၄. ဒုဋ္ဌုလ္လသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ အတ္ထုဒ္ဓါရဝသေန ပဒဘာဇနိယံ ဒဿိတာနီတိ အာဟ ‘‘ဒုဋ္ဌုလ္လန္တိ သံဃာဒိသေသံ အဓိပ္ပေတ’’န္တိ. ယေန ကေနစိ ဥပါယေနာတိ ‘‘သာမံ ဝါ ဇာနာတိ၊ အညေ ဝါ တဿ အာရောစေန္တိ၊ သော ဝါ အာရောစေတီ’’တိ (ပါစိ. ၃၉၉) ဝုတ္တေသု ယေန ကေနစိ ဥပါယေန. ပါစိတ္တိယံ ဓုရံ နိက္ခိတ္တမတ္တေယေဝါတိ အဓိပ္ပါယော. သစေ ပစ္ဆာပိ အာရောစေတိ၊ ဓုရနိက္ခေပနေ အာပတ္တိတော န မုစ္စတိ. တေနာဟ ‘‘သစေပီ’’တိအာဒိ. သမဏသတမ္ပိ အာပဇ္ဇတိယေဝါတိ သမဏသတမ္ပိ သုတွာ ယဒိ ဆာဒေတိ၊ ပါစိတ္တိယံ အာပဇ္ဇတိယေဝါတိ အတ္ထော. ယေနဿ အာရောစိတန္တိ ယေန ဒုတိယေန အဿ တတိယဿ အာရောစိတံ. တဿေဝါတိ တဿ ဒုတိယဿေဝ. အာရောစေတီတိ ပဋိစ္ဆာဒနတ္ထမေဝ ‘‘မာ ကဿစိ အာရောစေသီ’’တိ ဝဒတိ. ကောဋိဆိန္နာ ဟောတီတိ (သာရတ္ထ. ဋီ. ပါစိတ္တိယ ၃.၃၉၉) ယသ္မာ ပဋိစ္ဆာဒနပစ္စယာ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာဝ ဒုတိယေန တတိယဿ အာရောစိတံ၊ တသ္မာ တပ္ပစ္စယာ ပုန တေန အာပဇ္ဇိတဗ္ဗာပတ္တိယာ အဘာဝတော အာပတ္တိယာ ကောဋိ ဆိန္နာ နာမ ဟောတိ.

အာဒိပဒေတိ ဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိသညီ၊ ဝေမတိကော၊ အဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိသညီတိ ဣမေသု တီသု ‘‘ဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိသညီ ပဋိစ္ဆာဒေတီ’’တိ (ပါစိ. ၄၀၀) ဣမသ္မိံ ပဌမပဒေ. ဣတရေသု ဒွီသူတိ ‘‘ဝေမတိကော ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ အဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိသညီ ပဋိစ္ဆာဒေတီ’’တိ ဣမေသု ပဒေသု. အဒုဋ္ဌုလ္လာယာတိ အဝသေသပဉ္စာပတ္တိက္ခန္ဓေ. အနုပသမ္ပန္နဿ ဒုဋ္ဌုလ္လေ ဝါ အဒုဋ္ဌုလ္လေ ဝါ အဇ္ဈာစာရေတိ အနုပသမ္ပန္နဿ ပုရိမပဉ္စသိက္ခာပဒဝီတိက္ကမသင်္ခါတေ ဒုဋ္ဌုလ္လေ ဝါ ဣတရသ္မိံ အဒုဋ္ဌုလ္လေ ဝါ အဇ္ဈာစာရေ. ယံ ပန သမန္တပါသာဒိကာယံ ‘‘အနုပသမ္ပန္နဿ သုက္ကဝိသဋ္ဌိ စ ကာယသံသဂ္ဂေါ စာတိ အယံ ဒုဋ္ဌုလ္လအဇ္ဈာစာရော နာမာ’’တိ (ပါစိ. အဋ္ဌ. ၄၀၀) ဝုတ္တံ၊ တံ ဒုဋ္ဌုလ္လာရောစနသိက္ခာပဒဋ္ဌကထာယ (ပါစိ. အဋ္ဌ. ၇၈ အာဒယော) န သမေတိ၊ န စာပိ ဧဝံ ဝတ္တုံ ယုဇ္ဇတိ ‘‘အာရောစနေ အနုပသမ္ပန္နဿ ဒုဋ္ဌုလ္လံ အညထာ အဓိပ္ပေတံ၊ ပဋိစ္ဆာဒနေ အညထာ’’တိ (သာရတ္ထ. ဋီ. ပါစိတ္တိယ ၄၀၀) ဝိသေသကာရဏဿာနုပလဗ္ဘနတော၊ တသ္မာ တံ ဥပပရိက္ခိတဗ္ဗံ.

ဒုဋ္ဌုလ္လသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.