၁၅. ဥပဇ္ဈာယဝတ္တကထာ

၆၄. အနုပဇ္ဈာယကာတိ ဧတ္ထ ဝဇ္ဇာဝဇ္ဇံ ဥပဂန္တွာ ဈာယတီတိ ဥပဇ္ဈာယော၊ သော နတ္ထိ ဧတေသန္တိ အနုပဇ္ဈာယကာတိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဝဇ္ဇာဝဇ္ဇ’’န္တိအာဒိ. ‘‘ပိဏ္ဍာယ စရဏကပတ္တ’’န္တိ ဣမိနာ ပိဏ္ဍာယ ဥဒ္ဒိဿ၊ ဥဋ္ဌဟိတွာ ဝါ တိဋ္ဌတိ အနေနာတိ ဥတ္တိဋ္ဌော၊ သောယေဝ ပတ္တော ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တောတိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘ဥတ္တိဋ္ဌေ န ပမဇ္ဇေယျာ’’တိအာဒီသု (ဓ. ပ. ၁၆၈) ပန ပိဏ္ဍာယ စရဏံ ‘‘ဥတ္တိဋ္ဌ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. တသ္မာ တတ္ထ ပိဏ္ဍာယ ဥဒ္ဒိဿ၊ ဥဋ္ဌဟိတွာ ဝါ တိဋ္ဌနံ ဥတ္တိဋ္ဌန္တိ ဝစနတ္ထော ကာတဗ္ဗော. ‘‘ပိဏ္ဍာယ စရဏပတ္တ’’န္တိ ဣဒံ ဝစနံ ‘‘တသ္မိဉှိ မနုဿာ ဥစ္ဆိဋ္ဌသညိနော’’တိပဒံ လင်္ဃိတွာ ‘‘တသ္မာ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တန္တိ ဝုတ္တ’’န္တိပဒေန ယောဇေတဗ္ဗံ၊ တသ္မာ ပိဏ္ဍာယ စရဏကပတ္တတ္တာ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တန္တိ ဝုတ္တန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တသ္မိံ မနုဿာ ကိံသညိနောတိ အာဟ ‘‘တသ္မိဉှိ မနုဿာ ဥစ္ဆိဋ္ဌသညိနော’’တိ. တသ္မိဉှိ တသ္မိံ ဧဝ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တေ ပဗ္ဗဇိတာနံ ပရိဘောဂဘာဝေန မနုဿေဟိ အဝသဇ္ဇိတဗ္ဗတ္တာ၊ အဝဆဍ္ဍေတဗ္ဗတ္တာ ဝါ မနုဿာ ဥစ္ဆိဋ္ဌသညိနော ဟောန္တီတိ ယောဇနာ. ပဗ္ဗဇိတာနံ ပိဏ္ဍာယ စရဏကပတ္တတ္တာ ဥတ္တိဋ္ဌပတ္တန္တိ ဝုတ္တံ၊ မနုဿာနံ ပန အဝသဇ္ဇိတပတ္တတ္တာ ဥစ္ဆိဋ္ဌပတ္တန္တိ ဝုတ္တန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဥတ္တိဋ္ဌ ပတ္တန္တိပဒံ ဝါကျမေဝ၊ န သမာသောတိပိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အထ ဝါ’’တိအာဒိ. ‘‘ဥဋ္ဌဟိတွာ’’တိ ဣမိနာ ဥတ္တိဋ္ဌာတိ ဧတ္ထ တွာလောပေါတိ ဒဿေတိ. ‘‘ဂဟေတု’’န္တိ ဣမိနာ ပါဌသေသံ ဒဿေတိ. ဂေဟသိတပေမဝသေနာတိ ဂေဟေ နိဿိတပေမဝသေန၊ မေတ္တာပုဗ္ဗင်္ဂမပေမဝသေနာတိ အတ္ထော. သဂါရဝါ ဟုတွာ သပ္ပတိဿာ ဟုတွာ ဝိဟရန္တာတိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဥပဋ္ဌပေတွာ’’တိ. ‘‘သဘာဂဇီဝိကာ’’တိ ဣမိနာ သဘာဂဝုတ္တိကာတိ ဧတ္ထ ဝုတ္တိသဒ္ဒေါ ဇီဝိကတ္ထောယေဝ၊ န ဝိဝရဏာဒျတ္ထောတိ ဒဿေတိ. ဥပဇ္ဈာယဘာဝံ သမ္ပဋိစ္ဆတိ ဧတေဟီတိ ဥပဇ္ဈာယဘာဝသမ္ပဋိစ္ဆနာနိ၊ တာနိယေဝ ဝေဝစနာနိ ဥပဇ္ဈာယဘာဝသမ္ပဋိစ္ဆနဝေဝစနာနိ. တိက္ခတ္တုန္တိ ဥက္ကဋ္ဌဝသေန ဝုတ္တံ၊ သကိမ္ပိ ဝဋ္ဋတိယေဝ. ပဒဿ ဝသေန ဝိညာပေတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဟီတိ သစ္စံ. ဧတ္ထာတိ ဥပဇ္ဈာယဂဟဏဋ္ဌာနေ. ယဒိဒံ ဝါစာယ ဝါ သာဝနံ၊ ယဒိဒံ ကာယေန ဝါ အတ္ထဝိညာပနံ အတ္ထိ၊ ဣဒမေဝ သာဝနအတ္ထဝိညာပနမေဝ ဥပဇ္ဈာယဂဟဏန္တိ ယောဇနာ. သာဓူတိ သမ္ပဋိစ္ဆနန္တိ ဥပဇ္ဈာယေန ပဉ္စသု ပဒေသု ယသ္မိံ ကိသ္မိံစိ ဝုတ္တေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆနံ. တန္တိ ကေသဉ္စိ ဝစနံ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ဧတ္ထာတိ ဥပဇ္ဈာယဂဟဏေ. ‘‘န သမ္ပဋိစ္ဆနံ အင်္ဂ’’န္တိ ဣမိနာ အာယာစနဒါနာနိယေဝ အင်္ဂါနိ နာမာတိ ဒဿေတိ. သဒ္ဓိဝိဟာရိကေနာပိ ဉာတုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဣမိနာ ပဒေနာတိ ‘‘သာဓူ’’တိ ဣမိနာ ပဒေန.

တတြာယံ သမ္မာဝတ္တနာတိ ဧတ္ထ တသဒ္ဒဿ ဝိသယံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ယံ ဝုတ္တံ သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗ’’န္တိ. ဣမိနာ ကိရိယာဝိသယဘာဝမေဝ ဒီပေတိ၊ န ဒဗ္ဗဝိသယဘာဝံ. အယန္တိ ဝုစ္စမာနာ. အဿာတိ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ. ဓောတပါဒပရိဟရဏတ္ထာယာတိ ဓောတဿ ပါဒဿ ပံသုမက္ခနာဒီနံ ပရိဟရဏတ္ထာယ. တာတိ ဥပါဟနာယော. ကာလဿေဝါတိ ပစ္စူသကာလတောယေဝ၊ နိဿက္ကတ္ထေ စေတံ သာမိဝစနံ. တတောတိ တေဟိ တီဟိ ဒန္တကဋ္ဌေဟိ၊ ဝိဘတ္တအပါဒါနမေတံ. တေသု ဝါ တီသု ဒန္တကဋ္ဌေသု. ယန္တိ ယံ ဒန္တကဋ္ဌံ. အထာတိ တသ္မိံ ဂဟဏေ.

တတောတိ သီတုဏှောဒကေဟိ၊ သီတုဏှောဒကေသု ဝါ. ဝဠဉ္ဇေတီတိ ပရိဘုဉ္ဇတိ. ဥဒကန္တိ မုခဓောဝနောဒကံ. ‘‘ဝစ္စကုဋိတော’’တိ ဣမိနာ ပဿာဝကုဋီပိ ဂဟေတဗ္ဗာ. ဧဝန္တိ သမ္မဇ္ဇိယမာနေ. အသုညန္တိ ဇနသဒ္ဒတော အတုစ္ဆံ. အာသနန္တိ ထေရဿ အာသနံ. တသ္မိန္တိ အာသနေ. နိသိန္နဿ ထေရဿ ဝတ္တံ ကာတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဥက္လာပေါ အသ္မိံ ဒေသေ အတ္ထီတိ ဥက္လာပေါတိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကေနစိ ကစဝရေန သံကိဏ္ဏော’’တိ. ဧတ္ထ စ သင်္ကာရော ဥစ္ဆိဋ္ဌော ကလာပေါ သမူဟော ဥက္လာပေါတိ ဝစနတ္ထေန ဥက္လာပေါတိ ဝုစ္စတိ. ကစီယတိ ဗန္ဓီယတိ အသ္မိံ ဒေသေတိ ကစော၊ သော ဝရီယတိ ဣစ္ဆီယတိ အနေနာတိ ကစဝရောတိ ဝစနတ္ထေန ကစဝရောတိ ဝုစ္စတိ. ဟတ္ထေနပီတိ ဧတ္ထ ပိသဒ္ဒေါ ပိလောတိကေနပီတိအာဒိံ သင်္ဂဏှာတိ.

ဧကတော ကတွာတိ ဧကတော သမာနပဋလံ ကတွာ. ကသ္မာ သင်္ဃာဋီတိ အာဟ ‘‘သဗ္ဗံ ဟီ’’တိအာဒိ. ‘‘သင်္ဃဋိတတ္တာ’’တိ ဣမိနာ သံဟရိတဗ္ဗာတိ သင်္ဃာဋီတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေန္တံ ဥပဇ္ဈာယံ သံပါပုဏာတီတိ ယောဇနာ. ဧကေန ဝါ ပဒဝီတိဟာရေနာတိ သမ္ဗန္ဓော. ပတ္တောယေဝ ဥဏှဘာရိကေသု ပရိယာပန္နောတိ ပတ္တပရိယာပန္နော၊ ပတ္တေ ပရိယာပန္နော ယာဂုအာဒိကော ပတ္တပရိယာပန္နောတိပိ ယုဇ္ဇတိယေဝ. ဘိက္ခာစာရေတိ ဘိက္ခာစာရဋ္ဌာနေ. ယာဂုယာ ဝါ လဒ္ဓါယာတိ သမ္ဗန္ဓော. တဿာတိ ဥပဇ္ဈာယဿ. သော ပတ္တောတိ ဥဏှာဒီသု ပရိယာပန္နော သော ပတ္တော. အညတြ ဝါတိ အာရာမာဒီသု ဝါ. တဿာတိ ဥပဇ္ဈာယဿ. ဝစနေ အနိဋ္ဌိတေတိ သမ္ဗန္ဓော. ဣတော ပဋ္ဌာယာတိ ‘‘န ဥပဇ္ဈာယဿ ဘဏမာနဿာ’’တိ ဧတ္ထ ဝုတ္တနကာရတော ပဋ္ဌာယ. ဣမိနာ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တေသု ‘‘နာတိဒူရေ ဂန္တဗ္ဗ’’န္တိအာဒီသု နကာရပဋိသိဒ္ဓေသု အာပတ္တိ နတ္ထီတိ ဒဿေတိ. ယတ္ထ ကတ္ထစီတိ ‘‘န စ ဥဏှေ စီဝရံ နိဒဟိတဗ္ဗ’’န္တိအာဒီသု ယေသု ကေသုစိ. အယန္တိ ဒုက္ကဋာပတ္တိ. ဟီတိ သစ္စံ. အာပတ္တိသာမန္တာတိ ဧတ္ထ အာပတ္တိယာ သာမန္တာ အာပတ္တိသာမန္တာတိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အာပတ္တိယာ အာသန္န’’န္တိ. ‘‘အာသန္န’’န္တိ ဣမိနာ သာမန္တာသဒ္ဒဿ အာသန္နဝေဝစနတဉ္စ ဥပယောဂတ္ထေ နိဿက္ကဝစနတဉ္စ ဒဿေတိ. ဤဒိသံ ဝစနံ ဘန္တေ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ နာမာတိ ယောဇနာ.

ဂါမတော ပဌမတရန္တိ ဂါမတော ဥပဇ္ဈာယဿ ပဌမတရံ. တေနေဝါတိ ဥပဇ္ဈာယေနေဝ. နိဝတ္တန္တေန သဒ္ဓိဝိဟာရိကေနာတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘တိန္တ’’န္တိ ဝတွာ တမေဝတ္ထံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘သေဒဂ္ဂဟိတ’’န္တိ. ဣမိနာ သေဒေန သီဒတီတိ သိန္နန္တိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘အတိရေကံ ကတွာ’’တိ ဣမိနာ ဥဿာရေတွာတိပဒဿ အဓိပ္ပါယတ္ထံ ဒဿေတိ၊ ဥဒ္ဓံ ဥဒ္ဓံ သာရေတွာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပစ္ဆိမဝါကျဿ ပုဗ္ဗဝါကျကာရဏဘာဝံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ကိံ ကာရဏာ’’တိ. မဇ္ဈေ ဘင်္ဂဿ ဒေါသံ အာဝိကရောန္တော အာဟ ‘‘သမံ ကတွာ’’တိအာဒိ. တတောတိ သမံ ကတွာ သံဟရဏတော၊ နိစ္စံ ဘိဇ္ဇမာနန္တိ သမ္ဗန္ဓော. မဇ္ဈေ ဘင်္ဂတော ဝါ၊ ဒုဗ္ဗလန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတန္တိ ‘‘စတုရင်္ဂုလံ ကဏ္ဏံ ဥဿာရေတွာ’’တိ ဧတံ ဝစနံ. ယထာတိ ယေနာကာရေန သံဟရိယမာနေတိ သမ္ဗန္ဓော. စီဝရဘောဂဿ ဩရော အန္တော ဩဘောဂေါတိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကာယဗန္ဓန’’န္တိအာဒိ.

ယောတိ ဥပဇ္ဈာယော. ‘‘ဂါမေယေဝါ’’တိ ဝတွာ တမေဝတ္ထံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘အန္တရဃရေ ဝါ ပဋိက္ကမနေ ဝါ’’တိ. ပဋိက္ကမနေ ဝါတိ ဘောဇနသာလာယံ ဝါ. တဿာတိ ဥပဇ္ဈာယဿ. လဒ္ဓါ ဘိက္ခာ ယေနာတိ လဒ္ဓဘိက္ခော၊ တဿ ဝါ. ပိဏ္ဍပါတော ဟောတီတိ ယောဇနာ. တဿာတိ ဥပဇ္ဈာယဿ. ပိဏ္ဍပါတော န ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. အတ္တနာ လဒ္ဓေါပီတိ ပိသဒ္ဒေါ ဥပဇ္ဈာယေန လဒ္ဓေါပီတိ အတ္ထံ သမ္ပိဏ္ဍေတိ. အာဟရိယတူတိ ဧတ္ထ တုဝိဘတ္တိ ပုစ္ဆာယံ ဟောတိ၊ အာဟရိယတု ကိန္တိ အတ္ထော. ကာလောတိ ဘောဇနကာလော. ဘုဉ္ဇိတ္ထာတိ ဘုတ္တော၊ တသ္မိံ သတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဥပကဋ္ဌောတိ မဇ္ဈနှိကဿ အာသန္နော.

အနန္တရဟိတာယာတိ ဧတ္ထ အန္တရဓာယတီတိ အန္တရဟိတော၊ တဋ္ဋိကစမ္မခဏ္ဍာဒိ၊ နတ္ထိ အန္တရဟိတော ဧတသ္မိံ ပတ္တဘူမီနမန္တရေတိ အနန္တရဟိတောတိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အနတ္ထတာယာ’’တိ. ကာဠဝဏ္ဏကတာ ဝါ သုဓာဗဒ္ဓါ ဝါ နိရဇမတ္တိကာ ဟောတီတိ ယောဇနာ. တန္တိ ပတ္တံ. ဓောတဝါလိကာယပီတိ သုဒ္ဓဝါလိကာယပိ. တတ္ထာတိ ပံသုရဇသက္ခရာဒီသု. ပုန တတ္ထာတိ ပဏ္ဏာဓာရကေသု. ဣဒံ ဝစနံ ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အဘိမုခေနာတိ အတ္တနော အဘိမုခေန. သဏိကန္တိ သိန္နံ. အန္တေ ပနာတိ စီဝရဿ ကောဋိယံ ပန. နိက္ခိပန္တဿ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ စီဝရဿ ဘောဂေါတိ ယောဇနာ.

စုဏ္ဏံ သန္နေတဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ စုဏ္ဏသမောဓာနေန နေတဗ္ဗန္တိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပိဏ္ဍိ ကာတဗ္ဗာ’’တိ. ‘‘ဧကသ္မိံ နိဒ္ဓူမေ ဌာနေ’’တိ ဣမိနာ ဧကမန္တန္တိ ဧတ္ထ ဧကသ္မိံ အန္တေ ဌာနေတိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ဇန္တာဃရေတိ အဂ္ဂိသာလာယံ. သာ ဟိ ဇလတိ ဒိဗ္ဗတိ အဂ္ဂိ ဧတ္ထာတိ ဇန္တာ၊ ဇနေတိ သရီရသေဒမေတ္ထာတိ ဝါ ဇန္တာ၊ သာ ဧဝ ဃရံ ဇန္တာဃရန္တိ ဝုစ္စတိ၊ တသ္မိံ. ပရိပူဇာဝသေန ကရီယတီတိ ပရိကမ္မန္တိ အတ္ထေန အင်္ဂါရဒါနာဒိကံ ပရိကမ္မံ နာမာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပရိကမ္မံ နာမာ’’တိအာဒိ.

‘‘န ကေနစိ ဂေလညေနာ’’တိအာဒိနာ ဥဿဟနဿ ကာရဏံ ဒဿေတိ. ဟီတိ သစ္စံ. အဂိလာနေန သဋ္ဌိဝဿေန သဒ္ဓိဝိဟာရိကေနာပိ ကာတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. အနာဒရေနာတိ ဝတ္တကရဏဿ အနာဒရေန. နကာရပဋိသံယုတ္တေသူတိ ပဋိသေဓဝါစကေန နကာရေန ပဋိသံယုတ္တေသု. ပဒေသူတိ ‘‘န ဥပဇ္ဈာယဿ ဘဏမာနဿ အန္တရန္တရာ ကထာ ဩပါတေတဗ္ဗာ’’တိအာဒီသု ဝါကျေသု. ဘူမိယန္တိ ဥပလက္ခဏဝသေန ဝုတ္တံ ဘိတ္တိယမ္ပိ အပဋိဃံသိတဗ္ဗတ္တာ. ‘‘ပိဌသင်္ဃာဋဉ္စာ’’တိ ဣမိနာ ကဝါဋပီဠန္တိ ဧတ္ထ ပီဌသဒ္ဒေန ပိဌသင်္ဃာဋံ ဝုစ္စတိ ဥတ္တရပဒလောပဝသေန ဝါ ဧကဒေသဝေါဟာရဝသေန ဝါတိ ဒဿေတိ. ‘‘အစ္ဆုပန္တေနာ’’တိ ဣမိနာ အပ္ပဋိဃံသန္တေနာတိ ဧတ္ထ ဃံသဓာတုယာ အတ္ထံ ဒဿေတိ. သမ္မာ တာယတိ အတ္တာနဉ္စ ပရဉ္စ အနေနာတိ သန္တာနံ၊ တမေဝ သန္တာနကန္တိ အတ္ထေန ကီဋကုလာဝကမက္ကဋကသုတ္တာဒိ သန္တာနကံ နာမာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သန္တာနက’’န္တိအာဒိ. ဥလ္လောကတောတိ ဝိတာနတော. တဉှိ ဥဒ္ဓံ လုစီယတေ ဗန္ဓီယတေတိ ဥလ္လောကန္တိ ဝုစ္စတိ၊ စကာရဿ ကကာရမကတွာ ‘‘ဥလ္လောစ’’န္တိပိ ဝုစ္စတိ. တောသဒ္ဒေန အာကာရဿ သ္မာဝစနဿ ကာရိယဘာဝံ ဒဿေတိ. အပဟရိတဗ္ဗန္တိ အပနေတဗ္ဗံ. ‘‘အဝဟရိတဗ္ဗ’’န္တိပိ ပါဌော၊ ဟေဋ္ဌာ ဟရိတဗ္ဗံ ပါတေတဗ္ဗန္တိ အတ္ထော.

အာလောကသန္ဓိဘာဂါတိ ဧတ္ထ ဘာဂသဒ္ဒဿ ဒွန္ဒတော ပရတ္တာ ပုဗ္ဗပဒေသုပိ ပစ္စေကံ ယောဇေတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘အာလောကသန္ဓိဘာဂါ စ ကဏ္ဏဘာဂါ စာ’’တိ. တဿ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အန္တရဗာဟိရာ’’တိအာဒိ. ‘‘ဝါတပါနကဝါဋကာနီ’’တိ ဣမိနာ အာလောကသန္ဓိသဒ္ဒဿ ဝါတပါနကဝါဋကပရိယာယဘာဝံ ဒဿေတိ. ‘‘ကောဏာ’’တိ ဣမိနာ ကဏ္ဏသဒ္ဒဿ ကောဏဝေဝစနဘာဝံ ဒဿေတိ.

‘‘ယထာ ပဌမ’’န္တိအာဒိနာ ပဌမပညတ္တမေဝ ပညပေတဗ္ဗံ၊ န အညထာတိ ဒဿေတိ. ဣဒံ ပတိရူပံ ပဌမပညတ္တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ပဌမပညတ္တေ အပတိရူပေ အညထာပိ ပညပေတဗ္ဗံ. ဧတဒတ္ထမေဝါတိ ယထာပညတ္တံ ပညပေတဗ္ဗဿ အတ္ထာယ ဧဝ. သစေ ပညတ္တံ အဟောသိ၊ ဧဝံ သတီတိ ယောဇနာ. ဣဒန္တိ ဘိတ္တိံ မောစေတွာ ပညာပနံ. ကဋေသု ကိဠဉ္ဇေသု သာရတ္တာ ဥတ္တမတ္တာ ကဋသာရကောတိ ဝုစ္စတိ. နိဝတ္တေတွာတိ သံဟရိတွာ. ပုရတ္ထိမာတိ ဧတ္ထ ယကာရလောပေန နိဒ္ဒေသောတိ အာဟ ‘‘ပုရတ္ထိမာယာ’’တိ.

ဝူပကာသေတဗ္ဗောတိ ဧတ္ထ ကသဓာတု ဂတျတ္ထောတိ အာဟ ‘‘အညတ္ထ နေတဗ္ဗော’’တိ. ဥပဇ္ဈာယံ ဂဟေတွာ အညတ္ထ ဂန္တဗ္ဗောတိ အတ္ထော. အညတ္ထာတိ အညံ ဌာနံ. ဝိဝေစေတဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ ဒိဋ္ဌိဂတတော ဥပဇ္ဈာယံ ဝိဝေစေတဗ္ဗန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဝိဿဇ္ဇာပေတဗ္ဗ’’န္တိ. ‘‘အညော ဝတ္တဗ္ဗော’’တိ ဝတွာ တဿ အာကာရံ ဒဿေတိ ‘‘ထေရ’’န္တိအာဒိနာ. သော သော ဘိက္ခု ယာစိတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. အညေန ဒါပေတဗ္ဗောတိ အတ္တနာ အညေန ဘိက္ခုနာ ဥပဇ္ဈာယဿ ပရိဝါသော ဒါပေတဗ္ဗောတိ အတ္ထော. ကိန္တိ နု ခေါတိ ကေန ဧဝ ဥပါယေန ဒဒေယျ နုခေါတိ အတ္ထော. ဣတိသဒ္ဒေါ ဟိ အဝဓာရဏတ္ထော. အဋ္ဌကထာယပိ ဣမမေဝ နယံ ဒဿေတိ ‘‘ကေန နု ခေါ ဥပါယေနာ’’တိ ဣမိနာ. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသု ‘‘ကိန္တိ နု ခေါ ပဋိကဿေယျာ’’တိအာဒိဝါကျေသု. သတ္တသု ကမ္မေသု တိဝိဓဿ ဥက္ခေပနီယကမ္မဿ ဂရုကတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ဥက္ခေပနီယံ အကတွာ’’တိ. တမေဝတ္ထံ ဝိတ္ထာရေန္တော အာဟ ‘‘တေန ဟီ’’တိအာဒိ.

တေန သဒ္ဓိဝိဟာရိကေန ယာစိတဗ္ဗာတိ သမ္ဗန္ဓော. သစေ ကရောန္တိယေဝါတိ ဘိက္ခူ သစေ ကမ္မံ ကရောန္တိယေဝ. ပုန သစေ ကရောန္တိယေဝါတိ ဘိက္ခူ သစေ ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရောန္တိယေဝ. အထာတိ တသ္မိံ ကမ္မေ ကတေ. ဣတီတိ ဧဝံ ယာစနေန. နန္တိ တံ ဥပဇ္ဈာယံ.

သမ္ပရိဝတ္တကန္တိ ဧတ္ထ ‘‘ပိဏ္ဍုက္ခေပက’’န္တိအာဒီသု (ပါစိ. ၆၂၀) ဝိယ သမ္ပရိဝတ္တကန္တိပဒံ ကိရိယာဝိသေသနံ၊ ကပစ္စယော စ ဝိစ္ဆတ္ထောတိ အာဟ ‘‘သမ္ပရိဝတ္တေတွာ သမ္ပရိဝတ္တေတွာ’’တိ. ယဒီတိ ယာဝ. ယဒိသဒ္ဒေါ ဟိ ယာဝပရိယာယော၊ တေန ဝုတ္တံ ‘‘န တာဝ ပက္ကမိတဗ္ဗ’’န္တိ. ယာဝ အပ္ပမတ္တကမ္ပိ ရဇနံ ဂလတိ၊ န တာဝ ပက္ကမိတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ဝိသဘာဂပုဂ္ဂလေနာတိ ဝိသဘာဂေန ပုဂ္ဂလေန ကရဏဘူတေန. န ဥပဇ္ဈာယံ အနာပုစ္ဆာ ဂါမော ပဝိသိတဗ္ဗောတိ ဧတ္ထ န အညေနေဝ ကရဏီယေန ပဝိသိတဗ္ဗော. ပိဏ္ဍာယ ပန ပဝိသိတဗ္ဗောတိ အာသင်္ကာ ဘဝေယျာတိ အာဟ ‘‘ပိဏ္ဍာယ ဝါ’’တိအာဒိ. ‘‘အနာပုစ္ဆိတွာ’’တိ ဣမိနာ အနာပုစ္ဆာတိ ဧတ္ထ အာကာရော တွာပစ္စယဿ ကာရိယောတိ ဒဿေတိ. ဘိက္ခာစာရန္တိ ဘိက္ခာယ စရဏဋ္ဌာနံ၊ ဥပဇ္ဈာယေန ဂန္တဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ပရိဝေဏန္တိ ဥပဇ္ဈာယဿ ပရိဝေဏံ. ပဿတီတိ ဥပဇ္ဈာယံ ပဿတိ.

ဒဿနတ္ထာယ ဝါတိ အသုဘဒဿနတ္ထာယ ဝါ. ဣမိနာပိ ဝါသတ္ထာယ ဧဝ န ဂန္တဗ္ဗန္တိ အာသင်္ကံ နိဝတ္တေတိ. ကမ္မန္တိ ပက္ကမနဿ ကာရဏံ ကမ္မံ. အနနုဇာနနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘ယာဝတတိယ’’န္တိ. တန္တိ ဥပဇ္ဈာယံ. အဿာတိ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ. ‘‘န သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဣမိနာ သစေ သမ္ပဇ္ဇတိ၊ န ပက္ကမိတဗ္ဗာတိ ဒဿေတိ. ကေဝလန္တိ ဝိနာ ဥဒ္ဒေသာဒိသမ္ပဇ္ဇနေဟိ. ဧဝရူပေ ဥပဇ္ဈာယေ နိဝါရေန္တေပီတိ ယောဇနာ. ‘‘ဂေလညတော’’တိ ဣမိနာ ဝုဋ္ဌာနသဒ္ဒဿ အဝဓိအပေက္ခတံ ဒဿေတိ. အဿာတိ ဥပဇ္ဈာယဿ. အညောတိ အတ္တနာ အညော. တဿာတိ အညဿ ဘိက္ခုဿ.