အဓိကရဏသမထသတ္တကဝဏ္ဏနာ

အဓိကရီယန္တိ ဧတ္ထာတိ အဓိကရဏာနိ. ကေ အဓိကရီယန္တိ? သမထာ. ကထံ အဓိကရီယန္တီတိ? သမနဝသေန၊ တသ္မာ တေ တေသံ သမနဝသေန ပဝတ္တန္တီတိ အာဟ ‘‘အဓိကရဏာနိ သမေန္တီ’’တိအာဒိ. ဥပ္ပန္နာနံ ဥပ္ပန္နာနန္တိ ဥဋ္ဌိတာနံ ဥဋ္ဌိတာနံ. သမထတ္ထန္တိ သမနတ္ထံ.

‘‘အဋ္ဌာရသဟိ ဝတ္ထူဟီ’’တိ လက္ခဏဝစနမေတံ ယထာ ‘‘ယဒိ မေ ဗျာဓီ ဒါဟေယျုံ ဒါတဗ္ဗမိဒမောသဓ’’န္တိ၊ တသ္မာ တေသု အညတရညတရေန ဝိဝဒန္တာ ‘‘အဋ္ဌာရသဟိ ဝတ္ထူဟိ ဝိဝဒန္တီ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. ဥပဝဒနာတိ အက္ကောသော. စောဒနာတိ အနုယောဂေါ.

အဓိကရဏဿ သမ္မုခါဝ ဝိနယနတော သမ္မုခါဝိနယော. သန္နိပတိတပရိသာယ ဓမ္မဝါဒီနံ ယေဘုယျတာယ ယေဘုယျသိကကမ္မဿ ကရဏံ ယေဘုယျသိကာ. အယန္တိ အယံ ယထာဝုတ္တာ စတုဗ္ဗိဓာ သမ္မုခတာ သမ္မုခါဝိနယော နာမ.

သံဃသာမဂ္ဂိဝသေန သမ္မုခီဘာဝေါ၊ န ယထာ တထာ ကာရကပုဂ္ဂလာနံ သမ္မုခါတာ. ဘူတတာတိ တစ္ဆတာ. သစ္စပရိယာယော ဟိ ဣဓ ဓမ္မ-သဒ္ဒေါ ‘‘ဓမ္မဝါဒီ’’တိအာဒီသု (ဒီ. နိ. ၁.၉၊ ၁၉၄) ဝိယ. ဝိနေတိ ဧတေနာတိ ဝိနယော၊ တဿ တဿ အဓိကရဏဿ ဝူပသမနာယ ဘဂဝတာ ဝုတ္တဝိဓိ၊ တဿ ဝိနယဿ သမ္မုခတာ ဝိနယသမ္မုခတာ. တေနာဟ ‘‘ယထာ တံ။ပေ။ သမ္မုခတာ’’တိ. ယေနာတိ ယေန ပုဂ္ဂလေန. ဝိဝါဒဝတ္ထုသင်္ခါတေ အတ္ထေ ပစ္စတ္ထိကာ အတ္ထပစ္စတ္ထိကာ. သံဃသမ္မုခတာ ပရိဟာယတိ သမ္မတပုဂ္ဂလေဟေဝ ဝူပသမနတော.

နန္တိ ဝိဝါဒါဓိကရဏံ. ‘‘န ဆန္ဒာဂတိံ ဂစ္ဆတီ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တံ ပဉ္စင်္ဂသမန္နာဂတံ. ဂုဠှကာဒီသု အလဇ္ဇုဿန္နာယ ပရိသာယ ဂုဠှကော သလာကဂ္ဂါဟော ကာတဗ္ဗော လဇ္ဇုဿန္နာယ ဝိဝဋကော၊ ဗာလုဿန္နာယ သကဏ္ဏဇပ္ပကော. ယဿာ ကိရိယာယ ဓမ္မဝါဒိနော ဗဟုတရာ၊ သာ ယေဘုယျသိကာတိ အာဟ ‘‘ဓမ္မဝါဒီနံ ယေဘုယျတာယာ’’တိအာဒိ.

‘‘စတူဟိ သမထေဟိ သမ္မတီ’’တိ ဣဒံ သဗ္ဗသင်္ဂါဟိကဝသေန ဝုတ္တံ. တတ္ထ ပန ဒွီဟိ ဒွီဟိ ဧဝ ဝူပသမနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ဝိနိစ္ဆိတန္တိ သစေ အာပတ္တိ နတ္ထိ၊ ဥဘော ခမာပေတွာ၊ အထ အတ္ထိ၊ အာပတ္တိံ ဒဿေတွာ ရောပနဝသေန ဝိနိစ္ဆိတံ. ပဋိကမ္မံ ပန အာပတ္တာဓိကရဏသမထေ ပရတော အာဂမိဿတိ.

န သမဏသာရုပ္ပံ အဿာမဏကံ၊ သမဏေဟိ အကတ္တဗ္ဗံ၊ တသ္မိံ. အဇ္ဈာစာရေ ဝီတိက္ကမေ သတိ.

ပဋိစရတောတိ ပဋိစ္ဆာဒေန္တဿ. ပါပုဿန္နတာယ ပါပိယော၊ ပုဂ္ဂလော၊ တဿ ကတ္တဗ္ဗကမ္မံ တဿ ပါပိယသိကံ. သမ္မုခါဝိနယေနေဝ ဝူပသမော နတ္ထိ ပဋိညာယ တထာရူပါယ၊ ခန္တိယာ ဝါ ဝိနာ အဝူပသမနတော.

ဧတ္ထာတိ အာပတ္တိဒေသနာယ. ပဋိညာတေ အာပန္နဘာဝါဒိကေ ကရဏံ ကိရိယာ ‘‘အာယတိံ သံဝရေယျာသီ’’တိ၊ ပရိဝါသဒါနာဒိဝသေန စ ပဝတ္တံ ဝစီကမ္မံ ပဋိညာတကရဏံ.

ယထာနုရူပန္တိ ‘‘ဒွီဟိ သမထေဟိ စတူဟိ တီဟိ ဧကေနာ’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တနယေန ယထာနုရူပံ. ဧတ္ထာတိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ၊ ဣမသ္မိံ ဝါ သမထဝိစာရေ. ဝိနိစ္ဆယနယောတိ ဝိနိစ္ဆယေ နယမတ္တံ. တေနာဟ ‘‘ဝိတ္ထာရော ပနာ’’တိအာဒိ. သမန္တပါသာဒိကာယံ ဝိနယဋ္ဌကထာယ (စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၁၈၄-၁၈၇) ဝုတ္တော၊ တသ္မာ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ အဓိပ္ပါယော.

သတ္တကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

နိဋ္ဌိတာ စ ဒုတိယဘာဏဝါရဝဏ္ဏနာ.