၃. ပရမ္ပရဘောဇနသိက္ခာပဒံ

၂၂၁. တတိယေ ‘‘န ခေါ။ပေ။ ကရောန္တီ’’တိပါဌဿ အတ္ထသမ္ဗန္ဓံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ယေန နိယာမေနာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ‘‘ယေန နိယာမေနာ’’တိဣမိနာ ‘‘ယထယိမေ မနုဿာ’’တိ ဧတ္ထ ယထာသဒ္ဒဿ ယံသဒ္ဒတ္ထဘာဝံ ဒဿေတိ. တေနာတိ တေန နိယာမေန. ဣမိနာ ယထာသဒ္ဒဿ နိယမနိဒ္ဒိဋ္ဌဘာဝံ ဒဿေတိ. ‘‘ဉာယတီ’’တိဣမိနာ ကိရိယာပါဌသေသံ ဒဿေတိ. ‘‘သာသနံ ဝါ ဒါနံ ဝါ’’တိပဒေဟိ ဣဒံသဒ္ဒဿ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ဗုဒ္ဓပ္ပမုခေ သံဃေတိ သမ္ပဒါနတ္ထေ စေတာနိ ဘုမ္မဝစနာနိ၊ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ သံဃဿ ဒါနံ ဝါတိ အတ္ထော. ‘‘ပရိတ္တ’’န္တိဣမိနာ ဩရကသဒ္ဒဿ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘လာမက’’န္တိဣမိနာ ပရိတ္တသဒ္ဒဿ ပရိဝါရတ္ထံ နိဝတ္တေတိ. ကိရော ဧဝ ပတိဘာဝေ နိယုတ္တော ကိရပတိကောတိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကိရပတိကောတိ ဧတ္ထာ’’တိ အာဒိ. သောတိ ကိရပတိကော. ကမ္မံ ကာရေတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဥပစာရဝသေနာတိ ဝေါဟာရဝသေန၊ ဥပလက္ခဏဝသေန၊ ပဓာနဝသေန ဝါတိ အတ္ထော. န ကေဝလံ ဗဒရာယေဝ၊ အညေပိ ပန ဗဟူ ခါဒနီယဘောဇနီယာ ပဋိယတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော. ဗဒရေန မိဿော ဗဒရမိဿော၊ ဗဒရသာဠဝေါတိ အာဟ ‘‘ဗဒရသာဠဝေနာ’’တိ. ဗဒရစုဏ္ဏေန မိဿော မဓုသက္ခရာဒိ ‘‘ဗဒရသာဠဝေါ’’တိ ဝုစ္စတိ.

၂၂၂. ဥဒ္ဓံ သူရော ဥဂ္ဂတော အသ္မိံ ကာလေတိ ဥဿူရောတိ ဝုတ္တေ အတိဒိဝါကာလောတိ အာဟ ‘‘အတိဒိဝါ’’တိ.

၂၂၆. အယံ ဘတ္တဝိကပ္ပနာ နာမ ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ. ပဉ္စသု သဟဓမ္မိကေသူတိ နိဒ္ဓါရဏသမုဒါယော၊ ဣတ္ထန္နာမဿာတိ သမ္ဗန္ဓော. ယဒိ ပန သမ္မုခါပိ ဝိကပ္ပိတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ တဒါ အတ္တနာ သဟ ဌိတဿ ဘဂဝတော ကသ္မာ န ဝိကပ္ပေတီတိ အာဟ ‘‘သာ စာယ’’န္တိအာဒိ. သာ အယံ ဝိကပ္ပနာ သင်္ဂဟိတာတိ သမ္ဗန္ဓော. ကသ္မာ ဘဂဝတော ဝိကပ္ပေတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ အာဟ ‘‘ဘဂဝတိ ဟီ’’တိအာဒိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. သံဃေန ကတန္တိ သမ္ဗန္ဓော.

၂၂၉. ‘‘ဒွေ တယော နိမန္တနေ’’တိပဒါနိ လိင်္ဂဝိပလ္လာသာနီတိ အာဟ ‘‘ဒွေ တီဏိ နိမန္တနာနီ’’တိ. နိမန္တိတဗ္ဗော ဧတေဟီတိ နိမန္တနာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဒွေ တီဏိ ကုလာနိ အာကိရန္တီတိ ယောဇနာ. သူပဗျဉ္ဇနန္တိ သူပေါ စ ဗျဉ္ဇနဉ္စ သူပဗျဉ္ဇနံ. အနာပတ္တိ ဧကတော မိဿိတတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော. မူလနိမန္တနန္တိ ပဌမနိမန္တနံ ဘောဇနံ. အန္တောတိ ဟေဋ္ဌာ. ဧကမ္ပိ ကဗဠန္တိ ဧကမ္ပိ အာလောပံ. ယထာ တထာ ဝါတိ ယေန ဝါ တေန ဝါ အာကာရေန. တတ္ထာတိ တသ္မိံ ဘောဇနေ. ရသံ ဝါတိ ခီရတော အညံ ရသံ ဝါ. ယေန ခီရရသေန အဇ္ဈောတ္ထတံ ဘတ္တံ ဧကရသံ ဟောတိ၊ တံ ခီရံ ဝါ တံ ရသံ ဝါ အာကိရန္တီတိ ယောဇနာ. ယံသဒ္ဒေါ ဟိ ဥတ္တရဝါကျေ ဌိတော ပုဗ္ဗဝါကျေ တံသဒ္ဒံ အဝဂမယတိ. ခီရေန သံသဋ္ဌံ ဘတ္တံ ခီရဘတ္တံ. ဧဝံ ရသဘတ္တံ. အညေပီတိ ခီရဘတ္တရသဘတ္တဒါယကတော အညေပိ. အနာပတ္တိ ဘတ္တေန အမိဿိတတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော. ‘‘ဘုဉ္ဇန္တေနာ’’တိပဒံ ‘‘ဘုဉ္ဇိတု’’န္တိပဒေ ဘာဝကတ္တာ. သပ္ပိပါယာသေပီတိ သပ္ပိနာ စ ပါယာသေန စ ကတေ ဘတ္တေပိ.

တဿာတိ မဟာဥပါသကဿ. အာပတ္တီတိ စ ဝဋ္ဋတီတိ စ ဒွိန္နံ အဋ္ဌကထာဝါဒါနံ ယုတ္တဘာဝံ မဟာပစ္စရိဝါဒေန ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘မဟာပစ္စရိယ’’န္တိအာဒိ. ဒွေ အဋ္ဌကထာဝါဒါ ဟိ သန္ဓာယဘာသိတမတ္တမေဝ ဝိသေသာ၊ အတ္ထတော ပန ဧကာ. မဟာပစ္စရိယံ ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧကောဝါတိ ကုမ္ဘိယာ ဧကောဝ. ပရမ္ပရဘောဇနန္တိ ပရဿ ပရဿ ဘောဇနံ. နိမန္တိတမှာတိ အဟံ နိမန္တိတော အမှိ နနူတိ အတ္ထော. အာပုစ္ဆိတွာပီတိ မဟာဥပါသကံ အာပုစ္ဆိတွာပိ.

သောတိ အနုမောဒကော ဘိက္ခု. တန္တိ ဘိက္ခုံ. အညောတိ အညတရော. ကိန္တိ ကသ္မာ. နိမန္တိတတ္တာတိ နိမန္တိတဘာဝတော.

သကလေန ဂါမေန နိမန္တိတောပိ ဧကတော ဟုတွာဝ နိမန္တိတဿ ကပ္ပတိ၊ န ဝိသုံ ဝိသုန္တိ အာဟ ‘‘ဧကတော ဟုတွာ’’တိ. ပူဂေပီတိ သမာဒပေတွာ ပုညံ ကရောန္တာနံ သမူဟေပိ. ‘‘နိမန္တိယမာနော’’တိပဒဿ နိမန္တနာကာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဘတ္တံ ဂဏှာ’’တိ. ယဒဂ္ဂေနာတိ ယံ အဂ္ဂေန ယေန ကောဋ္ဌာသေနာတိ အတ္ထော. ဒွီသု ထေရဝါဒေသု မဟာသုမတ္ထေရဝါဒေါဝ ယုတ္တောတိ သော ပစ္ဆာ ဝုတ္တောတိ. တတိယံ.