၁. သုက္ကဝိဿဋ္ဌိကထာ

သမုစ္စယက္ခန္ဓကေ တတ္ထာတိ စတုဗ္ဗိဓေသု မာနတ္တေသု. ယံ မာနတ္တံ ဒိယျတိ၊ ဣဒံ အပ္ပဋိစ္ဆန္နမာနတ္တံ နာမာတိ ယောဇနာ. ဧသေဝ နယော အနန္တရဝါကျေသုပိ. ပဋိစ္ဆန္နာယ အာပတ္တိယာတိ ဟေတွတ္ထေ ကရဏဝစနံ၊ ကာရဏတ္ထေ နိဿက္ကဝစနံ ဝါ. အဒ္ဓမာသန္တိ ပန္နရသဒိဝသကာလံ. ဩဓာယာတိ သမူဟံ ကတွာ. ‘‘ဧကတော ကတွာ’’တိ ဣမိနာ ‘‘ဩဓာယာ’’တိ ပဒဿ အတ္ထံ ဒဿေတိ. တေသူတိ စတုဗ္ဗိဓေသု မာနတ္တေသု. ဣဒန္တိ မာနတ္တံ. အပ္ပဋိစ္ဆန္နာယ။ပေ။ ဝစနတောတိ ဉာပကဟေတု. ဧတေန အပ္ပဋိစ္ဆန္နာယ အာပတ္တိယာ ဒါတဗ္ဗံ မာနတ္တံ အပ္ပဋိစ္ဆန္နမာနတ္တန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. တန္တိ အပ္ပဋိစ္ဆန္နမာနတ္တံ. ဣဓာတိ ဣမိဿံ ပါဠိယံ. တတုတ္တရီတိ တတော တီဟိပိ ဥတ္တရိ. နာနာဝတ္ထူနိ ဧတာသန္တိ နာနာဝတ္ထုကာယော. တာသန္တိ နာနာဝတ္ထုကာနံ.

မာဠကသီမာယမေဝါတိ သီမမာဠကေ ဧဝ၊ သီမင်္ဂဏေ ဧဝါတိ အတ္ထော. တတ္ထေဝါတိ မာဠကသီမာယမေဝ.

ဝေဒယာမဟန္တိ ဝေဒယာမိ အဟံ. မမ မာနတ္တစရဘာဝံ သံဃံ ဇာနာပေမီတိ အတ္ထော. ဝေဒယတီတိ မန္တိ ဇာနာပေတိ၊ ဣတိ မံ သံဃော ဓာရေတူတိ အဓိပ္ပါယော. ဝုတ္တနယေနေဝါတိ ပါရိဝါသိကက္ခန္ဓကေ ဝုတ္တနယေနေဝ. နိက္ခိပိတဗ္ဗန္တိ ‘‘မာနတ္တံ နိက္ခိပါမိ၊ ဝတ္တံ နိက္ခိပါမီ’’တိ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ. မာဠကတောတိ သီမင်္ဂဏတော. သောပီတိ သဟ ဂစ္ဆန္တောပိ. ‘‘မာဠကေ နာရောစိတ’’န္တိ ဣမိနာ ယဿ မာဠကေ အာရောစိတံ၊ တဿ အနာရောစေတွာပိ နိက္ခိပိတဗ္ဗန္တိ ဒဿေတိ. အာရောစေန္တေန ဝတ္တဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော.

ဝိသဘာဂေဟိ သဟ ဝသန္တဿ ဝတ္တဿ ဒုပ္ပူရိတတ္တာ ဝုတ္တံ’’သဘာဂါ ဘိက္ခူ ဝသန္တီ’’တိ. စတူဟိ၊ ပဉ္စဟိ ဝါတိ ဝါသဒ္ဒေန တတော အတိရေကမ္ပိ သင်္ဂဏှာတိ. ပရိက္ခေပါရဟဋ္ဌာနတောတိ စီဝရက္ခန္ဓကေ (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၃၇၉) ဝုတ္တပရိက္ခေပါရဟဋ္ဌာနတော. ‘‘ဒွေ လေဍ္ဍုပါတေ အတိက္ကမိတွာ’’တိ ဣဒံ ဝိဟာရေ ဘိက္ခူနံ သဇ္ဈာယာဒိသဒ္ဒသဝနူပစာရပဟာနတ္ထံ ဝုတ္တံ. သစေ သဝနူပစာရတော န မုစ္စတိ၊ တတော အတိရေကမ္ပိ အတိက္ကမိတဗ္ဗံ. ဩက္ကမ္မာတိ မဂ္ဂပဋိပန္နာနံ ဘိက္ခူနံ ဝစနသဒ္ဒသဝနူပစာရပဟာနတ္ထံ ဩက္ကမိတွာ. ‘‘ဂုမ္ဗေန ဝါ ဝတိယာ ဝါ’’တိ ဒဿနူပစာရပဟာနတ္ထံ ဝုတ္တံ. ဣဓ ဥပစာရော နာမ ယတ္ထ ဌတွာ ပဿတိ သုဏာတိ၊ သောယေဝ ဒေသော. အညောတိ စတူဟိ ပဉ္စဟိ ဝါ ဘိက္ခူဟိ အညော. ဧသာတိ ဧသော မာနတ္တစာရိကော.

‘‘ဒွါဒသဟတ္ထံ ဥပစာရံ ဩက္ကမိတွာ’’တိ ဣမိနာ အနောက္ကမိတွာ အဇာနန္တဿေဝ ဂစ္ဆတိ၊ နတ္ထိ ရတ္တိစ္ဆေဒေါပီတိ ဒဿေတိ. ဧတ္ထ ဒိဋ္ဌရူပါနံ သုတသဒ္ဒါနံ ဒွါဒသဟတ္ထူပစာရတော ဗဟိ ဌိတာနမ္ပိ အာရောစေတဗ္ဗံ. အဒိဋ္ဌာသုတာနမ္ပိ အန္တော ဒွါဒသဟတ္ထူပစာရဂတာနံ အာရောစေတဗ္ဗန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သတိ ကရဏီယေတိ ဣဒံ ဂန္တုဿ ကာရဏဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ. အသတိ ကရဏီယေပိ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ. သောပီတိ ဧကော ဘိက္ခုပိ. ‘‘တဿ သန္တိကေ အာရောစေတွာ’’တိ ဣမိနာ အနာရောစနေ ဝတ္တဘေဒဒုက္ကဋံ ဟောတီတိ ဒဿေတိ. ဧကဿ သန္တိကေ အာရောစေတွာ နိက္ခိပိယမာနေ ကိံ ဦနေ ဂဏေ စရဏဒေါသော ဝါ ဝိပ္ပဝါသော ဝါ န ဟောတီတိ အာဟ ‘‘အယဉ္စာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ အယဉ္စာတိ မာနတ္တစာရိကော ပန. ယသ္မာ ကာရဏာ ဝသိ၊ တေန ကာရဏေနာတိ ယောဇနာ. ဘိက္ခူနဉ္စ အတ္ထိဘာဝံ သလ္လက္ခေတွာတိ ပကတတ္တာဂတကာလေ တဿ အနာရောစေတွာဝ ဂစ္ဆန္တိ၊ တသ္မာ ဘိက္ခူနဉ္စ ဒွါဒသဟတ္ထူပစာရေ အတ္ထိဘာဝံ သလ္လက္ခေတွာတိ အတ္ထော. ဧတ္ထ စ ‘‘ဂဏဿ အာရောစေတွာ’’တိ ဣမိနာ ဦနေ ဂဏေ စရဏဒေါသာဘာဝံ ဒဿေတိ. ‘‘ဘိက္ခူနဉ္စ အတ္ထိဘာဝံ သလ္လက္ခေတွာ’’တိ ဣမိနာ ဝိပ္ပဝါသဒေါသာဘာဝံ ဒဿေတိ. ယန္တိ ပုဗ္ဗေ အနာရောစိတံ ယံ ဘိက္ခုံ. အယန္တိ ပဌမံ ပဿိတဗ္ဗဿ အာရောစေတွာ နိက္ခိပနံ. ‘‘နိက္ခိတ္တဝတ္တဿ ပရိဟာရော’’တိ ဣမိနာ အနိက္ခိတ္တဝတ္တေ အန္တောဥပစာရဂတာနံ သဗ္ဗေသံ အာရောစေတဗ္ဗန္တိ ဒဿေတိ.

အယန္တိ မာနတ္တစာရိကော၊ ဌိတောတိ သမ္ဗန္ဓော. တေနာပီတိ မာနတ္တစာရိကေနပိ၊ ယာစိတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. သောတိ အနိက္ခိတ္တဝတ္တော ဘိက္ခု. တတြာတိ ‘‘သော အဗ္ဘေတဗ္ဗော’’တိ ဝစနေ. အယံ အဗ္ဘာနဝိဓိ ဝုတ္တောတိ ယောဇနာ. အယဉ္စာတိ အဗ္ဘာနဝိဓိ စ. တာသန္တိ အာပတ္တီနံ. ဧဝန္တိအာဒိ နိဂမနံ. ပဋိစ္ဆန္နမာနတ္တံ ပန ဒါတဗ္ဗံ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ပဋိစ္ဆန္နာယာ’’တိအာဒိနာ ပဋိစ္ဆန္နာယ အာပတ္တိယာ ဒါတဗ္ဗံ မာနတ္တံ ပဋိစ္ဆန္နမာနတ္တန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. နန္တိ ပဋိစ္ဆန္နမာနတ္တံ.