၇. သေခိယကဏ္ဍံ

၁. ပရိမဏ္ဍလဝဂ္ဂ-အတ္ထယောဇနာ

သိက္ခိတသိက္ခေန တီသု သိက္ခာသု စတူဟိ မဂ္ဂေဟိ သိက္ခိတသိက္ခေန တာဒိနာ အဋ္ဌဟိ လောကဓမ္မေဟိ အကမ္ပိယဋ္ဌေန တာဒိနာ၊ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌေသု ဝါ အဝိကာရဋ္ဌေန တာဒိနာ ဘဂဝတာ ယာနိ သိက္ခာပဒါနိ ‘‘သေခိယာနီ’’တိ ဘာသိတာနိ၊ ဒါနိ တေသမ္ပိ သိက္ခာပဒါနံ အယမ္ပိ ဝဏ္ဏနာက္ကမော ဘဝတီတိ ယောဇနာ.

၅၇၆. တတ္ထာတိ သေခိယသိက္ခာပဒေသု၊ အတ္ထော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ‘‘သမန္တတော’’တိဣမိနာ ပရိတျူပသဂ္ဂဿတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘နာဘိမဏ္ဍလံ ဇာဏုမဏ္ဍလ’’န္တိ ဧတ္ထ ဥဒ္ဓံသဒ္ဒေါ စ အဓောသဒ္ဒေါ စ အဇ္ဈာဟရိတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘ဥဒ္ဓ’’န္တိအာဒိ. အဋ္ဌင်္ဂုလမတ္တန္တိ ဘာဝနပုံသကံ၊ နိဝါသေတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တတောတိ အဋ္ဌင်္ဂုလမတ္တတော. ယထာ ပဋိစ္ဆန္နံ ဟောတိ၊ ဧဝံ နိဝါသေန္တဿာတိ ယောဇနာ. တတြိဒံ ပမာဏန္တိ တဿ နိဝါသနဿ ဣဒံ ပမာဏံ. တာဒိသဿာတိ ဒီဃတော မုဋ္ဌိပဉ္စကဿ တိရိယံ အဍ္ဎတေယျဟတ္ထဿ နိဝါသနဿ. ဇာဏုမဏ္ဍလံ ပဋိစ္ဆာဒနတ္ထံ ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ. တတ္ထာတိ စီဝရေသု. န တိဋ္ဌတီတိ ဝိရဠတ္တာ န တိဋ္ဌတိ. တိဋ္ဌတီတိ ဃနတ္တာ တိဋ္ဌတိ.

နိဝါသေန္တဿ စာတိဧတ္ထ စသဒ္ဒေါ အဝဓာရဏတ္ထော၊ နိဝါသေန္တဿေဝါတိ အတ္ထော. ကေဝလံ ဧဝံ နိဝါသေန္တဿေဝ ဒုက္ကဋံ န ဟောတိ၊ အထ ခေါ တထာ နိဝါသေန္တဿာပိ ဒုက္ကဋမေဝါတိ ယောဇနာ. ယေ ပန နိဝါသနဒေါသာတိ သမ္ဗန္ဓော. အညေတိ ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ ဩလမ္ဗေတွာ နိဝသနတော အညေ. တေ သဗ္ဗေတိ သဗ္ဗေ တေ နိဝါသနဒေါသာ. ဧတ္ထာတိ ဣမသ္မိံ ဝိဘင်္ဂေ. တတ္ထေဝါတိ ခန္ဓကေယေဝ.

အသဉ္စိစ္စ နိဝါသေန္တဿ အနာပတ္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧသေဝ နယော ‘‘အသတိယာ’’တိ ဧတ္ထာပိ. အဇာနန္တဿာတိ ဧတ္ထ အဇာနနံ ဒုဝိဓံ နိဝါသနဝတ္တဿ အဇာနနံ၊ အာရူဠှောရူဠှဘာဝဿ အဇာနနန္တိ. တတ္ထ အာရူဠှောရူဠှဘာဝဿ အဇာနနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘အဇာနန္တဿာ’’တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အဇာနန္တဿာတိ ဧတ္ထာ’’တိအာဒိ. ဟီတိ သစ္စံ. တဿာတိ နိဝါသနဝတ္တဿ. အဿာတိ ဘိက္ခုနော. တံ ပနာတိ အာပတ္တိတော အမောက္ခနံ ပန. တသ္မာတိ ယသ္မာ ယုဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ. ယောတိ ဘိက္ခု. ကုရုန္ဒိယံ ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သုက္ခာ ဇင်္ဃာ ဣမဿာတိ သုက္ခဇင်္ဃော. မဟန္တံ ပိဏ္ဍိကမံသံ ဣမဿာတိ မဟာပိဏ္ဍိကမံသော. တဿာတိ ဘိက္ခုဿ.

ဝဏောတိ အရု. တဉှိ ဝဏတိ ဂတ္တဝိစုဏ္ဏနံ ကရောတီတိ ဝဏောတိ ဝုစ္စတိ. ဝါဠမိဂါ ဝါ စောရာ ဝါတိ ဧတ္ထ ဝါသဒ္ဒေါ အဝုတ္တသမ္ပိဏ္ဍနတ္ထော၊ တေန အညာပိ ဥဒကစိက္ခလ္လာဒယော အာပဒါ သင်္ဂယှန္တိ.

၅၇၇. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ ဝိဘင်္ဂေ၊ သိက္ခာပဒေ ဝါ. ဥဘော ကဏ္ဏေတိ ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ နိဂ္ဂတေ ဒွေ ကဏ္ဏေ. အဝိသေသေနာတိ ‘‘အန္တရဃရေ’’တိ စ ‘‘အာရာမေ’’တိ စ ဝိသေသံ အကတွာ သာမညေန. ဝိဟာရေပီတိ သံဃသန္နိပါတဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာနထေရုပဋ္ဌာနာဒိကာလံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

၅၇၈. ကာယေကဒေသေ ကာယသဒ္ဒေါ ဝတ္တတီတိ အာဟ ‘‘ဇာဏုမ္ပိ ဥရမ္ပီ’’တိ. ‘‘န သီသံ ပါရုတေနာ’’တိဣမိနာ ‘‘သုပ္ပဋိစ္ဆန္နေနာ’’တိပဒဿ အတိဗျာပိတဒေါသံ ပဋိက္ခိပတိ. ဂဏ္ဌိကန္တိ ပါသော. သော ဟိ ဂန္ထေတိ ဗန္ဓတီတိ ဝါ၊ ဂန္ထေတိ ဗန္ဓတိ ဧတ္ထာတိ ဝါ ကတွာ ဂန္ထိကောတိ ဝုစ္စတိ. န္ထကာရဿ ဝါဏ္ဌကာရေ ကတေ ဂဏ္ဌိကော၊ တံ ဂဏ္ဌိကံ ပဋိမုဉ္စိတွာ. ဥဘော ကဏ္ဏေတိ စီဝရဿ ဒွေ ကောဏေ. ဂလဝါဋကတောတိ ဧတ္ထ ဂလောတိ ကဏ္ဌော. သော ဟိ ခဇ္ဇဘောဇ္ဇလေယျပေယျသင်္ခါတံ စတုဗ္ဗိဓံ အသနံ ဂလတိ ပန္နော ဟုတွာ ကုစ္ဆိယံ ပတတိ ဣတောတိ ဂလောတိ ဝုစ္စတိ. အာဝါဋောယေဝ ခုဒ္ဒကဋ္ဌေန အာဝါဋကော၊ ခုဒ္ဒကတ္ထေ ကော. ဂလေ ဌိတော အာဝါဋကော ဂလဝါဋကော. အကာရတော ဟိ အာကာရဿ လောပေါ ‘‘ပပ’’န္တိအာဒီသု (ဇာ. ၁.၁.၂) ဝိယ. ဧတ္ထ ဟိ ပအာပန္တိ ပဒစ္ဆေဒေါ၊ အကာရတော အာကာရဿ စ လောပေါ. ပဝဒ္ဓံ အာပံ ပပံ၊ မဟန္တံ ဥဒကန္တိ အတ္ထော. သီသံ ဝိဝရိတွာတိ သမ္ဗန္ဓော.

၅၇၉. ဝါသံ ဥပဂတောတိ ဝါ ဝါသေန ဥပဂတောတိ ဝါ အတ္ထံ ပဋိက္ခိပန္တော အာဟ ‘‘ဝါသတ္ထာယ ဥပဂတဿာ’’တိ.

၅၈၀. ဟတ္ထပါဒေ အကီဠန္တော သုသံဝုတော နာမာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဟတ္ထံ ဝါ ပါဒံ ဝါ အကီဠာပေန္တော’’တိ.

၅၈၂. ဩက္ခိတ္တစက္ခူတိ ဧတ္ထ ဩသဒ္ဒေါ ဟေဋ္ဌာပရိယာယောတိ အာဟ ‘‘ဟေဋ္ဌာ ခိတ္တစက္ခူ’’တိ. ‘‘ဟုတွာ’’တိဣမိနာ ကိရိယာဝိသေသနဘာဝံ ဒဿေတိ. ယုဂယုတ္တကောတိ ယုဂေ ယုတ္တကော. ဒမိယိတ္ထာတိ ဒန္တော. အာဘုသော ဇာနာတိ ကာရဏာကာရဏန္တိ အာဇာနေယျော. ဧတ္တကန္တိ စတုဟတ္ထပမာဏံ. ယော ဂစ္ဆတိ၊ အဿ ဘိက္ခုနော ဒုက္ကဋာ အာပတ္တိ ဟောတီတိ ယောဇနာ. ‘‘ပရိဿယဘာဝ’’န္တိ စ ‘‘ပရိဿယာဘာဝ’’န္တိ စ ဒွေ ပါဌာ ယုဇ္ဇန္တိယေဝ.

၅၈၄. ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏေတိ ဣမံ ပကာရံ ဣတ္ထံ စီဝရုက္ခိပနံ၊ ဘဝတိ ဂစ္ဆတီတိ ဘူတော၊ ဘိက္ခု. လက္ခီယတိ အနေနာတိ လက္ခဏံ၊ စီဝရံ. ဣတ္ထံ ဘူတော ဣတ္ထမ္ဘူတော၊ တဿ လက္ခဏံ ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏံ၊ တသ္မိံ. ကရဏဝစနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏံ နာမ ကိရိယာဝိသေသနဿ သဘာဝေါတိ အာဟ ‘‘ဧကတော ဝါ။ပေ။ ဟုတွာတိ အတ္ထော’’တိ. အန္တောဣန္ဒခီလတောတိ ဂါမဿ အန္တောဣန္ဒခီလတောတိ. ပဌမော ဝဂ္ဂေါ.

၂. ဥဇ္ဇဂ္ဃိကဝဂ္ဂ-အတ္ထယောဇနာ

၅၈၆. ဥစ္စာသဒ္ဒံ ကတွာ ဇဂ္ဃနံ ဟသနံ ဥဇ္ဇဂ္ဃေါ၊ သောယေဝ ဥဇ္ဇဂ္ဃိကာ၊ တာယ. ဣတိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘မဟာဟသိတံ ဟသန္တော’’တိ. ဧတ္ထာတိ ‘‘ဥဇ္ဇဂ္ဃိကာယာ’’တိပဒေ.

၅၈၈. ကိတ္တာဝတာတိ ကိတ္တကေန ပမာဏေန၊ ဧဝံ နိသိန္နေသု ထေရေသူတိ သမ္ဗန္ဓော၊ နိဒ္ဓါရဏေ စေတံ ဘုမ္မဝစနံ. ဝဝတ္ထပေတီတိ ဣဒဉ္စီဒဉ္စ ကထေတီတိ ဝဝတ္ထပေတိ. ဧတ္တာဝတာတိ ဧတ္တကေန ပမာဏေန.

၅၉၀. နိစ္စလံ ကတွာ ကာယဿ ဥဇုဋ္ဌပနံ ကာယပဂ္ဂဟော နာမာတိ အာဟ ‘‘နိစ္စလံ ကတွာ’’တိအာဒိ. ဧသေဝ နယော ဗာဟုပဂ္ဂဟသီသပဂ္ဂဟေသုပီတိ. ဒုတိယော ဝဂ္ဂေါ.

၃. ခမ္ဘကတဝဂ္ဂ-အတ္ထယောဇနာ

၅၉၆. ခမ္ဘော ကတော ယေနာတိ ခမ္ဘကတော. ခမ္ဘောတိ စ ပဋိဗဒ္ဓေါ. ကတ္ထ ပဋိဗဒ္ဓေါတိ အာဟ ‘‘ကဋိယံ ဟတ္ထံ ဌပေတွာ’’တိ. သသီသံ အဝဂုဏ္ဌယတိ ပရိဝေဌတီတိ ဩဂုဏ္ဌိတောတိ အာဟ ‘‘သသီသံ ပါရုတော’’တိ.

၆၀၀. ဥဒ္ဓံ ဧကာ ကောဋိ ဣမိဿာ ဂမနာယာတိ ဥက္ကုဋိကာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဥက္ကုဋိကာ ဝုစ္စတီ’’တိအာဒိ. ဧတ္ထာတိ ‘‘ဥက္ကုဋိကာယာ’’တိပဒေ.

၆၀၁. ဟတ္ထပလ္လတ္ထီကဒုဿပလ္လတ္ထီကေသု ဒွီသု ဒုဿပလ္လတ္ထိကေ အာယောဂပလ္လတ္ထီကာပိ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတီတိ အာဟ ‘‘အာယောဂပလ္လတ္ထိကာပိ ဒုဿပလ္လတ္ထိကာ ဧဝါ’’တိ.

၆၀၂. သတိယာ ဥပဋ္ဌာနံ သက္ကစ္စန္တိ အာဟ ‘‘သတိံဥပဋ္ဌပေတွာ’’တိ.

၆၀၃. ပိဏ္ဍပါတံ ဒေန္တေပီတိ ပိဏ္ဍပါတံ ပတ္တေ ပက္ခိပန္တေပိ. ပတ္တေ သညာ ပတ္တသညာ၊ သာ အဿတ္ထီတိ ပတ္တသညီ. ‘‘ကတွာ’’ တိဣမိနာ ကိရိယာဝိသေသနဘာဝံ ဒဿေတိ.

၆၀၄. သမသူပကံ ပိဏ္ဍပါတန္တိ ဧတ္ထ သူပပိဏ္ဍပါတာနံ သမဥပဍ္ဎဘာဝံ အာသင်္ကာ ဘဝေယျာတိ အာဟ ‘‘သမသူပကော နာမာ’’တိအာဒိ. ယတ္ထာတိ ပိဏ္ဍပါတေ. ဘတ္တဿ စတုတ္ထဘာဂပမာဏော သူပေါ ဟောတိ၊ သော ပိဏ္ဍပါတော သမသူပကော နာမာတိ ယောဇနာ. ဩလောဏီ စ သာကသူပေယျဉ္စ မစ္ဆရသော စ မံသရသော စာတိ ဒွန္ဒော. တတ္ထ ဩလောဏီတိ ဧကာ ဗျဉ္ဇနဝိကတိ. သာကသူပေယျန္တိ သူပဿ ဟိတံ သူပေယျံ၊ သာကမေဝ သူပေယျံ သာကသူပေယျံ. ဣမိနာ သဗ္ဗာပိ သာကသူပေယျဗျဉ္ဇနဝိကတိ ဂဟိတာ. မစ္ဆရသမံသရသာဒီနီတိ ဧတ္ထ အာဒိသဒ္ဒေန အဝသေသာ သဗ္ဗာပိ ဗျဉ္ဇနဝိကတိ သင်္ဂဟိတာ. တံ သဗ္ဗံ ရသာနံ ရသော ရသရသောတိ ကတွာ ‘‘ရသရသော’’တိ ဝုစ္စတိ.

၆၀၅. သမပုဏ္ဏံ သမဘရိတန္တိ ဝေဝစနမေဝ. ထူပံ ကတော ထူပီကတောတိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ထူပီကတော နာမာ’’တိအာဒိ.

တတ္ထာတိ ‘‘ထူပီကတ’’န္တိအာဒိဝစနေ. တေသန္တိ အဘယတ္ထေရတိပိဋကစူဠနာဂတ္ထေရာနံ. ဣတိ ပုစ္ဆိံသု၊ တေသဉ္စ ထေရာနံ ဝါဒံ အာရောစေသုန္တိ ယောဇနာ. ထေရောတိ စူဠသုမနတ္ထေရော. ဧတဿာတိ တိပိဋကစူဠနာဂတ္ထေရဿ. သတ္တက္ခတ္တုန္တိ သတ္တ ဝါရေ. ကုတောတိ ကဿာစရိယဿ သန္တိကာ. တသ္မာတိ ယသ္မာ ယာဝကာလိကေန ပရိစ္ဆိန္နော၊ တသ္မာ. အာမိသဇာတိကံ ယာဂုဘတ္တံ ဝါ ဖလာဖလံ ဝါတိ ယောဇနာ. တဉ္စ ခေါတိ တဉ္စ သမတိတ္ထိကံ. ဣတရေန ပနာတိ နာဓိဋ္ဌာနုပဂေန ပတ္တေန ပန. ယံ ပူဝဥစ္ဆုခဏ္ဍဖလာဖလာဒိ ဟေဋ္ဌာ ဩရောဟတိ၊ တံ ပူဝဥစ္ဆုခဏ္ဍဖလာဖလာဒီတိ ယောဇနာ. ပူဝဝဋံသကောတိ ဧတ္ထ ဝဋံသကောတိ ဥတ္တံသော. သော ဟိ ဥဒ္ဓံ တသီယတေ အလင်္ကရီယတေတိ ဝဋံသောတိ ဝုစ္စတိ ဥကာရဿ ဝကာရံ၊ တကာရဿ စ ဋကာရံ ကတွာ၊ သောယေဝ ဝဋံသကော၊ မုဒ္ဓနိ ပိလန္ဓိတော ဧကော အလင်္ကာရဝိသေသော. ပူဝမေဝ တံသဒိသတ္တာ ပူဝဝဋံသကော၊ တံ. ပုပ္ဖဝဋံသကော စ တက္ကောလကဋုကဖလာဒိဝဋံသကော စာတိ ဒွန္ဒော၊ တေ.

ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ သိက္ခာပဒေ. နနု သဗ္ဗထူပီကတေသု ပဋိဂ္ဂဟဏဿ အကပ္ပိယတ္တာ ပရိဘုဉ္ဇနမ္ပိ န ဝဋ္ဋတီတိ အာဟ ‘‘သဗ္ဗတ္ထ ပနာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသု ထူပီကတေသူတိ. တတိယော ဝဂ္ဂေါ.

၄. သက္ကစ္စဝဂ္ဂ-အတ္ထယောဇနာ

၆၀၈. တတ္ထ တတ္ထာတိ တသ္မိံ တသ္မိံ ဌာနေ. ဩဓိန္တိ အဝဓိံ မရိယာဒံ.

၆၁၀. ထူပကတောတိ ထူပမေဝ ထူပကံ၊ တတော ထူပကတောတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘မတ္ထကတော’’တိ.

၆၁၁. မာဃာတသမယာဒီသူတိ ‘‘ပါဏေ မာ ဃာတေထာ’’တိ ရာဇာနော ဘေရိံ စရာပေန္တိ ဧတ္ထာတိ မာဃာတော၊ သောယေဝ သမယော မာဃာတသမယော. အာဒိသဒ္ဒေန အညံ ပဋိစ္ဆန္နကာရဏံ ဂဟေတဗ္ဗံ.

၆၁၅. တေသန္တိ မယူရဏ္ဍကုက္ကုဋဏ္ဍာနန္တိ. စတုတ္ထော ဝဂ္ဂေါ.

၅. ကဗဠဝဂ္ဂ-အတ္ထယောဇနာ

၆၁၇. ‘‘မုခဒွါရ’’န္တိ ကမ္မဿ ‘‘အနာဟဋေ’’တိ စ ‘‘ဝိဝရိဿာမီ’’တိ စ ဒွီသု ကိရိယာသု သမ္ဗန္ဓဘာဝံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘အနာဟရိတေ မုခဒွါရ’’န္တိ.

၆၁၈. သကလံ ဟတ္ထန္တိ ပဉ္စင်္ဂုလိံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

၆၁၉. သကဗဠေနာတိ ဧတ္ထ ကဗဠသဒ္ဒေန ဝစနဿ အပရိပုဏ္ဏကာရဏံ သဗ္ဗမ္ပိ ဂဟေတဗ္ဗံ.

၆၂၀. ပိဏ္ဍုက္ခေပကန္တိအာဒီသု ဝိစ္ဆတ္ထေ ကပစ္စယောတိ အာဟ ‘‘ပိဏ္ဍံ ဥက္ခိပိတွာ ဥက္ခိပိတွာ’’တိ. တွာသဒ္ဒေန ကိရိယာဝိသေသနဘာဝံ ဒဿေတိ.

၆၂၄. ‘‘အဝကိရိတွာ’’တိ ဣမိနာ သိတ္ထာဝကာရကန္တိ ဧတ္ထ အဝပုဗ္ဗော ကိရဓာတုယေဝ၊ န ကရဓာတူတိ ဒဿေတိ.

၆၂၆. ‘‘စပုစပူ’’တိ ဧဝံ သဒ္ဒန္တိ ‘‘စပုစပူ’’တိ ဧဝံ အနုကရဏရဝန္တိ. ပဉ္စမော ဝဂ္ဂေါ.

၆. သုရုသုရုဝဂ္ဂ-အတ္ထယောဇနာ

၆၂၇. ‘‘သုရုသုရူ’’တိ ဧဝံ သဒ္ဒန္တိ ‘‘သုရုသုရူ’’တိ ဧဝံ အနုကရဏရဝံ. ဒဝနံ ကီဠနန္တိ ဣမိနာ ဝစနတ္ထေန ပရိဟာသော ဒဝေါ နာမာတိ အာဟ ‘‘ဒဝေါတိ ပရိဟာသဝစန’’န္တိ. တန္တိ သော ဒဝေါ. လိင်္ဂဝိပလ္လာသော ဟေသ. န ကာတဗ္ဗံ န ကာတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. သိလကဗုဒ္ဓေါတိ သိလာယ ကတော၊ သိလေန နိယုတ္တော ဝါ ဗုဒ္ဓေါ. အပဋိဗုဒ္ဓေါတိ အပဋိဝိဒ္ဓေါ ဗုဒ္ဓေါ၊ ပရိဟာသဝစနမေတံ. ဂေါဓမ္မောတိ ဂုန္နံ ဓမ္မော. အဇဓမ္မောတိ အဇာနံ ဓမ္မော. မိဂသံဃောတိ မိဂါနံ သံဃော. ပသုသံဃောတိ ပသူနံ သံဃော.

၆၂၈. ‘‘ဘုဉ္ဇန္တေနာ’’တိ ပဒံ ‘‘နိလ္လေဟိတု’’န္တိ ပဒေ ဘာဝကတ္တာ.

၆၃၁. ဧဝံနာမကေတိ ‘‘ကောကနုဒ’’န္တိ ဧဝံ နာမံ အဿ ပါသာဒဿာတိ ဧဝံနာမကော၊ ပါသာဒေါ၊ တသ္မိံ. ‘‘ပဒုမသဏ္ဌာနော’’တိ ဣမိနာ ပါသာဒဿ သဒိသူပစာရေန ‘‘ကောကနုဒေါ’’တိ နာမလဘနံ ဒဿေတိ. တေနာတိ ပဒုမသဏ္ဌာနတ္တာ. အဿာတိ ပါသာဒဿ. ပုဂ္ဂလိကမ္ပီတိ ပရပုဂ္ဂလသန္တကံ ဂဟေတဗ္ဗံ ‘‘အတ္တနော သန္တကမ္ပီ’’တိ အတ္တပုဂ္ဂလသန္တကဿ ဝိသုံ ဂယှမာနတ္တာ. သင်္ခမ္ပီတိ ပါနီယသင်္ခမ္ပိ. သရာဝမ္ပီတိ ပါနီယသရာဝမ္ပိ. ထာလကမ္ပီတိ ပါနီယထာလကမ္ပိ.

၆၃၂. ‘‘ဥဒ္ဓရိတွာ’’တိ သာမညတော ဝုတ္တဝစနဿ ကမ္မာပါဒါနာနိ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘သိတ္ထာနိ ဥဒကတော’’တိ. ဘိန္ဒိတွာတိ စုဏ္ဏဝိစုဏ္ဏာနိ ကတွာ. ဗဟီတိ အန္တရဃရတော ဗဟိ.

၆၃၄. သေတစ္ဆတ္တန္တိ ဧတ္ထ သေတသဒ္ဒေါ ပဏ္ဍရပရိယာယောတိ အာဟ ‘‘ပဏ္ဍရစ္ဆတ္တ’’န္တိ. ဝတ္ထပလိဂုဏ္ဌိတန္တိ ဝတ္ထေဟိ သမန္တတော ဝေဌိတံ. သေတံ ဆတ္တံ သေတစ္ဆတ္တံ. ကိဠဉ္ဇေဟိ ကတံ ဆတ္တံ ကိဠဉ္ဇစ္ဆတ္တံ. ပဏ္ဏေဟိ ကတံ ဆတ္တံ ပဏ္ဏစ္ဆတ္တံ. မဏ္ဍလေန ဗဒ္ဓံ မဏ္ဍလဗဒ္ဓံ. သလာကာဟိ ဗဒ္ဓံ သလာကဗဒ္ဓံ. တာနီတိ တီဏိ ဆတ္တာနိ. ဟီတိ သစ္စံ. ယမ္ပိ ဧကပဏ္ဏစ္ဆတ္တန္တိ ယောဇနာ. ဧတေသူတိ တီသု ဆတ္တေသု. အဿာတိ ယဿ ကဿစိ ဂဟဋ္ဌဿ ဝါ ပဗ္ဗဇိတဿ ဝါ. သောတိ ယော ကောစိ ဂဟဋ္ဌော ဝါ ပဗ္ဗဇိတော ဝါ. ဆတ္တပါဒုကာယ ဝါတိ ဆတ္တဒဏ္ဍနိက္ခေပနာယ ပါဒုကာယ ဝါ. ဧတ္ထာတိ ဣမသ္မိံ သိက္ခာပဒေ.

၆၃၅. မဇ္ဈိမဿာတိ ပမာဏမဇ္ဈိမဿ. ‘‘စတုဟတ္ထပ္ပမာဏော’’တိဣမိနာ စတုဟတ္ထတော ဦနာတိရေကော ဒဏ္ဍော န ဒဏ္ဍော နာမာတိ ဒဿေတိ. ဒဏ္ဍော ပါဏိမှိ အဿာတိ ဝစနတ္ထံ အတိဒိသန္တော အာဟ ‘‘ဝုတ္တနယေနေဝါ’’တိ.

၆၃၆. ‘‘သတ္ထပါဏိမှီ’’တိ ဧတ္ထ အသိ ဧဝ အဓိပ္ပေတောတိ အာဟ ‘‘အသိ’’န္တိ. အသိန္တိ ခဂ္ဂံ.

၆၃၇. ‘‘အာဝုဓံ နာမ စာပေါ ကောဒဏ္ဍော’’တိ ပါဠိယံ ဝုတ္တဝစနံ ဥပလက္ခဏမေဝါတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အာဝုဓပါဏိဿာတိ ဧတ္ထာ’’တိအာဒိ. သဗ္ဗာပိ ဓနုဝိကတိ အာဝုဓန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ ယောဇနာ. ယထာ အသိံ သန္နဟိတွာ ဌိတော သတ္ထပါဏီတိ သင်္ချံ န ဂစ္ဆတိ၊ ဧဝံ ဓနုံ ကဏ္ဌေ ပဋိမုက္ကော အာဝုဓပါဏီတိ အာဟ ‘‘သစေ ပနာ’’တိအာဒိ၊ ဣမိနာ အာဝုဓော ပါဏိနာ ဂဟိတောယေဝ အာဝုဓပါဏိ နာမာတိ ဒဿေတီတိ. ဆဋ္ဌော ဝဂ္ဂေါ.

၇. ပါဒုကဝဂ္ဂ-အတ္ထယောဇနာ

၆၃၈. အင်္ဂုလန္တရန္တိ ပါဒင်္ဂုလဝိဝရံ. ပါဒုကန္တိ ဥပါဟနဝိသေသော. သော ဟိ ပဇ္ဇတေ ဣမာယာတိ ပါဒုကာတိ ဝုစ္စတိ၊ သာ ဗဟုပဋလာ စမ္မမယာ ဝါ ဟောတိ ကဋ္ဌမယာ ဝါ. ပဋိမုဉ္စိတွာတိ ပါဒုကံ ပဋိမုဉ္စီတွာ.

၆၄၀. ဒွီဟိ ဇနေဟိ ဂဟိတောတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝံသေနာတိ ဝေဏုနာ၊ ယာနေ နိသိန္နောတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝိသင်္ခရိတွာတိ ဝိပတ္တိံ ကရိတွာ. ဒွေပီတိ ဓမ္မကထိကဓမ္မပဋိဂ္ဂါဟကသင်္ခါတာ ဥဘောပိ ဇနာ. ဝဋ္ဋတီတိ ဒေသေတုံ ဝဋ္ဋတိ.

၆၄၁. သယနဂတဿာတိ သယနံ ဂတဿ၊ သယနေ နိပန္နဿာတိ အတ္ထော. နိပန္နဿ ဒေသေတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ သမ္ဗန္ဓော.

၆၄၂. တီသု ပလ္လတ္ထိကာသု ယာယ ကာယစိ ပလ္လတ္ထိကာယ နိသိန္နဿ ဓမ္မံ ဒေသေတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပလ္လတ္ထိကာယာ’’တိအာဒိ.

၆၄၃. ယထာ ဝေဌိယမာနေ ကေသန္တော န ဒိဿတိ၊ ဧဝံ ဝေဌိတသီသဿာတိ ယောဇနာ.

၆၄၇. ဆပကသဒ္ဒဿ စ စဏ္ဍာလသဒ္ဒဿ စ ဝေဝစနတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘စဏ္ဍာလဿာ’’တိ. စဏ္ဍာလော ဟိ သံ သုနခံ ပစတီတိ ဆပကောတိ ဝုစ္စတိ သကာရဿ ဆကာရံ ကတွာ. ဆပကဿ ဧသာ ဆပကီ၊ စဏ္ဍာလဘရိယာ. ယတြာတိ ဧတ္ထ တြပစ္စယော ပစ္စတ္တေ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ယော ဟိ နာမာ’’တိ. ယော ရာဇာ ဥစ္စေ အာသနေ နိသီဒိတွာ မန္တံ ပရိယာပုဏိဿတိ နာမ၊ အယံ ရာဇာ ယာဝ အတိဝိယ အဓမ္မိကောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ‘‘သဗ္ဗမိဒ’’န္တိ အယံ သဒ္ဒေါ လိင်္ဂဝိပလ္လာသောတိ အာဟ ‘‘သဗ္ဗော အယ’’န္တိ. ‘‘လောကော’’တိ ဣမိနာ ဣဓသဒ္ဒဿ ဝိသယံ ဒဿေတိ. စရိမသဒ္ဒေါ အန္တိမပရိယာယော. အန္တိမောတိ စ လာမကော. လာမကောတိ စ နာမ ဣဓ ဝိပတ္တီတိ အာဟ ‘‘သင်္ကရ’’န္တိ. သင်္ကရန္တိ ဝိပတ္တိံ. ‘‘နိမ္မရိယာဒေါ’’တိ ဣမိနာ ‘‘သင်္ကရံ ဂတော’’တိ ပဒါနံ အဓိပ္ပါယတ္ထံ ဒဿေတိ. စရိမံ ဂတံ စရိမဂတံ၊ သဗ္ဗော အယံ လောကော စရိမဂတောတိ အတ္ထော. ဣဓ စ ဇာတကေ (ဇာ. ၁.၄.၃၃) စ ကေသုစိ ပေါတ္ထကေသု ‘‘စမရိကတ’’န္တိ ပါဌော အတ္ထိ၊ သော အယုတ္တောယေဝ. တတ္ထေဝါတိ အမ္ဗရုက္ခမူလေယေဝ. တေသန္တိ ရာဇဗြာဟ္မဏာနံ.

တတ္ထာတိ တိဿံ ဂါထာယံ. ပါဠိယာတိ အတ္တနော အာစာရပကာသကဂန္ထသင်္ခါတာယ ပါဠိယာ. န ပဿရေတိ ဧတ္ထ ရေသဒ္ဒေါ အန္တိဿ ကာရိယောတိ အာဟ ‘‘န ပဿန္တီ’’တိ. ယော စာယန္တိ ယော စ အယံ. အယံသဒ္ဒေါ ပဒါလင်္ကာရမတ္တော၊ ဗြာဟ္မဏောတိ အတ္ထော. အဓီယတီတိ အဇ္ဈာယတိ၊ သိက္ခတီတိ အတ္ထော.

တတောတိ ဗောဓိသတ္တေန ဝုတ္တဂါထာတော ပရန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တဿာတိ ဂါထာယ. ဘောတိ ဗောဓိသတ္တံ အာမန္တေတိ. ‘‘ဘုတ္တော’’တိ ပဒဿ ကမ္မဝါစကဘာဝမာဝိကာတုံ ဝုတ္တံ ‘‘မယာ’’တိ. အဿာတိ ဩဒနဿ. ဣမိနာ သုစိ ပရိသုဒ္ဓံ မံသံ သုစိမံသံ၊ တေန ဥပသေစနမဿာတိ သုစိမံသူပသေစနောတိ ဗာဟိရတ္ထသမာသံ ဒဿေတိ. ဓမ္မေတိ အာစာရဓမ္မေ. ဗဒ္ဓေါ ဟုတွာတိ ထဒ္ဓေါ ဟုတွာ၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော. ဝဏ္ဏသဒ္ဒဿ သဏ္ဌာနာဒိကေ အညေ အတ္ထေ ပဋိက္ခိပိတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ပသတ္ထော’’တိ. ထောမိတောတိ တဿေဝ ဝေဝစနံ.

အထာတိ အနန္တရေ. နန္တိ ဗြာဟ္မဏံ. တဿာတိ ဂါထာဒွယဿ. ဗြာဟ္မဏာတိ ပုရောဟိတံ အာလပတိ. သမ္ပတီတိ သန္ဒီဋ္ဌိကေ. ‘‘ယာ ဝုတ္တိ ဝိနိပါတေန၊ အဓမ္မစရဏေန ဝါ’’တိ ပဒါနံ သမ္ဗန္ဓံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘နိပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

မဟာဗြဟ္မေတိ ဧတ္ထ ဗြဟ္မသဒ္ဒေါ ဗြာဟ္မဏဝါစကောတိ အာဟ ‘‘မဟာဗြာဟ္မဏာ’’တိ. အညေပီတိ ရာဇဗြာဟ္မဏေဟိ အပရေပိ. ‘‘ပစန္တီ’’တိ ဝုတ္တေ အဝိနာဘာဝတော ‘‘ဘုဉ္ဇန္တီ’’တိ အတ္ထောပိ ဂဟေတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘ပစန္တိ စေဝ ဘုဉ္ဇန္တိ စာ’’တိ. ‘‘န ကေဝလ’’န္တိအာဒိနာ အညေပီတိ ဧတ္ထ ပိသဒ္ဒဿ သမ္ပိဏ္ဍနတ္ထံ ဒဿေတိ၊ တွံ အာစရိဿသီတိ သမ္ဗန္ဓော. ပုန တွန္တိ တံ၊ ဥပယောဂတ္ထေ စေတံ ပစ္စတ္တဝစနံ၊ ‘‘မာ ဘိဒါ’’တိဣမိနာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. ‘‘ပါသာဏော’’တိဣမိနာ အသ္မသဒ္ဒေါ ပါသာဏပရိယာယောတိ ဒဿေတိ. တေနာတိ ဘိန္ဒနဟေတုနာ.

၆၄၈. အတ္တနော ကင်္ခါဌာနဿ ပုစ္ဆနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘န ကထေတဗ္ဗ’’န္တိ.

၆၄၉. သမဓုရေနာတိ သမံ ဓုရေန၊ သမံ မုခေနာတိ အတ္ထော.

၆၅၂. ယံ မူလံ ဝါ ယာ သာခါ ဝါ ဂစ္ဆတီတိ ယောဇနာ. ခန္ဓေတိ ရုက္ခဿ ခန္ဓေ. နိက္ခမတီတိ ဥစ္စာရပဿာဝေါ နိက္ခမတိ. တိဏဏ္ဍုပကန္တိ တိဏေန ကတံ၊ တိဏမယံ ဝါ အဏ္ဍုပကံ. ဧတ္ထာတိ ဥစ္စာရပဿာဝခေဠေသု.

၆၅၃. အဓိပ္ပေတဥဒကံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ပရိဘောဂဥဒကမေဝါ’’တိ. သတ္တမော ဝဂ္ဂေါ.

ဧတ္ထာတိ သေခိယေသု. သူပဗျဉ္ဇနပဋိစ္ဆာဒနေတိ သူပဗျဉ္ဇနေ ဩဒနေန ပဋိစ္ဆာဒေတိ. သမတ္တာ သေခိယာ.

၈. သတ္တာဓိကရဏသမထ-အတ္ထယောဇနာ

၆၅၅. သင်္ချံ ပရိစ္ဆိဇ္ဇတီတိ သင်္ချာပရိစ္ဆေဒေါ. တေသန္တိ စတုဗ္ဗိဓာနမဓိကရဏာနံ. တဿာတိ တေသံ ခန္ဓကပရိဝါရာနံ. တတ္ထေဝါတိ တေသု ဧဝ ခန္ဓကပရိဝါရေသု. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသု သိက္ခာပဒေသူတိ.

ဣတိ သမန္တပါသာဒိကာယ ဝိနယသံဝဏ္ဏနာယ

ဘိက္ခုဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာယ ယောဇနာ သမတ္တာ.

ဇာဒိလဉ္ဆိတနာမေန နေကာနံ ဝါစိတော မယာ.

သာဓုံ မဟာဝိဘင်္ဂဿ၊ သမတ္တော ယောဇနာနယောတိ.