၅. ပဌမပဝါရဏသိက္ခာပဒံ

၂၃၆. ပဉ္စမေ ပဝါရိတာတိ ဧတ္ထ ဝဿံဝုတ္ထပဝါရဏာ၊ ပစ္စယပဝါရဏာ၊ ပဋိက္ခေပပဝါရဏာ၊ ယာဝဒတ္ထပဝါရဏာ စာတိ စတုဗ္ဗိဓာသု ပဝါရဏာသု ယာဝဒတ္ထပဝါရဏာ စ ပဋိက္ခေပပဝါရဏာ စာတိ ဒွေ ပဝါရဏာ အဓိပ္ပေတာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဗြာဟ္မဏေနာ’’တိအာဒိ. ဗြာဟ္မဏေန ပဝါရိတာတိ သမ္ဗန္ဓော. သယန္တိ တတိယန္တနိပါတော ‘‘ပဝါရိတာ’’တိပဒေန သမ္ဗန္ဓော. စသဒ္ဒေါ အညတ္ထ ယောဇေတဗ္ဗော ယာဝဒတ္ထပဝါရဏာယ စ ပဋိက္ခေပပဝါရဏာယ စာတိ. ပဋိမုခံ အတ္တနော ဂေဟံ ဝိသန္တိ ပဝိသန္တီတိ ပဋိဝိဿကာတိ ဝုတ္တေ အာသန္နဂေဟဝါသိကာ ဂဟေတဗ္ဗာတိ အာဟ ‘‘သာမန္တဃရဝါသိကေ’’တိ.

၂၃၇. ဥဒ္ဓင်္ဂမော ရဝေါ ဩရဝေါ၊ သောယေဝ သဒ္ဒေါ ဩရဝသဒ္ဒေါ၊ ကာကာနံ ဩရဝသဒ္ဒေါ ကကောရဝသဒ္ဒေါတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကာကာန’’န္တိအာဒိ.

၂၃၉. တဝန္တုပစ္စယဿ အတီတတ္ထဘာဝံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘တတ္ထ စာ’’တိအာဒိ. တတ္ထာတိ ‘‘ဘုတ္တဝါ’’တိပဒေ. ယသ္မာ ယေန ဘိက္ခုနာ အဇ္ဈောဟရိတံ ဟောတိ၊ တသ္မာ သော ‘‘ဘုတ္တာဝီ’’တိ သင်္ချံ ဂစ္ဆတီတိ ယောဇနာ. သင်္ခါဒိတွာတိ ဒန္တေဟိ စုဏ္ဏံ ကတွာ. တေနာတိ တေန ဟေတုနာ. အဿာတိ ‘‘ဘုတ္တာဝီ’’တိပဒဿ. ပဝါရေတိ ပဋိက္ခိပတီတိ ပဝါရိတော ဘိက္ခူတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကတပဝါရဏော’’တိ. သောပိ စာတိ သော ပဋိက္ခေပေါ စ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. အဿာတိ ‘‘ပဝါရိတော’’တိပဒဿ. တတ္ထာတိ ‘‘အသနံ ပညာယတီ’’တိအာဒိဝစနေ. ယသ္မာ ဘုတ္တာဝီတိပိ သင်္ချံ ဂစ္ဆတိ၊ တသ္မာ န ပဿာမာတိ ယောဇနာ. ‘‘အသနံ ပညာယတီ’’တိ ပဒဘာဇနိယာ ‘‘ဘုတ္တာဝီ’’တိ မာတိကာပဒဿ အသံသန္ဒနဘာဝံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘အသနံ ပညာယတီတိ ဣမိနာ’’တိအာဒိ. ယဉ္စာတိ ယဉ္စ ဘောဇနံ. ဒိရတ္တာဒီတိ ဧတ္ထ အာဒိသဒ္ဒေန ပဉ္စာဒိဝစနံ သင်္ဂဏှာတိ. ဧတန္တိ ‘‘ဘုတ္တာဝီ’’တိပဒံ.

‘‘အသနံ ပညာယတီ’’တိအာဒီသု ဝိနိစ္ဆယော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ပညာယတီ’’တိ ဧတ္ထ ဉာဓာတုယာ ခါယနတ္ထံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဒိဿတီ’’တိ. ‘‘ဟတ္ထပါသေ’’တိပဒဿ ဒွါဒသဟတ္ထပ္ပမာဏော ဟတ္ထပါသော နာဓိပ္ပေတောတိ အာဟ ‘‘အဍ္ဎတေယျဟတ္ထပ္ပမာဏေ’’တိ. ဝါစာယ အဘိဟရဏံ နာဓိပ္ပေတံ. တေနာဟ ‘‘ကာယေနာ’’တိ. အဘိဟရတီတိ အဘိမုခံ ဟရတိ. တန္တိ ဘောဇနံ. ဧတန္တိ ပဉ္စင်္ဂဘာဝံ၊ ‘‘ပဉ္စဟိ။ပေ။ ပညာယတီ’’တိ ဝစနံ ဝါ.

တတြာတိ ‘‘အသနံ ပညာယတီ’’တိအာဒိဝစနေ. အသ္နာတီတိ ကီယာဒိဂဏတ္တာ၊ တဿ စ ဧကက္ခရဓာတုတ္တာ သကာရနကာရာနံ သံယောဂေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. တန္တိ ဘောဇနံ. ဥန္ဒတိ ပသဝတိ ဘုဉ္ဇန္တာနံ အာယုဗလံ ဇနေတီတိ ဩဒနော. ယဝါဒယော ပူတိံ ကတွာ ကတတ္တာ ကုစ္ဆိတေန မသီယတိ အာမသီယတီတိ ကုမာသော. သစတိ သမဝါယော ဟုတွာ ဘဝတီတိ သတ္တု. ဗျဉ္ဇနတ္ထာယ မာရေတဗ္ဗောတိ မစ္ဆော. မာနီယတိ ဘုဉ္ဇန္တေဟီတိ မံသံ. တတ္ထာတိ ဩဒနာဒီသု ပဉ္စသု ဘောဇနေသု. သာရော အဿတ္ထိ အညေသံ ဓညာနန္တိ သာလီ. ဝဟတိ ဘုဉ္ဇန္တာနံ ဇီဝိတန္တိ ဝီဟိ. ယဝတိ အမိဿိတောပိ မိဿိတော ဝိယ ဘဝတီတိ ယဝေါ. ဂုဓတိ ပရိဝေဌတိ မိလက္ခဘောဇနတ္တာတိ ဂေါဓုမော. သောဘနသီသတ္တာ ကမနီယဘာဝံ ဂစ္ဆတီတိ ကင်္ဂု. မဟန္တသီသတ္တာ၊ မဓုရရသနာဠတ္တာ စ ဝရီယတိ ပတ္ထီယတိ ဇနေဟီတိ ဝရကော. ကောရံ ရုဓိရံ ဒူသတိ ဘုဉ္ဇန္တာနန္တိ ကုဒြူသကော. နိဗ္ဗတ္တော ဩဒနော နာမာတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ သတ္တသု ဓညေသု. သာလီတီတိ ဧတ္ထ ဣတိသဒ္ဒေါ နာမပရိယာယော. သာလီ နာမာတိ အတ္ထော. ဧသေဝ နယော ‘‘ဝီဟီတီ’’တိအာဒီသုပိ.

ဧတ္ထာတိ တိဏဓညဇာတီသု. နီဝါရော သာလိယာ အနုလောမော၊ ဝရကစောရကော ဝရကဿ အနုလောမော. အမ္ဗိလပါယာသာဒီသူတိ ဧတ္ထ အာဒိသဒ္ဒေန ခီရဘတ္တာဒယော သင်္ဂဏှန္တိ. ဩဓီတိ အဝဓိ၊ မရိယာဒေါတိ အတ္ထော. သော ဟိ အဝဟီယတိ စဇီယတိ အသ္မာတိ ဩဓီတိ ဝုစ္စတိ.

ယောပိ ပါယာသော ဝါ ယာပိ အမ္ဗိလယာဂု ဝါ ဩဓိံ န ဒဿေတိ၊ သော ပဝါရဏံ န ဇနေတီတိ ယောဇနာ. ပယေန ခီရေန ကတတ္တာ ပါယာသော. ပါတဗ္ဗဿ၊ အသိတဗ္ဗဿ စာတိ ဒွိန္နံ ဗျုပ္ပတ္တိနိမိတ္တာနံ သမ္ဘဝတော ဝါ ပါယာသောတိ ဝုစ္စတိ. ဥဒ္ဓနတောတိ စုလ္လိတော. သာ ဟိ ဥပရိ ဓီယန္တိ ဌပိယန္တိ ထာလျာဒယော ဧတ္ထာတိ ဥဒ္ဓနန္တိ ဝုစ္စတိ. အာဝဇ္ဇိတွာတိ ပရိဏာမေတွာ. ဃနဘာဝန္တိ ကထိနဘာဝံ. ဧတ္ထာပိ ဝါကျေ ‘‘ယော သော’’တိ ပဒါနိ ယောဇေတဗ္ဗာနိ. ပုဗ္ဗေတိ အဗ္ဘုဏှကာလေ. နိမန္တနေတိ နိမန္တနဋ္ဌာနေ. ဘတ္တေ အာကိရိတွာ ဒေန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယာပနံ ဂစ္ဆတိ ဣမာယာတိ ယာဂု. ကိဉ္စာပိ တနုကာ ဟောတိ၊ တထာပီတိ ယောဇနာ. ဥဒကာဒီသူတိအာဒိသဒ္ဒေန ကိဉ္ဇိကခီရာဒယော သင်္ဂယှန္တိ. ယာဂုသင်္ဂဟမေဝ ဂစ္ဆတိ၊ ကသ္မာ? ဥဒကာဒီနံ ပက္ကုထိတတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော. တသ္မိံ ဝါတိ သဘတ္တေ၊ ပက္ကုထိတဥဒကာဒိကေ ဝါ. အညသ္မိံ ဝါတိ ပက္ကုထိတဥဒကာဒိတော အညသ္မိံ ဥဒကာဒိကေ ဝါ. ယတ္ထ ယသ္မိံ ဥဒကာဒိကေ ပက္ခိပန္တိ၊ တံ ပဝါရဏံ ဇနေတီတိ ယောဇနာ.

သုဒ္ဓရသကောတိ မစ္ဆမံသခဏ္ဍနှာရူဟိ အမိဿော သုဒ္ဓေါ မစ္ဆာဒိရသကော. ရသကယာဂူတိ ရသကဘူတာ ဒြဝဘူတာ ယာဂု. ဃနယာဂူတိ ကထိနယာဂု. ဧတ္ထာတိ ဃနယာဂုယံ. ပုပ္ဖိအတ္ထာယာတိ ပုပ္ဖံ ဖုလ္လံ ဣမဿ ခဇ္ဇကဿာတိ ပုပ္ဖီ၊ ပုပ္ဖိနော အတ္ထော ပယောဇနံ ပုပ္ဖိအတ္ထော၊ တဒတ္ထာယ ကတန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တေ တဏ္ဍုလေတိ တေ သေဒိတတဏ္ဍုလေ. အစုဏ္ဏတ္တာ နေဝ သတ္တုသင်္ချံ၊ အပက္ကတ္တာ န ဘတ္တသင်္ချံ ဂစ္ဆန္တိ. တေဟီတိ သေဒိတတဏ္ဍုလေဟိ. တေ တဏ္ဍုလေ ပစန္တိ၊ ကရောန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော.

‘‘ယဝေဟီ’’တိ ဗဟုဝစနေန သတ္တ ဓညာနိပိ ဂဟိတာနိ. ဧသ နယော သာလိဝီဟိယဝေဟီတိ ဧတ္ထာပိ. ထုသေတိ ဓညတစေ. ပလာပေတွာတိ ပဋိက္ကမာပေတွာ. တန္တိ စုဏ္ဏံ ဂစ္ဆတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ခရပါကဘဇ္ဇိတာနန္တိ ခရော ပါကော ခရပါကော၊ ခရပါကေန ဘဇ္ဇိတာ ခရပါကဘဇ္ဇိတာ၊ တေသံ. န ပဝါရေန္တိ အသတ္တုသင်္ဂဟတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော. ကုဏ္ဍကမ္ပီတိ ကဏမ္ပိ. ပဝါရေတိ သတ္တုသင်္ဂဟတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော. တေဟီတိ လာဇေဟိ. သုဒ္ဓခဇ္ဇကန္တိ ပိဋ္ဌေဟိ အမိဿိတံ သုဒ္ဓံ ဖလာဖလာဒိခဇ္ဇကံ. ယာဂုံ ပိဝန္တဿ ဒေန္တီတိ ယောဇနာ. တာနီတိ ဒွေ မစ္ဆမံသခဏ္ဍာနိ. န ပဝါရေတိ ဒွိန္နံ မစ္ဆမံသခဏ္ဍာနံ အခါဒိတတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော. တတောတိ ဒွေမစ္ဆမံသခဏ္ဍတော နီဟရိတွာ ဧကန္တိ သမ္ဗန္ဓော၊ တေသု ဝါ. သောတိ ခါဒကော ဘိက္ခု. အညန္တိ ဒွီဟိ မစ္ဆမံသခဏ္ဍေဟိ အညံ ပဝါရဏပဟောနကံ ဘောဇနံ.

အဝတ္ထုတာယာတိ ပဝါရဏာယ အဝတ္ထုဘာဝတော. တံ ဝိတ္ထာရေန္တော အာဟ ‘‘ယံ ဟီ’’တိ. ဟိသဒ္ဒေါ ဝိတ္ထာရဇောတကော. ယန္တိ မံသံ. ဣဒံ ပနာတိ ဣဒံ မံသံ ပန. ပဋိက္ခိတ္တမံသံ ကပ္ပိယဘာဝတော အပဋိက္ခိပိတဗ္ဗဋ္ဌာနေ ဌိတတ္တာ ပဋိက္ခိတ္တမ္ပိ မံသဘာဝံ န ဇဟာတိ. နနု ခါဒိတမံသံ ပန အကပ္ပိယဘာဝတော ပဋိက္ခိပိတဗ္ဗဋ္ဌာနေ ဌိတတ္တာ ခါဒိယမာနမ္ပိ မံသဘာဝံ ဇဟာတီတိ အာဟ ‘‘ယံ ပနာ’’တိအာဒိ. ကုလဒူသကကမ္မဉ္စ ဝေဇ္ဇကမ္မဉ္စ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာရောစနဉ္စ သာဒိတရူပိယဉ္စ ကုလ။ပေ။ ရူပိယာနိ၊ တာနိ အာဒီနိ ယေသံ ကုဟနာဒီနန္တိ ကုလ။ပေ။ ရူပိယာဒယော၊ တေဟိ. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသု ဝါရေသု.

ဧဝန္တိအာဒိ နိဂမနနိဒဿနံ. တန္တိ ဘောဇနံ. ယထာတိ ယေနာကာရေန. ယေန အဇ္ဈောဟဋံ ဟောတိ၊ သော ပဋိက္ခိပတိ ပဝါရေတီတိ ယောဇနာ. ကတ္ထစီတိ ကိသ္မိဉ္စိ ပတ္တာဒိကေ. တသ္မိံ စေ အန္တရေတိ တသ္မိံ ခဏေ စေ. အညတြာတိ အညသ္မိံ ဌာနေ. ပတ္တေ ဝိဇ္ဇမာနဘောဇနံ အနဇ္ဈောဟရိတုကာမော ဟောတိ ယထာ၊ ဧဝန္တိ ယောဇနာ. ဟီတိ သစ္စံ. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသု ပဒေသု. တတ္ထာတိ ကုရုန္ဒီယံ. အာနိသဒဿာတိ အာဂမ္မ နိသီဒတိ ဧတေနာတိ အာနိသဒေါ၊ တဿ ပစ္ဆိမန္တတောတိ သမ္ဗန္ဓော. ပဏှိအန္တတောတိ ပသတိ ဌိတကာလေ ဝါ ဂမနကာလေ ဝါ ဘူမိံ ဖုသတီတိ ပဏှီ၊ တဿ အန္တတော. ‘‘ဒါယကဿာ’’တိပဒံ ‘‘ပသာရိတဟတ္ထ’’န္တိ ပဒေန စ ‘‘အင်္ဂ’’န္တိ ပဒေန စ အဝယဝီသမ္ဗန္ဓော. ဟတ္ထပါသောတိ ဟတ္ထဿ ပါသော သမီပေါ ဟတ္ထပါသော၊ ဟတ္ထော ပသတိ ဖုသတိ အသ္မိံ ဌာနေတိ ဝါ ဟတ္ထပါသော၊ အဍ္ဎတေယျဟတ္ထော ပဒေသော. တသ္မိန္တိ ဟတ္ထပါသေ.

ဥပနာမေတီတိ သမီပံ နာမေတိ. အနန္တရနိသိန္နောပီတိ ဟတ္ထပါသံ အဝိဇဟိတွာ အနန္တရေ ဌာနေ နိသိန္နောပိ ဘိက္ခု ဝဒတီတိ ယောဇနာ. ဘတ္တပစ္ဆိန္တိ ဘတ္တေန ပက္ခိတ္တံ ပစ္ဆိံ. ဤသကန္တိ ဘာဝနပုံသကံ. ဥဒ္ဓရိတွာ ဝါ အပနာမေတွာ ဝါတိ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. ဒူရေတိ နဝါသနေ. ဣတောတိ ပတ္တတော. ဂတော ဒူတောတိ သမ္ဗန္ဓော.

ပရိဝေသနာယာတိ ပရိဝေသနတ္ထာယ၊ ဘတ္တဂ္ဂေ ဝါ. တတြာတိ အသ္မိံ ပရိဝေသနေ. တန္တိ ဘတ္တပစ္ဆိံ. ဖုဋ္ဌမတ္တာဝါတိ ဖုသိယမတ္တာဝ. ကဋစ္ဆုနာ ဥဒ္ဓဋဘတ္တေ ပန ပဝါရဏာ ဟောတီတိ ယောဇနာ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. တဿာတိ ပရိဝေသကဿ. အဘိဟဋေ ပဋိက္ခိတ္တတ္တာတိ အဘိဟဋဿ ဘတ္တဿ ပဋိက္ခိတ္တဘာဝတော.

‘‘ကာယေန ဝါစာယ ဝါ ပဋိက္ခိပန္တဿ ပဝါရဏာ ဟောတီ’’တိ သင်္ခေပေန ဝုတ္တမတ္ထံ ဝိတ္ထာရေန ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တတ္ထာ’’တိအာဒိ. တတ္ထာတိ တေသု ကာယဝါစာပဋိက္ခေပေသု. မစ္ဆိကဗီဇနိန္တိ မက္ခိကာနံ ဥတ္တာသနိံ ဗီဇနိံ. ခကာရဿ ဟိ ဆကာရံ ကတွာ ‘‘မစ္ဆိကာ’’တိ ဝုစ္စတိ ‘‘သစ္ဆိကတွာ’’တိအာဒီသု ဝိယ (အ. နိ. ၃.၁၀၃). ဧတ္ထ ဟိ ‘‘သက္ခိကတွာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ ခကာရဿ ဆကာရော ဟောတိ.

ဧကော ဝဒတီတိ သမ္ဗန္ဓော. အပနေတွာတိ ပတ္တတော အပနေတွာ. ဧတ္ထာတိ ဝစနေ. ကထန္တိ ကေနာကာရေန ဟောတီတိ ယောဇနာ. ဝဒန္တဿ နာမာတိ ဧတ္ထ နာမသဒ္ဒေါ ဂရဟတ္ထော ‘‘အတ္ထီ’’တိပဒေန ယောဇေတဗ္ဗော. အတ္ထိ နာမာတိ အတ္ထော. ဣတောပီတိ ပတ္တတောပိ. တတြာပီတိ တသ္မိံ ဝစနေပိ.

သမံသကန္တိ မံသေန သဟ ပဝတ္တံ. ရသန္တိ ဒြဝံ. တန္တိ ဝစနံ. ပဋိက္ခိပတော ဟောတိ. ကသ္မာ? မစ္ဆော စ ရသော စ မစ္ဆေန မိဿော ရသော စာတိ အတ္ထဿ သမ္ဘဝတော. ဣဒန္တိ ဝတ္ထုံ. မံသံ ဝိသုံ ကတွာတိ ‘‘မံသဿ ရသံ မံသရသ’’န္တိ မံသပဒတ္ထဿ ပဓာနဘာဝံ အကတွာ၊ ရသပဒတ္ထဿေဝ ပဓာနဘာဝံ ကတွာတိ အတ္ထော.

အာပုစ္ဆန္တန္တိ ‘‘မံသရသံ ဂဏှထာ’’တိ အာပုစ္ဆန္တံ. တန္တိ မံသံ. ကရမ္ဗကောတိ မိဿကာဓိဝစနမေတံ. ယဉှိ အညေန အညေန မိဿေတွာ ကရောန္တိ၊ သော ‘‘ကရမ္ဗကော’’တိ ဝုစ္စတိ. အယံ ပနေတ္ထ ဝစနတ္ထော – ကရောတိ သမူဟံ အဝယဝိန္တိ ကရော၊ ကရီယတိ ဝါ သမူဟေန အဝယဝိနာတိ ကရော၊ အဝယဝေါ၊ တံ ဝကတိ အာဒဒါတီတိ ကရမ္ဗကော၊ သမူဟော. ‘‘ကဒမ္ဗကော’’တိပိ ပါဌော၊ သောပိ ယုတ္တောယေဝ အနုမတတ္တာ ပဏ္ဍိတေဟိ. အဘိဓာနေပိ ဧဝမေဝ အတ္ထီ. အတ္ထော ပန အညထာ စိန္တေတဗ္ဗော. ဣမသ္မိံ ဝါ အတ္ထေ ရကာရဿ ဒကာရော ကာတဗ္ဗော. မံသေန မိဿော၊ လက္ခိတော ဝါ ကရမ္ဗကော မံသကရမ္ဗကော. န ပဝါရေတီတိ ယေသံ ကေသဉ္စိ မိဿကတ္တာ န ပဝါရေတိ. ပဝါရေတီတိ မံသေန မိဿိတတ္တာ ပဝါရေတိ.

ယော ပန ပဋိက္ခိပတိ၊ သော ပဝါရိတောဝ ဟောတီတိ ယောဇနာ. နိမန္တနေတိ နိမန္တနဋ္ဌာနေ. ဟီတိ သစ္စံ. တတ္ထာတိ ကုရုန္ဒိယံ. ယေနာတိ ယေန ဘတ္တေန. ဧတ္ထာတိ ‘‘ယာဂုံ ဂဏှထာ’’တိအာဒိဝစနေ. အဓိပ္ပါယောတိ အဋ္ဌကထာစရိယာနံ အဓိပ္ပါယော. ဧတ္ထာတိ ‘‘ယာဂုမိဿကံ ဂဏှထာ’’တိအာဒိဝစနေ. ဒုဒ္ဒသန္တိ ဒုက္ကရံ ဒဿနံ. ဣဒဉ္စာတိ ‘‘မိဿကံ ဂဏှထာ’’တိဝစနဉ္စ. န သမာနေတဗ္ဗန္တိ သမံ န အာနေတဗ္ဗံ၊ သမာနံ ဝါ န ကာတဗ္ဗံ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ဣဒံ ပနာတိ မိဿကံ ပန. ဧတ္ထာတိ မိဿကေ. ဝိသုံ ကတွာတိ ရသခီရသပ္ပီနိ အာဝေဏိံ ကတွာ. တန္တိ ရသာဒိံ.

ကဒ္ဒီယတိ မဒ္ဒီယတီတိ ကဒ္ဒမော. ဥန္ဒတိ ပသဝတိ ဝဍ္ဎတီတိ ဥဒကံ. ဥန္ဒတိ ဝါ က္လေဒနံ ကရောတီတိ ဥဒကံ၊ နိလီနေ သတ္တေ ဂုပတိ ရက္ခတီတိ ဂုမ္ဗော၊ ဂုဟတိ သံဝရတီတိ ဝါ ဂုမ္ဗော. အနုပရိယာယန္တေနာတိ အနုက္ကမေန ပရိဝတ္တိတွာ အာယန္တေန. တန္တိ နာဝံ ဝါ သေတုံ ဝါ. မဇ္ဈနှိကန္တိ အဟဿ မဇ္ဈံ မဇ္ဈနှံ၊ အဟသဒ္ဒဿ နှာဒေသော၊ မဇ္ဈနှံ ဧဝ မဇ္ဈနှိကံ. ပေါတ္ထကေသု ပန မဇ္ဈန္တိကန္တိ ပါဌော အတ္ထိ၊ သော အပါဌောယေဝ. ယော ဌိတော ပဝါရေတိ၊ တေန ဌိတေနေဝ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. အာနိသဒန္တိ ပီဌေ ဖုဋ္ဌအာနိသဒမံသံ. အစာလေတွာတိ အစာဝေတွာ. အယမေဝ ဝါ ပါဌော. ဥပရိ စ ပဿေသု စ အမောစေတွာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အဒိန္နာဒါနေ ဝိယ ဌာနာစာဝနံ န ဝေဒိတဗ္ဗံ. သံသရိတုန္တိ သံသဗ္ဗိတုံ. နန္တိ ဘိက္ခုံ.

အတိရေကံ ရိစတိ ဂစ္ဆတီတိ အတိရိတ္တံ၊ န အတိရိတ္တံ အနတိရိတ္တန္တိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘န အတိရိတ္တ’’န္တိ. ‘‘အဓိက’’န္တိဣမိနာ အတိရိတ္တသဒ္ဒဿ အတိသုညတ္ထံ နိဝတ္တေတိ. အဓိ ဟုတွာ ဧတိ ပဝတ္တတီတိ အဓိကံ. တံ ပနာတိ အနတိရိတ္တံ ပန ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ ‘‘အကပ္ပိယကတ’’န္တိအာဒိဝစနေ. ဝိတ္ထာရော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. တတ္ထာတိ အတိရိတ္တံ ကာတဗ္ဗေသု ဝတ္ထူသု. ယံ ဖလံ ဝါ ယံ ကန္ဒမူလာဒိ ဝါ အကတန္တိ ယောဇနာ. အကပ္ပိယဘောဇနံ ဝါတိ ကုလဒူသကကမ္မာဒီဟိ နိဗ္ဗတ္တံ အကပ္ပိယဘောဇနံ ဝါ အတ္ထီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယောတိ ဝိနယဓရော ဘိက္ခု. တေန ကတန္တိ ယောဇနာ. ‘‘ဘုတ္တာဝိနာ ပဝါရိတေန အာသနာ ဝုဋ္ဌိတေန ကတ’’န္တိဝစနတော ဘုတ္တာဝိနာ အပဝါရိတေန အာသနာ ဝုဋ္ဌိတေန ကတ္တဗ္ဗန္တိ သိဒ္ဓံ. တသ္မာ ပါတော အဒ္ဓါနံ ဂစ္ဆန္တေသု ဒွီသု ဧကော ပဝါရိတော၊ တဿ ဣတရော ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ လဒ္ဓံ ဘိက္ခံ အတ္တနာ အဘုတွာပိ ‘‘အလမေတံ သဗ္ဗ’’န္တိ ကာတုံ လဘတိ ဧဝ. ယန္တိ ခါဒနီယဘောဇနီယံ. ‘‘တဒုဘယမ္ပီ’’တိဣမိနာ အတိရိတ္တဉ္စ အတိရိတ္တဉ္စ အတိရိတ္တံ၊ န အတိရိတ္တံ အနတိရိတ္တန္တိ အတ္ထံ ဒဿေတိ.

တဿေဝါတိ အနတိရိတ္တဿေဝ. ဧတ္ထာတိ အနတိရိတ္တေ၊ ‘‘ကပ္ပိယကတ’’န္တိ အာဒီသု သတ္တသု ဝိနယကမ္မာကာရေသု ဝါ. အနန္တရေတိ ဝိနယဓရဿ အနန္တရေ အာသနေ. ပတ္တတော နီဟရိတွာတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထေဝါတိ ဘုဉ္ဇနဋ္ဌာနေယေဝ. တဿာတိ နိသိန္နဿ. တေနာတိ ဘတ္တံ အာနေန္တေန ဘိက္ခုနာ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ‘‘နိသိန္နေန ဘိက္ခုနာ’’တိ ကာရိတကမ္မံ အာနေတဗ္ဗံ. ကသ္မာ ‘‘ဟတ္ထံ ဓောဝိတွာ’’တိ ဝုတ္တန္တိ ပုစ္ဆန္တော အာဟ ‘‘ကသ္မာ’’တိ. ဟီတိ ကာရဏံ. ယသ္မာ အကပ္ပိယံ ဟောတိ၊ တသ္မာ ဟတ္ထံ ဓောဝိတွာတိ မယာ ဝုတ္တန္တိ အဓိပ္ပါယော. တဿာတိ ဘတ္တံ အာနေန္တဿ. ယေနာတိ ဝိနယဓရေန. ပုန ယေနာတိ ဧဝမေဝ. ယဉ္စာတိ ခါဒနီယဘောဇနီယဉ္စ. ယေန ဝိနယဓရေန ပဌမံ အကတံ၊ တေနေဝ ကတ္တဗ္ဗံ. ယဉ္စ ခါဒနီယဘောဇနီယံ ပဌမံ အကတံ၊ တညေဝ ကတ္တဗ္ဗန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တတ္ထာတိ ပဌမဘာဇနေ. ဟီတိ သစ္စံ. ပဌမဘာဇနံ သုဒ္ဓံ ဓောဝိတွာ ကတမ္ပိ နိဒ္ဒေါသမေဝ. တေန ဘိက္ခုနာတိ ပဝါရိတေန ဘိက္ခုနာ.

ကုဏ္ဍေပီတိ ဥက္ခလိယမ္ပိ. သာ ဟိ ကုဍတိ ဩဒနာဒိံ ဒါဟံ ကရောတီတိ ကုဏ္ဍောတိ ဝုစ္စတိ. တန္တိ အတိရိတ္တကတံ ခါဒနီယဘောဇနီယံ. ယေန ပနာတိ ဝိနယဓရေန ပန. ဘိက္ခုံ နိသီဒါပေန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. မင်္ဂလနိမန္တနေတိ မင်္ဂလတ္ထာယ နိမန္တနဋ္ဌာနေ. တတ္ထာတိ မင်္ဂလနိမန္တနေ. ကရောန္တေနာတိ ကရောန္တေန ဝိနယဓရေန.

ဂိလာနေန ဘုဉ္ဇိတာဝသေသမေဝ န ကေဝလံ ဂိလာနာတိရိတ္တံ နာမ၊ ဂိလာနံ ပန ဥဒ္ဒိဿ အာဘတံ ဂိလာနာတိရိတ္တမေဝ နာမာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘န ကေဝလ’’န္တိအာဒိ. ယံကိဉ္စိ ဂိလာနန္တိ ဥပသမ္ပန္နံ ဝါ အနုပသမ္ပန္နံ ဝါ ယံကိဉ္စိ ဂိလာနံ. ယံ ဒုက္ကဋံ ဝုတ္တံ၊ တံ အသံသဋ္ဌဝသေန ဝုတ္တန္တိ ယောဇနာ. အနာဟာရတ္ထာယာတိ ပိပါသစ္ဆေဒနအာဗာဓဝူပသမတ္ထာယ.

၂၄၁. သတိ ပစ္စယေတိ ဧတ္ထ ပစ္စယဿ သရူပံ ဒဿေတုံ ‘‘ပိပါသာယ သတီ’’တိ စ ‘‘အာဗာဓေ သတီ’’တိ စ ဝုတ္တံ. တေန တေနာတိ သတ္တာဟကာလိကေန စ ယာဝဇီဝိကေန စ. တဿာတိ အာဗာဓဿ. ဣဒံ ပဒံ ‘‘ဥပသမနတ္ထ’’န္တိ ဧတ္ထ သမုဓာတုယာ သမ္ဗန္ဓေ သမ္ဗန္ဓော၊ ယုပစ္စယေန သမ္ဗန္ဓေ ကမ္မန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗန္တိ. ပဉ္စမံ.