၃. ပရမ္ပရဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
ဂဏဘောဇနေ ဝုတ္တနယေနေဝါတိ ဘိက္ခုံ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘တုမှေ၊ ဘန္တေ၊ ဩဒနေန နိမန္တေမိ၊ ဩဒနံ မေ ဂဏှထာ’’တိအာဒိနာ (ပါစိ. အဋ္ဌ. ၂၁၇-၂၁၈) နယေန ယေန ကေနစိ ဝေဝစနေန ဝါ ဘာသန္တရေန ဝါ ပဉ္စန္နံ ဘောဇနာနံ အညတရဿ နာမံ ဂဟေတွာ နိမန္တေတီတိ ဝုတ္တေနေဝ နယေန. နိမန္တိတဿာတိ အကပ္ပိယနိမန္တနေန နိမန္တိတဿ. အဝိကပ္ပေတွာတိ သမ္မုခါသမ္မုခဝသေန အဝိကပ္ပေတွာ၊ အပရိစ္စဇိတွာတိ အတ္ထော. အယဉှိ ဘတ္တဝိကပ္ပနာ နာမ သမ္မုခါပရမ္မုခါပိ ဝဋ္ဋတိ. တေနာဟ ‘‘ယော ဘိက္ခု ပဉ္စသု သဟဓမ္မိကေသူ’’တိအာဒိ.
အညတြ နိမန္တနဘောဇနဝတ္ထုသ္မိန္တိ အညတြ ပဌမံ နိမန္တိတာ ဟုတွာ အညသ္မိံ နိမန္တနေ ဘုဉ္ဇနဝတ္ထုသ္မိံ. ယဒိ တိဝိဓာ အနုပညတ္တိ၊ အထ ကသ္မာ ပရိဝါရေ ‘‘စတဿော အနုပညတ္တိယော’’တိ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ပရိဝါရေ ပနာ’’တိအာဒိ. ဝိကပ္ပနမ္ပိ ဂဟေတွာတိ ဝိကပ္ပနာနုဇာနနမ္ပိ အနုပညတ္တိသမာနန္တိ အနုပညတ္တိဘာဝေန ဂဟေတွာ. ဧကသံသဋ္ဌာနီတိ ဧကသ္မိံ မိဿိတာနိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ (ပါစိ. အဋ္ဌ. ၂၂၉) – ဒွေ တီဏိ ကုလာနိ နိမန္တေတွာ ဧကသ္မိံ ဌာနေ နိသီဒါပေတွာ ဣတော စိတော စ အာဟရိတွာ ဘတ္တံ အာကိရန္တိ၊ သူပဗျဉ္ဇနံ အာကိရန္တိ၊ ဧကမိဿကံ ဟောတိ၊ ဧတ္ထ အနာပတ္တီတိ. သစေ ပန မူလနိမန္တနံ ဟေဋ္ဌာ ဟောတိ၊ ပစ္ဆိမံ ပစ္ဆိမံ ဥပရိ၊ တံ ဥပရိတော ပဋ္ဌာယ ဘုဉ္ဇန္တဿ အာပတ္တိ. ဟတ္ထံ ပန အန္တော ပဝေသေတွာ ပဌမနိမန္တနတော ဧကမ္ပိ ကဗဠံ ဥဒ္ဓရိတွာ ဘုတ္တကာလတော ပဋ္ဌာယ ယထာ တထာ ဝါ ဘုဉ္ဇန္တဿ အနာပတ္တိ. ဒွေ တီဏိ နိမန္တနာနိ ဧကတော ဝါ ကတွာ ဘုဉ္ဇတီတိ ဒွေ တီဏိ နိမန္တနာနိ ဧကတော ပက္ခိပိတွာ မိဿေတွာ ဧကံ ကတွာ ဘုဉ္ဇတီတိ အတ္ထော. ‘‘သကလေန ဂါမေန ဝါ’’တိအာဒီသု သကလေန ဂါမေန ဧကတော ဟုတွာ နိမန္တိတဿေဝ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဘုဉ္ဇတော အနာပတ္တိ. ပူဂေပိ ဧသေဝ နယော. နိမန္တိယမာနော ဝါ ‘‘ဘိက္ခံ ဂဟေဿာမီ’’တိ ဝဒတီတိ ‘‘ဘတ္တံ ဂဏှာ’’တိ နိမန္တိယမာနော ‘‘န မယှံ တဝ ဘတ္တေန အတ္ထော၊ ဘိက္ခံ ဂဟေဿာမီ’’တိ ဘဏတိ. ကိရိယာကိရိယန္တိ ဧတ္ထ ဘောဇနံ ကိရိယံ၊ အဝိကပ္ပနံ အကိရိယံ.
ပရမ္ပရဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.