အဋ္ဌကဝဏ္ဏနာ
၃၃၃. အယာထာဝါတိ န ယာထာဝါ. အနိယျာနိကတာယ မိစ္ဆာသဘာဝါ. ဝိပရီတဝုတ္တိကတာယ ယာထာဝါ. နိယျာနိကတာယ သမ္မာသဘာဝါ အဝိပရီတဝုတ္တိကာ.
၃၃၄. ကုစ္ဆိတံ သီဒတီတိ ကုသီတော ဒ-ကာရဿ တ-ကာရံ ကတွာ. ယဿ ဓမ္မဿ ဝသေန ပုဂ္ဂလော ‘‘ကုသီတော’’တိ ဝုစ္စတိ၊ သော ကုသီတဘာဝေါ ဣဓ ကုသီတ-သဒ္ဒေန ဝုတ္တော. ဝိနာပိ ဟိ ဘာဝဇောတနံ သဒ္ဒံ ဘာဝတ္ထော ဝိညာယတိ ယထာ ‘‘ပဋဿ သုက္က’’န္တိ၊ တသ္မာ ကုသီတဘာဝဝတ္ထူနီတိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘ကောသဇ္ဇကာရဏာနီတိ အတ္ထော’’တိ. ကမ္မံ နာမ သမဏသာရုပ္ပံ ဤဒိသန္တိ အာဟ ‘‘စီဝရဝိစာရဏာဒီ’’တိ. ဝီရိယန္တိ ပဓာနဝီရိယံ၊ တံ ပန စင်္ကမနဝသေန ကရဏေ ‘‘ကာယိက’’န္တိပိ ဝတ္တဗ္ဗတံ လဘတီတိ အာဟ ‘‘ဒုဝိဓမ္ပီ’’တိ. ပတ္တိယာတိ ပါပုဏနတ္ထံ. ဩသီဒနန္တိ ဘာဝနာနုယောဂေ သင်္ကောစော. မာသေဟိ အာစိတံ နိစိတံ ဝိယာတိ မာသာစိတံ၊ တံ မညေ. ယသ္မာ မာသာ တိန္တာဝိသေသေန ဂရုကာ ဟောန္တိ၊ တသ္မာ ‘‘ယထာ တိန္တမာသော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဝုဋ္ဌိတော ဟောတိ ဂိလာနဘာဝါတိ အဓိပ္ပါယော.
၃၃၅. တေသန္တိ အာရမ္ဘဝတ္ထူနံ. ဣမိနာဝ နယေနာတိ ဣမိနာ ကုသီတဝတ္ထူသု ဝုတ္တေနေဝ နယေန. ‘‘ဒုဝိဓမ္ပိ ဝီရိယံ အာရဘတီ’’တိအာဒိနာ၊ ‘‘ဣဒံ ပဌမန္တိ ဣဒံ ဟန္ဒာဟံ ဝီရိယံ အာရဘာမီတိ ဧဝံ ဘာဝနာယ အဗ္ဘုဿဟနံ ပဌမံ အာရမ္ဘဝတ္ထူ’’တိအာဒိနာ စ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ယထာ တထာ ပဌမံ ပဝတ္တံ အဗ္ဘုဿဟနဉှိ ဥပရိ ဝီရိယာရမ္ဘဿ ကာရဏံ ဟောတိ. အနုရူပပစ္စဝေက္ခဏာသဟိတာနိ ဟိ အဗ္ဘုဿဟနာနိ၊ တမ္မူလကာနိ ဝါ ပစ္စဝေက္ခဏာနိ အဋ္ဌ အာရမ္ဘဝတ္ထူနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.
၃၃၆. အာသဇ္ဇာတိ ယဿ ဒေတိ၊ တဿ အာမောဒနဟေတု တေန သမာဂမနိမိတ္တံ. တေနာဟ ‘‘ဧတ္ထ အာသာဒနံ ဒါနကာရဏံ နာမာ’’တိ. ဘယာတိ ဘယဟေတု. နနု ဘယံ နာမ လဒ္ဓုကာမတာ ရာဂါဒယော ဝိယ စေတနာယ အဝိသုဒ္ဓိကရံ၊ တံ ကသ္မာ ဣဓ ဂဟိတန္တိ? န ဣဒံ တာဒိသံ စောရဘယာဒိံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ ဒဿေတုံ ‘‘တတ္ထာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. အဒါသိ မေတိ ယံ ပုဗ္ဗေ ကတံ ဥပကာရံ စိန္တေတွာ ဒီယတိ၊ တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဒဿတိ မေတိ ပစ္စုပကာရာသီသာယ ယံ ဒီယတိ၊ တံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. သာဟု ဒါနန္တိ ‘‘ဒါနံ နာမေတံ ပဏ္ဍိတပညတ္တ’’န္တိ သာဓုသမာစာရေ ဌတွာ ဒေတိ. အလင်္ကာရတ္ထန္တိ ဥပသောဘနတ္ထံ. ပရိဝါရတ္ထန္တိ ပရိက္ခာရတ္ထံ. ဒါနဉှိ ဒတွာ တံ ပစ္စဝေက္ခန္တဿ ပါမောဇ္ဇပီတိသောမနဿာဒယော ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ လောဘဒေါသဣဿာမစ္ဆေရာဒယော ဝိဒူရီ ဘဝန္တိ. ဣဒါနိ ဒါနံ အနုကူလဓမ္မပရိဗြူဟနေန၊ ပစ္စနီကဓမ္မဝိဒူရီဘာဝကရဏေန စ ဘာဝနာစိတ္တဿ ဥပသောဘနာယ စ ပရိက္ခာရာယ စ ဟောတီတိ ‘‘အလင်္ကာရတ္ထံ၊ ပရိဝါရတ္ထဉ္စ ဒေတီ’’တိ ဝုတ္တံ. တေနာဟ ‘‘ဒါနဉှိ စိတ္တံ မုဒုကံ ကရောတီ’’တိအာဒိ. မုဒုစိတ္တော ဟောတိ လဒ္ဓါ ဒါယကေ ‘‘ဣမိနာ မယှံ သင်္ဂဟော ကတော’’တိ၊ ဒါတာပိ လဒ္ဓရိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဥဘိန္နမ္ပိ စိတ္တံ မုဒုကံ ကရောတီ’’တိ.
အဒန္တဒမနန္တိ အဒန္တာ အနဿဝါပိဿ ဒါနေန ဒန္တာ အဿဝါ ဟောန္တိ ဝသေ ဝတ္တန္တိ. အဒါနံ ဒန္တဒူသကန္တိ အဒါနံ ပန ပုဗ္ဗေ ဒန္တာနံ အဿဝါနမ္ပိ ဝိဃာတုပ္ပါဒနေန စိတ္တံ ဒူသေတိ. ဥန္နမန္တိ ဒါယကာ၊ ပိယံဝဒါ စ ပရေသံ ဂရုစိတ္တီကာရဋ္ဌာနတာယ. နမန္တိ ပဋိဂ္ဂါဟကာ ဒါနေန၊ ပိယဝါစာယ လဒ္ဓသင်္ဂဟာ သင်္ဂါဟကာနံ.
စိတ္တာလင်္ကာရဒါနမေဝ ဥတ္တမံ အနုပက္ကိလိဋ္ဌတာယ၊ သုပရိသုဒ္ဓတာယ၊ ဂုဏဝိသေသပစ္စယတာယ စ.
၃၃၇. ဒါနပစ္စယာတိ ဒါနကာရဏာ၊ ဒါနမယပုညဿ ကတတ္တာ ဥပစိတတ္တာတိ အတ္ထော. ဥပပတ္တိယောတိ မနုဿေသု၊ ဒေဝေသု စ နိဗ္ဗတ္တိယော. ဌပေတီတိ ဧကဝါရမေဝ အနုပ္ပဇ္ဇိတွာ ယထာ ဥပရူပရိ တေနေဝါကာရေန ပဝတ္တတိ၊ ဧဝံ ဌပေတိ. တဒေဝ စသ အဓိဋ္ဌာနန္တိ အာဟ ‘‘တဿေဝ ဝေဝစန’’န္တိ. ဝဍ္ဎေတီတိ ဗြူဟေတိ၊ န ဟာပေတိ. ဝိမုတ္တန္တိ အဓိမုတ္တံ၊ နိန္နံ ပေါဏံ ပဗ္ဘာရန္တိ အတ္ထော. ဝိမုတ္တန္တိ ဝါ ဝိသိဋ္ဌံ. နိပ္ပရိယာယတော ဥတ္တရိ နာမ ပဏီတံ မဇ္ဈေပိ ဟီနမဇ္ဈိမဝိဘာဂဿ လဗ္ဘနတောတိ ဝုတ္တံ ‘‘ဥတ္တရိ အဘာဝိတန္တိ တတော ဥပရိ မဂ္ဂဖလတ္ထာယ အဘာဝိတ’’န္တိ. သံဝတ္တတိ တထာ ပဏိဟိတံ ဒါနမယစိတ္တံ. ယံ ပန ပါဠိယံ ‘‘တဉ္စ ခေါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ၊ တံ တတြူပပတ္တိယာ ဝိဗန္ဓကာရဒုဿီလျာဘာဝဒဿနပရံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ န ဒါနမယဿ ပုညဿ ကေဝလဿ တံသံဝတ္တနတာဒဿနပရန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.
သမုစ္ဆိန္နရာဂဿာတိ သမုစ္ဆိန္နကာမရာဂဿ. တဿ ဟိ သိယာ ဗြဟ္မလောကေ ဥပပတ္တိ၊ န သမုစ္ဆိန္နဘဝရာဂဿ. ဝီတရာဂဂ္ဂဟဏေန စေတ္ထ ကာမေသု ဝီတရာဂတာ အဓိပ္ပေတာ၊ ယာယ ဗြဟ္မလောကူပပတ္တိ သိယာ. တေနာဟ ‘‘ဒါနမတ္တေနေဝါ’’တိအာဒိ. ယဒိ ဧဝံ ဒါနံ တတ္ထ ကိံ အတ္ထိယန္တိ အာဟ ‘‘ဒါနံ ပနာ’’တိအာဒိ. ဒါနေန မုဒုစိတ္တောတိ ဗဒ္ဓါဃာတေ ဝေရီပုဂ္ဂလေပိ အတ္တနော ဒါနသမ္ပဋိစ္ဆနေန မုဒုဘူတစိတ္တော.
ပရိသီဒတိ ပရိတော ဣတော စိတော စ သမာဂစ္ဆတီတိ ပရိသာ၊ သမူဟော.
လောကဿ ဓမ္မာတိ သတ္တလောကဿ အဝဿမ္ဘာဝီ ဓမ္မာ. တေနာဟ ‘‘ဧတေဟိ မုတ္တော နာမ နတ္ထီ’’တိအာဒိ. ယသ္မာ တေ လောကဓမ္မာ အပရာပရံ ကဒါစိ လောကံ အနုပတန္တိ၊ ကဒါစိ တေ လောကော၊ တသ္မာ တဉ္စေတ္ထ အတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘အဋ္ဌိမေ’’တိ သုတ္တပဒံ (အ. နိ. ၈.၆) အာဟရိ. ဃာသစ္ဆာဒနာဒီနံ လဒ္ဓိ လာဘော၊ တာနိ ဧဝ ဝါ လဒ္ဓဗ္ဗတော လာဘော. တဒဘာဝေါ အလာဘော. လာဘဂ္ဂဟဏေန စေတ္ထ တဗ္ဗိသယော အနုရောဓော ဂဟိတော၊ အလာဘဂ္ဂဟဏေန ဝိရောဓော. ယသ္မာ လောဟိတေ သတိ တဒုပဃာတဝသေန ပုဗ္ဗော ဝိယ အနုရောဓေ သတိ ဝိရောဓော လဒ္ဓါဝသရော ဧဝ ဟောတိ၊ တသ္မာ ဝုတ္တံ ‘‘လာဘေ အာဂတေ အလာဘော အာဂတော ဧဝါ’’တိ. ဧသ နယော ယသာဒီသုပိ.
အဋ္ဌကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.