၂၃. ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗပဉ္စကကထာ
၈၄. ဣဒါနိ =၀၁ ယံ လက္ခဏံ ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သင်္ခေပတောတိ အင်္ဂါနိ အနုဒ္ဓရိတွာ သမာသတော. တတ္ထာတိ ယံ ‘‘ပဉ္စဟိ ဘိက္ခဝေ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတေန ဘိက္ခုနာ’’တိအာဒိမာဟ၊ တတ္ထ. အဂုဏင်္ဂေဟီတိ ဂုဏဝိရဟိတေဟိ အင်္ဂေဟိ. သောတိ ဘိက္ခု. န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ ကမ္မဝါစာစရိယေန ဟုတွာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗန္တိ အာသင်္ကာ ဘဝေယျာတိ အာဟ ‘‘ဥပဇ္ဈာယေန ဟုတွာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗ’’န္တိ. ဧတ္ထာတိ ဧတေသု ပဉ္စကေသု. အာဒီသူတိ ဧတ္ထ ပုဗ္ဗော နိဒဿနတ္ထော ဣတိသဒ္ဒေါ လောပေါ ဟောတိ. ဣတိအာဒီသူတိ ဟိ အတ္ထော. အယုတ္တဝသေနာတိ အနနုရူပဝသေန. ယောတိ ဘိက္ခု. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ပရေ စ သမာဒပေတုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ သီလက္ခန္ဓာဒိကေ. ပရိဟရတီတိ ပရိသံ ပရိဿယတော ဟရတိ အပနေတိ. တဿာတိ ဘိက္ခုနော. ‘‘သီလာဒီဟီ’’တိပဒံ ‘‘ပရိဟာယတိယေဝါ’’တိပဒေ အပါဒါနံ၊ ‘‘န ဝဍ္ဎတီ’’တိပဒေ ကရဏံ. တသ္မာတိအာဒိ လဒ္ဓဂုဏံ. တေနာတိ ဘိက္ခုနာ. ကသ္မာ အာပတ္တိအင်္ဂဝသေန န ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘န ဟီ’’တိအာဒိ. ဟီတိ ယသ္မာ. တဿေဝါတိ ခီဏာသဝဿေဝ. န ဝဒေယျာတိ ခီဏာသဝါနံ အနဘိရတိယာ အနုပ္ပန္နတ္တာ န ဝဒေယျ. ယဒိ န ခီဏာသဝဿေဝ ဥပဇ္ဈာယာစရိယဘာဝေါ အနုညာတော၊ အထ ကသ္မာ ခီဏာသဝပဉ္စကော ဝုတ္တောတိ အာဟ ‘‘ယသ္မာ ပနာ’’တိအာဒိ. ယသ္မာ န ပရိဟာယတီတိ သမ္ဗန္ဓော.
အန္တဂ္ဂါဟိကာယာတိ သဿတုစ္ဆေဒသင်္ခါတံ အန္တံ လာမကံ ဂဏှာတိ၊ ဂဏှာပေတီတိ ဝါ အန္တဂ္ဂါဟိကာ၊ တာယ. ဒိဋ္ဌိယာတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ. ယတ္တကံ သုတန္တိ ဘိက္ခုနောဝါဒကသိက္ခာပဒေ (ပါစိ. အဋ္ဌ. ၁၄၅-၁၄၇) ဝုတ္တံ ယတ္တကံ သုတံ. တေနာတိ သုတေန ऋ. ယံ အာပတ္တာဒိ တေန ဇာနိတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ.
အာပတ္တိံ န ဇာနာတီတိ ဧတ္ထ အာပတ္တိံ အာပန္နောတိ န ဇာနာတီတိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဣဒံ နာမာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ‘‘အာပန္နော’’တိ ဣမိနာ ‘‘အာပတ္တိ’’န္တိပဒံ ‘‘အာပန္နော’’တိပါဌသေသေန ယောဇေတဗ္ဗန္တိ ဒဿေတိ.
အာဘိသမာစာရိကာယာတိ ဧတ္ထ ဥဘတောဝိဘင်္ဂပရိယာပန္နသီလတော အဘိဝိသေသေန သမ္မာ စရိတဗ္ဗန္တိ အာဘိသမာစာရံ၊ ခန္ဓကပရိယာပန္နံ ဝတ္တပဋိပတ္တိသီလံ၊ တံ အာရဗ္ဘ ပညတ္တာ အာဘိသမာစာရိကာ၊ ခန္ဓကပရိယာပန္နာ သိက္ခာ၊ တာယ. အာဒိဗြဟ္မစာရိယကာယာတိ ဧတ္ထ မဂ္ဂသင်္ခါတဿ ဗြဟ္မစရိယဿ အာဒိ မရိယာဒေါ အာဒိဗြဟ္မစရိယော၊ တသ္မိံ ပဝတ္တာ အာဒိဗြဟ္မစရိယကာ =၀၂၊ ဥဘတောဝိဘင်္ဂပရိယာပန္နာ သိက္ခာ၊ တာယ. သေက္ခပဏ္ဏတ္တိယန္တိ သိက္ခိတဗ္ဗဋ္ဌေန သိက္ခာ၊ သာ ဧဝ ဘဂဝတာ ပညတ္တတ္တာ သေက္ခပဏ္ဏတ္တိ. အထ ဝါ သိက္ခနံ သိက္ခာ၊ တာယ သိက္ခနတ္ထာယ ဘဂဝတာ ပညပီယတီတိ သေက္ခပဏ္ဏတ္တိ ဥဘတောဝိဘင်္ဂပရိယာပန္နသိက္ခာယေဝ၊ တဿံ. အဘိဓမ္မေတိ ဧတ္ထ သုတ္တန္တပါဠိတော အဘိ အတိရေကော၊ အဘိဝိသိဋ္ဌော ဝါ ဓမ္မော အဘိဓမ္မောတိ ဝုတ္တေ နာမရူပပရိစ္ဆေဒကံ အဘိဓမ္မပိဋကန္တိ အာဟ ‘‘နာမရူပပရိစ္ဆေဒေ’’တိ. အဘိဝိနယေတိ ဧတ္ထ အဘိဘဝိတွာ ကာယဝါစံ ဝိနေတီတိ အဘိဝိနယော၊ အဘိဘဝိတွာ ကာယဝါစံ ဝိနေတိ ဧတ္ထ၊ ဧတေနာတိ ဝါ အဘိဝိနယောတိ ဝုတ္တေ ဝိနယပိဋကန္တိ အာဟ ‘‘သကလေ ဝိနယပိဋကေ’’တိ. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသု ပဒေသု၊ သဗ္ဗေသံ ဝါ ပဒါနံ. အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ‘‘ကာရဏေနာ’’တိ ဧတ္ထ ကာရဏသဒ္ဒေန ‘‘ဓမ္မတော’’တိ ဧတ္ထ ဓမ္မသဒ္ဒဿ သဘာဝတ္ထာဒယော နိဝါရေတွာ ကာရဏတ္ထတံ ဒီပေတိ၊ ဧနသဒ္ဒေန တောပစ္စယဿ ဝိသေသနတ္ထံ. ဣတီတိ ဧဝံ ယထာဝုတ္တနယေနာတိ အတ္ထော. စတုတ္ထေတိ စတုတ္ထပဉ္စကေ. စတုတ္ထပဉ္စကတော တီဏိ ပဒါနိ၊ ပဉ္စမပဉ္စကတော ဒွေ ပဒါနိ ဂဟေတွာ ပဉ္စကံ ကတွာ ဝုတ္တံ ‘‘စတ္တာရော ပဉ္စကာ’’တိ. အဋ္ဌသု ပဉ္စကေသူတိ သမ္ဗန္ဓော.
ဣတိ သောဠသပဉ္စကဝိနိစ္ဆယေ ယောဇနာ သမတ္တာ.