၁၀. ပထဝီခဏနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ပါသာဏသက္ခရကထလမရုမ္ဗဝါလုကာဒီသူတိ ဧတ္ထ မုဋ္ဌိပ္ပမာဏတော ဥပရိ ပါသာဏာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. မုဋ္ဌိပ္ပမာဏာ သက္ခရာ. ကထလာတိ ကပါလခဏ္ဍာနိ. မရုမ္ဗာတိ ကဋသက္ခရာ. ဝါလုကာ ဝါလိကာယေဝ. အညတရဿ တတိယဘာဂေါ ဟောတီတိ တတိယော ဘာဂေါ ဟောတိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယတော ပံသုံ ဝါ မတ္တိကံ ဝါ အာဟရာပေတွာ ဝိသုံ ဝိသုံ ကတေ ဒွေ ကောဋ္ဌာသာ ပံသု ဝါ မတ္တိကာ ဝါ ဧကော ပါသာဏာဒီသု အညတရော ဟောတိ၊ အယံ မိဿကပထဝီ နာမာတိ. ဩဝဋ္ဌော နာမ ဒေဝေန ဩဝဋ္ဌော (ပါစိ. ၈၆). ဝုတ္တန္တိ ပဒဘာဇနိယံ၊ သီဟဠဋ္ဌကထာယမေဝ ဝါ ဝုတ္တံ. အဓိကတရပါသာဏာဒိမိဿာတိ အဓိကတရပါသာဏာဒီဟိ မိဿာ၊ အဒဍ္ဎာပိ ဝုတ္တပ္ပမာဏတော အဓိကတရပါသာဏာဒိမိဿာတိ အဓိပ္ပါယော. ဝါ-သဒ္ဒေါ အဝုတ္တဝိကပ္ပတ္ထော၊ တေန ဦနကစတုမာသောဝဋ္ဌပထဝိံ သင်္ဂဏှာတိ. သုဒ္ဓပါသာဏာဒိဘေဒါယာတိ သုဒ္ဓါ ပါသာဏာ ဧတ္ထာတိ သုဒ္ဓပါသာဏာ၊ သာ အာဒိ ယဿ ဘေဒဿ သော သုဒ္ဓပါသာဏာဒိ. အာဒိ-သဒ္ဒေန သုဒ္ဓသက္ခရာဒီနံ ဂဟဏံ. သုဒ္ဓပါသာဏာဒိဘေဒေါ ယဿာ သာ သုဒ္ဓပါသာဏာဒိဘေဒါ၊ တာယ သုဒ္ဓပါသာဏာဒိဘေဒါယ၊ သုဒ္ဓပါသာဏာဒိပ္ပကာရာယာတိ အတ္ထော.

သယံ ခဏတီတိ ဧတ္ထ ယော အန္တမသော ပါဒင်္ဂုဋ္ဌကေနပိ ခဏတိ၊ ဥဒကမ္ပိ ဆဍ္ဍေန္တော ဘိန္ဒတိ၊ ပါဒင်္ဂုဋ္ဌကေနပိ ဝိလိခတိ၊ ပတ္တမ္ပိ ပစန္တော ဒဟတိ၊ သော သဗ္ဗော ခဏတိယေဝါတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. တေနာဟ ‘‘ခဏနဘေဒနဝိလေခနပစနာဒီဟိ ဝိကောပေတီတိ. ပတ္တံ ပစန္တေန (ပါစိ. အဋ္ဌ. ၈၇) ဟိ ပုဗ္ဗေ ပက္ကဋ္ဌာနေယေဝ ပစိတဗ္ဗော. အဒဍ္ဎာယ ပထဝိယာ အဂ္ဂိံ ဌပေတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ပတ္တပစနကပါလဿ ပန ဥပရိ အဂ္ဂိံ ဌပေတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဒါရူနံ ဥပရိ ဌပေတိ၊ သော အဂ္ဂိ တာနိ ဒဟန္တော ဂန္တွာ ပထဝိံ ဒဟတိ၊ န ဝဋ္ဋတိ. ဣဋ္ဌကပါသာဏာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. တတြာပိ ဟိ ဣဋ္ဌကာဒီနံယေဝ ဥပရိ ဌပေတုံ ဝဋ္ဋတိ. ကသ္မာ? တေသံ အနုပါဒါနတ္တာ. န ဟိ တာနိ အဂ္ဂိဿ ဥပါဒါနသင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ. သုက္ခခါဏုရုက္ခာဒီသုပိ အဂ္ဂိံ ဒါတုံ န ဝဋ္ဋတိ. သစေ ပန ‘‘ပထဝိံ အပတ္တမေဝ နိဗ္ဗာပေတွာ ဂမိဿာမီ’’တိ ဒေတိ၊ ဝဋ္ဋတိ. ပစ္ဆာ နိဗ္ဗာပေတုံ န သက္ကောတိ၊ အဝိသယတ္တာ အနာပတ္တိ. ဝုတ္တနယေနေဝါတိ ‘‘ခဏနဘေဒနဝိလိခနပစနာဒီဟီ’’တိ ဝုတ္တေနေဝ နယေန. နိယမေတွာတိ သန္နိဋ္ဌာနံ ကတွာ. ဣတရောတိ အာဏာပကော.

‘‘ပေါက္ခရဏိံ ခဏာ’’တိ (ပါစိ. အဋ္ဌ. ၈၆) ဝဒတိ၊ ဝဋ္ဋတိ. ခတာယေဝ ပေါက္ခရဏီ နာမ ဟောတိ၊ တသ္မာ အယံ ကပ္ပိယဝေါဟာရော. ဧသ နယော ‘‘ဝါပိံ၊ တဠာကံ၊ အာဝါဋံ ခဏာ’’တိအာဒီသုပိ. ‘‘ဣမံ ဩကာသံ ခဏ၊ ဣမသ္မိံ ဩကာသေ ပေါက္ခရဏိံ ခဏာ’’တိ ပန ဝတ္တုံ န ဝဋ္ဋတိ. ‘‘ကန္ဒံ ခဏ မူလံ ခဏာ’’တိ အနိယမေတွာ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ‘‘ဣမံ ဝလ္လိံ ခဏ၊ ဣမသ္မိံ ဩကာသေ ကန္ဒံ ဝါ မူလံ ဝါ ခဏာ’’တိ ဝတ္တုံ န ဝဋ္ဋတိ. တေနာဟ ‘‘ဩကာသံ အနိယမေတွာ။ပေ။ ဘဏန္တဿာ’’တိ. အာတပေန သုက္ခကဒ္ဒမော စ ဖလတိ၊ တတြ ယော ဟေဋ္ဌာ ပထဝိယာ အသမ္ဗဒ္ဓေါ၊ တမေဝ အပနေတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဧသ နယော ဂေါကဏ္ဋကေပိ. တေနာဟ ‘‘အာတပေန။ပေ။ အသမ္ဗဒ္ဓ’’န္တိ. တတ္ထ ဂေါကဏ္ဋကော (ပါစိ. အဋ္ဌ. ၈၆) နာမ ဂါဝီနံ ခုရစ္ဆိန္နကဒ္ဒမော ဝုစ္စတိ. သစေ ပန ဟေဋ္ဌိမတလေန ဘူမိသမ္ဗန္ဓော၊ ဝိကောပေတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ဘိဇ္ဇိတွာ ပတိတနဒိတဋန္တိ ဘိဇ္ဇိတွာ နဒိသာမန္တာ ပတိတံ ဩမကစာတုမာသံ ဩဝဋ္ဌံ နဒိတဋံ. သစေ ပန ဘိဇ္ဇိတွာ ဥဒကေယေဝ ပကတိ၊ ဒေဝေ အတိရေကစာတုမာသံ ဩဝဋ္ဌေပိ ဥဒကေယေဝ ဥဒကဿ ပတိတတ္တာ ဝဋ္ဋတိ. မဟန္တမ္ပိ နင်္ဂလစ္ဆိန္နမတ္တိကာပိဏ္ဍန္တိ မဟန္တမ္ပိ ကသိတဋ္ဌာနေ ဟေဋ္ဌာ ပထဝိယာ အသမ္ဗဒ္ဓံ နင်္ဂလစ္ဆိန္နမတ္တိကာပိဏ္ဍံ. ဧဝမာဒိသဒ္ဒေန ကူဋာသိဉ္စနယောဂ္ဂတနုကကဒ္ဒမာဒီနံ ဂဟဏံ. အသဉ္စိစ္စ ရုက္ခာဒိပဝဋ္ဋနေန ဘိန္ဒန္တဿာတိ ပါသာဏရုက္ခာဒီနိ ဝါ ပဝဋ္ဋေန္တဿ၊ ကတ္တရဒဏ္ဍေန ဝါ အာဟစ္စ အာဟစ္စ ဂစ္ဆန္တဿ ပထဝီ ဘိဇ္ဇတိ၊ သာ ‘‘တေန ဘိန္ဒိဿာမီ’’တိ ဧဝံ သဉ္စိစ္စ အဘိန္နတ္တာ အသဉ္စိစ္စ ဘိန္နာ နာမ ဟောတိ၊ ဣတိ အသဉ္စိစ္စ ရုက္ခာဒိပ္ပဝဋ္ဋနေန ဘိန္ဒန္တဿ အနာပတ္တိ. အသတိယာ ပါဒင်္ဂုဋ္ဌကာဒီဟိ ဝိလိခန္တဿာတိ ယော အညဝိဟိတော ကေနစိ သဒ္ဓိံ ကိဉ္စိ ကထေန္တော ပါဒင်္ဂုဋ္ဌကေန ဝါ ကတ္တရယဋ္ဌိယာ ဝါ ပထဝိံ ဝိလိခန္တော တိဋ္ဌတိ၊ တဿ ဧဝံ အသတိယာ ပါဒင်္ဂုဋ္ဌကာဒီဟိ ဝိလိခန္တဿ အနာပတ္တိ.

ပထဝီခဏနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

မုသာဝါဒဝဂ္ဂေါ ပဌမော.