၁၅၇. သောဏကုဋိကဏ္ဏဝတ္ထုကထာ
၂၅၇. ဧတေနာတိ ‘‘ကုရရဃရေ’’တိ ပါဌေန. အဿာတိ မဟာကစ္စာနဿ. ပပါတနာမကေတိ ယသ္မာ မဟာတဋော ဧတ္ထ အတ္ထိ၊ တသ္မာ ပပါတနာမကော ဟောတိ. ဧတေနာတိ ‘‘ပပါတကေ ပဗ္ဗတေ’’တိ ပါဌေန. အဿာတိ မဟာကစ္စာနဿ. ကောဋိအဂ္ဃနကံ ပိဠန္ဓနံ ကဏ္ဏေ ဧတဿတ္ထီတိ ကုဋိကဏ္ဏောတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကောဋိအဂ္ဃနကံ ပနာ’’တိအာဒိ. ပိဠန္ဓတိ အနေနာတိ ပိဠန္ဓနံ၊ အလင်္ကာရော. ဒန္တဇော စတုတ္ထက္ခရော. ‘‘ပသာဒဇနက’’န္တိ ဣမိနာ ပသာဒံ ဇနေတီတိ ပါသာဒိကောတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ပသာဒနီယန္တိ ပသာဒိတဗ္ဗံ၊ ပသာဒိတုံ အရဟန္တိ အတ္ထော. အတ္ထဝစနန္တိ အတ္ထော ဝုစ္စတိ အနေနာတိ အတ္ထဝစနံ. ပါဠိယံ ဣဒါနိ ပေါတ္ထကေသု ‘‘ပသာဒနီယ’’န္တိ ပါဌော နတ္ထိ. ‘‘ပါသာဒိက’’န္တိပဒဿ ပုဗ္ဗေ ‘‘ဒဿနီယ’’န္တိ ပါဌောယေဝ အတ္ထိ. ဥတ္တမဒမထသမထန္တိဧတ္ထ ဒမထသဒ္ဒဿ ဉာဏတ္ထဉ္စ ဣန္ဒြိယသံဝရတ္ထဉ္စ သမထသဒ္ဒဿ သမာဓတ္ထဉ္စ စိတ္တူပသမတ္ထဉ္စ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဥတ္တမံ ဒမထဉ္စာ’’တိအာဒိ. စသဒ္ဒေန ဒွန္ဒဝါကျံ ဒဿေတိ. ဝိသူကာယိကဝိပ္ဖန္ဒိတာနန္တိ ဝိသူကာယ ပဋိပက္ခာယ ပဝတ္တာနံ ဒိဋ္ဌိစိတ္တသင်္ခါတာနံ ဝိဝိဓစလနာနံ. ‘‘ဝီရိယိန္ဒြိယ’’န္တိ ဣမိနာ ယတိန္ဒြိယန္တိ ဧတ္ထ ယတသဒ္ဒေါ ဝီရိယဝါစကောတိ ဒဿေတိ. နာဂန္တိ ဧတ္ထ နတ္ထိ အာဂု ပါပမေတဿာတိ နာဂေါတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အာဂုဝိရဟိတ’’န္တိ ကိံ ဒိဝသတော ပဋ္ဌာယာတိ အာဟ ‘‘မမ ပဗ္ဗဇ္ဇာဒိဝသတော ပဋ္ဌာယာ’’တိ. ကဏှာ မတ္တိကာ ဥတ္တရိ ဧတ္ထာတိ ကဏှုတ္တရာတိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကဏှမတ္တိကုတ္တရာ’’တိ. ‘‘ဥပရီ’’တိ ဣမိနာ ဥတ္တရသဒ္ဒဿ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘ဂုန္နံ ခုရေဟီ’’တိ ဣမိနာ ဂုန္နံ ခုရကဏ္ဋကသဒိသတ္တာ ဂေါကဏ္ဋကာ နာမာတိ ဒဿေတိ. တေ ဂေါကဏ္ဋကေ ရက္ခိတုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧဝံ ခရာ ဘူမိ ဟောတီတိ ယောဇနာ. ဧတေဟီတိ ဧရဂူအာဒီဟိ စတူဟိ တိဏေဟိ. တန္တိ ဧရဂူတိဏံ. တေနာတိ မောရဂူတိဏေန. ဇန္တုဿ ဝဏ္ဏောတိ သမ္ဗန္ဓော. သေနာသနံ ပညပေသီတိ ဧတ္ထ ကိံ နာမ သေနာသနံ ပညပေသီတိ အာဟ ‘‘ဘိသိံ ဝါ ကဋသာရကံ ဝါ ပညပေသီ’’တိ. ပညပေတွာ စ ပန သောဏဿ အာရောစေသိ. ကိံ အာရောစေသီတိ အာဟ ‘‘အာဝုသော’’တိအာဒိ. သတ္ထာ ဝသိတုကာမောတိ သမ္ဗန္ဓော.
၂၅၈. ‘‘တဿ သောဏဿာ’’တိ ဣမိနာ ပဋိဘာတု တန္တိ ဧတ္ထ ‘‘တ’’န္တိပဒံ သာမျတ္ထေ ဥပယောဂဝစနန္တိ ဒဿေတိ. တန္တိ တဝ. အဋ္ဌကဝဂ္ဂိကာနီတိ အဋ္ဌပမာဏော၊ အဋ္ဌသမူဟော ဝါ ဝဂ္ဂေါ ဧတေသန္တိ အဋ္ဌကဝဂ္ဂိကာနိ. ကာမသုတ္တာဒီနိ (သု. နိ. ၇၇၂ အာဒယော) သောဠသ သုတ္တာနိ. ယောတိ ပုဂ္ဂလော၊ သမန္နာဂတောတိ သမ္ဗန္ဓော. အရိယောပီတိ ပိသဒ္ဒေါ န ကေဝလံ သုစိသမန္နာဂတောယေဝ ပါပေ န ရမတိ၊ အထ ခေါ အရိယောပီတိ ဒဿေတိ. ‘‘ပဋိဘာတု တ’’န္တိ ပါဌတော ယာဝ ‘‘သုစီတိ ဝုတ္တ’’န္တိ ပါဌာ ကေသုစိယေဝ အဋ္ဌကထာပေါတ္ထကေသု အတ္ထိ. အယံ ခွဿာတိ ဧတ္ထ အဿသဒ္ဒေါ အာချာတောတိ အာဟ ‘‘ဘဝေယျာ’’တိ. ပရိဒဿေသီတိ ပဉ္စ ဝရာနိ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဒဿေသိ. ယံ ဝစနံ မေ ဥပဇ္ဈာယော ဇာနာပေတိ၊ တဿ ဝစနဿ အယံ ကာလော ဘဝေယျာတိ ယောဇနာ.
၂၅၉. ဝိနယဓရပဉ္စမေနာတိ ဧတ္ထ ဥပဇ္ဈာယပဉ္စမေနာတိ အတ္ထံ ပဋိက္ခိပန္တော အာဟ ‘‘အနုဿာဝနာစရိယပဉ္စမေနာ’’တိ. ဥပါဟနကောသကောတိ ဥပါဟနာယ ပက္ခိပနောကာသော ကောသကော. ဧဠကစမ္မအဇစမ္မေသု အကပ္ပိယံ နာမ နတ္ထိ. မိဂစမ္မေ ပန ကိဉ္စိ ဝဋ္ဋတိ၊ န ကိဉ္စိ ဝဋ္ဋတိ. တံ ဝိဘဇိတွာ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘မိဂစမ္မေ’’တိအာဒိ. ဧတေသံယေဝါတိ ဧဏိမိဂါဒီနံ ဆန္နမေဝ. အညေသံ ပနာတိ ဆဟိ မိဂေဟိ အဝသေသာနံ ပန. တေသံ စမ္မံ န ဝဋ္ဋတီတိ သမ္ဗန္ဓော.
ဂါထာယံ မက္ကဋော စ ကာဠသီဟော စ သရဘော စ ကဒလိမိဂေါ စ ကေစိ ယေ ဝါဠမိဂါ အတ္ထိ၊ တေ စာတိ ယောဇနာ. တေသန္တိ မက္ကဋာဒီနံ.
တတ္ထာတိ ဂါထာယ၊ မက္ကဋာဒီသု ဝါ. ‘‘သီဟဗျဂ္ဃအစ္ဆတရစ္ဆာ’’တိ ဣမိနာ ဝါဠမိဂါနံ သရူပံ ဒဿေတိ. ဧတ္တကာယေဝ ဝါဠမိဂါတိ အာဟ ‘‘န ကေဝလ’’န္တိအာဒိ. ဧတေသံယေဝါတိ သီဟဗျဂ္ဃအစ္ဆတရစ္ဆာနမေဝ. န စမ္မံ န ဝဋ္ဋတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယေသန္တိ ဆန္နံ ဧဏိမိဂါဒီနံ. တေတိ ဆ ဧဏိမိဂါဒိကေ. ဟိ သစ္စံ သဗ္ဗေသံ ဧတေသံ ဝါဠမိဂါနံ စမ္မံ န ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ. အာဟရိတွာ ဝါ န ဒိန္နန္တိ အာဟရိတွာ ဝါ ဟတ္ထေ ဝါ ပါဒမူလေ ဝါ ဌပေတွာ န ဒိန္နံ. ‘‘ဂဏနံ န ဥပေတီ’’တိ ဣမိနာ ဂဏနံ ဥပဂစ္ဆတီတိ ဂဏနူပဂန္တိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. အဓိဋ္ဌိတဉ္စာတိ အဓိဋ္ဌိတံ ပန. ယဒါတိ ယသ္မိံ ကာလေ. တတောတိ ကာလတော.
ဣတိ စမ္မက္ခန္ဓကဝဏ္ဏနာယ ယောဇနာ သမတ္တာ.