၇. အာဝတ္တဟာရဝဏ္ဏနာ

‘‘အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော’’တိ ဣမိနာ ယောနိသောမနသိကာရပဋိက္ခေပမုခေန အယောနိသောမနသိကာရပရိဂ္ဂဟော ဒီပိတော. ‘‘အရိယာနံ အဒဿာဝီ’’တိအာဒိနာ သပ္ပုရိသူပနိဿယာဒိပဋိက္ခေပမုခေန အသပ္ပုရိသူပနိဿယာဒိပရိဂ္ဂဟော ဒီပိတော. တေသု ပုရိမနယေန အာသယဝိပတ္တိ ကိတ္တိတာ၊ ဒုတိယေန ပယောဂဝိပတ္တိ. ပုရိမေန စဿ ကိလေသဝဋ္ဋံ၊ တဉ္စ ယတော ဝိပါကဝဋ္ဋန္တိ သကလံ သံသာရစက္ကမာဝတ္တတိ. ‘‘ပထဝိံ မညတီ’’တိအာဒိနာ တတ္ထ တိဿော မညနာ ဝုတ္တာ. တာသု တဏှာမညနာ ‘‘ဧတံ မမာ’’တိ တဏှာဂ္ဂါဟော၊ မာနမညနာ ‘‘ဧသောဟမသ္မီ’’တိ မာနဂ္ဂါဟော၊ ဒိဋ္ဌိမညနာ ‘‘ဧသော မေ အတ္တာ’’တိ ဒိဋ္ဌိဂ္ဂါဟော. တတ္ထ တဏှာဂ္ဂါဟေန ‘‘တဏှံ ပဋိစ္စပရိယေသနာ’’တိအာဒိကာ (ဒီ. နိ. ၂.၁၀၃၊ ဒီ. နိ. ၃.၃၅၉၊ အ. နိ. ၃.၂၃၊ ဝိဘ. ၉၆၃) နဝ တဏှာမူလကာ ဓမ္မာ အာဝတ္တန္တိ. မာနဂ္ဂါဟေန ‘‘သေယျောဟမသ္မီ’’တိအာဒိကာ နဝ မာနဝိဓာ အာဝတ္တန္တိ. ဒိဋ္ဌိဂ္ဂါဟေန ‘‘ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတီ’’တိအာဒိကာ (သံ. နိ. ၄.၃၄၅) ဝီသတိဝတ္ထုကာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အာဝတ္တတိ. တီသု စ ဂါဟေသု ယာယ သညာယ တဏှာဂ္ဂါဟဿ ဝိက္ခမ္ဘနာ၊ သာ ဒုက္ခသညာ ဒုက္ခာနုပဿနာ. ယာယ သညာယ မာနဂ္ဂါဟဿ ဝိက္ခမ္ဘနာ၊ သာ အနိစ္စသညာ အနိစ္စာနုပဿနာ. ယာယ ပန သညာယ ဒိဋ္ဌိဂ္ဂါဟဿ ဝိက္ခမ္ဘနာ၊ သာ အနတ္တသညာ အနတ္တာနုပဿနာ. တတ္ထ ပဌမဂ္ဂါဟဝိသဘာဂတော အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခမုခံ အာဝတ္တတိ၊ ဒုတိယဂ္ဂါဟဝိသဘာဂတော အနိမိတ္တဝိမောက္ခမုခံ အာဝတ္တတိ၊ တတိယဂ္ဂါဟဝိသဘာဂတော သုညတဝိမောက္ခမုခံ အာဝတ္တတိ.

သေက္ခဂ္ဂဟဏေန အရိယာယ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ သင်္ဂဟော၊ တတော စ ပရတောဃောသယောနိသောမနသိကာရာ ဒီပိတာ ဟောန္တိ. ပရတောဃောသေန စ သုတဝါ အရိယသာဝကောတိ အာဝတ္တတိ၊ ယောနိသောမနသိကာရေန နဝ ယောနိသောမနသိကာရမူလကာ ဓမ္မာ အာဝတ္တန္တိ၊ စတုဗ္ဗိဓဉ္စ သမ္ပတ္တိစက္ကံ. ‘‘မာ မညီ’’တိ မညနာနံ ဝိပ္ပကတပ္ပဟာနတာဂဟဏေန ဧကစ္စာသဝပရိက္ခယော ဒီပိတော ဟောတိ၊ တေန စ သဒ္ဓါဝိမုတ္တဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တကာယသက္ခိဘာဝါ အာဝတ္တန္တိ. ‘‘အရဟံ ခီဏာသဝေါ’’တိအာဒိနာ အသေက္ခာ သီလက္ခန္ဓာဒယော ဒဿိတာ ဟောန္တိ၊ သီလက္ခန္ဓာဒိပါရိပူရိယာ စ ဒသ နာထကရဏာ ဓမ္မာ အာဝတ္တန္တိ. ‘‘န မညတီ’’တိ မညနာပဋိက္ခေပေန ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ‘‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’’တိ သမ္မာပဋိပတ္တိ ဒဿိတာ၊ တာယ စ သာတိသယာ နိကန္တိပရိယာဒါနမာနသမုဂ္ဃါဋနဒိဋ္ဌိဥဂ္ဃါဋနာနိ ပကာသိတာနီတိ အပ္ပဏိဟိတာနိမိတ္တ-သုညတဝိမောက္ခာ အာဝတ္တန္တိ.

‘‘တထာဂတော’’တိအာဒိနာ သဗ္ဗညုဂုဏာ ဝိဘာဝိတာတိ တဒဝိနာဘာဝတော ဒသဗလ-စတုဝေသာရဇ္ဇအသာဓာရဏဉာဏအာဝေဏိကဗုဒ္ဓဓမ္မာ အာဝတ္တန္တိ. ‘‘နန္ဒီ ဒုက္ခဿ မူလ’’န္တိအာဒိနာ သဒ္ဓိံ ဟေတုနာ ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋံ ကထိတန္တိ ပဝတ္တိနိဝတ္တိတဒုဘယဟေတုဝိဘာဝနေန စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ အာဝတ္တန္တိ. ‘‘တဏှာနံ ခယာ’’တိအာဒိနာ တဏှပ္ပဟာနာပဒေသေန တဒေကဋ္ဌဘာဝတော ဒိယဍ္ဎဿ ကိလေသသဟဿဿ ပဟာနံ အာဝတ္တတိ. ‘‘သဗ္ဗသော တဏှာနံ ခယာ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’’တိ စ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘နန္ဒီ ဒုက္ခဿ မူလ’’န္တိ၊ ‘‘ဣတိ ဝိဒိတွာ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တဿ မညနာဘာဝဟေတုဘူတဿ ပစ္စယာကာရဝေဒနဿ သာဝကေဟိ အသာဓာရဏဉာဏစာရဘာဝေါ ဒဿိတော၊ တေန စတုဝီသတိကောဋိသတသဟဿသမာပတ္တိသဉ္စာရိ ဘဂဝတော မဟာဝဇိရဉာဏံ အာဝတ္တတီတိ. အယံ အာဝတ္တော ဟာရော.