတ္ထော ကာတဗ္ဗော၊ ဒီဃတော ဒွိဟတ္ထာ ဝလ္လီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တတ္ထဇာတကာတိ တိဿံ သံဃဿ ဘူမိယံ ဇာတကာ. ရက္ခိတဂေါပိတာတိ သံဃေန သယံ ရက္ခိတာ၊ ပရေဟိ ဂေါပိတာ. ဣမိနာ အရက္ခိတအဂေါပိတာ ဂရုဘဏ္ဍံ န ဟောတီတိ ဒဿေတိ. သာတိ ဝလ္လိ. အတိရေကာ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဥပနေတုန္တိ တံ ဝလ္လိံ ဥပနေတုံ. သုတ္တဉ္စ မကစိဝါကဉ္စ နာဠိကေရဟီရဉ္စ စမ္မဉ္စ သုတ္တ။ပေ။ စမ္မာနိ၊ တေဟိ ကတာ သုတ္တ။ပေ။ စမ္မမယာ. ရဇ္ဇုကာ ဝါ ယောတ္တာနိ ဝါ ဂရုဘဏ္ဍံ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧကဝဋ္ဋာ ဝါ ဒွိဝဋ္ဋာ ဝါတိ ဧတ္ထ ဝါသဒ္ဒေန တိဝဋ္ဋာဒိံ သင်္ဂဏှာတိ. အဝဋ္ဋေတွာ ဒိန္နံ သုတ္တဉ္စ အဝဋ္ဋေတွာ ဒိန္နာ မကစိဝါကနာဠိကေရဟီရာ စာတိ ယောဇနာ.

ယော ကောစိ ဝေဠူတိ သမ္ဗန္ဓော. သောပီတိ ဝေဠုပိ ဝဋ္ဋတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ပိသဒ္ဒေန ဝလ္လိံ အပေက္ခတိ. ဣဒမေတ္ထာတိ ဣဒံ သဗ္ဗံ ဧတ္ထ ဝေဠုမှိ၊ ဝေဠူသု ဝါ ဣဒန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သမကံ ဝါတိ ဂဟိတဝေဠုနာ သမပ္ပမာဏံ ဝါ. အတိရေကံ ဝါတိ တတော အတိရေကံ ဝါ. တံအဂ္ဃနကန္တိ တဿ ဝေဠုနော အဂ္ဃနာရဟံ. ဖာတိကမ္မန္တိ ဝဍ္ဎိကမ္မံ. တတ္ထေဝါတိ ဂဏှနဋ္ဌာနေဝ. ဂမနကာလေတိ ဂဏှနဋ္ဌာနတော အညတ္ထ ဂမနကာလေ. ‘‘ပဟိဏိတွာ ဒါတဗ္ဗော’’တိ ဣမိနာ သယံ ဝါ အာဂန္တွာ ဒါတဗ္ဗောတိ အတ္ထောပိ လက္ခဏဟာရနယေန ဂဟေတဗ္ဗော သမာနကိစ္စတ္တာ.

မုဉ္ဇပဗ္ဗဇသဒ္ဒေန မုဉ္ဇပဗ္ဗဇတိဏာနံ ပါဠိယံ ဝိသုံ ဂဟိတတ္တာ တိဏသဒ္ဒေန တာနိ ဌပေတွာ ပါရိသေသဉာယေန အဝသေသတိဏမေဝ ဂဟေတဗ္ဗန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘မုဉ္ဇံ ပဗ္ဗဇဉ္စ ဌပေတွာ’’တိအာဒိ. သမာနဖလတ္တာ လက္ခဏဟာရနယေန ပဏ္ဏမ္ပိ တိဏေနေဝ သင်္ဂဟိတန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ယတ္ထာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ဌာနေ၊ ဣတီတိ ဧဝံ. တိဏဉ္စ ဂရုဘဏ္ဍံ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထဇာတကံ ဝါတိ တသ္မိံ သံဃာရာမေ ဇာတကံ ဝါ. ဗဟာရာမေတိ သံဃာရာမတော ဗဟိ. တမ္ပီတိ တိဏမ္ပိ. ပိသဒ္ဒေန ဝလ္လိဝေဠူ အပေက္ခတိ. အဋ္ဌင်္ဂုလပ္ပမာဏောပီတိ ဒီဃတော အဋ္ဌင်္ဂုလပမာဏောပိ. ရိတ္တပေါတ္ထကောတိ အလိခိတတ္တာ တုစ္ဆော မကစိဝတ္ထာဒိကောပိ ပဏ္ဏမယောပိ ပေါတ္ထကော. ဣဒဉ္စ ပဏ္ဏပသင်္ဂေန ဝုတ္တံ.

ပဉ္စဝဏ္ဏာ ဝါတိ နီလပီတလောဟိတောဒါတမဉ္ဇိဋ္ဌဝသေန ပဉ္စဝဏ္ဏနာ ဝါ. တမ္ပီတိ မတ္တိကမ္ပိ. ပိသဒ္ဒေန ဝလ္လိဝေဠုတိဏာနိ အပေက္ခတိ.

ဒါရုဘဏ္ဍေ ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ရက္ခိတဂေါပိတော ယော ကောစိ ဒါရုဘဏ္ဍကော အတ္ထီတိ ယောဇနာ. မဟာအဋ္ဌကထာယံ ပန ဝုတ္တောတိ သမ္ဗန္ဓော.

တတြာတိ မဟာအဋ္ဌကထာယံ၊ ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေနာ’’တိ ပါဠိယံ ဝါ. ဣမေသူတိ အာသန္ဒိကာဒီသု. ဧတ္ထာတိ ပီဌေသု၊ ပလာလပီဌေနာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဗျဂ္ဃစမ္မဩနဒ္ဓန္တိ ဗျဂ္ဃစမ္မေန အဝနဒ္ဓံ. ဝါဠရူပပရိက္ခိတ္တန္တိ ဝါဠရူပေဟိ ပရိဝါရိတံ. ရတနပရိသိဗ္ဗိတန္တိ ရတနသုတ္တေန သမန္တတော သိဗ္ဗိတံ.

ဧတေသုပီတိ ဝင်္ကဖလကာဒီသုပိ. ‘‘သင်္ခထာလကံ ပန ဘာဇနီယ’’န္တိ ပါဌဿာနန္တရံ ‘‘တထာ’’တိ ပါဌော အတ္ထိ၊ သော ဧတ္ထ န ယုဇ္ဇတိ၊ ပရတော ပန ‘‘ယေန ကေနစိ ကတံ ဂရုဘဏ္ဍမေဝါ’’တိ ပါဌဿာနန္တရံ ယုဇ္ဇတိ. တတ္ထ ဟိ ယထာ ယေန ကေနစိ ကတံ ဂရုဘဏ္ဍမေဝ ဟောတိ၊ တထာ ထမ္ဘတုလာသောပါနဖလကာဒီသု ဒါရုမယံ ဝါ ပါသာဏမယံ ဝါ ယံကိဉ္စိ ဂေဟသမ္ဘာရရူပံ ဂရုဘဏ္ဍမေဝါတိ အတ္ထော.

သဗ္ဗန္တိ သကလံ ဥဒကတုမ္ဗပါဒကထလိကမဏ္ဍလံ. ဧတေသုပီတိ အာဓာရကာဒီသုပိ. တထာ ထမ္ဘတလာတိ ဧတ္ထ တထာသဒ္ဒေန ‘ဂရုဘဏ္ဍမေဝါ’’တိ ပဒံ အတိဒိသတိ. သံဃေ ဒိန္နန္တိ သံဃဿ ဒိန္နံ. ဘူမတ္ထရဏန္တိ ဘူမိယံ အတ္ထရိတဗ္ဗံ. တမ္ပီတိ ဧဠကစမ္မမ္ပိ.

ဥဒုက္ခလံ ဂရုဘဏ္ဍမေဝါတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧသေဝ နယော မုသလန္တိအာဒီသုပိ. ဧတေသူတိ မဉ္စပါဒါဒီသု. အနုညာတဝါသိယာတိ ဘာဇနတ္ထာယ အနုညာတဝါသိယာ. ဓမကရဏောတိ ဧတ္ထ ‘‘သင်္ခံ ဓမတိ၊ သင်္ခဓမကော’’တိအာဒီသု ဝိယ နိဿံယောဂပါဌောယေဝ ယုဇ္ဇတိ. တသ္မာ ဓမတိ ဝါတေန ပဝတ္တတီတိ ဓမော၊ ဝါတဟေတုကော သဒ္ဒေါ၊ ဓမံ ကရောတီတိ ဓမကရဏောတိ ဝစနတ္ထော ကာတဗ္ဗော. သဗ္ဗမေတန္တိ အနုညာတဝါသိဒဏ္ဍာဒိကံ ဧတံ သဗ္ဗံ. တတောတိ အနုညာတဝါသိဒဏ္ဍာဒိကတော၊ မဟန္တတရံ ဝါသိဒဏ္ဍာဒိကံ ဂရုဘဏ္ဍန္တိ ယောဇနာ.

ယထာဇာတမေဝါတိ ယထာပဝတ္တမေဝ. တေဟီတိ ဟတ္ထိဒန္တာဒီဟိ၊ ‘‘ကတ’’ဣတိ ပဒေန သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. တစ္ဆိတနိဋ္ဌိတောပီတိ တစ္ဆိတကမ္မေန နိဋ္ဌိတောပိ.

မတ္တိကာဘဏ္ဍေ ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ၊ ဥပဘောဂေါ စ ပရိဘောဂေါ စ ဥပဘောဂပရိဘောဂံ၊ သမာဟာရဒွန္ဒော. ဣဒံ ပဒံ ‘‘ဃဋပိဓာနာဒိကုလာလဘာဇန’’န္တိ ပဒေနေဝ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. ထုပိကာတီတိ ဧတ္ထ ဣတိသဒ္ဒေါ ဣမသဒ္ဒတ္ထော. ဣဒံ သဗ္ဗံ သံဃဿ ဒိန္နကာလတော ပဋ္ဌာယ ဂရုဘဏ္ဍန္တိ ယောဇနာ. ‘‘အနတိရိတ္တပမာဏော’’တိ ဝိသေသနပဒံ ‘‘ဃဋကော’’တိ ဝိသေသျပဒေနေဝ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. ဧတ္ထာတိ မတ္တိကာဘဏ္ဍေ၊ အာဓာရေ ဝါ နိဒ္ဓါရဏေ ဝါ တ္ထ ပစ္စယော. မတ္တိကာဘဏ္ဍေ ကုဏ္ဍိကာ ဘာဇနီယကောဋ္ဌာသံ ဘဇတိ၊ ဧဝံ လောဟဘဏ္ဍေပီတိ ယောဇနာ. ဧတ္ထာတိ ဂရုဘဏ္ဍဝိနိစ္ဆယေ.

နဝကမ္မဒါနကထာ

၃၂၃. ဘဏ္ဍိကာဋ္ဌပနမတ္တေနာတိ ဧတ္ထ ဘဏ္ဍိကာဋ္ဌပနံ နာမ ဘဏ္ဍိကယောဇနန္တိ အာဟ ‘‘ကပေါတဘဏ္ဍိကယောဇနမတ္တေနာ’’တိ. အဿာတိ ဘိက္ခုဿ. စိတကဓူမောတိ စိတကေ ဥဋ္ဌိတော ဓူမော. ဧတဿေဝါတိ ဘိက္ခုဿ ဧဝ ဝိဟာရောတိ သမ္ဗန္ဓော. ဓူမကာလေတိ ဓူမဿ ဥဋ္ဌိတကာလေ. ‘‘အပလောကေတွာ’’တိ ဣမိနာ ဓူမကာလေ အပလောကိတံ ဓူမကာလိကံ. ဓူမကာလိကံ ဟုတွာတိ အတ္ထယောဇနံ ကတွာ ပါဠိယံ ‘‘ပရိယောသိတဝိဟာရ’’န္တိ ပဒေန သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗဘာဝံ ဒဿေတိ. ကတပရိယောသိတဝိဟာရန္တိ ကတပရိယောသိတော ဝိဟာရော ဣမဿ နဝကမ္မဿာတိ ကတပရိယောသိတဝိဟာရံ. ဣဒံ နဝကမ္မံ ဒေန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယာဝ ဂေါပါနသိယော န အာရောဟန္တိ၊ တာဝ ဝိပ္ပကတော နာမာတိ ယောဇနာ. တတောတိ ဂေါပါနသိအာရောဟနတော. ကဉ္စိဒေဝ သမာဒပေတွာ ကာရေဿတီတိ ဝိဟာရသာမိကောယေဝ ကဉ္စိ ဘိက္ခုံသမာဒပေတွာ ကာရေဿတိ. ပဉ္စဟတ္ထေ ဝိဟာရေတိ သမ္ဗန္ဓော. ဆဝဿိကံ နဝကမ္မန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထာတိ အဍ္ဎယောဂေ. သောတိ အဍ္ဎယောဂေါ. မဟလ္လကံ နိယာမေတွာ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဒသဟတ္ထေ ဧကာဒသဟတ္ထေ’’တိ. ဒသဝဿိကံ ဝါ ဧကာဒသဝဿိကံ ဝါ နဝကမ္မန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တတောတိ ဒွါဒသဟတ္ထတော. လောဟပါသာဒသဒိသေပိ ပါသာဒေတိ သမ္ဗန္ဓော. တတောတိ ဒွါဒသဝဿိကနဝကမ္မတော.

နဝကမ္မိကောတိ နဝကမ္မေ ယုတ္တပယုတ္တော. ဥတုကာလေတိ ဟေမန္တဂိမှကာလေ. ပဋိဗာဟိတုန္တိ အညေသံ သမ္ပတ္တဘိက္ခူနံ ပဋိသေဓေတုံ. အာဝါသသာမိကဿာတိ အာဝါသဒါယကဿ. တဿာတိ အာဝါသသာမိကဿ. ဝံသေတိ အနွယေ. တေတိ တဝ. သောတိ အာဝါသသာမိအာဒိကော. ဘိက္ခူဟိ ဇဂ္ဂိတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. တေပီတိ ဉာတိဥပဋ္ဌာကာပိ. တသ္မိမ္ပီတိ သံဃိကပစ္စယေပိ. ဗဟူ အာဝါသေတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧကံ အာဝါသန္တိ ယောဇနာ.

ဧကံ ဝါ အာဝါသန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တတောတိ ဝိသဇ္ဇိတာဝါသေဟိ၊ ဥပ္ပန္နာနီတိ သမ္ဗန္ဓော. ကုရုန္ဒိယံ ပန ဝုတ္တံ၊ ကိန္တိ ဝုတ္တန္တိ ယောဇနာ. ဧကံ မဉ္စဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာတိ ဧကံ မဉ္စဋ္ဌာနံ ပုဂ္ဂလိကဘာဝေန ဂဟေတွာ. တိဘာဂန္တိ တတိယဘာဂံ. အယမေဝ ဝါ ပါဌော. ဧတ္ထာတိ နဋ္ဌဝိဟာရေ. ပုဂ္ဂလိကမေဝါတိ ပုဂ္ဂလိကံ ဧဝ၊ ပုဂ္ဂလိကံ ဣဝ ဝါ. ဇဂ္ဂါတိ ဇဂ္ဂါဟိ. ဟီတိ ဖလဇောတကော. ဧဝံ ဇဂ္ဂိတော ပနာတိ ဧဝံ ဇဂ္ဂိတော ဝိဟာရော ပန. တသ္မိန္တိ ဇဂ္ဂန္တေ. သဒ္ဓိဝိဟာရိကာဒီနံ ဒါတုကာမော ဟောတီတိ သံဃဿ ဘဏ္ဍဋ္ဌပနံ ဝါ နဝကာနံ ဝသနဋ္ဌာနံ ဝါ အဒတွာ အတ္တနောယေဝ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာဒီနံ ဒါတုကာမော ဟောတိ. သဒ္ဓိဝိဟာရိကာဒီနံ ဒါတုံ လဗ္ဘတီတိ သဗ္ဗဝိဟာရံ ပုဂ္ဂလိကဘာဝေန အဂ္ဂဟေတွာ ဧကဒေသဿေဝ ဂဟိတတ္တာ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာဒီနံ ဒါတုံ လဗ္ဘတီတိ အတ္ထော. ဇဂ္ဂါပေတဗ္ဗော ဣတိ ဝုတ္တန္တိ ယောဇနာ. ဧတ္ထ ‘‘ဝုတ္တ’’န္တိ ပါဌော အတ္ထိ၊ သော အပါဌောယေဝ ‘‘ကုရုန္ဒိယံ ပန ဝုတ္တ’’န္တိ ပဒဿ အာကာရတ္တာ.

အညံ ဣဒမ္ပိ စ ဝက္ခမာနဝစနံ တတ္ထေဝ ကုရုန္ဒိယံ ဝုတ္တန္တိ ယောဇနာ. ကိန္တိ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ဒွေ ဘိက္ခူ’’တိအာဒိ. ဒွေ ဘိက္ခူ ကရောန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယေနာတိ ဘိက္ခုနာ. သောယေဝ သာမီတိ ယေန သာ ဘူမိ ပဌမံ ဂဟိတာ၊ သောယေဝ သာမီတိ အတ္ထော. ပတိရူပေ ဌာနေတိ ပတိရူပေ သေနာသနဋ္ဌာနေ. တန္တိ ပုဂ္ဂလိကကရဏံ. ယံ ပန ဝယကမ္မန္တိ ယောဇနာ. ဧတ္ထ စ ဝယကမ္မန္တိ တသ္မိံ ဝိဟာရေ ကတဿ ကမ္မဿ မူလံ. ဝိဟာရဿ မူလံ ဒါတဗ္ဗန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တဿာတိ သံဃိကံ ကရောန္တဿ. တတ္ထေဝါတိ ကတဝိဟာရေ ဧဝ. ကတာဝါသေတိ သမီပတ္ထေ ဘုမ္မဝစနံ၊ ကတာဝါသသမီပေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဆာယူပဂဖလူပဂါတိ ဆာယံ ဥပဂစ္ဆန္တာ စ ဖလံ ဥပဂစ္ဆန္တာ စ၊ ဆာယာဖလာနိ ဥပဟရန္တာတိ အတ္ထော. အပလောကေတွာတိ သံဃံ အပလောကေတွာ. သာမိကာတိ ရုက္ခသာမိကာ. ဟာရေတဗ္ဗာတိ အပနေတဗ္ဗာ.

‘‘သံဃိကဝလ္လိမတ္တမ္ပိ အဂ္ဂဟေတွာ’’တိ ဣမိနာ သံဃိကံ ဂဟေတွာ သံဃိကာယ ဘူမိယာ သစေ ဝိဟာရံ ကရောတိ၊ သံဃိကမေဝါတိ ဒဿေတိ. ဒွိဘူမကတိဘူမကာဒီသု ပါသာဒေသု ဥပဍ္ဎဘာဂံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပါသာဒေါ စေဝ ဟောတီ’’တိအာဒိ. ဥပရိ ပါသာဒေါတိ သမ္ဗန္ဓော. သောတိ ဝိဟာရကာရကော ဘိက္ခု၊ တဿ ဟေဋ္ဌာပါသာဒေါတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝိဟာရေတိ သံဃိကဝိဟာရေ၊ ဝိဟာရသမီပေတိ အတ္ထော. အကတဋ္ဌာနေတိ စယပမုခါနံ အကတပုဗ္ဗဋ္ဌာနေ. စယံ ဝါ ပမုခံ ဝါတိ သံဃိကဝိဟာရဿ စယံ ဝါ ပမုခံ ဝါ. ဗဟိကုဋ္ဋေတိ ကုဋ္ဋဿ၊ ကုဋ္ဋတော ဝါ ဗဟိ. တဿာတိ စယပမုခကာရကဿ ဘိက္ခုဿ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝိသမံ ပဗ္ဗတကန္ဒရာဒိန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အပဒေတိ သုကရဿ အကာရဏေ. ကတံ ဟောတီတိ စယံ ဝါ ပမုခံ ဝါ ကတံ ဟောတိ. တတ္ထာတိ စယပမုခေသု၊ သံဃော အနိဿရော ဣတိ ဝုတ္တန္တိ ယောဇနာ.

ဝရသေယျံ ဂဟေတုန္တိ သမ္ဗန္ဓော.

ပုန အာဂန္တွာတိ ပက္ကမိတွာ ပုန အာဂန္တွာ. တဿာတိ နဝကမ္မဂါဟကဿ ဘိက္ခုဿ. ဧတန္တိ သေနာသနံ.

အညတြပရိဘောဂပဋိက္ခေပါဒိကထာ

၃၂၄. နာတိဟရန္တီတိ ဧတ္ထ အတိသဒ္ဒေါ ဟရဏတ္ထော၊ ဟရသဒ္ဒေါ ပရိဘုဉ္ဇနတ္ထောတိ အာဟ ‘‘အညတြ ဟရိတွာ န ပရိဘုဉ္ဇန္တီ’’တိ. ယံ မဉ္စပီဌာဒီတိ ယောဇနာ. တတ္ထာတိ ဥန္ဒြိယမဟာဝိဟာရေ. တန္တိ မဉ္စပီဌာဒိံ. တသ္မာတိ ယသ္မာ အနုဇာနာတိ၊ တသ္မာ. တန္တိ မဉ္စပီဌာဒိံ. အညတြာတိ အညံ ဝိဟာရံ. အရောဂန္တိ အနဋ္ဌာဇိဏ္ဏတ္တာ အရောဂံ. တသ္မိံ ဝိဟာရေတိ ဥန္ဒြိယဝိဟာရေ. တသ္မိန္တိ ဥန္ဒြိယဝိဟာရေ. တတောတိ ဥန္ဒြိယဝိဟာရတော. သုယောဇိတာနီတိ သုဋ္ဌု ယောဇိတာနိ. မူလဒါနံ ဝါ ပဋိပါကတိကံ ဝါ နတ္ထီတိ အဓိပ္ပါယော. ဆဍ္ဍိတဝိဟာရတောတိ ဘိက္ခူဟိ အနပေက္ခေန ဆဍ္ဍိတသံဃိကဝိဟာရတော စ ပုဂ္ဂလေန သာပေက္ခေန ဆဍ္ဍိတပုဂ္ဂလိကဝိဟာရတော စ. အာဝါသိကကာလေတိ အာဝါသိကာနံ ဌိတကာလေ. တတောတိ ဆဍ္ဍိတဝိဟာရတော.

ဖာတိကမ္မတ္ထာယာတိ ဧတ္ထ ဖာတိသဒ္ဒေါ ဝဍ္ဎနတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ဝဍ္ဎိကမ္မတ္ထာယာ’’တိ. ဧတ္ထာတိ ‘‘ဖာတိကမ္မတ္ထာယာ’’တိ ပါဌေ.

စက္ကလိကန္တိ စက္ကာကာရေန လာတိ ပဝတ္တတိ၊ စက္ကာကာရံ ဝါ လာတိ ဂဏှာတီတိ စက္ကလံ၊ တဒေဝ စက္ကလိကံ၊ ပါဒပုဉ္ဇနံ၊ ‘‘ကမ္ဗလာဒီဟိ ဝေဌေတွာ ကတ’’န္တိ ဣမိနာ တဿ ကရဏာကာရံ ဒဿေတိ. ယေဟီတိ ပါဒေဟိ. ဥဒကန္တိ သေနာသနဿ တိန္တကံ ဥဒကံ. ဥဒကံ န ပညာယတီတိ ယောဇနာ. သဥပါဟနေန အက္ကမိတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ.

သုဓာဘူမိယန္တိ သုဓာယ လိတ္တာယံ ဘူမိယံ. ပရိဘဏ္ဍဘူမိယန္တိ ဂေါမယကသာဝပရိဘဏ္ဍဘူမိယံ. ပါဒါတိ မဉ္စပါဒါ. တသ္မိန္တိ စောဠကေ. ဌပေန္တဿာတိ မဉ္စပါဒေ ဌပေန္တဿ. တတ္ထာတိ တေသု ဘိက္ခူသု. နေဝါသိကာတိ နိဗဒ္ဓံ ဝသန္တီတိ နေဝါသိကာ. ဌပေန္တီတိ မဉ္စပါဒေ ဌပေန္တိ. တထေဝါတိ ယထာ နေဝါသိကာ ဝဠဉ္ဇန္တိ၊ တထေဝ အာဂန္တုကေဟိ ဝဠဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ အတ္ထော.

သေတဘိတ္တိ ဝါတိ ဧတ္ထ ဝါသဒ္ဒေန နီလဘိတ္တိအာဒယော သမ္ပိဏ္ဍေတိ. ‘‘ဒွါရမ္ပိ ဝါတပါနမ္ပီ’’တိအာဒိနာ သာမညတော ဝုတ္တတ္တာ ဒွါရဝါတပါနာဒယော အပရိကမ္မကတာပိ န အပဿယိတဗ္ဗာ. ကေနစိ ဝါ ဝတ္ထာဒိနာတိ သမ္ဗန္ဓော.

‘‘ဟုတွာ’’တိ ဣမိနာ ‘‘ဓောတပါဒကာ’’တိ ပဒဿ ‘‘နိပဇ္ဇိတု’’န္တိ ပဒေ ကိရိယာဝိသေသနဘာဝံ ဒဿေတိ၊ ‘‘ဘိက္ခူ’’တိ ပဒေ ကာရကဝိသေသနဘာဝံ နိဝတ္တေတိ. ကသ္မိံ ဌာနေ နိပဇ္ဇိတုံ ကုက္ကုစ္စာယန္တီတိ အာဟ ‘‘ဓောတေဟိ ပါဒေဟိ အက္ကမိတဗ္ဗဋ္ဌာနေ’’တိ. ‘‘အက္ကမိတဗ္ဗဋ္ဌာနဿေတံ အဓိဝစန’’န္တိ ဣမိနာ ‘‘ဓောတပါဒကေ’’တိ ပါဌဿ ဓောတော ပါဒေါ တိဋ္ဌတိ ဧတ္ထ ဌာနေတိ ဓောတပါဒကံ၊ တသ္မိံ ဓောတပါဒကေတိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ဧတန္တိ ‘‘ဓောတပါဒကေ’’တိ နာမံ. ‘‘ပစ္စတ္ထရိတွာ’’တိ ဧတ္ထ ကေန ပစ္စတ္ထရိတွာတိ အာဟ ‘‘ပစ္စတ္ထရဏေနာ’’တိ. ‘‘အတ္တနော သန္တကေနာ’’တိ ဣမိနာ သံဃိကေန ပစ္စတ္ထရဏေန ပစ္စတ္ထရဏံ ပဋိက္ခိပတိ. နိဒ္ဒါယတောပီတိ နိဒ္ဒါယကာရဏာပိ၊ သံကုဋိတေတိ သမ္ဗန္ဓော. အထ ဝါ နိဒ္ဒါယတောပီတိ နိဒ္ဒါယန္တဿပိ. ‘‘သရီရာဝယဝေါ’’တိ ပဒေ သာမျတ္ထဆဋ္ဌီ၊ ‘‘အာပတ္တိယေဝါ’’တိ ပဒေ သမ္ပဒါနံ. လောမေသု ဖုသန္တေသူတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ပရိဘောဂသီသေနာ’’တိ ဣမိနာ ပရိဘောဂံ အကတွာ ကေနစိ ကမ္မေန သရီရာဝယဝေန ဖုသန္တဿ အနာပတ္တီတိ ဒဿေတိ. ဟတ္ထတလေန ဖုသိတုံ ပါဒတလေန ဖုသိတုံ ဝါ အက္ကမိတုံ ဝါတိ ယထာလာဘယောဇနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ‘‘ပရိဘောဂသီသေနာ’’တိ ပဒဿ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘မဉ္စပီဌံ နီဟရန္တဿာ’’တိအာဒိ.

သံဃဘတ္တာဒိအနုဇာနနကထာ

၃၂၅. ‘‘သံဃဿ ဘတ္တ’’န္တိ ဣမိနာ သံဃဘတ္တန္တိ ပဒဿ ဆဋ္ဌီသမာသံ ဒဿေတိ. သံဃဿ အတ္ထာယ အာဘတံ ဘတ္တံ ကာတုံ န သက္ကောန္တီတိ ယောဇနာ. ဥဒ္ဒေသဘတ္တန္တိအာဒီသု ဧဝမတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ‘‘ဥဒ္ဒေသေန လဒ္ဓဘိက္ခူနံ ဘတ္တံ ကာတု’’န္တိ ဣမိနာ ဥဒ္ဒေသေန လဒ္ဓဘိက္ခူနံ ကာတဗ္ဗံ ဘတ္တံ ဥဒ္ဒေသဘတ္တန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. တထေဝါတိ ယထာ သင်္ဃတော ဥဒ္ဒိသိတွာ လဒ္ဓဘိက္ခူ၊ တထေဝ. ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာတိ ‘‘ဧကံ ဝါ’’တိအာဒိနာ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ. တေသန္တိ လဒ္ဓဘိက္ခူနံ. ဣမိနာ နိမန္တေတွာ လဒ္ဓဘိက္ခူနံ ကာတဗ္ဗံ ဘတ္တံ နိမန္တနဘတ္တန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘သလာကာယော ဆိန္ဒိတွာ’’တိ ဣမိနာ သလာကာယော ဆိန္ဒိတွာ ကာတဗ္ဗံ ဘတ္တံ သလာကဘတ္တန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ပက္ခိကန္တိ ဥပေါသထိကန္တိ ပါဋိပဒိကန္တိ ဧဝံ နိယာမေတွာတိ ယောဇနာ. ပဉ္စမီအာဒီသု ပက္ခေသု ကာတဗ္ဗံ ပက္ခိကံ. ဥပေါသထေ ကာတဗ္ဗံ ဥပေါသထိကံ. ပါဋိပဒေ ကာတဗ္ဗံ ပါဋိပဒိကံ၊ တမေဝ ဘတ္တံ ပါဋိပဒိကဘတ္တံ. ဥဒ္ဒေသဘတ္တံ နိမန္တနန္တိ ဧတ္ထ ဣတိသဒ္ဒေါ အာဒျတ္ထော၊ ဥဒ္ဒေသဘတ္တံ နိမန္တနန္တိအာဒိံ ဣမံ ဝေါဟာရံ ပတ္တာနီတိ ဟိ အတ္ထော. ဥဒ္ဒေသဘတ္တာဒီနိယေဝ အနုဇာနနမကတွာ ကသ္မာ သံဃဘတ္တမ္ပိ အနုဇာနာတီတိ အာဟ ‘‘ယသ္မာ ပနာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ယသ္မာ သက္ခိဿန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. တေတိ မနုဿာ. တမ္ပီတိ သံဃဘတ္တမ္ပိ. ပိသဒ္ဒေန ဥဒ္ဒေသဘတ္တာဒီနိ အပေက္ခတိ.

သံဃဘတ္တာဒီနံ ဝိတ္ထာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တတ္ထာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ တတ္ထာတိ ‘‘သံဃဘတ္တံ ဥဒ္ဒေသဘတ္တ’’န္တိအာဒိပါဌေ၊ ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ၊ သံဃဘတ္တာဒီသု ဝါ နိဒ္ဓါရဏေ ဘုမ္မံ၊ ဘုဉ္ဇန္တာနံ အမှာကံ အဇ္ဇ ဒသ ဒွါဒသ ဒိဝသာ အဟေသုန္တိ ယောဇနာ. အညတောတိ အညသ္မာ ဌာနာ. တတ္ထာတိ သံဃဘတ္တေ. ဝတ္တဗ္ဗာတိ မနုဿာ ဝတ္တဗ္ဗာ. တန္တိ သံဃဘတ္တံ၊ ဓာတုကမ္မံ၊ ‘‘အမှာက’’န္တိ ကာရိတကမ္မံ. တန္တိ သံဃဘတ္တံ.

ဥဒ္ဒေသဘတ္တကထာ

အယံ နယော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ရညာ ဝါ ပဟိတေတိ သမ္ဗန္ဓော. သစေ အတ္ထီတိ သစေ ဌိတိကာ အတ္ထိ. ဥဒ္ဒေသကေနာတိ ဘတ္တုဒ္ဒေသကေန. န အတိက္ကာမေတဗ္ဗန္တိ ဥဒ္ဒေသဘတ္တံ န အတိက္ကာမေတဗ္ဗံ. တေ ပနာတိ ပိဏ္ဍပါတိကာ ပန. ဌိတိကံ ဌပေတွာတိ ဌိတိကံ ဌိတဋ္ဌာနေ ဌပေတွာ မုဉ္စိတွာတိ အတ္ထော. တေသန္တိ မဟာထေရာနံ. ယောဇနန္တရိကဝိဟာရတောပီတိ ယောဇနေန ဗျဝဓာနေ ဌိတဝိဟာရတောပိ. ဌိတဋ္ဌာနတောတိ ဌိတိကာယ ဌိတဋ္ဌာနတော. အသမ္ပတ္တာနမ္ပီတိ ဘတ္တုဒ္ဒေသဋ္ဌာနံ အသမ္ပတ္တာနမ္ပိ. ဝဍ္ဎိတာ နာမ သီမာတိ ဥပစာရသီမာ ဝဍ္ဎိတာ နာမ. သံဃနဝကဿ ဒိန္နေပီတိ ယာဝ ဒုတိယဘာဂေါ န ဒါတဗ္ဗော၊ တာဝ သံဃနဝကဿ ဒိန္နေပိ. ဝဿဂ္ဂေနာတိ ဂဏိယတီတိ ဂံ၊ ဝဿမေဝ ဂံ ဝဿဂ္ဂံ၊ တေန ဝဿဂ္ဂေန၊ ဝဿဂဏနာယာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ယဒိ ‘‘ဝဿဂ္ဃေနာ’’တိ စတုတ္ထက္ခရေန ပါဌော ဘဝေယျ၊ ဧဝံ သတိ ဝဿပရိစ္ဆေဒေနာတိ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ အယမေဝ ယုတ္တတရော.

ဧကသ္မိံ ဝိဟာရေတိ ဧကိဿံ ဝိဟာရသီမာယံ. တသ္မိံယေဝ ဘတ္တုဒ္ဒေသဋ္ဌာနေတိ ဧတ္ထ ဧဝသဒ္ဒေန အညသ္မိံ ဌာနေ ဂါဟဏံ ပဋိက္ခိပတိ. ဧကောတိ ဧကော ဒါယကော. တေနာတိ ပဟိတဘိက္ခုနာ. သော အတ္ထောတိ သော ဟေတု. တံဒိဝသန္တိ တသ္မိံ ပဟိတဒိဝသေ. ပမုဿတီတိ သတိပဝါသေန မုဿတိ. ဘောဇနသာလာယာတိ ဘတ္တုဒ္ဒေသဋ္ဌာနသင်္ခါတာယ ဘောဇနသာလာယ. ယာ ပကတိဋ္ဌိတိကာတိ ယောဇနာ. ‘‘ဧကာဗဒ္ဓါ ဟောန္တီ’’တိ ဝုတ္တဝစနဿ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အညမညံ ဒွါဒသဟတ္ထန္တရံ အဝိဇဟိတွာ’’တိ. နဝံ ဌိတိကန္တိ ဘတ္တုဒ္ဒေသဋ္ဌာနေ ဌပိတပကတိဋ္ဌိတိကတော အညံ နဝံ ဌိတိကံ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ဧတန္တိ ဥဒ္ဒေသဘတ္တံ. ‘‘သွေ’’တိ နိယာမေတွာ ဝုတ္တတ္တာ ဒုတိယဒိဝသေ န လဗ္ဘတိ.

ကောစီတိ ဒါယကော. သကဝိဟာရေ ဌီတိကာဝသေနေဝ ဂါဟေတဗ္ဗန္တိ ယံ ဝိဟာရံ ဂစ္ဆန္တိ၊ တတ္ထ အပဝိဋ္ဌတ္တာ သကဝိဟာရေ ဌိတိကာဝသေနေဝ ဂါဟေတဗ္ဗံ. ဒိန္နံ ပန ဘတ္တံ ဂါဟေတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သမ္ပတ္တာနန္တိ ဒိန္နဋ္ဌာနံ သမ္ပတ္တာနံ. တတ္ထာတိ ဒိန္နဋ္ဌာနံ၊ သမ္ပတ္တာနံယေဝါတိ သမ္ဗန္ဓော. တဿ ဝိဟာရဿာတိ ပဝိဋ္ဌဝိဟာရဿ. တသ္မိံ တသ္မိံ ဌာနေတိ ဂါမဒွါရဝီထိစတုက္ကသင်္ခါတေ တသ္မိံ တသ္မိံ ဌာနေ. အန္တောဥပစာရဂတာနန္တိ ဧတ္ထ အန္တောဥပစာရော နာမ ဒွါဒသဟတ္ထဗ္ဘန္တရံ.

ဂါမဒွါရူပစာရ ဝီထိစတုက္ကူပစာရ ဃရူပစာရေသု တီသု ဃရူပစာရဿ ဝိသေသံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဃရူပစာရော စေတ္ထာ’’တိအာဒိ. ဧတ္ထာတိ တီသု ဥပစာရေသု. ဃရူပစာရော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧကော ဥပစာရော ဧတ္ထာတိ ဧကူပစာရံ ဃရံ. ဣမေသန္တိ စတုန္နံ ဃရာနံ. တတ္ထာတိ စတူသု ဃရေသု. ဧကကုလဿ ယံ ဃရန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧကဝဠဉ္ဇန္တိ ဧကဒွါရေန သမာနပရိဘောဂံ. တတ္ထာတိ ဧကူပစာရေ.

ယံ ပန ဧကံ ဃရံ ကတန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သုခဝိဟာရတ္ထာယာတိ ကလဟံ ဝိစ္ဆိန္ဒိတွာ သုခဝိဟာရတ္ထာယ. တသ္မိံ တသ္မိံ ဌာနေတိ ဘိတ္တိယာ ပရိစ္ဆိန္နေ တသ္မိံ တသ္မိံ ဌာနေ.

ယသ္မိံ ပန ဃရေ နိသီဒါပေန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယမ္ပိ နိဝေသနန္တိ ယောဇနာ.

ယော ပန ဥဒ္ဒေသလာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သော ပါပုဏာတီတိ ယောဇနာ. ကိဉ္စာပိ ဒိဿန္တိ၊ တထာပီတိ ယောဇနာ.

ယော ပနာတိ ဘိက္ခု ပန၊ လဘတီတိ သမ္ဗန္ဓော. အညသ္မိန္တိ အတ္တနာ အညသ္မိံ. တေနာတိ ဥဒ္ဒေသဘတ္တံ လဘန္တေန ဘိက္ခုနာ.

ကာလံ ပဋိမာနေန္တေသူတိ ဘောဇနကာလံ ပဋိမာနေန္တေသု ဘိက္ခူသု၊ နိသိန္နေသူတိ သမ္ဗန္ဓော. ကောစိ မနုဿော ဝဒတီတိ သမ္ဗန္ဓော. သင်္ဃုဒ္ဒေသပတ္တံ ဒေထ ဣတိ ဝါတိ ယောဇနာ. ‘‘ဧသေဝ နယော’’တိ ဣမိနာ ပတ္တဿ ဌာနေ ဘိက္ခုံ ပက္ခိပိတွာ ဝုတ္တေ အတိဒိသတိ.

ဧတ္ထာတိ ဥဒ္ဒေသဘတ္တေ၊ ဧဝံဝစနေ ဝါ. ပေသလောတိ ပိယသီလော. တေနာတိ ဥဒ္ဒေသကေန. ကိန္တိ ဇာနာတီတိ အာဟ ‘‘ဒသဝဿေန လဒ္ဓ’’န္တိ. တဿာတိ ဥဒ္ဒေသကဿ၊ ဝစနန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အပ္ပသဒ္ဒါတိ သဏိကသဒ္ဒါ. ‘‘အပသဒ္ဒါ’’တိပိ ပါဌော၊ နိဿဒ္ဒါတိ အတ္ထော. သဗ္ဗနဝကဿာတိ သဗ္ဗေသံ ဘိက္ခူနံ နဝကဿ. ဆာယာယပိ ပုစ္ဆိယမာနာယာတိ အနာဒရေ ဘုမ္မဝစနံ၊ သာမိဝစနံ ဝါ. န လဘတီတိ ပါပုဏာပိတတ္တာ န လဘတိ. နိသိန္နဿာပိ နိဒ္ဒါယန္တဿာပီတိ အနာဒရေ သာမိဝစနံ၊ ဘိက္ခုဿ နိသိန္နဿာပိ နိဒ္ဒါယန္တဿာပီတိ အတ္ထော. ဟီတိ သစ္စံ. ဧတံ ဘာဇနီယဘဏ္ဍံ နာမာတိ ယောဇနာ. တတ္ထာတိ ‘‘သမ္ပတ္တဿေဝ ပါပုဏာတီ’’တိ ဝစနေ. ဥပစာရေနာတိ ဒွါဒသဟတ္ထူပစာရေန. တသ္မိန္တိ အန္တောပရိက္ခေပေ.

ကောစိ ဥပါသကော ပဟိဏာတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ပဏီတဘောဇနာနန္တိ ပဏီတဘောဇနေဟိ. ဥဒကဿာတိ ဥဒကေန၊ ပူရေတွာတိ သမ္ဗန္ဓော. အာဂတာ မနုဿာတိ သမ္ဗန္ဓော. ယေနာတိ ဘိက္ခုနာ. ယန္တိ ဝတ္ထု. တိစီဝရပရိဝါရန္တိ တိစီဝရေန ပရိဝါရိတံ၊ တိစီဝရပရိဝါရဝန္တံ ဝါ ဥဒ္ဒေသဘတ္တန္တိ အတ္ထော. ဟိ သစ္စံ အဿ ဘိက္ခုဿ ပုညဝိသေသော ဤဒိသောတိ ယောဇနာ. နနု ဥဒကံပိဿ ပုညဝိသေသံ၊ ကသ္မာ အညံ ဥဒ္ဒေသဘတ္တံ လဘတီတိ အာဟ ‘‘ဥဒကံ ပနာ’’တိအာဒိ.

ဂဟေတွာ အာဂတာ တေ မနုဿာတိ ယောဇနာ. တေသန္တိ မဟာထေရာဒီနံ. ဒဟရသာမဏေရေဟီတိ ဒဟရေဟိ သာမဏေရေဟိ၊ လဒ္ဓေသူတိ သမ္ဗန္ဓော.

တတ္ထာတိ ဥဒ္ဒေသဘတ္တေ. ပုရတောတိ မဟာထေရာနံ ပုရတော. ပတ္တေတိ သင်္ဃုဒ္ဒေသပတ္တေ၊ အဂါဟိတေယေဝါတိ သမ္ဗန္ဓော. အာဟဋမ္ပိ ဥဒ္ဒေသဘတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော.

ဧကော ဝဒတီတိ သမ္ဗန္ဓော. သောတိ မနုဿော၊ ဘဏတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယထာ တေ ရုစ္စတိ၊ တထာ ဝတွာ အာဟရာတိ ယောဇနာ. ဝိဿဋ္ဌဒူတော နာမာတိ အတ္တနော ရုစိံ ဝိဿဇ္ဇိတွာ တဿ ရုစိယာ ဝိဿဋ္ဌော ဒူတော နာမ. ပဋိပါဋိပတ္တံ ဝါတိ သင်္ဃတော ပဋိပါဋိယာ လဒ္ဓံ ပတ္တံ ဝါ၊ ဣဒံ နိမန္တနဘတ္တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ယံ ဣစ္ဆတီတိ ဝိဿဋ္ဌဒူတော ယံ ဣစ္ဆတိ. သောတိ ဗာလော၊ န ဝတ္တဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. ပုစ္ဆာသဘာဂေန ဝဒေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. တတောတိ ဝဒနကာရဏာ.

ကူဋဋ္ဌိတိကာ နာမာတိ အညေဟိ ဥဒ္ဒေသဘတ္တေဟိ မိဿေတွာ ဥဇုကဋ္ဌိတိကာယ ပဝတ္တိတွာ ကူဋေန ပဝတ္တာ ဌိတိကာ နာမ ဟောတိ. တမေဝတ္ထံ ဝိတ္ထာရေန္တော အာဟ ‘‘ရညော ဝါ ဟီ’’တိအာဒိ. ဧကစာရိကဘတ္တာနီတိ ပတိ ဧကံ ကတွာ စရိတဗ္ဗာနိ ဘက္ခိတဗ္ဗာနီတိ ဧကစာရိကာနိ၊ အညေဟိ ဥဒ္ဒေသဘတ္တေဟိ အမိဿေတွာ ပတိ ဧကံ ကတွာ ဘက္ခိတဗ္ဗာနီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ တာနိယေဝ ဘတ္တာနိ ဧကစာရိကဘတ္တာနိ. ဧကစ္စေ ဘိက္ခူ ဂတာတိ သမ္ဗန္ဓော. တေသူတိ ဧကစ္စေသု ဘိက္ခူသု. တင်္ခဏံယေဝါတိ တသ္မိံ နိသိန္နက္ခဏေယေဝ. ပုန တင်္ခဏံယေဝါတိ တသ္မိံ ဂါဟဏက္ခဏေယေဝ. ‘‘ပဏီတဘတ္တ’’န္တိ ဝုတ္တေ ‘‘ကတိဝဿတော ပဋ္ဌာယာ’’တိ ဝဒန္တိ၊ ‘‘ဧတ္တကဝဿတော နာမာ’’တိ ဝုတ္တေတိ ယောဇနာ. ဂါဟိတေတိ ဌိတိကံ အဇာနန္တေဟိ အာဂန္တုကေဟိ ပတ္တေ ဂါဟိတေ. အာဂတေဟိပိ ဌိတိကံ ဇာနနကဘိက္ခူဟီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧသေဝ နယော ပရတောပိ. ဘိက္ခူယေဝ အာဂစ္ဆန္တူတိ ပတ္တံ အဂ္ဂဟေတွာ ဘိက္ခူယေဝ အာဂစ္ဆန္တူတိ အဓိပ္ပါယော.

နေတိ ဌိတိကံ အဇာနန္တေ အာဂန္တုကေ. ရာဇာ ဘောဇေတွာတိ ရာဇာ အတ္တနော ဂေဟေ ဘောဇေတွာ. နေသန္တိ အာဂန္တုကာနံ၊ ပတ္တေပီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယံ အာဟဋန္တိ ယံ ဘတ္တံ အဘုဉ္ဇိတွာ အာဟဋံ. တံ န ဂါဟေတဗ္ဗန္တိ တံ ဘတ္တံ ဌိတိကာယ န ဂါဟေတဗ္ဗံ ထောကတ္တာ. နေသန္တိ အာဂန္တုကာနံ. ဂီဝါ ဟောတီတိ ဣဏံ ဟောတိ. ဣဏံ နာမ ပဋိဒါတဗ္ဗသဘာဝေါ ဟောတိ၊ တသ္မာ ပဋိဒါတဗ္ဗန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဧတ္ထာတိ ဌိတိကံ အဇာနိတွာ ဘုတ္တဋ္ဌာနေ. တာဝ နိသီဒိတဗ္ဗန္တိ တာဝ အာဂမေတွာ နိသီဒိတဗ္ဗံ. ပတ္တဋ္ဌာနေန ဂါဟဏမ္ပိ ဂီဝါသဒိသောတိ ပုရိမထေရဿ မတိ ဘဝေယျ. ဧဝဉှိ သတိ ဒွိန္နံ ထေရာနံ ဝါဒေါ သဒိသောယေဝ.

ဧကော ပိဏ္ဍပါတောတိ သမ္ဗန္ဓော. တထာရူပေါတိ တိစီဝရပရိဝါရော သတဂ္ဃနကော. အယန္တိ ပိဏ္ဍပါတော. ဣတိ ဝုတ္တံ အဋ္ဌကထာသု.

ဧကော ဘိက္ခူတိ သမ္ဗန္ဓော. အန္တရာဘဋ္ဌကောတိ ဥဒ္ဒေသဘတ္တဿ အန္တရေ ဝေမဇ္ဈေ ဘဿတိ ဂလတီတိ အန္တရာဘဋ္ဌကော. ပရိပုဏ္ဏဝဿော ယော ပန သာမဏေရောတိ ယောဇနာ. တဿ ဥပသမ္ပဇ္ဇိတသာမဏေရဿ ဌိတိကာ အတိက္ကန္တာတိ သမ္ဗန္ဓော. သောတိ ဥဒ္ဒေသဘတ္တပတ္တော ဘိက္ခု. သမီပေတိ အတ္တနော သမီပေ. တဉ္စေ ထေယျာယ ဟရန္တီတိ တံ ပတ္တံ ပတ္တဟာရကာ ထေယျာယ ဟရန္တိ စေ. ဂီဝါ ဟောတီတိ ပတ္တဒါပကဿ ဂီဝါ ဟောတိ. သော ဘိက္ခူတိ သမီပေ နိသိန္နော သော ဘိက္ခု. အဿာတိ ပတ္တဒါပကဿ. ‘‘အယ’’န္တိ ပေါတ္ထကေသု ပါဌော အတ္ထိ၊ သော န သုန္ဒရော. တတောတိ ဥဒ္ဒေသဘတ္တဃရတော. ‘‘သုဟဋော’’တိ ဝစနဿ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဘတ္တဿ ဒိန္နတ္တာ ဂီဝါ န ဟောတီ’’တိ.

သာဒိယနကောတိ ဥဒ္ဒေသဘတ္တသာဒိယနကော၊ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဒသဟိပိ ပတ္တေဟိ ဘတ္တံ အာဟရာပေတွာတိ ယောဇနာ. ဘိက္ခုဒတ္တိယံ နာမာတိ ဘိက္ခုနာ ဒတ္တိယံ နာမ. သော ဘိက္ခူတိ သာဒိယနကော သော ဘိက္ခု. တေ ဘိက္ခူတိ ပိဏ္ဍပါတိကေ တေ ဘိက္ခူ. ဧထ ဘန္တေ မယှံ သဟာယာ ဟောထ ဣတိ ဝတွာတိ သမ္ဗန္ဓော. တဿာတိ ဥပါသကဿ. တတ္ထာတိ ဥပါသကဿ ဃရေ. တဿေဝါတိ သာဒိယနကဿေဝ. ဣတရေတိ နဝပိဏ္ဍပါတိကာ. နေသန္တိ ဒသန္နံ ဘိက္ခူနံ. တဿ ဘိက္ခုနောတိ သာဒိယနကဿ ဘိက္ခုနော. ဘုတ္တာဝီနန္တိ ဘုတ္တဝန္တာနံ.

တေတိ နဝပိဏ္ဍပါတိကာ၊ ဝုတ္တာ ဂစ္ဆန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ ဥပါသကဿ ဃရေ. တတြာတိ ဒသသု ဘိက္ခူသု. မဓုရေန သရေန အနုမောဒနံ ကရောန္တဿ ဧကဿ ဓမ္မကထံ သုတွာတိ ယောဇနာ. အကတဘာဂေါ နာမာတိ ပုဗ္ဗေ န ကရိယိတ္ထာတိ အကတော၊ သောယေဝ ဘာဂေါ ကောဋ္ဌာသောတိ အကတဘာဂေါ၊ အာဂန္တုကဘာဂေါ နာမာတိ အတ္ထော.

ဧကော ဥပါသကော ဒေတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဣမန္တိ ခါဒနီယဘောဇနီယံ. ပတ္တသာမိကဿ ဒါတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ဌပေတွာတိ ပကတိယာ ဌပေတွာ. ‘‘သဗ္ဗော သံဃော ဘုဉ္ဇတူ’’တိ ဝတွာ စ ကိဉ္စိ အဝတွာ စ ဂတေပိ ပဌမမေဝ ‘‘သဗ္ဗံ သံဃိကံ ပတ္တံ ဒေထာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ဘာဇေတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ.

ပါတိယာ အာဟရိတွာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧကေကံ အာလောပန္တိ ဧကေကဿ ဘိက္ခုဿ ဧကေကံ အာလောပံ. အစ္ဆတီတိ ဝသတိ. ကဿ တေတိ ကဿ အတ္ထာယ တယာ၊ အာနီတန္တိ ယောဇနာ. ‘‘ဧကေန ဘိက္ခုနာ’’တိ ပဒံ ‘‘ဂါဟေတဗ္ဗ’’န္တိ ပဒေ ကာရိတကမ္မံ၊ ‘‘ဘတ္တ’’န္တိ ဓာတုကမ္မံ တဗ္ဗပစ္စယော ဝဒတိ.

ကိံ အာဟရီယတီတိ အဝတွာတိ ကိံ ဝတ္ထု တယာ အာဟရီတီတိ ဥပါသကံ အပုစ္ဆိတွာ. ‘‘ကိံ အာဟရိဿသီ’’တိပိ ပါဌော၊ ကိံ ဝတ္ထုံ တွံ အာဟရိဿသီတိ အတ္ထော. သပရိဝါရာယ ယာဂုယာ စ မဟဂ္ဃါနံ ဖလာနဉ္စ ပဏီတာနံ ခဇ္ဇကာနဉ္စ တထာ အာဝေဏိကာ ဌိတိကာ ကာတဗ္ဗာတိ ယောဇနာ. ဧကာ ဧဝ ဌိတိကာတိ သမာနာ ဧဝ ဌိတိကာ. တထာ ဖာဏိတဿာတိ ဧတ္ထ တထာသဒ္ဒေန ‘‘ဧကာ ဧဝ ဌိတိကာ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ပဒံ အတိဒိသတိ.

ဣတိ ဥဒ္ဒေသဘတ္တကထာယ ယောဇနာ သမတ္တာ.

နိမန္တနဘတ္တကထာ

နိမန္တနံ ပုဂ္ဂလိကံ သံဃိကဉ္စာတိ ဒုဝိဓံ. တတ္ထ ပုဂ္ဂလိကံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘ပုဂ္ဂလိကံ စေ သယမေဝ ဣဿရော’’တိ. ‘‘ဧတ္တကေ ဘိက္ခူ သင်္ဃတော ဥဒ္ဒိသထာ’’တိအာဒီနိ အဝတွာ ‘‘ဧတ္တကာနံ ဘိက္ခူနံ ဘတ္တံ ဂဏှထာ’’တိ နိမန္တေတွာ ဒိန္နံ သံဃိကံ နိမန္တနံ နာမ. ဧတ္ထာတိ နိမန္တနေ. ပိဏ္ဍပါတိကာနမ္ပိ ဝဋ္ဋတီတိ ‘‘ဘိက္ခ’’န္တိ ကပ္ပိယဝေါဟာရေန ဝုတ္တတ္တာ ပိဏ္ဍပါတိကာနမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. ပဋိပါဋိယာတိ သင်္ဃတော လဒ္ဓပဋိပါဋိယာ. အာဂတမနုဿော ဝဒတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝိစ္ဆိန္ဒိတွာတိ ‘‘တုမှေ စ ဂစ္ဆထာ’’တိ ဝစနံ ဝိစ္ဆိန္ဒိတွာ.

နိမန္တနဘတ္တဃရတောတိ နိမန္တနဘတ္တဿ ဒိန္နဃရတော. ဧကော အာဟရတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ပူရေတွာတိ ဘတ္တဿ ပူရေတွာ. တန္တိ ဘတ္တံ. ဣဓာပီတိ နိမန္တနေပိ.

တတောတိ ဝဒနကာရဏာ. ‘‘သော ဘိက္ခူ’’တိ ပဒံ ‘‘အဿာ’’တိ ပဒေ ပကတိကတ္တာ၊ ‘‘ဇိဂုစ္ဆနီယော’’တိ ပဒံ တတ္ထေဝ ဝိကတိကတ္တာ. အဿာတိ ဘဝေယျ၊ ဟောတိ ဝါ. ‘‘ပတ္တတ္ထာယ အာဂတောမှီ’’တိ ဝဒန္တဿ တဿ ပတ္တော ဒါတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ဘတ္တာဟရဏကပတ္တန္တိ ဘတ္တံ အာဟရတိ အနေနာတိ ဘတ္တာဟရဏကော၊ သောယေဝ ပတ္တော ဘတ္တာဟရဏကပတ္တော၊ တံ. ပဋိပါဋိဘတ္တန္တိ ပဋိပါဋိယာ လဒ္ဓံ ဘတ္တံ.

အာလောပဘတ္တဋ္ဌိတိကတောတိ ဧကေကအာလောပေန လဒ္ဓဿ ဘတ္တဿ ဌိတိကတော. အာလောပသင်္ခေပေနာတိ ဧကေကသ္မိံ အာလောပေ တံသံခိပနေန. အယံ နယော ဥဒ္ဒေသဘတ္တတော ဝိသေသော. ကဿ တေ အာဘတန္တိ ကဿ အတ္ထာယ တယာ အာဘတန္တိ ယောဇနာ. သံဃဿ မေ ဘတ္တန္တိ သံဃဿ အတ္ထာယ မယာ ဘတ္တံ အာဘတံ. ထေရာနံ မေ ဘတ္တန္တိ ထေရာနံ မယာ ဘတ္တံ အာဘတံ.

ဥပါသကော ပဟိဏာတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဣမေ တယော ဇနာတိ သင်္ဃတ္ထေရော စ ဂန္ထဓုတင်္ဂဝသေန အဘိညာတော စ ဘတ္တုဒ္ဒေသကော စာတိ ဣမေ တယော ဇနာ. ပုစ္ဆိတုန္တိ ‘‘ကိံ သင်္ဃတော ဂဏှာမိ၊ ဥဒါဟု ယေ ဇာနာမိ၊ တေဟိ သဒ္ဓိံ အာဂစ္ဆာမီ’’တိ ပုစ္ဆိတုံ. အာရုဟိယိတ္ထာတိ အာရူဠှာ. အတ္တနဝမေဟီတိ အတ္တာ နဝမော ဧတေသန္တိ အတ္တနဝမာ၊ တေဟိ ဘိက္ခူဟီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဟီတိ ယသ္မာ. ဧတေ ဘိက္ခူတိ သင်္ဃတ္ထေရာဒယော တယော ဧတေ ဘိက္ခူ. တေနာတိ ဂန္ထဓုတင်္ဂါဒီဟိ အနဘိညာတေန ဘိက္ခုနာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. နိဿိတကေ ဝါ၊ ယေ ဘိက္ခူ ဇာနာထ၊ တေ ဘိက္ခူ ဝါ ဂဟေတွာတိ ယောဇနာ. အတ္တနာ အညော ဂါမော ဂန္တဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. သောယေဝ ဂါမောတိ နိမန္တနဂါမောယေဝ.

တတြာတိ အသနသာလာယံ. ဥဿဝါဒီသူတိ ဆဏာဒီသု. အာဒိသဒ္ဒေန အညေန ကေနစိ ကာရဏေန မနုဿာနံ ဗဟုသန္နိပါတံ သင်္ဂဏှာတိ. တဒါတိ တသ္မိံ နိမန္တနကာလေ. သန္နိပါတဋ္ဌာနတောတိ ဘိက္ခူနံ သန္နိပါတဋ္ဌာနတော. ယထာသတ္တီတိ သတ္တိယာ အနုရူပံ၊ သတ္တိံ အနတိက္ကမိတွာတိ အတ္ထော. ဧတ္ထ စ သတ္တိသဒ္ဒဿ ကုန္တသင်္ခါတဿ သတ္ထဿပိ ဝါစကတ္တာ တံ ပဋိက္ခိပန္တော အာဟ ‘‘ယထာဗလ’’န္တိ.

သင်္ဃတ္ထေရော ဝါ အာဂစ္ဆန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဗဟုကတ္တာရမပေက္ခိတွာ ‘‘အာဂစ္ဆန္တီ’’တိ ဗဟုဝစနဝသေန ဝုတ္တံ. ဧကဝါရန္တိ ဧကသ္မိံ ဒိဝသေ၊ အာဂမနဒိဝသေတိ အတ္ထော. ပဋိဗဒ္ဓကာလတောတိ တတ္ထေဝ သကဋ္ဌာနေ ဝါသဿ နိဗဒ္ဓကာလတော. ဒုတိယဝါရေတိ ဒုတိယဒိဝသေ. အဘိနဝအာဂန္တုကာဝါတိ အနာဂမနပုဗ္ဗာ အဘိနဝါ အာဂန္တုကာဝ. တတြာတိ တသ္မိံ ပတ္တဋ္ဌာနေ. တေသန္တိ အဘိနဝအာဂန္တုကာနံ. ဧတ္ထာတိ အနာဂတပုဗ္ဗဋ္ဌာနေ.

သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသု သကဋ္ဌာနအာဂန္တုကဋ္ဌာနေသု. တေနာတိ အတိလာဘိနာ ဘိက္ခုနာ. အဝိသေသေတွာတိ ဝိသေသမကတွာ.

သလာကဘတ္တကထာ

သလာကဘတ္တံ ပန ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ‘‘ဝစနတော’’တိ ပဒံ ‘‘ဒါတဗ္ဗာ’’တိ ပဒေ ဉာပကဟေတု. သလာကာယ ဝါတိ ကုသဒဏ္ဍေ ဝါ. အသုကဿ နာမာတိ အသုကဿ နာမ ဥပါသကဿ. ဥပနိဗန္ဓိတွာတိ လိခိတွာ၊ ဆိန္ဒိတွာတိ အတ္ထော. ‘‘ဩပုဉ္ဇိတွာ’’တိ ပဒဿ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပုနပ္ပုနံ ဟေဋ္ဌုပရိယဝသေန အာလောဠေတွာ’’တိ. ဘတ္တုဒ္ဒေသကေန ဒါတဗ္ဗာတိ သမ္ဗန္ဓော.