၆. စတုဗျူဟဟာရဝဏ္ဏနာ

ပထဝီအာဒီသု ဝတ္ထူသု ဗျဉ္ဇနစ္ဆာယာယ အတ္ထံ ဂဟေတွာ ဓမ္မဂမ္ဘီရတံ အသလ္လက္ခေတွာ အသဒ္ဓမ္မဿဝနာဒိနာ ဝဉ္စိတာ ဟုတွာ သဒ္ဓမ္မဿဝနဓာရဏပရိစယမနသိကာရဝိမုခါ ပထဝီအာဒီသု ဝတ္ထူသု ပုထုဇ္ဇနသေက္ခာသေက္ခတထာဂတာနံ ပဋိပတ္တိဝိသေသံ အဇာနန္တာ စ ဝေနေယျာ ဣမိဿာ ဒေသနာယ နိဒါနံ. တေ ‘‘ကထံ နု ခေါ ယထာဝုတ္တဒေါသဝိနိမုတ္တာ ယထာဝုတ္တဉ္စ ဝိသေသံ ဇာနန္တာ သမ္မာပဋိပတ္တိယာ ဥဘယဟိတပရာယဏာ သဝေယျု’’န္တိ အယမေတ္ထ ဘဂဝတော အဓိပ္ပါယော. ပဒနိဗ္ဗစနံ နိရုတ္တံ၊ တံ ‘‘ဧဝ’’န္တိအာဒိနိဒါနပဒါနံ၊ ‘‘သဗ္ဗဓမ္မမူလပရိယာယ’’န္တိအာဒိပါဠိပဒါနဉ္စ အဋ္ဌကထာယံ၊ တဿာ လီနတ္ထဝဏ္ဏနာယဉ္စေဝ ဝုတ္တနယေန သုဝိညေယျတ္တာ အတိဝိတ္ထာရဘယေန န ဝိတ္ထာရယိမှ.

ပဒပဒတ္ထဒေသနာနိက္ခေပသုတ္တသန္ဓိဝသေန ပဉ္စဝိဓာ သန္ဓိ. တတ္ထ ပဒဿ ပဒန္တရေန သမ္ဗန္ဓော ပဒသန္ဓိ၊ တထာ ပဒတ္ထဿ ပဒတ္ထန္တရေန သမ္ဗန္ဓော ပဒတ္ထသန္ဓိ၊ ယော ‘‘ကိရိယာကာရကသမ္ဗန္ဓော’’တိ ဝုစ္စတိ. နာနာနုသန္ဓိကဿ သုတ္တဿ တံတံအနုသန္ဓီဟိ သမ္ဗန္ဓော၊ ဧကာနုသန္ဓိကဿ ပန ပုဗ္ဗာပရသမ္ဗန္ဓော ဒေသနာသန္ဓိ. ယာ အဋ္ဌကထာယံ ‘‘ပုစ္ဆာနုသန္ဓိ အဇ္ဈာသယာနုသန္ဓိ ယထာနုသန္ဓီ’’တိ တိဓာ ဝိဘတ္တာ. အဇ္ဈာသယော စေတ္ထ အတ္တဇ္ဈာသယော ပရဇ္ဈာသယောတိ ဒွိဓာ ဝေဒိတဗ္ဗော. ယံ ပနေတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တံ ဟေဋ္ဌာ နိဒါနဝဏ္ဏနာယံ ဝုတ္တမေဝ. နိက္ခေပသန္ဓိ စတုန္နံ သုတ္တနိက္ခေပါနံ ဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗော. သုတ္တသန္ဓိ ဣဓ ပဌမနိက္ခေပဝသေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော. ကသ္မာ ပနေတ္ထ မူလပရိယာယသုတ္တမေဝ ပဌမံ နိက္ခိတ္တန္တိ? နာယမနုယောဂေါ ကတ္ထစိ နပ္ပဝတ္တတိ၊ အပိစ ယသ္မာ မညနာမူလကံ သက္ကာယံ၊ သဗ္ဗမညနာ စ တတ္ထ ဧဝ အနေကဘေဒဘိန္နာ ပဝတ္တတိ၊ န တဿာ သဝိသယာယ လေသမတ္တမ္ပိ သာရံ အတ္ထီတိ ပထဝီအာဒိဝိဘာဂဘိန္နေသု မညနာသု စ သာတိသယံ နိဗ္ဗေဓဝိရာဂသဉ္ဇနနီ ဥပရိ သေက္ခာသေက္ခတထာဂတဂုဏဝိဘာဝနီ စ အယံ ဒေသနာ. သုတ္တန္တဒေသနာ စ ဝိသေသတော ဒိဋ္ဌိဝိနိဝေဌနကထာ၊ တသ္မာ သနိဿယဿ ဒိဋ္ဌိဂ္ဂါဟဿ အာဒိတော အသာရဘာဝဒီပနံ ဥပရိ စ သဗ္ဗေသံ အရိယာနံ ဂုဏဝိသေသဝိဘာဝနမိဒံ သုတ္တံ ပဌမံ နိက္ခိတ္တံ. ကိဉ္စ သက္ကာယေ မညနာမညနာမုခေန ပဝတ္တိနိဝတ္တီသု အာဒီနဝါနိသံသဝိဘာဝနတော သဗ္ဗေသံ ပုဂ္ဂလာနံ ပဋိပတ္တိဝိဘာဂတော စ ဣဒမေဝ သုတ္တံ ပဌမံ နိက္ခိတ္တံ.

ယံ ပန ဧကိဿာ ဒေသနာယ ဒေသနန္တရေန သဒ္ဓိံ သံသန္ဒနံ၊ အယမ္ပိ ဒေသနာသန္ဓိ၊ သာ ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ‘‘အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော။ပေ။ နိဗ္ဗာနံ အဘိနန္ဒတီ’’တိ အယံ ဒေသနာ. ‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော။ပေ။ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော မနသိကရဏီယေ ဓမ္မေ နပ္ပဇာနာတိ၊ အမနသိကရဏီယေ စ ဓမ္မေ နပ္ပဇာနာတိ၊ သော မနသိကရဏီယေ ဓမ္မေ အပ္ပဇာနန္တော အမနသိကရဏီယေ စ ဓမ္မေ အပ္ပဇာနန္တော ယေ ဓမ္မာ န မနသိကရဏီယာ၊ တေ ဓမ္မေ မနသိ ကရောတိ။ပေ။ အနုပ္ပန္နော ဝါ ကာမာသဝေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ ကာမာသဝေါ ပဝဍ္ဎတိ. အနုပ္ပန္နော ဝါ ဘဝါသဝေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ ဘဝါသဝေါ ပဝဍ္ဎတိ၊ အနုပ္ပန္နော ဝါ အဝိဇ္ဇာသဝေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ အဝိဇ္ဇာသဝေါ ပဝဍ္ဎတီ’’တိ (မ. နိ. ၁.၁၇) ဣမာယ ဒေသနာယ သံသန္ဒတိ. တထာ ‘‘တဿေတံ ပါဋိကင်္ခံ သုဘနိမိတ္တံ မနသိ ကရိဿတိ၊ တဿ သုဘနိမိတ္တဿ မနသိကာရာ ရာဂေါ စိတ္တံ အနုဒ္ဓံသေဿတိ၊ သော သရာဂေါ သဒေါသော သမောဟော သာင်္ဂဏော သံကိလိဋ္ဌစိတ္တော ကာလံ ကရိဿတီ’’တိ (မ. နိ. ၁.၅၉) ဣမာယ ဒေသနာယ သံသန္ဒတိ. တထာ ‘‘စက္ခုဉ္စာဝုသော ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ၊ တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိ ဖဿော၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ. ယံ ဝေဒေတိ တံ သဉ္ဇာနာတိ၊ ယံ သဉ္ဇာနာတိ တံ ဝိတက္ကေတိ၊ ယံ ဝိတက္ကေတိ တံ ပပဉ္စေတိ၊ ယံ ပပဉ္စေတိ တတောနိဒါနံ ပုရိသံ ပပဉ္စသညာသင်္ခါ သမုဒါစရန္တီ’’တိ (မ. နိ. ၁.၂၀၄) ဣမာယ ဒေသနာယ သံသန္ဒတိ. တထာ ‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော။ပေ။ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. ဝေဒနံ။ပေ။၊ သညံ။ပေ။၊ သင်္ခါရေ။ပေ။၊ ဝိညာဏံ ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. ယမ္ပိ တံ ဒိဋ္ဌံ။ပေ။ ယမ္ပိ တံ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနံ၊ သော လောကော သော အတ္တာ သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿာမီတိ၊ တမ္ပိ ‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿတီ’’တိ (မ. နိ. ၁.၂၄၁) ဣမာယ ဒေသနာယ သံသန္ဒတိ.

‘‘ယောပိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု။ပေ။ နိဗ္ဗာနံ မာဘိနန္ဒီ’’တိ အယံ ဒေသနာ. ‘‘ဣဓ၊ ဒေဝါနမိန္ဒ၊ ဘိက္ခုနော သုတံ ဟောတိ ‘သဗ္ဗေ ဓမ္မာ နာလံ အဘိနိဝေသာယာ’တိ၊ ဧဝဉ္စေတံ၊ ဒေဝါနမိန္ဒ၊ ဘိက္ခုနော သုတံ ဟောတိ ‘သဗ္ဗေ ဓမ္မာ နာလံ အဘိနိဝေသာယာ’တိ၊ သော သဗ္ဗံ ဓမ္မံ အဘိဇာနာတိ၊ သဗ္ဗံ ဓမ္မံ အဘိညာယ သဗ္ဗံ ဓမ္မံ ပရိဇာနာတိ၊ သဗ္ဗံ ဓမ္မံ ပရိညာယ ယံ ကိဉ္စိ ဝေဒနံ ဝေဒေတိ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ၊ သော တာသု ဝေဒနာသု အနိစ္စာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ ဝိရာဂါနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ နိရောဓာနုပဿီ ဝိဟရတိ၊ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ ဝိဟရတီ’’တိ (မ. နိ. ၁.၃၉၀) ဣမာယ ဒေသနာယ သံသန္ဒတိ. ‘‘ယောပိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အရဟံ။ပေ။ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝဒါမီ’’တိ အယံ ဒေသနာ ‘‘သုတဝါ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော။ပေ။ သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော ရူပံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ၊ ဝေဒနံ။ပေ။၊ သညံ။ပေ။၊ သင်္ခါရေ။ပေ။၊ ဝိညာဏံ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. ယမ္ပိ တံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ၊ တမ္ပိ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. ယမ္ပိ တံ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနံ၊ သော လောကော သော အတ္တာ သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ ‘နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အပိ ပရိဏာမဓမ္မော သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿာမီ’တိ၊ တမ္ပိ ‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေသော အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. သော ဧဝံ သမနုပဿန္တော န ပရိတဿတီ’’တိ (မ. နိ. ၁.၂၄၁) ဧဝမာဒိဒေသနာဟိ သံသန္ဒတီတိ၊ အယံ စတုဗျူဟော ဟာရော.