၁၄. သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာန ပဗ္ဗဇ္ဇာကထာ

၆၀. ‘‘တေတိ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ. အဂမံသု ကိရာတိ ယောဇနာ. တတြာတိ ဂိရဂ္ဂသမဇ္ဇေ. အထာတိ ပရိဝိတက္ကနာနန္တရံ. တဿာတိ သဉ္စယဿ. ပါရန္တိ ပရတီရံ. ဧတ္ထာတိ တုမှာကံ ဝါဒေ. ဣဒန္တိ အယံ ဝါဒေါ ဧတ္တကောယေဝါတိ အတ္ထော. ယောတိ ယော ကောစိ. တွဉ္စ အဟဉ္စ အမှေ၊ တေသု. နာမတုမှသင်္ခါတေသု ဟိ တီသု သဒ္ဒေသု ဧကသေသေန ကတ္တဗ္ဗေသု ပစ္ဆိမဿေဝ ဧကသေသော ကာတဗ္ဗော. တေနာတိ ကတိကကရဏဟေတုနာ.

သံခေပေန ဝုတ္တံ ဝိတ္ထာရေန ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဣဒံ ဟီ’’တိအာဒိ. အတ္ထီကေဟီတိ အမတေန အတ္ထိကေဟိ. ဥပညာတံ မဂ္ဂန္တိ အမတဿ မဂ္ဂေါ ဥပဂန္တွာ ဉာတော. ဉာတော စေဝ ဥပဂတော စာတိ သဟ ဥပသဂ္ဂေန ပဒံ ပရိဝတ္တိတွာ အတ္ထံ ကထေန္တော ဥပသဂ္ဂတ္ထော စ ဓာတုတ္ထော စ ဝိသုံယေဝ ဟောတီတိ ဉာပေတိ. အတ္ထိကေဟိ အမှေဟိ ဥပညာတံ နိဗ္ဗာနံ မဂ္ဂံ မဂ္ဂန္တော အနုဗန္ဓေယျန္တိ ဝါ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အထ ဝါ’’တိအာဒိ. မဂ္ဂဖလပစ္စဝေက္ခဏဉာဏေဟိ ဥပဂန္တွာ ဉာတဗ္ဗန္တိ ဥပညာတံ နိဗ္ဗာနံ. မဂ္ဂဓာထုယာ အနွေသနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပရိယေသန္တော’’တိ.

သာရိပုတ္တောပိ ပဉှံ ပုစ္ဆီတိ သမ္ဗန္ဓော. ကမဏ္ဍလုတောတိ ကုဏ္ဍိကတော. အတ္တနော စ ပရေသဉ္စ အကထနေန အန္တရေ ဝိဝရံ ပဋိသန္ဒဟတီတိ ပဋိသန္ဓာရော၊ တံ. ဧတ္ထာတိ ‘‘န တျာဟံ သက္ကောမီ’’တိပဒေ. အဓိပ္ပါယော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ဧတ္တကန္တိ ဧတ္တကံ ပဉှံ. ဣမဿာတိ ပရိဗ္ဗာဇကဿ. အဝိသယဘာဝန္တိ အတ္တနော အဝိသယဘာဝံ.

ဟေတုံ ပဋိစ္စ ဘဝန္တီတိ ဟေတုပ္ပဘဝါတိ ဝစနတ္ထေန ပဉ္စက္ခန္ဓာ ဟေတုပ္ပဘဝါ နာမာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဟေတုပ္ပဘဝါ နာမ ပဉ္စက္ခန္ဓာ’’တိ. တေနာတိ ‘‘ယေ ဓမ္မာ ဟေတုပ္ပဘဝါ’’တိ ပဒေန. အဿာတိ သာရိပုတ္တပရိဗ္ဗာဇကဿ. ‘‘တေသံ ဟေတု နာမ သမုဒယသစ္စ’’န္တိ ဣမိနာ ဟိနောတိ ဧတသ္မာ ဖလန္တိ ဟေတူတိ ဝစနတ္ထေန သမုဒယသစ္စံ ဟေတု နာမာတိ ဒဿေတိ. တဉ္စာတိ သမုဒယသစ္စဉ္စ. တေသန္တိ ဧတ္ထ တသဒ္ဒဿ ဝိသယံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဥဘိန္နမ္ပိ သစ္စာန’’န္တိ. အပဝတ္တိဝသေန နိရုဇ္ဈတိ ဧတ္ထာတိ နိရောဓော. တဉ္စာတိ နိရောဓဉ္စ. တေနာတိ ‘‘တေသဉ္စ ယော နိရောဓော’’တိပဒေန. အဿာတိ သာရိပုတ္တပရိဗ္ဗာဇကဿ. ဧတ္ထာတိ ဣမိဿံ ဂါထာယံ၊ စတူသု သစ္စေသု ဝါ. နယတောတိ နာနန္တရိကနယတော၊ အဝိနာဘာဝနယတော ဝါ၊ နေတ္တိဒေသနာဟာရနယတော ဝါ. တမေဝတ္ထံ ပါကဋံ ကရောန္တော အာဟ ‘‘နိရောဓေ ဟီ’’တိအာဒိ. ဧကဒေသသရူပေကသေသနယေန ဝါ မဂ္ဂသစ္စံ ဂဟေတဗ္ဗန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အထ ဝါ’’တိအာဒိ. နိရောဓော စ နိရောဓူပါယော စ နိရောဓောတိ ဧကဒေသသရူပေကသေသော ကာတဗ္ဗော. တေသဉ္စာတိ ဧတ္ထ အဝုတ္တသမ္ပိဏ္ဍနတ္ထေန စသဒ္ဒေန မဂ္ဂသစ္စံ ဂဟေတဗ္ဗန္တိပိ ဝဒန္တိ. အယံ နယော အဋ္ဌကထာယံ န ဝုတ္တော. တမေဝတ္ထန္တိ စတုသစ္စသင်္ခါတံ တမေဝတ္ထံ. ပဋိပါဒေန္တောတိ နိဂမေန္တော.

‘‘သစေပီ’’တိ ဣမိနာ ယဒီတိ ပဒဿတ္ထံ ဝဏ္ဏေတိ. ‘‘ဧတ္တကမေဝါ’’တိ ဣမိနာ တာဝဒေဝါတိ ပဒဿတ္ထံ ဝဏ္ဏေတိ. ‘‘ဣတော ဥတ္တရိ နတ္ထီ’’တိ ဣမိနာ ဧဝကာရဿ ဖလံ ဒဿေတိ. ဣတောတိ သောတာပတ္တိဖလတော. ‘‘ဣဒံ။ပေ။ ပတ္တဗ္ဗ’’န္တိ ဣမိနာ ‘‘ဧတ္တကမေဝါ’’တိ ပဒဿ အတ္ထသရူပံ ဒဿေတိ. ‘‘ဧသော ဧဝ ဓမ္မော’’တိ ဣမိနာ ‘‘ဧသေဝ ဓမ္မော’’တိပဒဿ အတ္ထံ ဝဏ္ဏေတိ. ပစ္စဗျတ္ထာတိ ပတိအဝပုဗ္ဗော ဣဓာတု ပဋိဝိဒ္ဓတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ပဋိဝိဒ္ဓတ္ထာ’’တိ. တုမှေဟီတိ အဿဇိတ္ထေရံ သန္ဓာယာဟ. ဣမိနာ ‘‘ပစ္စဗျတ္ထာ’’တိ ဧတ္ထ ဟိယျတ္တနီပရဿပဒမဇ္ဈိမပုရိသဗဟုဝစနတ္ထဝိဘတ္တိံ ဒီပေတိ. ကပ္ပနဟုတေဟီတိ ကပ္ပါနံ နဟုတေဟိ၊ ကောဋိပကောဋိသတသဟဿာနံ သတေဟိ နဟုတေဟီတိ အတ္ထော. အဗ္ဘတီတန္တိ အဘိအတီတံ. အမှေဟိ အဒိဋ္ဌမေဝ ဟုတွာ အတိက္ကမာပိတန္တိ အတ္ထော.

၆၂. အာရမ္မဏဘူတဿ နိဗ္ဗာနဿ ဂမ္ဘီရတ္တာ အာရမ္မဏိကဘူတံ ဉာဏမ္ပိ ဂမ္ဘီရမေဝါဓိပ္ပေတန္တိ အာဟ ‘‘ဂမ္ဘီရဿ စ ဉာဏဿာ’’တိ. ယထာ ဟိ သဏှဝတ္ထဿ သိဗ္ဗနတ္ထာယ သဏှသူစိ အဓိပ္ပေတာတိ. ဥပဓီနံ သမ္မာ ခယဋ္ဌေန နိဗ္ဗာနံ ဥပဓိသင်္ခယံ နာမာတိ အာဟ ‘‘ဥပဓိသင်္ခယေတိ နိဗ္ဗာနေ’’တိ. တဒါရမ္မဏာယာတိ တံနိဗ္ဗာနာရမ္မဏာယ. ဝိမုတ္တိယာတိ ဖလဝိမုတ္တိယာ. သာဝကပါရမီဉာဏေတိ အဂ္ဂသာဝကပါရမီဉာဏေ. တေသူတိ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေသု. အဍ္ဎမာသေန အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌိတောတိ သမ္ဗန္ဓော.

အတီတေတိ ကပ္ပသတသဟဿာဓိကေ အသင်္ချေယျမတ္ထကေ. တဿာတိ ဗုဒ္ဓဿ သန္တိကေ အဂ္ဂသာဝကဘာဝံ ပတ္ထေသီတိ ယောဇနာ. အဿမေတိ မုနီနံ ဌာနေ. တဉှိ အာ ကောဓံ၊ အာ ဘုသော ဝါ ရာဂါဒယော သမေန္တိ ဧတ္ထာတိ အဿမောတိ ဝုစ္စတိ၊ တသ္မိံ. ပတ္ထယိတွာ စ ပေသေသီတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ နီလုပ္ပလမဏ္ဍပေ. တေသူတိ တာပသသေဋ္ဌီသု.

၆၃. ယေသန္တိ ကုလာနံ. ‘‘ဝိဓဝဘာဝါယာ’’တိ ဣမိနာ ဝိဓဝါယ ဘာဝေါ ဝေဓဗျန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ဝိဓဝါတိ စ ပတိသုညာ. သာ ဟိ ဓဝေန ဝိဂတာတိ ‘‘ဝိဓဝါ’’တိ စ၊ ဝိဂတော ဓဝေါ ဣမိဿာတိ ‘‘ဝိဓဝါ’’တိ စ ဝုစ္စတိ. ဥဘယေနာပီတိ ပုတ္တပဗ္ဗဇ္ဇပတိပဗ္ဗဇ္ဇသင်္ခါတေန ဒုဝိဓေနပိ.

သဉ္စယာနီတိ ဧတ္ထ နိဿယူပစာရေန နိဿယေ နိဿိတူပစာရော ဟောတီတိ အာဟ ‘‘သဉ္စယဿ အန္တေဝါသိကာနီ’’တိ. အထ ဝါ ဏပစ္စယော တဿေဒမတ္ထေ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘သဉ္စယဿ အန္တေဝါသိကာနီ’’တိ. ‘‘မဂဓာန’’န္တိ ဗဟုဝစနဝသေန ဝုတ္တတ္တာ ဇနပဒဿ နာမန္တိ အာဟ ‘‘မဂဓာနံ ဇနပဒဿာ’’တိ. ဂိရိဗ္ဗဇန္တိ ဧတ္ထ ဝဇော ဝိယာတိ ဝဇော၊ ဂိရိ. ဝဇသဒိသော ဂိရိ ဧတ္ထာတိ ဂိရိဗ္ဗဇံ ပဒဟေဋ္ဌုပရိယဝသေန၊ နဂရံ. ‘‘မဟာဝီရိယဝန္တော’’တိ ဣမိနာ မဟန္တော ဝီရော ဧတေသံ တထာဂတာနန္တိ မဟာဝီရာတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ဓမ္မေန နယမာနာနံ ကာ ဥသူယာ ဝိဇာနတန္တိ ဧတ္ထ ကစ္စာယနနယေန (ကစ္စာယနေ ၂၇၇ သုတ္တေ) ဥသူယပယောဂေ သမ္ပဒါနံ ဟောတီတိ အာသင်္ကာ ဘဝေယျာတိ အာဟ ‘‘ဘုမ္မတ္ထေ သာမိဝစနံ၊ ဥပယောဂတ္ထေ ဝါ’’တိ. ဝိဇာနန္တာနန္တိ ဝိဇာနန္တေသု တထာဂတေသု၊ ဝိဇာနန္တေ ဝါ.