၉. ပဏီတဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
နဝမေ ပဏီတဘောဇနာနီတိ ပဏီတသံသဋ္ဌာနိ သတ္တဓညနိဗ္ဗတ္တာနိ ဘောဇနာနိ. ယထာ ဟိ အာဇညယုတ္တော ရထော ‘အာဇညရထော’တိ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝမိဓာပိ ပဏီတသံသဋ္ဌာနိ ဘောဇနာနိ ပဏီတဘောဇနာနီတိ. ယေဟိ ပန ပဏီတေဟိ သံသဋ္ဌာနိ၊ တာနိ ‘ပဏီတဘောဇနာနီ’တိ ဝုစ္စန္တိ၊ တေသံ ပဘေဒဒဿနတ္ထံ သေယျထိဒံ သပ္ပိ နဝနီတန္တိအာဒိမာဟ၊ တတ္ထ သပ္ပိအာဒီနိ ဘေသဇ္ဇသိက္ခာပဒေ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. ဘေသဇ္ဇသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) ဝုတ္တလက္ခဏေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. မစ္ဆာဒီသု ပန သဗ္ဗောပိ ‘ဩဒကော’တိ (ပါစိ. ၂၆၀) ဝုတ္တလက္ခဏော မစ္ဆော မစ္ဆောယေဝ. ယေသံ ပန မံသံ ကပ္ပတိ၊ တေသံ မံသဉ္စ ခီရဒဓီနိ စ ဣဓာဓိပ္ပေတာနိ. ဧဝရူပါနိ ပဏီတဘောဇနာနီတိ ယာနိ ဧတေဟိ သပ္ပိအာဒီဟိ သံသဋ္ဌတ္တာ ‘ပဏီတဘောဇနာနီ’တိ ဝုစ္စန္တိ၊ တထာရူပါနိ ပဏီတဘောဇနာနိ. အဂိလာနောတိ ယဿ တေဟိ ဝိနာပိ ဖာသု ဟောတိ. အတ္တနော အတ္ထာယ ဝိညာပေတွာတိ ဧတ္ထ ပန ယော အဂိလာနော သုဒ္ဓါနိ သပ္ပိအာဒီနိ ဘေသဇ္ဇတ္ထာယ ဝိညာပေတိ၊ သော မဟာနာမသိက္ခာပဒေန (ပါစိ. ၃၀၃) ကာရေတဗ္ဗော၊ မစ္ဆာဒီနိ စတ္တာရိ ဝိညာပေန္တော သူပေါဒနဝိညတ္တိယာ (ပါစိ. ၆၁၂-၆၁၃) ကာရေတဗ္ဗော၊ သပ္ပိအာဒီဟိ သံသဋ္ဌဘောဇနာနိ ဝိညာပေန္တော ဣမိနာ ကာရေတဗ္ဗော. တတြာယံ ဝိနိစ္ဆယော – ‘‘သပ္ပိနာ ဘတ္တံ ဒေဟိ၊ သပ္ပိံ အာကိရိတွာ ဒေဟိ၊ သပ္ပိမိဿကံ ကတွာ ဒေဟိ၊ သဟ သပ္ပိနာ ဒေဟိ၊ သပ္ပိဉ္စ ဘတ္တဉ္စ ဒေဟီ’’တိ ဧဝံ ဝိညာပေန္တဿ တာဝ ဝိညတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ၊ ပဋိဂ္ဂဟဏေ ဒုက္ကဋံ၊ အဇ္ဈောဟရဏေ အဇ္ဈောဟရဏေ ပါစိတ္တိယံ. ‘‘သပ္ပိဘတ္တံ ဒေဟီ’’တိ ဝုတ္တေ ပန ယသ္မာ သာလိဘတ္တံ ဝိယ သပ္ပိဘတ္တံ နာမ နတ္ထိ၊ တသ္မာ သူပေါဒနဝိညတ္တိယာ ဒုက္ကဋမေဝ ဟောတိ. သစေ ပန ‘‘သပ္ပိနာ ဘတ္တံ ဒေဟီ’’တိ ဝုတ္တေ ဘတ္တံ ဒတွာ ‘‘သပ္ပိံ ကတွာ ဘုဉ္ဇာဟီ’’တိ နဝနီတခီရာဒီနိ ဝါ ကပ္ပိယဘဏ္ဍံ ဝါ ဒေတိ ‘‘ဣမိနာ သပ္ပိံ ဂဟေတွာ ဘုဉ္ဇာဟီ’’တိ၊ ယထာဝတ္ထုကမေဝ. ‘‘ဂေါသပ္ပိနာ ဘတ္တံ ဒေဟီ’’တိ ဝုတ္တေ ပန ဂေါသပ္ပိံ ဝါ ဒေတု၊ တသ္မိံ အသတိ ပုရိမနယေန နဝနီတာဒီနိ ဝါ၊ ဂါဝိံယေဝ ဝါ ဒေတု ‘‘ဣတော သပ္ပိနာ ဘုဉ္ဇာဟီ’’တိ၊ ယထာဝတ္ထုကမေဝ. သစေ ပန ‘‘ဂေါသပ္ပိနာ ဒေဟီ’’တိ ယာစိတော အဇိကာသပ္ပိအာဒီဟိ ဒေတိ၊ ဝိသင်္ကေတံ. ဧဝဉှိ သတိ အညံ ယာစိတေန အညံ ဒိန္နံ နာမ ဟောတိ၊ တသ္မာ အနာပတ္တိ၊ ဧသ နယော ‘‘အဇိကာသပ္ပိနာ ဒေဟီ’’တိအာဒီသုပိ. ‘‘ကပ္ပိယသပ္ပိနာ ဒေဟီ’’တိ ဝုတ္တေ အကပ္ပိယသပ္ပိနာ ဒေတိ၊ ဝိသင်္ကေတမေဝ. ‘‘အကပ္ပိယသပ္ပိနာ ဒေဟီ’’တိ ဝုတ္တေ အကပ္ပိယသပ္ပိနာဝ ဒေတိ၊ ပဋိဂ္ဂဟဏေပိ ပရိဘောဂေပိ ဒုက္ကဋမေဝ. ဣမိနာ နယေန သဗ္ဗပဒေသု ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗော. သစေ ပန သဗ္ဗေဟိပိ သပ္ပိအာဒီဟိ ဧကဋ္ဌာနေ ဝါ နာနာဋ္ဌာနေ ဝါ ဝိညာပေတွာ ပဋိလဒ္ဓံ ဧကတော သမ္ဘိန္နရသံ ကတွာ တတော ကုသဂ္ဂေန ဧကဗိန္ဒုမ္ပိ အဇ္ဈောဟရတိ၊ နဝ ပါစိတ္တိယာနိ.
သာဝတ္ထိယံ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ပဏီတဘောဇနဝိညတ္တိဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ ‘‘အဂိလာနော’’တိ အယမေတ္ထ အနုပညတ္တိ၊ အသာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ တိကပါစိတ္တိယံ၊ ဂိလာနဿ အဂိလာနသညိနော၊ ဝေမတိကဿ ဝါ ဒုက္ကဋံ. ဂိလာနသညိဿ၊ ဂိလာနကာလေ ဝိညာပေတွာ အဂိလာနဿ ဘုဉ္ဇတော၊ ဂိလာနဿ သေသကေ၊ ဉာတကပ္ပဝါရိတဋ္ဌာနတော၊ အညဿတ္ထာယ ဝိညတ္တေ၊ အတ္တနော ဓနေန ဂဟိတေ၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ပဏီတဘောဇနတာ၊ အဂိလာနတာ၊ ကတဝိညတ္တိယာ ပဋိလာဘော၊ အဇ္ဈောဟရဏန္တိ ဣမာနေတ္ထ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ. အဒ္ဓါနသမုဋ္ဌာနံ၊ ကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ ဝစီကမ္မံ၊ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.
ပဏီတဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.