၁၆. သဒ္ဓိဝိဟာရိကဝတ္တကထာ

၆၇. သမ္မာဝတ္တနာယံ ဝိနိစ္ဆယော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ဥဒ္ဒေသာဒီဟီတိ အာဒိသဒ္ဒေန ပရိပုစ္ဆာဒယော သင်္ဂဏှာတိ. သင်္ဂဟသဒ္ဒဿ သင်္ခေပဂဟဏေသုပိ ဝုတ္တိတော ‘‘အနုဂ္ဂဟော’’တိ ဝုတ္တံ. အထ ဝါ သမ္မုခါ သင်္ဂဟော စ ပရမ္မုခါ အနုဂ္ဂဟော စ ကာတဗ္ဗော. အာမိသေန ဝါ သင်္ဂဟော၊ ဓမ္မေန ဝါ အနုဂ္ဂဟော. ဒိဋ္ဌဓမ္မိကတ္ထာယ ဝါ သင်္ဂဟော၊ သမ္ပရာယိကတ္ထာယ ဝါ အနုဂ္ဂဟော. လောကိယတ္ထာယ ဝါ သင်္ဂဟော၊ လောကုတ္တရတ္ထာယ ဝါ အနုဂ္ဂဟော ကာတဗ္ဗော. တတ္ထာတိ ယံ ဝုတ္တံ ‘‘ဥဒ္ဒေသေန ပရိပုစ္ဆာယ ဩဝါဒေန အနုသာသနီယာ’’တိ. တတ္ထ ဥဒ္ဒိသနံ ဥဒ္ဒေသောတိ ဝစနတ္ထေန ပါဠိဝါစနာ ဥဒ္ဒေသော နာမာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဥဒ္ဒေသောတိ ပါဠိဝါစနာ’’တိ. ‘‘ပါဠိယာ အတ္ထဝဏ္ဏနာ’’တိ ဣမိနာ ပုနပ္ပုနံ၊ သမန္တတော ဝါ ပါဠိယာ အတ္ထဿ ပုစ္ဆနံ ပရိပုစ္ဆာတိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ဝတ္ထုသ္မိန္တိ စာရိတ္တဝါရိတ္တဝတ္ထုသ္မိံ. ဣဒန္တိ စာရိတ္တံ. ပုန ဣဒန္တိ ဝါရိတ္တံ. ‘‘ဝစန’’န္တိ ဣမိနာ ဩဝဒနံ ဩဝါဒေါတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ဩတိဏ္ဏေ ဝတ္ထုသ္မိံ ‘‘ဣဒံ ကရောဟိ၊ ဣဒံ မာ ကရိတ္ထာ’’တိ ဝစနံ အနုသာသနီ နာမာတိ ယောဇနာ. ‘‘ပုနပ္ပုနံ ဝစန’’န္တိ ဣမိနာ အနုသာသနီတိ ဧတ္ထ အနုသဒ္ဒဿ နဥပစ္ဆိန္နတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘သစေ ဥပဇ္ဈာယဿ ပတ္တော ဟောတီ’’တိ သာမညတော ဝုတ္တေပိ န ပကတိပတ္တော ဟောတိ၊ အထ ခေါ အတိရိတ္တပတ္တော ဟောတီတိ အာဟ ‘‘အတိရေကပတ္တော’’တိ. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသု ‘‘သစေ ဥပဇ္ဈာယဿ စီဝရံ ဟောတီ’’တိအာဒီသု ပဒေသု. အညောပီတိ ပတ္တစီဝရေဟိ အညောပိ. သမဏပရိက္ခာရောတိ ဆတ္တုပါဟနာဒိ သမဏပရိက္ခာရော. ဣဓာတိ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဝတ္တေ. နယေနာတိ ဉာယေန. ဥပ္ပဇ္ဇမာနဥပါယပရိယေသနန္တိ ဥပ္ပဇ္ဇမာနဿ၊ ဥပ္ပဇ္ဇမာနတ္ထာယ ဝါ ဥပါယဿ ပရိယေသနံ. ဣတောတိ ‘‘ကိန္တိ နု ခေါ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ပရိက္ခာရော ဥပ္ပဇ္ဇိယေထာ’’တိ ပါဠိတော. စီဝရံ ရဇန္တေနာတိ ဧတ္ထ ရဇန္တေန ဥပဇ္ဈာယေနာတိ အတ္ထော န ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ သဒ္ဓိဝိဟာရိကေနာတိ အတ္ထော ဧဝါတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဥပဇ္ဈာယတော ဥပါယံ သုတွာ ရဇန္တေနာ’’တိ. ဥပဇ္ဈာယတော ဥပါယန္တိ ဥပဇ္ဈာယတော လဒ္ဓံ ဥပါယံ.

နသမ္မာဝတ္တနာဒိကထာ

၆၈. ဥပဇ္ဈာယဝတ္တန္တိ ဥပဇ္ဈာယမှိ ဝတ္တိတဗ္ဗံ ဝတ္တံ. သောတိ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော. ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇတီတိ အဿ၊ သော ဝါ ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇတီတိ ယောဇနာ. ပဏာမေတဗ္ဗောတိ ဧတ္ထ ပပုဗ္ဗ နမုဓာတု အတ္ထပကရဏာဒိဝသေန ဣဓ အပသာဒနတ္ထောတိ အာဟ ‘‘အပသာဒေတဗ္ဗော’’တိ. အဓိမတ္တန္တိ အဓိကပ္ပမာဏံ. ဂေဟသိတပေမန္တိ မေတ္တာသိနေဟံ. ဝုတ္တပဋိပက္ခနယေနာတိ ကဏှပက္ခေ ဝုတ္တေန ပဋိပက္ခေန နယေန. အလံ ပဏာမေတုန္တိ ဧတ္ထ အလံသဒ္ဒဿ အရဟတ္ထပဋိက္ခိတ္တေသု ဒွီသု အတ္ထေသု အရဟတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ယုတ္တော ပဏာမေတု’’န္တိ.

သာတိသာရော ဟောတီတိ ဧတ္ထ ပကတိဘာဝံ အတိက္ကမိတွာ သရဏံ ပဝတ္တနံ အတိသာရော၊ ဒေါသော. သံဝိဇ္ဇတိ သော ဧတဿာတိ သာတိသာရောတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သဒေါသော ဟောတီ’’တိ. တဿတ္ထံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတီ’’တိ. အာပတ္တိန္တိ ဒုက္ကဋာပတ္တိံ. တန္တိ ဝတ္တံ.

တေသန္တိ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာနံ. ဝတ္တန္တိ ဗဟုကာနံ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာနံ ဝတ္တံ. သာဒိယနံ ဝါ။ပေ။ ဗာလော ဟောတီတိ ဧတ္ထ ဗာလဿ ကာရဏံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘သာဒိယနံ ဝါ အသာဒိယနံ ဝါ န ဇာနာတီ’’တိ. သာဒိယနဿ ဝါ အသာဒိယနဿ ဝါ အဇာနနတ္တာ ဗာလော ဟောတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အဇာနနဿ ကာရဏံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဗာလော ဟောတီ’’တိ. ဗာလတ္တာ သာဒိယနံ ဝါ အသာဒိယနံ ဝါ န ဇာနာတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တေသူတိ ဗဟုကေသု သဒ္ဓိဝိဟာရိကေသု. တဿာတိ ဝတ္တသမ္ပန္နဘိက္ခုဿ. တေသန္တိ ဣတရေသံ သဒ္ဓိဝိဟာရိကာနံ.

ရာဓဗြာဟ္မဏဝတ္ထုကထာ

၆၉. ကိဉ္စာပိ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဇာနာတီတိ ယောဇနာ. ဣမိနာ ‘‘ကိံ နု ခေါ အဇာနန္တော ပုစ္ဆီ’’တိ အာသင်္ကံ နိဝါရေတိ. ဘဂဝါ အနုညာတုကာမော ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ပနသဒ္ဒေါ ဂရဟတ္ထော၊ တထာ ဇာနန္တောပီတိ အတ္ထော. လဟုကန္တိ ဟေတုအန္တောဂဓဝိသေသနံ. လဟုကတ္တာ ပဋိက္ခိပိတွာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အဿာတိ ဘဂဝတော၊ အဇ္ဈာသယန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘အဇ္ဈာသယံ ဝိဒိတွာ’’တိဝစနဿ ယုတ္တိံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဗုဒ္ဓါနံ ဟီ’’တိအာဒိ. ဟီတိ သစ္စံ. အယဉ္စာတိ သာရိပုတ္တတ္ထေရော စ. အဂ္ဂေါတိ ကောဋိဥက္ကံသော. သေဋ္ဌောတိ ပဝရော ဥတ္တမော.

‘‘ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေနာ’’တိ ဧတ္ထ ဗျတ္တပဋိဗလာနံ ဝိသေသံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဗျတ္တော နာမာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ယဿ သာဋ္ဌကထံ ဝိနယပိဋကဝါစုဂ္ဂတံ ပဝတ္တတိ၊ အယံ ဗျတ္တော နာမာတိ ယောဇနာ. တသ္မိန္တိ ဝိနယပိဋကံ ဝါစုဂ္ဂတဘိက္ခုမှိ. ယဿာတိ ဘိက္ခုနော. သုဂ္ဂဟိတန္တိ သာဋ္ဌကထာယ သုဋ္ဌု ဂဟိတံ. အယမ္ပီတိ ပိသဒ္ဒေါ ပုရိမဘိက္ခုံ အပေက္ခတိ. ဣမသ္မိံ အတ္ထေတိ ဣမသ္မိံ ဝတ္ထုမှိ၊ ဣမသ္မိံ ဝိသယေတိ အတ္ထော. ဗျတိရေကာနွယဝသေန ပဋိဗလံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ယော ပနာ’’တိအာဒိ. ယော ပန န သက္ကောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ကသ္မာတိ အာဟ ‘‘ကာသသောသသေမှာဒိနာ ဝါ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ကာသော စ သောသော စ သေမှော စ၊ တေ အာဒယော ယဿ ဂေလညဿာတိ ကာသသောသသေမှာဒိ၊ အာဒိသဒ္ဒေန ဧဠမူဂါဒယော သင်္ဂဏှာတိ. ဩဋ္ဌော စ ဒန္တော စ ဇိဝှါ စ၊ တာ အာဒယော ယေသံ တာလုအာဒီနန္တိ ဩဋ္ဌဒန္တဇိဝှါဒယော၊ တေသံ. ပဒဗျဉ္ဇနေဟီတိ ပဒအက္ခရေဟိ. ဗျဉ္ဇနသဒ္ဒေါ ဟေတ္ထ အက္ခရဝါစကော. ဟာပေတီတိ ဂလတ္တာ ဟာပေတိ. အညထာ ဝါ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ အညေန သိထိလာဒိနာ အာကာရေန ဝါ ဝတ္တဗ္ဗံ. အညထာ ဝဒတီတိ အညေန ဓနိတာဒိအာကာရေန ဝဒတိ. တဗ္ဗိပရီတောတိ တဿ အပဋိဗလဿ ဝိပရီတော ဘိက္ခူတိ သမ္ဗန္ဓော. တတောတိ ဇာနာပေတဗ္ဗတော. ယန္တိ ယံ အာကာရံ ဓာတုကမ္မမေတံ၊ သံဃောတိ ကာရိတကမ္မမေတံ. ဣဓ ကာရိတကမ္မံ ကိတော ဝဒတိ.

၇၁. ဥပသမ္ပန္နသမနန္တရာတိ ဧတ္ထ ဥပသမ္ပန္နဿ သမနန္တရာတိ အတ္ထံ နိဝါရေန္တော အာဟ ‘‘ဥပသမ္ပန္နော ဟုတွာဝ သမနန္တရာ’’တိ. ဧဝသဒ္ဒေန စိရကာလံ နိဝတ္တေတိ. ဥလ္လုမ္ပတူတိ ဧတ္ထ ဥပုဗ္ဗလုပဓာတုယာ ဥပသဂ္ဂဝသေန ဝါ အတ္ထာတိသယဝသေန ဝါ ဓာတူနမနေကတ္ထတ္တာ ဣဓ ဥပုဗ္ဗဓရဓာတုယာ အတ္ထေ ဝတ္တတီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဥဒ္ဓရတူ’’တိ. ဥဋ္ဌာပေတွာ၊ ဥက္ခိပိတွာ ဝါ ဓရတူတိ အတ္ထော. တမေဝတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အကုသလာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ‘‘အကုသလာ ဝုဋ္ဌာပေတွာ’’တိ ဣမိနာ သဟာဝဓိနာ ဥတျူပသဂ္ဂဿ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘ကုသလေ ပတိဋ္ဌာပေတူ’’တိ ဣမိနာ သဟာဓာရေန ဓရဓာတုဿ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ဥတျူပသဂ္ဂဿ ဥက္ခိပနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သာမဏေရဘာဝါ ဝါ ဥဒ္ဓရိတွာ’’တိ. ‘‘ပဋိစ္စာ’’တိ ဣမိနာ ဥပါဒါယာတိ ဧတ္ထ သမီပေ အာဒိယိတွာတိ သဒ္ဒတ္ထမဂဟေတွာ သင်္ကေတတ္ထဝသေန ပါကဋတ္တာ တဿ သင်္ကေတတ္ထံ ဒဿေတိ၊ အဓိပ္ပါယတ္ထံ ဒဿေတီတိ အတ္ထော.

၇၃. အဓိဋ္ဌိတာတိ ဧတ္ထ အဓိ နိစ္စဝသေန ဌာတိ ပဝတ္တတီတိ အဓိဋ္ဌိတာတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘နိစ္စပ္ပဝတ္တိနီ’’တိ. ကသ္မာ စတ္တာရော ပစ္စယာ နိဿယာတိ ဝုတ္တာတိ အာဟ ‘‘ယသ္မာ’’တိအာဒိ. ‘‘စတ္တာရော’’တိအာဒိနာ စတ္တာရော ပစ္စယေ နိဿာယ အတ္တဘာဝေါ သေတိ ပဝတ္တတီတိ နိဿာယာတိ အဝုတ္တကမ္မတ္ထံ ဒဿေတိ.