၈. သန္နိဓိကာရကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

အဋ္ဌမေ သန္နိဓိကာရကန္တိ ကာရော ကရဏံ ကိရိယာတိ အတ္ထတော ဧကံ၊ သန္နိဓိ ကာရော အဿာတိ သန္နိဓိကာရံ၊ သန္နိဓိကာရမေဝ သန္နိဓိကာရကံ၊ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဧကရတ္တိံ ဝီတိနာမိတဿေတံ နာမံ. တသ္မာ ဧဝံ သန္နိဓိကတံ ယံကိဉ္စိ ယာဝကာလိကံ ဝါ ယာမကာလိကံ ဝါ ‘အဇ္ဈောဟရိဿာမီ’တိ ဂဏှန္တဿ ပဋိဂ္ဂဟဏေ ဒုက္ကဋံ၊ အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရေ ပါစိတ္တိယံ. သစေပိ ပတ္တော ဒုဒ္ဓေါတော ဟောတိ၊ ယံ အင်္ဂုလိယာ ဃံသန္တဿ လေခါ ပညာယတိ၊ ဂဏ္ဌိကပတ္တဿ ဝါ ဂဏ္ဌိကန္တရေ သ္နေဟော ပဝိဋ္ဌော ဟောတိ၊ ယော ဥဏှေ ဩတာပေန္တဿ ပဂ္ဃရတိ၊ ဥဏှယာဂုယာ ဝါ ဂဟိတာယ သန္ဒိဿတိ၊ တာဒိသေ ပတ္တေပိ ပုနဒိဝသေ ဘုဉ္ဇန္တဿ ပါစိတ္တိယံ. ယံ ပန ဘိက္ခု နိရပေက္ခော သာမဏေရာနံ ပရိစ္စဇိတွာ တေဟိ နိဟိတံ လဘိတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ တံ ဝဋ္ဋတိ. သယံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ အပရိစ္စတ္တမေဝ ဟိ ဒုတိယဒိဝသေ ကပ္ပိယဘောဇနံ ဘုဉ္ဇန္တဿ ပါစိတ္တိယံ. အကပ္ပိယေသု ပန မနုဿမံသေ ထုလ္လစ္စယေန သဒ္ဓိံ ပါစိတ္တိယံ၊ သေသေသု ပန ဒုက္ကဋေန သဒ္ဓိံ. ယာမကာလိကံ သတိ ပစ္စယေ အဇ္ဈောဟရတော ပါစိတ္တိယံ၊ အာဟာရတ္ထာယ အဇ္ဈောဟရတော ဒုက္ကဋေန သဒ္ဓိံ. ယော ပန ပဝါရိတော ဟုတွာ အနတိရိတ္တကတံ အဇ္ဈောဟရတိ၊ တဿ သဗ္ဗဝိကပ္ပေသု အပရမ္ပိ ပါစိတ္တိယံ ဝဍ္ဎတိ. သစေ ဝိကာလေ အဇ္ဈောဟရတိ၊ အနတိရိတ္တပစ္စယာ သဗ္ဗဝိကပ္ပေသု အနာပတ္တိ၊ သတိ ပစ္စယေ ဝိကာလပစ္စယာ ယာမကာလိကာဒီသု စ အနာပတ္တိ. အဝသေသေသု ဝိကာလပစ္စယာ ပါစိတ္တိယံ ဝဍ္ဎတိယေဝ. ဘိက္ခုဿ ပန သန္နိဓိ ဘိက္ခုနိယာ ဝဋ္ဋတိ၊ ဘိက္ခုနိယာ စ သန္နိဓိ ဘိက္ခုဿ ဝဋ္ဋတိ၊ ဘိက္ခုနိက္ခန္ဓကေ (စူဠဝ. ၄၂၁-၄၂၂) အနုညာတတ္တာ ဝဋ္ဋတီတိ.

သာဝတ္ထိယံ အာယသ္မန္တံ ဗေလဋ္ဌသီသံ အာရဗ္ဘ သန္နိဓိကာရကဘောဇနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ တိကပါစိတ္တိယံ၊ သတ္တာဟကာလိက ယာဝဇီဝိကာနံ ပန အာဟာရတ္ထာယ ပဋိဂ္ဂဟဏေ အဇ္ဈောဟာရေ စ ဒုက္ကဋံ. ယထာ စေတာနိ အာဟာရတ္ထာယ န ကပ္ပန္တိ၊ ဧဝံ ယာဝကာလိကာဒီဟိ သံသဋ္ဌာနိပိ၊ ဝုတ္တဉှေတံ ‘‘ယာဝကာလိကေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာမကာလိကံ တဒဟုပဋိဂ္ဂဟိတံ ကာလေ ကပ္ပတိ၊ ဝိကာလေ န ကပ္ပတီ’’တိအာဒိ (မဟာဝ. ၃၀၅). တသ္မာ သစေပိ တံ တံ တေန တေန သဒ္ဓိံ သံသဋ္ဌံ လဘတိ၊ သစေ အသမ္ဘိန္နရသံ ဝါ ဟောတိ သုဓောတံ ဝါ၊ ယထာ ဣတရေန သံသဂ္ဂေါ န ပညာယတိ၊ အတ္တနော ကာလာနုရူပေန ပရိဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ.

သစေ ပန သမ္ဘိန္နရသံ ဝါ ဟောတိ ဒုဒ္ဓေါတံ ဝါ၊ န ဝဋ္ဋတိ. ယာဝကာလိကဉှိ အတ္တနာ သဒ္ဓိံ သမ္ဘိန္နရသာနိ တီဏိပိ ယာမကာလိကာဒီနိ အတ္တနော သဘာဝံ ဥပနေတိ၊ ယာမကာလိကံ ဒွေပိ သတ္တာဟကာလိကာဒီနိ အတ္တနော သဘာဝံ ဥပနေတိ၊ သတ္တာဟကာလိကံ ယာဝဇီဝိကမေဝ အတ္တနော သဘာဝံ ဥပနေတိ. တသ္မာ တေန တဒဟုပဋိဂ္ဂဟိတေန သဒ္ဓိံ တဒဟုပဋိဂ္ဂဟိတံ ဝါ ပုရေ ပဋိဂ္ဂဟိတံ ဝါ ယာဝဇီဝိကံ သတ္တာဟံ ကပ္ပတိ၊ ဒွီဟပ္ပဋိဂ္ဂဟိတေန ဆာဟံ၊ တီဟပ္ပဋိဂ္ဂဟိတေန ပဉ္စာဟံ။ပေ။ သတ္တာဟပ္ပဋိဂ္ဂဟိတေန တဒဟေဝ ကပ္ပတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တသ္မာယေဝ ဟိ ‘‘သတ္တာဟကာလိကေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာဝဇီဝိကံ တဒဟုပဋိဂ္ဂဟိတ’’န္တိ အဝတွာ ‘‘ပဋိဂ္ဂဟိတံ သတ္တာဟံ ကပ္ပတီ’’တိ ဝုတ္တံ. ကာလယာမသတ္တာဟာတိက္ကမေသု စေတ္ထ ဝိကာလဘောဇန သန္နိဓိဘေသဇ္ဇသိက္ခာပဒါနံ ဝသေန အာပတ္တိယော ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ဣမေသု ပန စတူသု ကာလိကေသု ယာဝကာလိကံ ယာမကာလိကန္တိ ဣမမေဝ ဒွယံ အန္တောဝုဋ္ဌဉ္စေဝ သန္နိဓိကာရကဉ္စ၊ သတ္တာဟကာလိကံ ယာဝဇီဝိကဉ္စ အကပ္ပိယကုဋိယံ နိက္ခိပိတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ၊ သန္နိဓိမ္ပိ န ဇနေတိ. အကပ္ပိယကုဋိယံ အန္တောဝုဋ္ဌေန ပန တေန သဒ္ဓိံ ဣတရဒွယံ တဒဟုပဋိဂ္ဂဟိတမ္ပိ န ဝဋ္ဋတိ၊ မုခသန္နိဓိ နာမ ဟောတိ၊ မဟာပစ္စရိယံ ပန အန္တောဝုဋ္ဌံ ဟောတီတိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ နာမမတ္တမေဝ နာနာကရဏံ၊ အာပတ္တိ ပန ဒုက္ကဋမေဝ. တတ္ထ အကပ္ပိယကုဋိ နာမ သံဃဿ ဝါ ဥပသမ္ပန္နပုဂ္ဂလဿ ဝါ သန္တကံ ဝသနတ္ထာယ ကတဂေဟံ၊ တတ္ထ သဟသေယျပ္ပဟောနကေ ပဒေသေ ဝုဋ္ဌံ ယာဝကာလိကဉ္စ ယာမကာလိကဉ္စ သံဃိကံ ဝါ ဥပသမ္ပန္နပုဂ္ဂလဿ ဝါ သန္တကံ အန္တောဝုဋ္ဌံ နာမ ဟောတိ၊ တတ္ထ ပက္ကံ အန္တောပက္ကံ နာမ၊ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ပန သယံ ပက္ကံ သာမံ ပက္ကံ နာမ၊ တံ သဗ္ဗံ အနဇ္ဈောဟရဏီယံ. တေန တေန သဒ္ဓိံ သံသဋ္ဌမ္ပိ တံဂတိကမေဝ၊ သဗ္ဗံ အဇ္ဈောဟရန္တဿ ဒုက္ကဋံ. တသ္မာ အန္တောဝုဋ္ဌအန္တောပက္ကမောစနတ္ထံ ဘဂဝတာ စတဿော ကပ္ပိယဘူမိယော (မဟာဝ. ၂၉၅) အနုညာတာ၊ တာသံ ဝိနိစ္ဆယော သမန္တပါသာဒိကာယံ (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၂၉၅) ဝုတ္တော. ယတ္ထ ပနေတာ န သန္တိ၊ တတ္ထ အနုပသမ္ပန္နဿ သန္တကံ ကတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ. သာမံ ပါကမ္ပိ ပုနပါကံ ဝဋ္ဋတိ၊ အသန္နိဓိကာရကေ သန္နိဓိကာရကသညိနော၊ ဝေမတိကဿ ဝါ ဒုက္ကဋံ. အသန္နိဓိကာရကသညိနော၊ ယာဝကာလိကာဒီနိ တီဏိ နိဒဟိတွာ သကံ သကံ ကာလံ အနတိက္ကမိတွာ၊ ယာဝဇီဝိကံ သဒါပိ သတိ ပစ္စယေ ပရိဘုဉ္ဇန္တဿ၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. အာမိသံ၊ သန္နိဓိဘာဝေါ၊ တဿ အဇ္ဈောဟရဏန္တိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ ဧဠကလောမသဒိသာနေဝါတိ.

သန္နိဓိကာရကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.