၁. ဩဝါဒသိက္ခာပဒ-အတ္ထယောဇနာ

၁၄၄. ဘိက္ခုနိဝဂ္ဂဿ ပဌမေ တေသန္တိ ထေရာနံ. မဟာကုလေဟိ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိတာတိ ယောဇနာ. ကုလဓီတရော ဝိဇ္ဇမာနဂုဏံ ကထယန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ဉာတိမနုဿာန’’န္တိပဒံ ‘‘ကထယန္တီ’’တိပဒေ သမ္ပဒါနံ. ကုတောတိ ကဿ ထေရဿ သန္တိကာတိ အတ္ထော. တေသန္တိ ထေရာနံ ဂုဏန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ကထေတု’’န္တိပဒမပေက္ခိတွာ ‘‘ဝိဇ္ဇမာနဂုဏေ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ အဝတွာ ‘‘ဝဋ္ဋန္တီ’’တိပဒမပေက္ခိယ ‘‘ဝိဇ္ဇမာနဂုဏာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. တတောတိ ကထနကာရဏာ အဘိဟရိံသူတိ သမ္ဗန္ဓော. တေနာတိ အဘိဟရဏဟေတုနာ.

တေသန္တိ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ. တာသူတိ ဘိက္ခုနီသု. ‘‘ဘိက္ခုနိယော’’တိပဒံ ‘‘ဥပသင်္ကမိတွာ’’တိပဒေ ကမ္မံ. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခုနီသု ဥပသင်္ကမနံ လာဘတဏှာယ ဟောတိ၊ ဘိက္ခုနီနံ ဆဗ္ဗဂ္ဂီသု ဥပသင်္ကမနံ စလစိတ္တတာယ ဟောတီတိ အညမညူပသင်္ကမန္တာနံ ဝိသေသော. တိရစ္ဆာနဘူတာ ကထာ တိရစ္ဆာနကထာ နိရတ္ထကကထာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တိရစ္ဆာနကထန္တီ’’တိ. သဂ္ဂမဂ္ဂဂမနေပီတိ ပိသဒ္ဒေါ မောက္ခဂမနေ ပန ကာ နာမ ကထာတိ ဒဿေတိ. ရာဇာနော အာရဗ္ဘ ပဝတ္တာ ကထာ ရာဇကထာ. အာဒိသဒ္ဒေန စောရကထာဒယော သင်္ဂဏှာတိ.

၁၄၇. တေ ဘိက္ခူတိ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘဝေယျုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အဒိဋ္ဌံ သစ္စံ ယေဟီတိ အဒိဋ္ဌသစ္စာ၊ တေသံ ဘာဝေါ အဒိဋ္ဌသစ္စတ္တံ၊ တသ္မာ အဒိဋ္ဌသစ္စတ္တာ ဗန္ဓိတွာတိ ယောဇနာ. နေသန္တိ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ. အညေနေဝ ဥပါယေနာတိ အလဒ္ဓသမ္မုတိတော အညေနေဝ လဒ္ဓသမ္မုတိသင်္ခါတေန ကာရဏေန ကတ္တုကာမောတိ သမ္ဗန္ဓော. ပရတောတိ ပရသ္မိံ ပစ္ဆာ၊ ဥပရီတိ အတ္ထော. ကရောန္တော ဝါတိ ပရိဗာဟိရေ ကရောန္တော ဧဝ ဟုတွာ အာဟာတိ ယောဇနာ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ယသ္မာ န ဘူတပုဗ္ဗာနိ၊ ဣတိ တသ္မာ ပရိဗာဟိရံ ကရောန္တော ဝါတိ အတ္ထော.

တတ္ထာတိ ‘‘အနုဇာနာမီ’’တိအာဒိဝစနေ. သီလဝါတိ ဧတ္ထ ဝန္တုသဒ္ဒေါ ပသံသတ္ထေ စ အတိသယတ္ထေ စ နိစ္စယောဂတ္ထေ စ ဟောတိ. တဿာတိ လဒ္ဓသမ္မုတိကဿ. တန္တိ သီလံ. ပါတိမောက္ခသံဝရသဒ္ဒါနံ ကမ္မဓာရယဘာဝံ၊ တေဟိ စ သံဝုတသဒ္ဒဿ တပ္ပုရိသဘာဝံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ပါတိမောက္ခောဝါ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ဧဝသဒ္ဒေန ကမ္မဓာရယဘာဝံ၊ ဧနသဒ္ဒေန စ တပ္ပုရိသဘာဝံ ဒဿေတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ဝတ္တတီတိ အတ္တဘာဝံ ပဝတ္တေတိ. ကာရိတပစ္စယော ဟိ အဒဿနံ ဂတော. ဣမိနာ ဣရိယာပထဝိဟာရ ဒိဗ္ဗဝိဟာရ ဗြဟ္မဝိဟာရ အရိယဝိဟာရေသု စတူသု ဝိဟာရေသု အတ္တဘာဝဝတ္တနံ ဣရိယာပထဝိဟာရံ ဒဿေတိ. ဟီတိ သစ္စံ. ဧတန္တိ ‘‘ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတီ’’တိဝစနံ. ဝိဘင်္ဂေတိ ဈာနဝိဘင်္ဂေ.

‘‘သီလ’’န္တိအာဒီနိ အဋ္ဌ ပဒါနိ တုလျာဓိကရဏာနိ. အယံ ပနေတ္ထ သမ္ဗန္ဓော – သီလံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမာပတ္တိယာ ပတိဋ္ဌာ အာဒိ စရဏံ သံယမော သံဝရော မောက္ခံ ပမောက္ခန္တိ. သမာပတ္တိယာတိ သမာပတ္တတ္ထာယ. ‘‘ဥပေတော’’တိအာဒီနိ သတ္တ ပဒါနိ အညမညဝေဝစနာနိ. တတ္ထ ဥပပန္နောတိ ယုတ္တော အနုယုတ္တော. သမန္နာဂတောတိ သမန္တတော အနု ပုနပ္ပုနံ အာဂတောတိ သမန္နာဂတော၊ သမင်္ဂီဘူတောတိ အတ္ထော. ဧတ္ထ ဟိ သံသဒ္ဒေါ သမန္တတ္ထဝါစကော၊ အနုသဒ္ဒေါ နဥပစ္ဆိန္နတ္ထဝါစကော. တေနာတိ တေန ကာရဏေန. ပါလေတီတိ အတ္တဘာဝံ ဗာဓနတော ရက္ခတိ. ယပေတီတိ အတ္တဘာဝေါ ပဝတ္တတိ. ယာပေတီတိ အတ္တဘာဝံ ပဝတ္တာပေတိ. ယပ ယာပနေ. ယာပနံ ပဝတ္တနန္တိ ဟိ ဓာတုပါဌေသု ဝုတ္တံ (သဒ္ဒနီတိဓာတုမာလာယံ ၁၈ ပကာရန္တဓာတု). ဝိဟရတီတိ ဧတ္ထ ဧကော အာကာရတ္ထဝါစကော ဣတိသဒ္ဒေါ လုတ္တနိဒ္ဒိဋ္ဌော၊ ဣတိ ဝုစ္စတိ၊ ဣတိ ဝုတ္တန္တိ ဝါ ယောဇနာ.

အာစာရဂေါစရသဒ္ဒါနံ ဒွန္ဒဘာဝံ၊ တေဟိ စ သမ္ပန္နသဒ္ဒဿ တပ္ပုရိသဘာဝံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော’’တိအာဒိ. တတ္ထ စသဒ္ဒေန ဒွန္ဒဘာဝံ၊ ဧနသဒ္ဒေန စ တပ္ပုရိသဘာဝံ ဒဿေတိ. အဏုသဒ္ဒေါ အပ္ပတ္ထော၊ မတ္တသဒ္ဒေါ ပမာဏတ္ထောတိ အာဟ ‘‘အပ္ပမတ္တကေသူ’’တိ. ‘‘ဒဿနသီလော’’တိဣမိနာ ‘‘ဒဿာဝီ’’တိဧတ္ထ အာဝီသဒ္ဒဿ တဿီလတ္ထဘာဝံ ဒဿေတိ. ‘‘သမာဒါယာ’’တိ ဧတ္ထ သံပုဗ္ဗအာပုဗ္ဗဿ ဒါသဒ္ဒဿ ကမ္မာပေက္ခတ္တာ တဿ ကမ္မံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘တံ တံ သိက္ခာပဒ’’န္တိ. ဣမိနာ ‘‘သိက္ခာပဒေသူ’’တိ ဥပယောဂတ္ထေ ဘုမ္မဝစနန္တိ ဒဿေတိ. အထ ဝါ သိက္ခာပဒေသူတိ နိဒ္ဓါရဏတ္ထေ ဘုမ္မဝစနမေတံ. ‘‘တံ တံ သိက္ခာပဒ’’န္တိ ကမ္မံ ပန အဇ္ဈာဟရိတဗ္ဗန္တိ ဒဿေတိ. ‘‘သမာဒါယာ’’တိ ဧတ္ထ သံသဒ္ဒဿ စ အာပုဗ္ဗဿ ဒါသဒ္ဒဿ စ ယကာရဿ စ အတ္ထံ ဒဿေတုံ ‘‘သာဓုကံ ဂဟေတွာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဧတ္ထာတိ ဣမိဿံ အဋ္ဌကထာယံ. ဝိတ္ထာရော ပန ဂဟေတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ယောတိ ကုလပုတ္တော.

အဿာတိ လဒ္ဓသမ္မုတိကဿ. ယံ တံ ဗဟု သုတံ နာမ အတ္ထိ၊ တံ န သုတမတ္တမေဝါတိ ယောဇနာ. မဉ္ဇူသာယန္တိ ပေဠာယံ. သာ ဟိ သာမိကဿ သဓနတ္တံ မညတေ ဣမာယာတိ ‘‘မဉ္ဇူသာ’’တိ ဝုစ္စတိ. မဉ္ဇူသာယံ ရတနံ သန္နိစိတံ ဝိယ သုတံ သန္နိစိတံ အသ္မိံ ပုဂ္ဂလေတိ ယောဇနာ၊ ဧတေနာတိ ‘‘သန္နိစိတ’’န္တိပဒေန၊ ဒဿေတီတိ သမ္ဗန္ဓော. သောတိ လဒ္ဓသမ္မုတိကော ဘိက္ခု. သန္နိစိတရတနဿေဝါတိ သန္နိစိတရတနဿ ဣဝ. တန္တိ ‘‘ယေ တေ ဓမ္မာ’’တိအာဒိဝစနံ. ဧတ္ထာတိ ဣမသ္မိံ သိက္ခာပဒေ. အဿာတိ လဒ္ဓသမ္မုတိကဿ ဘိက္ခုနော. တတ္ထာတိ ‘‘ဝစသာ ပရိစိတာ’’တိအာဒိဝစနေ. ဧဝမတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ပဂုဏာတိ ဥဇုကာ. ဥဇုကော ဟိ အဇိမှတ္တာ ပကဋ္ဌော ဥတ္တမော ဂုဏောတိ အတ္ထေန ‘‘ပဂုဏော’’တိ ဝုစ္စတိ. အနုပေက္ခိတာတိ ပုနပ္ပုနံ ဥပဂန္တွာ ဣက္ခိတာ၊ ပဿိတာ ဒဿိတာတိ အတ္ထော. အတ္ထတောတိ အဘိဓေယျတ္ထတော၊ အဋ္ဌကထာတောတိ အတ္ထော. ကာရဏတောတိ ဓမ္မတော၊ ပါဠိတောတိ အတ္ထော. ဒိဋ္ဌိသဒ္ဒဿ ပညာသဒ္ဒဝေဝစနတ္တာ ‘‘ပညာယာ’’တိ ဝုတ္တံ. သုပစ္စက္ခကတာတိ သုဋ္ဌု အက္ခာနံ ဣန္ဒြိယာနံ ပဋိမုခံ ကတာ.

‘‘ဗဟုဿုတော’’တိ ဧတ္ထ ဗဟုဿုတဿ တိဝိဓဘာဝံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အယံ ပနာ’’တိအာဒိ. နိဿယတော မုစ္စတီတိ နိဿယမုစ္စနကော. ပရိသံ ဥပဋ္ဌာပေတီတိ ပရိသုပဋ္ဌာကော. ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒတီတိ ဘိက္ခုနောဝါဒကော. တတ္ထာတိ တိဝိဓေသု ဗဟုဿုတေသု. နိဿယမုစ္စနကေန ဧတ္တကံ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဥပသမ္ပဒါယာတိ ဥပသမ္ပာဒေတွာ. ပဉ္စ ဝဿာနိ ဧတဿာတိ ပဉ္စဝဿော. တေန ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. သဗ္ဗန္တိမေနာတိ သဗ္ဗေသံ ပရိစ္ဆေဒါနံ အန္တေ လာမကေ ပဝတ္တေန. ပဂုဏာတိ အဇိမှာ ဥဇုကာ. ဝါစုဂ္ဂတာတိ တဿေဝ ဝေဝစနံ. ယဿ ဟိ ပါဠိပါဌာ သဇ္ဈာယနကာလေ ပဂုဏာ ဟောန္တိ၊ တဿ ဝါစုဂ္ဂတာ. ယဿ ဝါ ပန ဝါစုဂ္ဂတာ ဟောန္တိ၊ တဿ ပဂုဏာ. တသ္မာ တာနိ ပဒါနိ အညမညကာရဏဝေဝစနာနိ. ပက္ခဒိဝသေသူတိ ဇုဏှပက္ခကာဠပက္ခပရိယာပန္နေသု ဒိဝသေသု. ဓမ္မသာဝနတ္ထာယာတိ သမ္ပတ္တာနံ ပရိသာနံ ဓမ္မဿ သာဝနတ္ထာယ သုဏာပနတ္ထာယာတိ အဓိပ္ပါယော. သာဝနတ္ထာယာတိ ဧတ္ထ ယုပစ္စယပရတ္တာ ကာရိတပစ္စယော လောပေါ ဟောတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တသ္မာ သာဝီယတေ သုဏာပီယတေ သာဝနန္တိ ဝစနတ္ထော ကာတဗ္ဗော. ဘာဏဝါရာ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗာတိ သမ္ဗန္ဓော. သမ္ပတ္တာနန္တိ အတ္တနော သန္တိကံ သမ္ပတ္တာနံ. ပရိကထနတ္ထာယာတိ ပရိဿင်္ဂေန အာလိင်္ဂနေန ကထနတ္ထံ၊ အပ္ပသဒ္ဒသင်္ခါတာယ ဝါစာယ ကထနတ္ထန္တိ အတ္ထော. ‘‘ကထာမဂ္ဂေါ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ဝတ္ထုကထာယေဝ အဓိပ္ပေတာ၊ န သုတ္တသင်္ခါတော ပါဠိပါဌော. အနု ပစ္ဆာ၊ ပုနပ္ပုနံ ဝါ ဒါယကာ မောဒန္တိ ဧတာယာတိ အနုမောဒနာ. ဈာနံ ဝါ မဂ္ဂေါ ဝါ ဖလံ ဝါ သမဏဓမ္မော နာမ. တဿ ကရဏတ္ထံ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. စတူသု ဒိသာသု အပဋိဟတောတိ စာတုဒ္ဒိသော၊ အပဋိဟတတ္ထေ ဏပစ္စယော.

ပရိသုပဋ္ဌာပကေန ကာတဗ္ဗာတိ ယောဇနာ. အဘိဝိနယေတိ အညမညပရိစ္ဆိန္နေ ဝိနယပိဋကေ. ဒွေ ဝိဘင်္ဂါတိ ဘိက္ခုဝိဘင်္ဂေါ စ ဘိက္ခုနိဝိဘင်္ဂေါ စ. အသက္ကောန္တေန ပရိသုပဋ္ဌာပကေန ဘိက္ခုနာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧဝံ အတ္တနော အတ္ထာယ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ပရိသာယ အတ္ထာယ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပရိသာယ ပနာ’’တိအာဒိ. အဘိဓမ္မေတိ အညမညပရိစ္ဆိန္နေ သုတ္တန္တပိဋကေ ဧဝ၊ န အဘိဓမ္မပိဋကေ. တယော ဝဂ္ဂါတိ သဂါထာဝဂ္ဂေါ နိဒါနဝဂ္ဂေါ ခန္ဓဝဂ္ဂေါတိ တယော ဝဂ္ဂါ. ဝါသဒ္ဒေါ အနိယမဝိကပ္ပတ္ထော. ဧကန္တိ ဧကံ နိပါတံ. တတော တတောတိ နိကာယတော. သမုစ္စယံ ကတွာတိ ရာသိံ ကတွာ. န ဝုတ္တန္တိ အဋ္ဌကထာသု န ကထိတံ. ယဿ ပန နတ္ထိ၊ သော န လဘတီတိ ယောဇနာ. သုတ္တန္တေ စာတိ သုတ္တန္တပိဋကေ ပန. ဥဂ္ဂဟိတောတိ သရူပကထနေန ဂဟိတော၊ ဥစ္စာရိတောတိ အတ္ထော. ဒိသာပါမောက္ခောတိ ဒိသာသု ဌိတာနံ ဘိက္ခုအာဒီနံ ပါမောက္ခော. ယေန ကာမံ ဂမောတိ ယထာကာမံ ဂမော.

စတူသု နိကာယေသူတိ ခုဒ္ဒကနိကာယတော အညေသု ဒီဃနိကာယာဒီသု. ဧကဿာတိ အညတရဿ ဧကဿ. ဧကနိကာယေနာတိ ဧကသ္မိံ နိကာယေ လဒ္ဓနယေန. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. တတ္ထာတိ စတုပ္ပကရဏဿ အဋ္ဌကထာယံ. နာနတ္ထန္တိ နာနာပယောဇနံ. တန္တိ ဝိနယပိဋကံ. ဧတ္တာဝတာတိ ဧတ္တကပမာဏေန ပဂုဏေန. ဟောတီတိ ဣတိသဒ္ဒေါ ပရိသမာပနတ္ထော. ဣတိ ပရိသမာပနံ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ.

ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿာတိ အာဒိ ပန ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အညသ္မိန္တိ ဝိနယပိဋကတော ဣတရသ္မိံ. တတ္ထာတိ ‘‘ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿာ’’တိအာဒိဝစနေ. ယထာ ယေနာကာရေန အာဂတာနိ၊ တံ အာကာရံ ဒဿေတုန္တိ ယောဇနာ. ပဒပစ္စာဘဋ္ဌသင်္ကရဒေါသဝိရဟိတာနီတိ ပဒါနံ ပစ္စာဘဋ္ဌသင်္ကရဘူတေဟိ ဒေါသေဟိ ဝိရဟိတာနိ. ဧတ္ထ စ ပဒပစ္စာဘဋ္ဌန္တိ ပဒါနံ ပဋိနိဝတ္တိတွာ အာဘဿနံ ဂဠနံ၊ စုတန္တိ အတ္ထော. ပဒသင်္ကရန္တိ ပဒါနံ ဝိပတ္တိ၊ ဝိနာသောတိ အတ္ထော. ‘‘သုတ္တသော’’တိ သာမညတော ဝုတ္တေပိ ခန္ဓကပရိဝါရသုတ္တံ ဧဝ ဂဟေတဗ္ဗန္တိ အာဟ ‘‘ခန္ဓကပရိဝါရတော’’တိ. အနုဗျဉ္ဇနသောတိ ဧတ္ထ ဗျဉ္ဇနသဒ္ဒေါ အက္ခရဿ စ ပဒဿ စ ဝါစကောတိ အာဟ ‘‘အက္ခရပဒပါရိပူရိယာ စာ’’တိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ.

‘‘သိထိလဓနိတာဒီန’’န္တိပဒံ ‘‘ဝစနေနာ’’တိပဒေ ကမ္မံ၊ ‘‘ဝစနေနာ’’တိပဒံ ‘‘သမ္ပန္နာဂတော’’တိပဒေ ဟေတု၊ ‘‘ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂဠာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ’’တိပဒါနိ ‘‘ဝါစာယာ’’တိပဒေ ဝိသေသနာနိ. သိထိလဓနိတာဒီနန္တိ အာဒိသဒ္ဒေန နိဂ္ဂဟိတဝိမုတ္တသမ္ဗန္ဓဝဝတ္ထိတဒီဃ ရဿ ဂရု လဟု သင်္ခါတာ အဋ္ဌ ဗျဉ္ဇနဗုဒ္ဓိယော သင်္ဂဏှာတိ. ယထာဝိဓာနဝစနေနာတိ အက္ခရစိန္တကာနံ ယထာ သံဝိဒဟနဝစနေန. ဝါစာယေဝ ကရီယတိ ကထီယတိ ဥစ္စာရီယတိ ဝါက္ကရဏံ စကာရဿ ကကာရံ ကတွာ. ဟီတိ တဒေဝ ယုတ္တံ. မာတုဂါမော ယသ္မာ သရသမ္ပတ္တိရတော၊ တသ္မာ ဟီဠေတီတိ ယောဇနာ. ‘‘သရသမ္ပတ္တိရဟိတ’’န္တိပဒံ ‘‘ဝစန’’န္တိပဒေ ဝိသေသနဘာဝေန ဝိသေသံ ကတွာ ‘‘ဟီဠေတီ’’တိပဒေ ဟေတုဘာဝေန သမ္ပဇ္ဇနတော ဟေတုအန္တောဂဓဝိသေသနန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သဗ္ဗာသန္တိ ဘိက္ခုနီနံ. ‘‘သီလာစာရသမ္ပတ္တိယာ’’တိဣမိနာ ဇာတိ ဂေါတ္တ ရူပ ဘောဂါဒိနာတိအတ္ထံ နိဝတ္တေတိ. ကာရဏဉ္စာတိ အဋ္ဌကထဉ္စ. တဇ္ဇေတွာတိ ဥဗ္ဗေဇေတွာ. တာသန္တိ ဘိက္ခုနီနံ. ဂိဟိကာလေတိ ဘိက္ခုနောဝါဒကဿ ဂိဟိကာလေ အနဇ္ဈာပန္နပုဗ္ဗော ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဟိ တဒေဝ ယုတ္တံ. ‘‘မာတုဂါမော’’တိပဒံ ‘‘န ကရောတီ’’တိပဒေ သုဒ္ဓကတ္တာ၊ ‘‘ဥပ္ပါဒေတီ’’တိပဒေ ဟေတုကတ္တာ. ဌိတဿ ဘိက္ခုနော ဓမ္မဒေသနာယာပီတိ ယောဇနာ. အပိသဒ္ဒေါ ဂရဟတ္ထော. ဝိသဘာဂေဟီတိ ဝိရုဒ္ဓေဟိ ဝတ္ထာရမ္မဏေဟိ. အယုတ္တဋ္ဌာနေတိ ပဗ္ဗဇိတာနံ အနနုရူပဋ္ဌာနေ. ဆန္ဒရာဂန္တိ ဗလဝတဏှံ. တေနာတိ တေန ဟေတုနာ.

‘‘ဧတ္ထ စာ’’တိအာဒိမှိ အယံ ပန သင်္ဂဟော –

‘‘သီလဝါ ဗဟုဿုတော စ၊ သွာဂတော စ သုဝါစကော၊

ပိယော ပဋိဗလော စာပိ၊ နဇ္ဈာပန္နော စ ဝီသတီ’’တိ.

၁၄၈. ဝတ္ထုသ္မိန္တိ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိယံ. ကကာရလောပံ ကတွာ ဂရုဓမ္မာတိ ဝုစ္စန္တီတိ အာဟ ‘‘ဂရုကေဟိ ဓမ္မေဟီ’’တိ. တေတိ ဂရုဓမ္မာ. ဟီတိ ယသ္မာ. ‘‘ဧကတော’’တိ သာမညေန ဝုတ္တဝစနဿ ဝိသေသေန ဂဟေတဗ္ဗတံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဘိက္ခုနီနံ သန္တိကေ’’တိ. ယထာဝတ္ထုကမေဝါတိ ပါစိတ္တိယမေဝ. တဉှိ ဝတ္ထုဿ အာပတ္တိကာရဏဿ အနုရူပံ ပဝတ္တတ္တာ ‘‘ယထာဝတ္ထုက’’န္တိ ဝုစ္စတိ.

၁၄၉. ပါတောတိ ပဂေဝ၊ ပဌမန္တိ အတ္ထော. အသမ္မဋ္ဌံ သမ္မဇ္ဇီတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အသမ္မဇ္ဇနေ ဒေါသံ ပါကဋံ ကရောန္တော အာဟ ‘‘အသမ္မဋ္ဌံ ဟီ’’တိအာဒိ. ဟီတိ တပ္ပါကဋီကရဏဇောတကော. တန္တိ ပရိဝေဏံ. ဒိသွာ ဘဝေယျုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တေနာတိ အသောတုကာမာနံ ဝိယ ဘဝနဟေတုနာ. ပရိဝေဏသမ္မဇ္ဇနဿ အာနိသံသံ ဒဿေတွာ ပါနီယပရိဘောဇနီယဥပဋ္ဌာနဿ တမေဝ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အန္တော ဂါမတော ပနာ’’တိ အာဒိ. တသ္မိန္တိ ပါနီယပရိဘောဇနီယေ.

သာခါဘင်္ဂမ္ပီတိ ဘဉ္ဇိတဗ္ဗသာခမ္ပိ. ဒုတိယောတိ ဝိညူ ပုရိသော ဒုတိယော. နိသီဒိတဗ္ဗဋ္ဌာနံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘နိသီဒိတဗ္ဗ’’န္တိအာဒိ. ‘‘ဝိဟာရမဇ္ဈေ’’တိ သာမညတော ဝတွာ ဝိသေသတော ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဒွါရေ’’တိ. ဩသရန္တိ အဝသရန္တိ ဧတ္ထာတိ ဩသရဏံ၊ တဉ္စ တံ ဌာနဉ္စေတိ ဩသရဏဋ္ဌာနံ၊ တသ္မိံ. သမဂ္ဂတ္ထာတိ ဧတ္ထ သံပုဗ္ဗော စ အာပုဗ္ဗော စ ဂမုသဒ္ဒေါ ဟောတိ၊ တတော ဟိယျတ္တနီသင်္ခါတံ တ္ထဝစနံ ဝါ ဟောတိ၊ ပဉ္စမီသင်္ခါတဿ ထဝစနဿ တ္ထတ္တံ ဝါ ဟောတိ၊ သံယောဂပရတ္တာ အာ ဥပသဂ္ဂေါ ရဿော စ ဟောတိ၊ ဣတိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သမ္မာ အာဂတတ္ထာ’’တိ. တတ္ထ ‘‘သမ္မာ’’တိပဒေန သံသဒ္ဒဿ အတ္ထံ ဒဿေတိ၊ ‘‘အာ’’ဣတိပဒေန အာတျူပသဂ္ဂံ၊ ‘‘ဂတ’’ဣတိပဒေန ဂမုဓာတုံ၊ ‘‘တ္ထ’’ဣတိပဒေန ဟိယျတ္တနီသင်္ခါတံ တ္ထဝစနံ ဝါ၊ ပဉ္စမီသင်္ခါတဿ ထဝစနဿ တ္ထတ္တံ ဝါ ဒဿေတိ. အယံ ပနေတ္ထတ္ထော – သမံ တုမှေ အာဂတတ္ထာတိ. ပဉ္စမီသင်္ခါတဿ ထဝစနဿ တ္ထတ္တကာလေ သမံ တုမှေ အာဂါ အတ္ထ ဘဝထာတိ. ‘‘အာဂစ္ဆန္တီ’’တိပဒေန ‘‘ဝတ္တန္တီ’’တိ ဧတ္ထ ဝတုဓာတုယာ အတ္ထံ ဒဿေတိ၊ ‘‘ပဂုဏာ ဝါစုဂ္ဂတာ’’တိပဒေဟိ အဓိပ္ပါယံ ဒဿေတိ. ပါဠီတိ ဂရုဓမ္မပါဠိ.

တတ္ထာတိ တဿံ ပါဠိယံ၊ တေသု ဝါ အဘိဝါဒနာဒီသု စတူသု. မဂ္ဂသမ္ပဒါနန္တိ မဂ္ဂံ ပရိဟရိတွာ ဘိက္ခုဿ ဩကာသဒါနံ. ဗီဇနန္တိ ဗီဇနိယာ ဝိဓူပနံ. ပါနီယာပုစ္ဆနန္တိ ပါနီယဿ အာပုစ္ဆနံ. အာဒိသဒ္ဒေန ပရိဘောဇနီယာပုစ္ဆနာဒိကံ သင်္ဂဏှာတိ. ဧတ္ထ စာတိ ဧတေသု စတူသု အဘိဝါဒနာဒီသု. ‘‘အန္တော ဂါမေ ဝါ’’တိအာဒီနိ ဆ ပဒါနိ ‘‘ကာတဗ္ဗမေဝါ’’တိပဒေ အာဓာရော. ရာဇုဿာရဏာယာတိ ရညော အာနုဘာဝေန ဇနာနံ ဥဿာရဏာယ. မဟာဘိက္ခုသံဃော သန္နိပတတိ ဧတ္ထာတိ မဟာသန္နိပါတံ၊ တသ္မိံ မဟာသန္နိပါတေ ဌာနေ နိသိန္နေ သတီတိ ယောဇနာ. ပစ္စုဋ္ဌာနန္တိ ပဋိကစ္စေဝ ဥဋ္ဌာနံ. တံ တန္တိ သာမီစိကမ္မံ.

သက္ကတွာတိ စိတ္တိံ ကတွာ၊ သံ အာဒရံ ကတွာတိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘ယထာ ကတော’’တိအာဒိ. တိဏ္ဏံ ကိစ္စာနန္တိ ‘‘သက္ကတွာ ဂရုံကတွာ မာနေတွာ’’တိသင်္ခါတာနံ တိဏ္ဏံ ကိစ္စာနံ. အနီယသဒ္ဒေါ ကမ္မတ္ထောတိ အာဟ ‘‘န အတိက္ကမိတဗ္ဗော’’တိ.

နတ္ထိ ဘိက္ခု ဧတ္ထာတိ အဘိက္ခုကော အာဝါသော၊ သော ကိတ္တကေ ဌာနေ အဘိက္ခုကော၊ ယော အာဝါသော အဘိက္ခုကော နာမ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘သစေ’’တိ အာဒိ. ‘‘ဥပဿယတော’’တိပဒံ ‘‘အဗ္ဘန္တရေ’’တိပဒေ အပါဒါနံ. ဧတ္ထာတိ အဘိက္ခုကေ အာဝါသေ. ဟီတိ သစ္စံ. တတောတိ အဍ္ဎယောဇနဗ္ဘန္တရေ ဌိတအာဝါသတော. ပရန္တိ အညသ္မိံ အာဝါသေ၊ ဘုမ္မတ္ထေ စေတံ ဥပယောဂဝစနံ. ပစ္ဆာဘတ္တန္တိ ဘတ္တတော ပစ္ဆာ. တတ္ထာတိ အဘိက္ခုကေ အာဝါသေ. ‘‘ဘိက္ခုနိယော’’တိပဒံ ‘‘ဝဒန္တီ’’တိပဒေ ကမ္မံ. ဝုတ္တပ္ပမာဏေတိ အဍ္ဎယောဇနဗ္ဘန္တရသင်္ခါတေ ဝုတ္တပ္ပမာဏေ. သာခါမဏ္ဍပေပီတိ သာခါယ ဆာဒိတမဏ္ဍပေပိ. ပိသဒ္ဒေန အာဝါသေ ပန ကာ နာမ ကထာတိ ဒဿေတိ. ဝုတ္တာတိ ဝသိတာ. ဧတ္တာဝတာတိ ဧကရတ္တံ ဝသိတမတ္တေန. ဧတ္ထာတိ သဘိက္ခုကေ အာဝါသေ. ဥပဂစ္ဆန္တီဟိ ဘိက္ခုနီဟိ ယာစိတဗ္ဗာတိ ယောဇနာ. ပက္ခဿာတိ အာသဠှီမာသဿ ဇုဏှပက္ခဿ. ‘‘တေရသိယ’’န္တိပဒေန အဝယဝိအဝယဝဘာဝေန ယောဇေတဗ္ဗံ. မယန္တိ အမှေ. ယတောတိ ယေန ဥဇုနာ မဂ္ဂေနာတိ သမ္ဗန္ဓော. တေနာဟ ‘‘တေန မဂ္ဂေနာ’’တိ. အညေန မဂ္ဂေနာတိ ဥဇုမဂ္ဂတော အညေန ဇိမှမဂ္ဂေန. အယန္တိ အယံ အာဝါသော. တတောတိ ဘိက္ခူနံ အာဝါသတော၊ ဘိက္ခုနိဥပဿယတော ဝါ၊ ဣဒမေဝ ယုတ္တတရံ. ဝက္ခတိ ဟိ ‘‘အမှာကံ ဥပဿယတော ဂါဝုတမတ္တေ’’တိ. ခေမဋ္ဌာနေတိ အဘယဋ္ဌာနေ. တဉှိ ခီယန္တိ ဘယာ ဧတ္ထာတိ ခေမံ၊ ခေမဉ္စ တံ ဌာနဉ္စေတိ ခေမဋ္ဌာနန္တိ ကတွာ ‘‘ခေမဋ္ဌာန’’န္တိ ဝုစ္စတိ. တာဟိ ဘိက္ခုနီဟီတိ အဍ္ဎယောဇနမတ္တေ ဌာနေ ဝသန္တီဟိ. တာ ဘိက္ခုနိယောတိ ဂါဝုတမတ္တေ ဌာနေ ဝသန္တိယော. အန္တရာတိ တုမှာကံ၊ အမှာကဉ္စ နိဝါသနဋ္ဌာနဿ၊ နိဝါသနဋ္ဌာနတော ဝါ အန္တရေ ဝေမဇ္ဈေ. ဘုမ္မတ္ထေ စေတံ နိဿက္ကဝစနံ. ဌိတေ မဂ္ဂေတိ သမ္ဗန္ဓော ‘‘သန္တိကာ’’တိပဒံ ‘‘အာဂတ’’ဣတိပဒေ အပါဒါနံ. တတ္ထာတိ အညာသံ ဘိက္ခုနီနံ ဥပဿယေ. ဣတိ ယာစိတဗ္ဗာတိ ယောဇနာ. တတောတိ ဘိက္ခူနံ ယာစိတဗ္ဗတော၊ ပရန္တိ သမ္ဗန္ဓော.

စာတုဒ္ဒသေတိ အာသဠှီမာသဿ ဇုဏှပက္ခဿ စတုဒ္ဒသန္နံ ဒိဝသာနံ ပူရဏေ ဒိဝသေ. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ ဝိဟာရေ. ‘‘ဩဝါဒ’’န္တိပဒံ ‘‘အနု’’ဣတိပဒေ ကမ္မံ. အနုဇီဝန္တိယောတိ အနုဂန္တွာ ဇီဝနံ ဝုတ္တိံ ကရောန္တိယော. ဝုတ္တာ ဘိက္ခူတိ သမ္ဗန္ဓော. ဒုတိယဒိဝသေတိ အာသဠှီပုဏ္ဏမိယံ. အထာတိ ပက္ကမနာနန္တရံ. ဧတ္ထာတိ ဘိက္ခူနံ ပက္ကန္တတ္တာ အပဿနေ. ‘‘အာဘောဂံ ကတွာ’’တိဣမိနာ အာဘောဂံ အကတွာ ဝသိတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဒီပေတိ. သဘိက္ခုကာဝါသံ ဂန္တဗ္ဗမေဝါတိ အဓိပ္ပါယော. သာတိ ဝဿစ္ဆေဒါပတ္တိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ကေနစိ ကာရဏေနာတိ ဘိက္ခာစာရဿ အသမ္ပဒါဒိနာ ကေနစိ နိမိတ္တေန. ဟီတိ သစ္စံ. ဘိက္ခူနံ ပက္ကန္တာဒိကာရဏာ အဘိက္ခုကာဝါသေ ဝသန္တိယာ ကိံ အဘိက္ခုကာဝါသေဝ ပဝါရေတဗ္ဗန္တိ အာဟ ‘‘ပဝါရေန္တိယာ ပနာ’’တိအာဒိ.

အနွဒ္ဓမာသန္တိ ဧတ္ထ အနုသဒ္ဒေါ ဝိစ္ဆတ္ထဝါစကော ကမ္မပ္ပဝစနီယော၊ တေန ပယောဂတ္တာ ဘုမ္မတ္ထေ ဥပယောဂဝစနန္တိ အာဟ ‘‘အဒ္ဓမာသေ အဒ္ဓမာသေ’’တိ. ပစ္စာသီသိတဗ္ဗာတိ ဧတ္ထ ပတိပုဗ္ဗော စ အာပုဗ္ဗော စ သိဓာတု ဣစ္ဆတ္ထေတိ အာဟ ‘‘ဣစ္ဆိတဗ္ဗာ’’တိ. သိဓာတုယာ ဒွေဘာဝေါ ဟောတိ. အာပုဗ္ဗော သိသိ ဣစ္ဆာယန္တိပိ ဓာတုပါဌေသု ဝုတ္တံ. တတ္ထာတိ ‘‘ဥပေါသထပုစ္ဆက’’န္တိဝစနေ. ပက္ခဿာတိ ယဿ ကဿစိ ပက္ခဿ. မဟာပစ္စရိယံ ပန ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဩဝါဒဿ ယာစနံ ဩဝါဒေါ ဥတ္တရပဒလောပေန၊ သောယေဝ အတ္ထော ပယောဇနံ ဩဝါဒတ္ထော၊ တဒတ္ထာယ. ပါဋိပဒဒိဝသတောတိ ဒုတိယဒိဝသတော. သော ဟိ စန္ဒော ဝုဒ္ဓိဉ္စ ဟာနိဉ္စ ပဋိမုခံ ပဇ္ဇတိ ဧတ္ထ၊ ဧတေနာတိ ဝါ ပါဋိပဒေါတိ ဝုစ္စတိ. ဣတီတိ ဧဝံ ဝုတ္တနယေန. ဘဂဝါ ပညပေတီတိ ယောဇနာ. အညဿာတိ ဓမ္မဿဝနကမ္မတော အညဿ. နိရန္တရန္တိ အဘိက္ခဏံ၊ ‘‘ပညပေတီ’’တိပဒေ ဘာဝနပုံသကံ. ဟီတိ ဝိတ္ထာရော. ဧဝဉ္စ သတီတိ ဧဝံ ဗဟူပကာရေ သတိ စ. ယန္တိ ယံ ဓမ္မံ. သာတ္ထိကန္တိ သပယောဇနံ. ယထာနုသိဋ္ဌန္တိ အနုသိဋ္ဌိယာ အနုရူပံ. သဗ္ဗာယေဝ ဘိက္ခုနိယောပီတိ ယောဇနာ. ဟီတိ သစ္စံ.

ဩဝါဒံ ဂစ္ဆတီတိ ဩဝါဒံ ယာစိတုံ ဘိက္ခုသံဃဿ အာရာမံ ဂစ္ဆတိ. န ဩဝါဒေါ ဂန္တဗ္ဗောတိ ဩဝါဒံ ယာစိတုံ ဘိက္ခုသံဃဿ အာရာမော န ဂန္တဗ္ဗော. ဩဝါဒေါတိ စ ဥပယောဂတ္ထေ ပစ္စတ္တဝစနန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဣတရထာ ဟိ သဒ္ဒပယောဂေါ ဝိရုဇ္ဈေယျ. ဩဝါဒံ ဂန္တုန္တိ ဩဝါဒံ ယာစနတ္ထာယ ဘိက္ခုသံဃဿ အာရာမံ ဂန္တုံ.

‘‘ဒွေ တိဿော ဘိက္ခုနိယော’’တိပဒံ ‘‘ယာစိတွာ’’တိပဒေ ဒုတိယာကမ္မံ. ‘‘ပေသေတဗ္ဗာ’’တိပဒေ ပဌမာကမ္မံ. ဩဝါဒူပသင်္ကမနန္တိ ဩဝါဒဿ ဂဟဏတ္ထာယ ဥပသင်္ကမနံ. အာရာမန္တိ ဘိက္ခုသံဃဿ အာရာမံ. တတောတိ ဂမနတော ပရန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တေန ဘိက္ခုနာတိ ဩဝါဒပဋိဂ္ဂါဟကေန ဘိက္ခုနာ. တန္တိ သမ္မတံ ဘိက္ခုံ.

ဥဿဟတီတိ သက္ကောတိ. ပါသာဒိကေနာတိ ပသာဒံ အာဝဟေန ပသာဒဇနကေန ကာယဝစီမနောကမ္မေနာတိ အတ္ထော. သမ္ပာဒေတူတိ တိဝိဓံ သိက္ခံ သမ္ပာဒေတု. ဧတ္တာဝတာတိ ဧတ္တကေန ‘‘ပါသာဒိကေန သမ္ပာဒေတူ’’တိ ဝစနမတ္တေန. ဟီတိ ဖလဇောတကော. ဧတန္တိ ‘‘တာဟီ’’တိဝစနံ.

ဧတ္ထ စ ဘိက္ခူနံ သံဃဂဏပုဂ္ဂလဝသေန ဝစနဝါရော တိဝိဓော ဟောတိ၊ တံ တိဝိဓံ ဝစနဝါရံ ဘိက္ခုနီနံ သံဃဂဏပုဂ္ဂလဝသေန တီဟိ ဝစနဝါရေဟိ ဂုဏိတံ ကတွာ နဝ ဝစနဝါရာ ဟောန္တိ၊ တံ အာကာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တတြာယံ ဝစနက္ကမော’’တိ. တတြာတိ ပုရိမဝစနာပေက္ခံ. ဝစနာကာရော ပါကဋောဝ.

ဧကာ ဘိက္ခုနီ ဝါ ဗဟူဟိ ဘိက္ခုနီဥပဿယေဟိ ဩဝါဒတ္ထာယ ပေသိတေ ဝစနာကာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဘိက္ခုနိသံဃော စ အယျာ’’တိအာဒိ.

တေနာပီတိ ဩဝါဒပဋိဂ္ဂါဟကေနာပိ ‘‘ဩဝါဒ’’န္တိပဒံ ‘‘ပဋိဂ္ဂါဟကေနာ’’တိ ပဒေ ကမ္မံ. ပုန ‘‘ဩဝါဒ’’န္တိပဒံ ‘‘အပဋိဂ္ဂဟေတု’’န္တိပဒေ ကမ္မံ. ဗလတိ အဿာသပဿာသမတ္တေန ဇီဝတိ၊ န ပညာဇီဝိတေနာတိ ဗာလော. ဂိလာယတိ ရုဇတီတိ ဂိလာနော. ဂမိဿတိ ဂန္တုံ ဘဗ္ဗောတိ ဂမိကော. အယံ ပနေတ္ထ ယောဇနာ – ဂန္တုံ ဘဗ္ဗော ယော ဘိက္ခု ဂမိဿတိ ဂမနံ ကရိဿတိ၊ ဣတိ တသ္မာ သော ဘိက္ခု ဂမိကော နာမ. အထ ဝါ ယော ဘိက္ခု ဂန္တုံ ဘဗ္ဗတ္တာ ဂမိဿတိ ဂမနံ ကရိဿတိ၊ ဣတိ တသ္မာ သော ဘိက္ခု ဂမိကော နာမာတိ. ‘‘ဘဗ္ဗော’’တိ စ ဟေတုအန္တောဂဓဝိသေသနံ.

တတ္ထာတိ ဗာလာဒီသု တီသု ပုဂ္ဂလေသု. ဒုတိယပက္ခဒိဝသေတိ ပါဋိပဒတော ဒုတိယပက္ခဒိဝသေ. ဥပေါသထဂ္ဂေတိ ဥပေါသထဂေဟေ. တဉှိ ဥပေါသထံ ဂဏှန္တိ၊ ဥပေါသထော ဝါ ဂယှတိ အသ္မိန္တိ ‘‘ဥပေါသထဂ္ဂ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. တသ္မိံ ဥပေါသထဂ္ဂေ. ‘‘အနာရောစေတု’’န္တိ ဝစနဿ ဉာပကံ ဒဿေတွာ ‘‘အပစ္စာဟရိတု’’န္တိ ဝစနဿ တမေဝ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အပရမ္ပိ ဝုတ္တ’’န္တိအာဒိ.

တတ္ထာတိ ဩဝါဒပဋိဂ္ဂါဟကေသု ဘိက္ခူသု. နော စဿာတိ နော စေ အဿ. သဘံ ဝါတိ သမဇ္ဇံ ဝါ. သာ ဟိ သဟ ဘာသန္တိ ဧတ္ထ၊ သန္တေဟိ ဝါ ဘာတိ ဒိဗ္ဗတီတိ ‘‘သဘာ’’တိ ဝုစ္စတိ၊ တံ သဘံ ဝါ ဥပသင်္ကမိဿာမီတိ ယောဇနာ. တတြာတိ တသ္မိံ သဘာဒိကေ. ဧဝံ ‘‘တတ္ထာ’’တိပဒေပိ.

စတုဒ္ဒသန္နံ ပူရဏော စာတုဒ္ဒသော၊ တသ္မိံ ပဝါရေတွာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဘိက္ခုသံဃေတိ ဘိက္ခုသံဃဿ သန္တိကေ၊ သမီပတ္ထေ စေတံ ဘုမ္မဝစနံ. အဇ္ဇတနာတိ ဧတ္ထ အသ္မိံ အဟနိ အဇ္ဇ၊ ဣမသဒ္ဒတော အဟနီတိ အတ္ထေ ဇ္ဇပစ္စယော၊ ဣမသဒ္ဒဿ စ အကာရော၊ အဇ္ဇ ဧဝ အဇ္ဇတနာ၊ သွတ္ထော ဟိ တနပစ္စယော. အပရသ္မိံ အဟနိ အပရဇ္ဇ၊ အပရသဒ္ဒတော အဟနီတိ အတ္ထေ ဇ္ဇပစ္စယော သတ္တမျန္တောယေဝ. ဧတ္ထာတိ ပဝါရဏေ၊ ‘‘အနုဇာနာမီ’’တိအာဒိဝစနေ ဝါ. ဟီတိ သစ္စံ.

ကောလာဟလန္တိ ကောတူဟလံ. ပဌမံ ဘိက္ခုနီ ယာစိတဗ္ဗာတိ သံဃေန ပဌမံ ဘိက္ခုနီ ယာစိတဗ္ဗာ.

တာယ ဘိက္ခုနိယာ ဝစနီယော အဿာတိ ယောဇနာ. ပဿန္တော ပဋိကရိဿတီတိ ဝဇ္ဇာဝဇ္ဇံ ပဿန္တော ဟုတွာ ပဋိကရိဿတိ.

ဥဘိန္နန္တိ ဘိက္ခုဘိက္ခုနီနံ. ယထာဌာနေယေဝါတိ ယံ ယံ ဌာနံ ယထာဌာနံ၊ တသ္မိံ ယထာဌာနေယေဝ. ကေနစိ ပရိယာယေနာတိ ကေနစိ ကာရဏေန. အဝပုဗ္ဗော ဝရသဒ္ဒေါ ပိဟိတတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ပိဟိတော’’တိ. ဝစနံယေဝါတိ ဩဝါဒဝစနံယေဝ. ပထောတိ ဇေဋ္ဌကဋ္ဌာနေ ဌာနဿ ကာရဏတ္တာ ပထော. ဒေါသံ ပနာတိ အဘိက္ကမနာဒီသု အာဒီနဝံ ပန. အဉ္ဇေန္တီတိ မက္ခေန္တိ. ဘိက္ခူဟိ ပန ဩဝဒိတုံ အနုသာသိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ.

အညန္တိ ဩဝါဒတော အညံ. ဧသောတိ ဂရုဓမ္မော.

၁၅၀. ‘‘အဓမ္မကမ္မေ’’တိ ဧတ္ထ ကတမံ ကမ္မံ နာမာတိ အာဟ ‘‘အဓမ္မကမ္မေတိအာဒီသူ’’တိအာဒိ. တတ္ထာတိ အဓမ္မကမ္မဓမ္မကမ္မေသု.

၁၅၂. ဥဒ္ဒေသံ ဒေန္တော ဘဏတိ၊ အနာပတ္တီတိ ယောဇနာ. ဩသာရေတီတိ ကထေတိ. စတုပရိသတီတိ စတုပရိသသ္မိံ. တတြာပီတိ တေန ဘိက္ခုနီနံ သုဏနကာရဏေနာတိ. ပဌမံ.