၁. ပရိမဏ္ဍလဝဂ္ဂ-အတ္ထယောဇနာ

သိက္ခိတသိက္ခေန တီသု သိက္ခာသု စတူဟိ မဂ္ဂေဟိ သိက္ခိတသိက္ခေန တာဒိနာ အဋ္ဌဟိ လောကဓမ္မေဟိ အကမ္ပိယဋ္ဌေန တာဒိနာ၊ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌေသု ဝါ အဝိကာရဋ္ဌေန တာဒိနာ ဘဂဝတာ ယာနိ သိက္ခာပဒါနိ ‘‘သေခိယာနီ’’တိ ဘာသိတာနိ၊ ဒါနိ တေသမ္ပိ သိက္ခာပဒါနံ အယမ္ပိ ဝဏ္ဏနာက္ကမော ဘဝတီတိ ယောဇနာ.

၅၇၆. တတ္ထာတိ သေခိယသိက္ခာပဒေသု၊ အတ္ထော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ‘‘သမန္တတော’’တိဣမိနာ ပရိတျူပသဂ္ဂဿတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘နာဘိမဏ္ဍလံ ဇာဏုမဏ္ဍလ’’န္တိ ဧတ္ထ ဥဒ္ဓံသဒ္ဒေါ စ အဓောသဒ္ဒေါ စ အဇ္ဈာဟရိတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘ဥဒ္ဓ’’န္တိအာဒိ. အဋ္ဌင်္ဂုလမတ္တန္တိ ဘာဝနပုံသကံ၊ နိဝါသေတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တတောတိ အဋ္ဌင်္ဂုလမတ္တတော. ယထာ ပဋိစ္ဆန္နံ ဟောတိ၊ ဧဝံ နိဝါသေန္တဿာတိ ယောဇနာ. တတြိဒံ ပမာဏန္တိ တဿ နိဝါသနဿ ဣဒံ ပမာဏံ. တာဒိသဿာတိ ဒီဃတော မုဋ္ဌိပဉ္စကဿ တိရိယံ အဍ္ဎတေယျဟတ္ထဿ နိဝါသနဿ. ဇာဏုမဏ္ဍလံ ပဋိစ္ဆာဒနတ္ထံ ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ. တတ္ထာတိ စီဝရေသု. န တိဋ္ဌတီတိ ဝိရဠတ္တာ န တိဋ္ဌတိ. တိဋ္ဌတီတိ ဃနတ္တာ တိဋ္ဌတိ.

နိဝါသေန္တဿ စာတိဧတ္ထ စသဒ္ဒေါ အဝဓာရဏတ္ထော၊ နိဝါသေန္တဿေဝါတိ အတ္ထော. ကေဝလံ ဧဝံ နိဝါသေန္တဿေဝ ဒုက္ကဋံ န ဟောတိ၊ အထ ခေါ တထာ နိဝါသေန္တဿာပိ ဒုက္ကဋမေဝါတိ ယောဇနာ. ယေ ပန နိဝါသနဒေါသာတိ သမ္ဗန္ဓော. အညေတိ ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ ဩလမ္ဗေတွာ နိဝသနတော အညေ. တေ သဗ္ဗေတိ သဗ္ဗေ တေ နိဝါသနဒေါသာ. ဧတ္ထာတိ ဣမသ္မိံ ဝိဘင်္ဂေ. တတ္ထေဝါတိ ခန္ဓကေယေဝ.

အသဉ္စိစ္စ နိဝါသေန္တဿ အနာပတ္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧသေဝ နယော ‘‘အသတိယာ’’တိ ဧတ္ထာပိ. အဇာနန္တဿာတိ ဧတ္ထ အဇာနနံ ဒုဝိဓံ နိဝါသနဝတ္တဿ အဇာနနံ၊ အာရူဠှောရူဠှဘာဝဿ အဇာနနန္တိ. တတ္ထ အာရူဠှောရူဠှဘာဝဿ အဇာနနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘အဇာနန္တဿာ’’တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အဇာနန္တဿာတိ ဧတ္ထာ’’တိအာဒိ. ဟီတိ သစ္စံ. တဿာတိ နိဝါသနဝတ္တဿ. အဿာတိ ဘိက္ခုနော. တံ ပနာတိ အာပတ္တိတော အမောက္ခနံ ပန. တသ္မာတိ ယသ္မာ ယုဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ. ယောတိ ဘိက္ခု. ကုရုန္ဒိယံ ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သုက္ခာ ဇင်္ဃာ ဣမဿာတိ သုက္ခဇင်္ဃော. မဟန္တံ ပိဏ္ဍိကမံသံ ဣမဿာတိ မဟာပိဏ္ဍိကမံသော. တဿာတိ ဘိက္ခုဿ.

ဝဏောတိ အရု. တဉှိ ဝဏတိ ဂတ္တဝိစုဏ္ဏနံ ကရောတီတိ ဝဏောတိ ဝုစ္စတိ. ဝါဠမိဂါ ဝါ စောရာ ဝါတိ ဧတ္ထ ဝါသဒ္ဒေါ အဝုတ္တသမ္ပိဏ္ဍနတ္ထော၊ တေန အညာပိ ဥဒကစိက္ခလ္လာဒယော အာပဒါ သင်္ဂယှန္တိ.

၅၇၇. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ ဝိဘင်္ဂေ၊ သိက္ခာပဒေ ဝါ. ဥဘော ကဏ္ဏေတိ ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ နိဂ္ဂတေ ဒွေ ကဏ္ဏေ. အဝိသေသေနာတိ ‘‘အန္တရဃရေ’’တိ စ ‘‘အာရာမေ’’တိ စ ဝိသေသံ အကတွာ သာမညေန. ဝိဟာရေပီတိ သံဃသန္နိပါတဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာနထေရုပဋ္ဌာနာဒိကာလံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

၅၇၈. ကာယေကဒေသေ ကာယသဒ္ဒေါ ဝတ္တတီတိ အာဟ ‘‘ဇာဏုမ္ပိ ဥရမ္ပီ’’တိ. ‘‘န သီသံ ပါရုတေနာ’’တိဣမိနာ ‘‘သုပ္ပဋိစ္ဆန္နေနာ’’တိပဒဿ အတိဗျာပိတဒေါသံ ပဋိက္ခိပတိ. ဂဏ္ဌိကန္တိ ပါသော. သော ဟိ ဂန္ထေတိ ဗန္ဓတီတိ ဝါ၊ ဂန္ထေတိ ဗန္ဓတိ ဧတ္ထာတိ ဝါ ကတွာ ဂန္ထိကောတိ ဝုစ္စတိ. န္ထကာရဿ ဝါဏ္ဌကာရေ ကတေ ဂဏ္ဌိကော၊ တံ ဂဏ္ဌိကံ ပဋိမုဉ္စိတွာ. ဥဘော ကဏ္ဏေတိ စီဝရဿ ဒွေ ကောဏေ. ဂလဝါဋကတောတိ ဧတ္ထ ဂလောတိ ကဏ္ဌော. သော ဟိ ခဇ္ဇဘောဇ္ဇလေယျပေယျသင်္ခါတံ စတုဗ္ဗိဓံ အသနံ ဂလတိ ပန္နော ဟုတွာ ကုစ္ဆိယံ ပတတိ ဣတောတိ ဂလောတိ ဝုစ္စတိ. အာဝါဋောယေဝ ခုဒ္ဒကဋ္ဌေန အာဝါဋကော၊ ခုဒ္ဒကတ္ထေ ကော. ဂလေ ဌိတော အာဝါဋကော ဂလဝါဋကော. အကာရတော ဟိ အာကာရဿ လောပေါ ‘‘ပပ’’န္တိအာဒီသု (ဇာ. ၁.၁.၂) ဝိယ. ဧတ္ထ ဟိ ပအာပန္တိ ပဒစ္ဆေဒေါ၊ အကာရတော အာကာရဿ စ လောပေါ. ပဝဒ္ဓံ အာပံ ပပံ၊ မဟန္တံ ဥဒကန္တိ အတ္ထော. သီသံ ဝိဝရိတွာတိ သမ္ဗန္ဓော.

၅၇၉. ဝါသံ ဥပဂတောတိ ဝါ ဝါသေန ဥပဂတောတိ ဝါ အတ္ထံ ပဋိက္ခိပန္တော အာဟ ‘‘ဝါသတ္ထာယ ဥပဂတဿာ’’တိ.

၅၈၀. ဟတ္ထပါဒေ အကီဠန္တော သုသံဝုတော နာမာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဟတ္ထံ ဝါ ပါဒံ ဝါ အကီဠာပေန္တော’’တိ.

၅၈၂. ဩက္ခိတ္တစက္ခူတိ ဧတ္ထ ဩသဒ္ဒေါ ဟေဋ္ဌာပရိယာယောတိ အာဟ ‘‘ဟေဋ္ဌာ ခိတ္တစက္ခူ’’တိ. ‘‘ဟုတွာ’’တိဣမိနာ ကိရိယာဝိသေသနဘာဝံ ဒဿေတိ. ယုဂယုတ္တကောတိ ယုဂေ ယုတ္တကော. ဒမိယိတ္ထာတိ ဒန္တော. အာဘုသော ဇာနာတိ ကာရဏာကာရဏန္တိ အာဇာနေယျော. ဧတ္တကန္တိ စတုဟတ္ထပမာဏံ. ယော ဂစ္ဆတိ၊ အဿ ဘိက္ခုနော ဒုက္ကဋာ အာပတ္တိ ဟောတီတိ ယောဇနာ. ‘‘ပရိဿယဘာဝ’’န္တိ စ ‘‘ပရိဿယာဘာဝ’’န္တိ စ ဒွေ ပါဌာ ယုဇ္ဇန္တိယေဝ.

၅၈၄. ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏေတိ ဣမံ ပကာရံ ဣတ္ထံ စီဝရုက္ခိပနံ၊ ဘဝတိ ဂစ္ဆတီတိ ဘူတော၊ ဘိက္ခု. လက္ခီယတိ အနေနာတိ လက္ခဏံ၊ စီဝရံ. ဣတ္ထံ ဘူတော ဣတ္ထမ္ဘူတော၊ တဿ လက္ခဏံ ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏံ၊ တသ္မိံ. ကရဏဝစနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏံ နာမ ကိရိယာဝိသေသနဿ သဘာဝေါတိ အာဟ ‘‘ဧကတော ဝါ။ပေ။ ဟုတွာတိ အတ္ထော’’တိ. အန္တောဣန္ဒခီလတောတိ ဂါမဿ အန္တောဣန္ဒခီလတောတိ. ပဌမော ဝဂ္ဂေါ.