၁. အာဝသထပိဏ္ဍသိက္ခာပဒ-အတ္ထယောဇနာ

၂၀၃. ဘောဇနဝဂ္ဂဿ ပဌမေ အာဝသထေ ပညတ္တော ပိဏ္ဍော အာဝသထပိဏ္ဍောတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သမန္တာ’’တိအာဒိ. ပရိက္ခိတ္တန္တိ ပရိဝုတံ အာဝသထန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အဒ္ဓံ ပထံ ဂစ္ဆန္တီတိ အဒ္ဓိကာ. ဂိလာယန္တိ ရုဇန္တီတိ ဂိလာနာ. ဂဗ္ဘော ကုစ္ဆိဋ္ဌသတ္တော ဧတာသန္တိ ဂဗ္ဘိနိယော. မလံ ပဗ္ဗာဇေန္တီတိ ပဗ္ဗဇိတာ၊ တေသံ ယထာနုရူပန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ပညတ္တာနိ မဉ္စပီဌာနိ ဧတ္ထာတိ ပညတ္တမဉ္စပီဌော၊ တံ. အနေကဂဗ္ဘပရိစ္ဆေဒံ အနေကပမုခပရိစ္ဆေဒံ အာဝသထံ ကတွာတိ ယောဇနာ. တတ္ထာတိ အာဝသထေ. တေသံ တေသန္တိ အဒ္ဓိကာဒီနံ. ဟိယျောသဒ္ဒဿ အတီတာနန္တရာဟဿ စ အနာဂတာနန္တရာဟဿ စ ဝါစကတ္တာ ဣဓ အနာဂတာနန္တရာဟဝါစကောတိ အာဟ ‘‘သွေပီ’’တိ. ကုဟိံ ဂတာ ဣတိ ဝုတ္တေတိ ယောဇနာ. ‘‘ကုက္ကုစ္စာယန္တော’’တိပဒဿ နာမဓာတုံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကုက္ကုစ္စံ ကရောန္တော’’တိ.

၂၀၆. ‘‘အဒ္ဓယောဇနံ ဝါ ယောဇနံ ဝါ’’တိဣမိနာ ‘‘ပက္ကမိတု’’န္တိပဒဿ ကမ္မံ ဒဿေတိ. ‘‘ဂန္တု’’န္တိဣမိနာ ကမုသဒ္ဒဿ ပဒဝိက္ခေပတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘အနောဒိဿာ’’တိပဒဿ တွာပစ္စယန္တဘာဝံ ဒဿေတုံ ‘‘အနုဒ္ဒိသိတွာ’’တိ ဝုတ္တံ. ပါသံ ဍေတီတိ ပါသဏ္ဍော၊ သတ္တာနံ စိတ္တေသု ဒိဋ္ဌိပါသံ ခိပတီတိ အတ္ထော. အထ ဝါ တဏှာပါသံ၊ ဒိဋ္ဌိပါသဉ္စ ဍေတိ ဥဍ္ဍေတီတိ ပါသဏ္ဍော၊ တံ ပါသဏ္ဍံ. ယာဝတတ္ထော ပညတ္တော ဟောတီတိ ယာဝတာ အတ္ထော ဟောတိ၊ တာဝတာ ပညတ္တော ဟောတီတိ ယောဇနာ. ‘‘ယာဝဒတ္ထော’’တိပိ ပါဌော၊ အယမေဝတ္ထော. ဒကာရော ပဒသန္ဓိကရော. သကိံ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗန္တိ ဧကဒိဝသံ သကိံ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗန္တိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘ဧကဒိဝသံ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ.

ဧတ္ထာတိ ဣမသ္မိံ သိက္ခာပဒေ. ဧကကုလေန ဝါ ပညတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဘုဉ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတိ ဧကတော ဟုတွာ ပညတ္တတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော. နာနာကုလေဟိ ပညတ္တံ ပိဏ္ဍန္တိ ယောဇနာ. ဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ နာနာကုလာနိ ဧကတော အဟုတွာ ဝိသုံ ဝိသုံ ပညတ္တတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော. ယောပိ ပိဏ္ဍော ဆိဇ္ဇတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဥပစ္ဆိန္ဒိတွာတိ အသဒ္ဓိယာဒိပါပစိတ္တတ္တာ ဥပစ္ဆိန္ဒိတွာ.

၂၀၈. အနုဝသိတွာတိ ပုနပ္ပုနံ ဝသိတွာ. အန္တရာမဂ္ဂေ ဂစ္ဆန္တတ္တာ ‘‘ဂစ္ဆန္တော ဘုဉ္ဇတီ’’တိ ဣဒံ တာဝ ယုတ္တံ ဟောတု၊ ဂတဋ္ဌာနေ ပန ဂမိတတ္တာ ကထံ? ပစ္စုပ္ပန္နသမီပေါပိ အတီတော တေန သင်္ဂဟိတတ္တာ ယုတ္တံ. ‘‘ကုတော နု တွံ ဘိက္ခု အာဂစ္ဆသီ’’တိအာဒီသု (သံ. နိ. ၁.၁၃၀) ဝိယ. တံသမီပေါပိ ဟိ တာဒိသော. နာနာဋ္ဌာနေသု နာနာကုလာနံ သန္တကေ ပကတိယာ အနာပတ္တိဘာဝတော နာနာဋ္ဌာနေသု ဧကကုလဿေဝ သန္တကံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘အနာပတ္တီ’’တိ. အာရဒ္ဓဿ ဝိစ္ဆေဒတ္တာ ‘‘ပုန ဧကဒိဝသံ ဘုဉ္ဇိတုံ လဘတီ’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘ဩဒိဿာ’’တိ သာမညတော ဝုတ္တေပိ ဘိက္ခူယေဝ ဂဟေတဗ္ဗာတိ အာဟ ‘‘ဘိက္ခူနံယေဝါ’’တိ. ပဌမံ.