၄. ကာဏမာတာသိက္ခာပဒံ

၂၃၀. စတုတ္ထေ ‘‘နကုလမာတာတိ’’အာဒီသု (အ. နိ. ၁.၂၆၆၊ အ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁.၂၆၆) နကုလဿ ဘဂဝတော မာတာ နကုလမာတာတိ စ နကုလဉ္စ ဘဂဝတော တံ မာတာ စာတိ နကုလမာတာတိ စ အတ္ထော သမ္ဘဝတိ၊ ‘‘ဥတ္တရမာတာတိ’’အာဒီသု ဥတ္တရာယ မာတာ ဥတ္တရမာတာတိ အတ္ထောယေဝ သမ္ဘဝတိ. တေသု ‘‘ဥတ္တရမာတာ’’တိပဒဿေဝ ‘‘ကာဏမာတာ’’တိပဒဿ ကာဏာယ မာတာ ကာဏမာတာတိ အတ္ထောယေဝ သမ္ဘဝတီတိ အာဟ ‘‘ကာဏာယ မာတာ’’တိ. တဿာ ဓီတုယာ ‘‘ကာဏာ’’တိနာမေန ဝိဿုတဘာဝံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သာ ကိရာ’’တိအာဒိ. သာတိ ဒါရိကာ ဝိဿုတာ အဟောသီတိ သမ္ဗန္ဓော. အဿာတိ မဟာဥပါသိကာယ. ယေ ယေတိ ပုရိသာ. ‘‘ရာဂေန ကာဏာ ဟောန္တီ’’တိဣမိနာ ကဏန္တိ နိမိလန္တိ ရာဂေန ပုရိသာ ဧတာယာတိ ကာဏာတိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. တဿာတိ ကာဏာယ. အာဂတန္တိ ဧတ္ထ ဘာဝတ္ထေ တောတိ အာဟ ‘‘အာဂမန’’န္တိ. အဓိပ္ပါယောတိ ‘‘ကိသ္မိံ ဝိယာ’’တိပဒဿ၊ ကာဏမာတာယ ဝါ အဓိပ္ပါယော. ရိတ္တာတိ တုစ္ဆာ၊ သုညာတိ အတ္ထော. ‘‘အသ္မိံ ဂမနေ’’တိဣမိနာ ဗာဟိရတ္ထသမာသံ ဒဿေတိ. ‘‘အရိယသာဝိကာ’’တိအာဒိနာ အရိယာနံ ဘိက္ခူဟိ အပဋိဝိဘတ္တဘောဂံ ဒဿေတိ. န ကေဝလံ ကိဉ္စိ ပရိက္ခယံ အဂမာသိ၊ အထ ခေါ သဗ္ဗန္တိ အာဟ ‘‘သဗ္ဗံ ပရိက္ခယံ အဂမာသီ’’တိ. ကာဏာပီတိ ပိသဒ္ဒေါ န ကေဝလံ မာတာယေဝ မဂ္ဂဖလဘာဂိနီ အဟောသိ၊ အထ ခေါ ကာဏာပိ သောတာပန္နာ အဟောသီတိ ဒဿေတိ. သောပိ ပုရိသောတိ ကာဏာယ ပတိဘူတော သောပိ ပုရိသော. ပကတိဋ္ဌာနေယေဝါတိ ဇေဋ္ဌကပဇာပတိဋ္ဌာနေယေဝ.

၂၃၁. ဣမသ္မိံ ပန ဝတ္ထုသ္မိန္တိ ဣမသ္မိံ ပူဝဝတ္ထုသ္မိံ. ဧတန္တိ ပါထေယျဝတ္ထုံ. အရိယသာဝကတ္တာတိ အရိယဘူတဿ သာဝကဿ ဘာဝတော၊ အရိယဿ ဝါ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သာဝကဘာဝတော.

၂၃၃. ပဟေဏကပဏ္ဏာကာရသဒ္ဒါနံ အညမညဝေဝစနတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ပဟေဏကတ္ထာယာတိ ပဏ္ဏာကာရတ္ထာယာ’’တိ. ဣဓာတိ ‘‘ပူဝေဟိ ဝါ’’တိပဒေ၊ သိက္ခာပဒေ ဝါ. ဗဒ္ဓသတ္တူတိ မဓုသက္ခရာဒီဟိ မိဿေတွာ ဗဒ္ဓသတ္တု. ထူပီကတန္တိ ထူပီကတံ ကတွာ.

‘‘ဒွတ္တိပတ္တပူရေ’’တိပဒဿ ဝိသေသနုတ္တရဘာဝံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ပူရေ ပတ္တေ’’တိ. ဒွေ ဝါ တယော ဝါ ပတ္တာတိ ဒွတ္တိပတ္တာ၊ ဝါသဒ္ဒတ္ထေ သင်္ချောဘယဗာဟိရတ္ထသမာသော၊ တိသဒ္ဒပရတ္တာ ဒွိဿ စ အကာရော ဟောတိ၊ ဒွတ္တိပတ္တာ စ တေ ပူရာ စာတိ ဒွတ္တိပတ္တပူရာ၊ တေ ဒွတ္တိပတ္တပူရေ ဂဟေတွာတိ ယောဇနာ. ‘‘အာစိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တဝစနဿ အာစိက္ခနာကာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အတြ မယာ’’တိအာဒိ. တေနာပီတိ ဒုတိယေနာပိ. ပဌမဘိက္ခု ဧကံ ဂဟေတွာ ဒုတိယဘိက္ခုဿ အာရောစနဉ္စ ဒုတိယဘိက္ခု ဧကံ ဂဟေတွာ တတိယဘိက္ခုဿ အာရောစနဉ္စ အတိဒိသန္တော အာဟ ‘‘ယေနာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ယေနာတိ ပဌမဘိက္ခုနာ. ပဋိက္ကမန္တိ ဘုဉ္ဇီတွာ ဧတ္ထာတိ ပဋိက္ကမနန္တိ ဝုတ္တေ အသနသာလာဝ ဂဟေတဗ္ဗာတိ အာဟ ‘‘အသနသာလ’’န္တိ. ယတ္ထာတိ ယဿံ အသနသာလာယံ. မုခေါလောကနံ န ဝဋ္ဋတီတိ အာဟ ‘‘အတ္တနော’’တိအာဒိ. အညတ္ထာတိ ပဋိက္ကမနတော အညတ္ထ. အဿာတိ ဘိက္ခုဿ.

‘‘သံဝိဘဇိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တဝစနဿ သံဝိဘဇနာကာရံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘သစေ တယော’’တိအာဒိ. ယထာမိတ္တန္တိ ယဿ ယဿ မိတ္တဿ. အကာမာတိ န ကာမေန. ကာရဏတ္ထေ စေတံ နိဿက္ကဝစနံ.

၂၃၅. အန္တရာမဂ္ဂေတိ မဂ္ဂဿ အန္တရော အန္တရာမဂ္ဂေါ၊ သုခုစ္စာရဏတ္ထံ မဇ္ဈေ ဒီဃော၊ တသ္မိံ. ဗဟုမ္ပိ ဒေန္တာနံ ဧတေသံ ဉာတကပဝါရိတာနံ ဗဟုမ္ပိ ပဋိဂ္ဂဏှန္တဿာတိ ယောဇနာ. အဋ္ဌကထာသု ပန ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အဋ္ဌကထာနံ ဝစနံ ပါဠိယာ န သမေတီတိ. စတုတ္ထံ.