၂. ဂဏဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
ဂဏဘောဇနေတိ ဂဏေန လဒ္ဓတ္တာ ဂဏဿ သန္တကေ ဘောဇနေ. တေနာဟ ‘‘ဂဏဿ ဘောဇနေ’’တိ. နနု စေတ္ထ ‘‘ဂဏဿ ဘောဇနေ’’တိ ဝုစ္စတိ၊ သော စ ခေါ ဂဏော ‘‘ကတ္ထစိ ဒွီဟိ၊ ကတ္ထစိ တီဟီ’’တိအာဒိနာ အနေကဓာ အဓိပ္ပေတော၊ ဣဓ ကတိဟီတိ အာဟ ‘‘ဣဓ စာ’’တိအာဒိ. တံ ပနေတံ ဂဏဘောဇနံ ဒွီဟိ ပကာရေဟိ ပသဝတိ နိမန္တနတော ဝါ ဝိညတ္တိတော ဝါတိ အာဟ ‘‘တေသံ နိမန္တနတော ဝါ’’တိအာဒိ. တတ္ထ နိမန္တနတော ဝါတိ အကပ္ပိယနိမန္တနတော ဝါ. ဩဒနာဒီနံ ပဉ္စန္နန္တိ ဩဒနသတ္တုကုမ္မာသမစ္ဆမံသာနံ ပဉ္စန္နံ.
‘‘ဩဒနေန နိမန္တေမိ၊ ဩဒနံ မေ ဂဏှထာ’’တိအာဒိနာ နယေန ယေန ကေနစိ ဝေဝစနေန ဝါ ဘာသန္တရေန ဝါ ပဉ္စန္နံ ဘောဇနာနံ နာမံ ဂဟေတွာ နိမန္တေတီတိ သမ္ဗန္ဓော. စတ္တာရောတိ ဧကဋ္ဌာနေ ဝါ နာနာဋ္ဌာနေသု ဝါ ဌိတေ စတ္တာရော ဘိက္ခူ. လက္ခဏဝစနဉ္စေတံ၊ တသ္မာ စတ္တာရော ဝါ တတော ဝါ အဓိကေ ဘိက္ခူတိ အတ္ထော. ဝေဝစနေန ဝါတိ ဘတ္တအန္နာဒိပရိယာယသဒ္ဒေန ဝါ. ဘာသန္တရေန ဝါတိ အန္ဓဒမိဠာဒိဘာသန္တရေန ဝါ. ပဉ္စန္နံ ဘောဇနာနံ နာမံ ဂဟေတွာတိ ပဉ္စန္နံ ဘောဇနာနံ အညတရဿ နာမံ ဂဟေတွာ. ဩဒနေန နိမန္တေမီတိ တုမှေ ဘန္တေ ဩဒနေန နိမန္တေမိ. အာဒိသဒ္ဒေန ‘‘အာကင်္ခထ ဩလောကေထ အဓိဝါသေထ ပဋိမာနေထ၊ သတ္တုနာ နိမန္တေမိ၊ သတ္တုံ မေ ဂဏှထ အာကင်္ခထ ဩလောကေထ အဓိဝါသေထ ပဋိမာနေထာ’’တိအာဒီနံ (ပါစိ. အဋ္ဌ. ၂၁၇-၂၁၈) ဂဟဏံ. ဧကတော ဝါတိ ဧကတ္ထ ဌိတေ ဝါ နိသိန္နေ ဝါ ဘိက္ခူ ဒိသွာ ‘‘တုမှေ၊ ဘန္တေ၊ ဩဒနေန နိမန္တေမီ’’တိအာဒိနာ ဧဝံ ဧကတော နိမန္တိတာ. နာနာတော ဝါ နိမန္တိတာတိ စတ္တာရိ ပရိဝေဏာနိ ဝါ ဝိဟာရေ ဝါ ဂန္တွာ နာနာတော ဝါ နိမန္တိတာ. ဧကဋ္ဌာနေ ဌိတေသုယေဝ ဝါ ဧကော ပုတ္တေန၊ ဧကော ပိတရာတိ ဧဝမ္ပိ နိမန္တိတာ နာနာတောယေဝ နိမန္တိတာ နာမ ဟောန္တိ. ဧကတော ဂဏှန္တိတိ အညမညဿ ဒွါဒသဟတ္ထူပစာရေ ဌိတာ ဂဏှန္တိ.
ကသ္မာ ပန နာနာတော ဘုတ္တေပိ ဂဏဘောဇနံ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ပဋိဂ္ဂဟဏမေဝ ဟေတ္ထ ပမာဏ’’န္တိ. ယဒိ ဧဝံ အထ ကသ္မာ ပါဠိယံ ‘‘ဂဏဘောဇနံ နာမ ယတ္ထ စတ္တာရော ဘိက္ခူ ပဉ္စန္နံ ဘောဇနာနံ အညတရေန ဘောဇနေန နိမန္တိတာ ဘုဉ္ဇန္တိ၊ ဧတံ ဂဏဘောဇနံ နာမာ’’တိ (ပါစိ. ၂၁၈) ဝုတ္တံ? တံ ပဋိဂ္ဂဟဏနိယမနတ္ထမေဝ. န ဟိ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတကံ ဘိက္ခူ ဘုဉ္ဇန္တီတိ ‘‘ဘုဉ္ဇန္တီ’’တိ ပဒံ ပဋိဂ္ဂဟဏနိယမဝစနံ ဟောတိ. ဧကတော ဝါ နာနာတော ဝါ ဝိညာပေတွာတိ စတ္တာရော ဘိက္ခူ ဧကတော ဌိတာ ဝါ နိသိန္နာ ဝါ ဥပါသကံ ဒိသွာ ‘‘အမှာကံ စတုန္နမ္ပိ ဘတ္တံ ဒေဟီ’’တိ ဝါ ပါဋေက္ကံ ပဝိသိတွာ ‘‘မယှံ ဘတ္တံ ဒေဟိ၊ မယှံ ဘတ္တံ ဒေဟီ’’တိ ဝါ ဧကတော ဝါ နာနာတော ဝါ ဝိညာပေတွာ. တဿ ဒုဝိဓဿာပီတိ ယဉ္စ နိမန္တနတော လဒ္ဓံ ဂဏဘောဇနံ၊ ယဉ္စ ဝိညတ္တိတော လဒ္ဓံ၊ တဿ ဒုဝိဓဿာပိ ဂဏဘောဇနဿ. ဧဝံ ပဋိဂ္ဂဟဏေတိ ဧကတော ပဋိဂ္ဂဟဏေ.
ပါဒါနမ္ပိ ဖလိတတ္တာတိ (ပါစိ. အဋ္ဌ. ၂၁၇-၂၁၈) အန္တမသော ပါဒါနမ္ပိ ယထာ မဟာစမ္မဿ ပရတော မံသံ ဒိဿတိ၊ ဧဝံ ဖလိတတ္တာ. န သက္ကာ ပိဏ္ဍာယ စရိတုန္တိ ဝါလိကာယ ဝါ သက္ခရာယ ဝါ ဖုဋ္ဌမတ္တေ ဒုက္ခုပ္ပတ္တိတော အန္တောဂါမေ ပိဏ္ဍာယ စရိတုံ န သက္ကောတိ. စီဝရေ ကရိယမာနေတိ သာဋကဉ္စ သုတ္တဉ္စ လဘိတွာ စီဝရေ ကရိယမာနေ. ယံ ကိဉ္စိ စီဝရေ ကတ္တဗ္ဗကမ္မန္တိ စီဝရဝိစာရဏဆိန္ဒနမောဃသုတ္တာရောပနာဒိ ယံ ကိဉ္စိ စီဝရေ ကတ္တဗ္ဗံ ကမ္မံ၊ အန္တမသော သူစိဝေဓနမ္ပီတိ အဓိပ္ပါယော. ‘‘အဒ္ဓယောဇနမ္ပီ’’တိအာဒိ အဝကံသတော ဝုတ္တံ. ယော ပန ဒူရံ ဂန္တုကာမော၊ တတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ၊ ဂစ္ဆန္တော အဒ္ဓယောဇနဗ္ဘန္တရေ ဂါဝုတေပိ ဘုဉ္ဇိတုံ လဘတိ၊ ဂတော ပန ဧကဒိဝသံ. ယဒါ နာဝံ အဘိရုဟိတုကာမော ဝါ ဟောတိ အာရုဠှော ဝါ ဩရုဠှော ဝါ၊ အယံ နာဝါဘိရုဟနသမယော နာမာတိ အာဟ ‘‘နာဝါဘိရုဟနသမယေပိ ဧသေဝ နယော’’တိ. အယံ ပန ဝိသေသော – အဘိရုဠှေန ဣစ္ဆိတဋ္ဌာနံ ဂန္တွာပိ ယာဝ န ဩရောဟတိ၊ တာဝ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ. စတ္တာရော ဘိက္ခူတိ အန္တိမပရိစ္ဆေဒေါ. ယတ္ထ ပန သတံ ဝါ သဟဿံ ဝါ သန္နိပတိတံ၊ တတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ. တသ္မာ တာဒိသေ ကာလေ ‘‘မဟာသမယော’’တိ အဓိဋ္ဌဟိတွာ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ. ယော ကောစိ ပဗ္ဗဇိတောတိ သဟဓမ္မိကေသု ဝါ တိတ္ထိယေသု ဝါ အညတရော.
ယေ စ ဒွေ တယော ဧကတော ဂဏှန္တီတိ ယေပိ အကပ္ပိယနိမန္တနံ သာဒိယိတွာ ဒွေ ဝါ တယော ဝါ ဧကတော ဂဏှန္တိ၊ တေသမ္ပိ အနာပတ္တိ. ပဏီတဘောဇနသူပေါဒနဝိညတ္တီဟိ ပန အာပတ္တိယေဝါတိ ဝဒန္တိ၊ ဥပပရိက္ခိတဗ္ဗံ. နိစ္စဘတ္တာဒီသူတိ နိစ္စဘတ္တေ သလာကဘတ္တေ ပက္ခိကေ ဥပေါသထိကေ ပါဋိပဒိကေ. တတ္ထ နိစ္စဘတ္တန္တိ ဓုဝဘတ္တံ ဝုစ္စတိ. ‘‘နိစ္စဘတ္တံ ဂဏှထာ’’တိ ဝဒန္တိ၊ ဗဟူနမ္ပိ ဧကတော ဂဏှိတုံ ဝဋ္ဋတိ. သလာကဘတ္တာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော.
ဂဏဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.