၆. သူကရခတဝဂ္ဂေါ

၁. သာလသုတ္တံ

၅၂၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု ဝိဟရတိ သာလာယ ဗြာဟ္မဏဂါမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေ ကေစိ တိရစ္ဆာနဂတာ ပါဏာ၊ သီဟော မိဂရာဇာ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ယဒိဒံ – ထာမေန ဇဝေန သူရေန [သူရိယေန (သီ. သျာ. ကံ.)]၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေ ကေစိ ဗောဓိပက္ခိယာ ဓမ္မာ၊ ပညိန္ဒြိယံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ယဒိဒံ – ဗောဓာယ’’.

‘‘ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗောဓိပက္ခိယာ ဓမ္မာ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗောဓိပက္ခိယော ဓမ္မော၊ တံ ဗောဓာယ သံဝတ္တတိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဗောဓိပက္ခိယော ဓမ္မော၊ တံ ဗောဓာယ သံဝတ္တတိ၊ သတိန္ဒြိယံ ဗောဓိပက္ခိယော ဓမ္မော၊ တံ ဗောဓာယ သံဝတ္တတိ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ ဗောဓိပက္ခိယော ဓမ္မော၊ တံ ဗောဓာယ သံဝတ္တတိ၊ ပညိန္ဒြိယံ ဗောဓိပက္ခိယော ဓမ္မော၊ တံ ဗောဓာယ သံဝတ္တတိ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေ ကေစိ တိရစ္ဆာနဂတာ ပါဏာ၊ သီဟော မိဂရာဇာ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ယဒိဒံ – ထာမေန ဇဝေန သူရေန၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေ ကေစိ ဗောဓိပက္ခိယာ ဓမ္မာ၊ ပညိန္ဒြိယံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ယဒိဒံ – ဗောဓာယာ’’တိ. ပဌမံ.

၂. မလ္လိကသုတ္တံ

၅၂၂. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ မလ္လေသု [မလ္လကေသု (သီ. သျာ. ကံ.)၊ မလ္လိကေသု (က.)] ဝိဟရတိ ဥရုဝေလကပ္ပံ နာမ မလ္လာနံ နိဂမော. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ယာဝကီဝဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကဿ အရိယဉာဏံ န ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ နေဝ တာဝ စတုန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သဏ္ဌိတိ ဟောတိ၊ နေဝ တာဝ စတုန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဝဋ္ဌိတိ ဟောတိ. ယတော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကဿ အရိယဉာဏံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ၊ အထ စတုန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သဏ္ဌိတိ ဟောတိ၊ အထ စတုန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဝဋ္ဌိတိ ဟောတိ’’.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာဝကီဝဉ္စ ကူဋာဂါရဿ ကူဋံ န ဥဿိတံ ဟောတိ၊ နေဝ တာဝ ဂေါပါနသီနံ သဏ္ဌိတိ ဟောတိ၊ နေဝ တာဝ ဂေါပါနသီနံ အဝဋ္ဌိတိ ဟောတိ. ယတော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကူဋာဂါရဿ ကူဋံ ဥဿိတံ ဟောတိ၊ အထ ဂေါပါနသီနံ သဏ္ဌိတိ ဟောတိ၊ အထ ဂေါပါနသီနံ အဝဋ္ဌိတိ ဟောတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာဝကီဝဉ္စ အရိယသာဝကဿ အရိယဉာဏံ န ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ၊ နေဝ တာဝ စတုန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သဏ္ဌိတိ ဟောတိ၊ နေဝ တာဝ စတုန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဝဋ္ဌိတိ ဟောတိ. ယတော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကဿ အရိယဉာဏံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ၊ အထ စတုန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ။ပေ။ အဝဋ္ဌိတိ ဟောတိ.

‘‘ကတမေသံ စတုန္နံ? သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယဿ၊ သတိန္ဒြိယဿ၊ သမာဓိန္ဒြိယဿ. ပညဝတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကဿ တဒနွယာ သဒ္ဓါ သဏ္ဌာတိ၊ တဒနွယံ ဝီရိယံ သဏ္ဌာတိ၊ တဒနွယာ သတိ သဏ္ဌာတိ၊ တဒနွယော သမာဓိ သဏ္ဌာတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. သေခသုတ္တံ

၅၂၃. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိယာယော ယံ ပရိယာယံ အာဂမ္မ သေခေါ ဘိက္ခု သေခဘူမိယံ ဌိတော ‘သေခေါသ္မီ’တိ ပဇာနေယျ၊ အသေခေါ ဘိက္ခု အသေခဘူမိယံ ဌိတော ‘အသေခေါသ္မီ’တိ ပဇာနေယျာ’’တိ?

ဘဂဝံမူလကာ နော၊ ဘန္တေ၊ ဓမ္မာ။ပေ။ ‘‘အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိယာယော ယံ ပရိယာယံ အာဂမ္မ သေခေါ ဘိက္ခု သေခဘူမိယံ ဌိတော ‘သေခေါသ္မီ’တိ ပဇာနေယျ၊ အသေခေါ ဘိက္ခု အသေခဘူမိယံ ဌိတော ‘အသေခေါသ္မီ’တိ ပဇာနေယျ’’.

‘‘ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိယာယော ယံ ပရိယာယံ အာဂမ္မ သေခေါ ဘိက္ခု သေခဘူမိယံ ဌိတော ‘သေခေါသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သေခေါ ဘိက္ခု ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ – အယမ္ပိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိယာယော ယံ ပရိယာယံ အာဂမ္မ သေခေါ ဘိက္ခု သေခဘူမိယံ ဌိတော ‘သေခေါသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သေခေါ ဘိက္ခု ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘အတ္ထိ နု ခေါ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ အညော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ယော ဧဝံ ဘူတံ တစ္ဆံ တထံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ ယထာ ဘဂဝါ’တိ? သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘နတ္ထိ ခေါ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ အညော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ယော ဧဝံ ဘူတံ တစ္ဆံ တထံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ ယထာ ဘဂဝါ’တိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိယာယော ယံ ပရိယာယံ အာဂမ္မ သေခေါ ဘိက္ခု သေခဘူမိယံ ဌိတော ‘သေခေါသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သေခေါ ဘိက္ခု ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ပဇာနာတိ – သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သတိန္ဒြိယံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြိယံ – ယံဂတိကာနိ ယံပရမာနိ ယံဖလာနိ ယံပရိယောသာနာနိ. န ဟေဝ ခေါ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ပညာယ စ အတိဝိဇ္ဈ ပဿတိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိယာယော ယံ ပရိယာယံ အာဂမ္မ သေခေါ ဘိက္ခု သေခဘူမိယံ ဌိတော ‘သေခေါသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘ကတမော စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိယာယော ယံ ပရိယာယံ အာဂမ္မ အသေခေါ ဘိက္ခု အသေခဘူမိယံ ဌိတော ‘အသေခေါသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသေခေါ ဘိက္ခု ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ပဇာနာတိ – သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သတိန္ဒြိယံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြိယံ – ယံဂတိကာနိ ယံပရမာနိ ယံဖလာနိ ယံပရိယောသာနာနိ. ကာယေန စ ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ၊ ပညာယ စ အတိဝိဇ္ဈ ပဿတိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိယာယော ယံ ပရိယာယံ အာဂမ္မ အသေခေါ ဘိက္ခု အသေခဘူမိယံ ဌိတော ‘အသေခေါသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသေခေါ ဘိက္ခု ဆ ဣန္ဒြိယာနိ ပဇာနာတိ. ‘စက္ခုန္ဒြိယံ၊ သောတိန္ဒြိယံ၊ ဃာနိန္ဒြိယံ၊ ဇိဝှိန္ဒြိယံ၊ ကာယိန္ဒြိယံ၊ မနိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ ဆ ဣန္ဒြိယာနိ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သဗ္ဗထာ သဗ္ဗံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈိဿန္တိ၊ အညာနိ စ ဆ ဣန္ဒြိယာနိ န ကုဟိဉ္စိ ကိသ္မိဉ္စိ ဥပ္ပဇ္ဇိဿန္တီ’တိ ပဇာနာတိ. အယမ္ပိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိယာယော ယံ ပရိယာယံ အာဂမ္မ အသေခေါ ဘိက္ခု အသေခဘူမိယံ ဌိတော ‘အသေခေါသ္မီ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. တတိယံ.

၄. ပဒသုတ္တံ

၅၂၄. ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာနိ ကာနိစိ ဇင်္ဂလာနံ [ဇင်္ဂမာနံ (သီ. ပီ.)] ပါဏာနံ ပဒဇာတာနိ သဗ္ဗာနိ တာနိ ဟတ္ထိပဒေ သမောဓာနံ ဂစ္ဆန္တိ၊ ဟတ္ထိပဒံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ယဒိဒံ – မဟန္တတ္တေန၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာနိ ကာနိစိ ပဒါနိ ဗောဓာယ သံဝတ္တန္တိ၊ ပညိန္ဒြိယံ ပဒံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ယဒိဒံ – ဗောဓာယ. ကတမာနိ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဒါနိ ဗောဓာယ သံဝတ္တန္တိ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဒံ၊ တံ ဗောဓာယ သံဝတ္တတိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ပဒံ၊ တံ ဗောဓာယ သံဝတ္တတိ၊ သတိန္ဒြိယံ ပဒံ၊ တံ ဗောဓာယ သံဝတ္တတိ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ ပဒံ၊ တံ ဗောဓာယ သံဝတ္တတိ၊ ပညိန္ဒြိယံ ပဒံ၊ တံ ဗောဓာယ သံဝတ္တတိ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာနိ ကာနိစိ ဇင်္ဂလာနံ ပါဏာနံ ပဒဇာတာနိ သဗ္ဗာနိ တာနိ ဟတ္ထိပဒေ သမောဓာနံ ဂစ္ဆန္တိ၊ ဟတ္ထိပဒံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ယဒိဒံ – မဟန္တတ္တေန၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာနိ ကာနိစိ ပဒါနိ ဗောဓာယ သံဝတ္တန္တိ၊ ပညိန္ဒြိယံ ပဒံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ယဒိဒံ – ဗောဓာယာ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. သာရသုတ္တံ

၅၂၅. ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေ ကေစိ သာရဂန္ဓာ၊ လောဟိတစန္ဒနံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ ဘိက္ခဝေ၊ ယေ ကေစိ ဗောဓိပက္ခိယာ ဓမ္မာ၊ ပညိန္ဒြိယံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ယဒိဒံ – ဗောဓာယ. ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗောဓိပက္ခိယာ ဓမ္မာ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗောဓိပက္ခိယော ဓမ္မော၊ တံ ဗောဓာယ သံဝတ္တတိ. ဝီရိယိန္ဒြိယံ။ပေ။ သတိန္ဒြိယံ ။ပေ။ သမာဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ ဗောဓိပက္ခိယော ဓမ္မော၊ တံ ဗောဓာယ သံဝတ္တတိ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေ ကေစိ သာရဂန္ဓာ၊ လောဟိတစန္ဒနံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေ ကေစိ ဗောဓိပက္ခိယာ ဓမ္မာ၊ ပညိန္ဒြိယံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ၊ ယဒိဒံ – ဗောဓာယာ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ပတိဋ္ဌိတသုတ္တံ

၅၂၆. ‘‘ဧကဓမ္မေ ပတိဋ္ဌိတဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာနိ. ကတမသ္မိံ ဧကဓမ္မေ? အပ္ပမာဒေ. ကတမော စ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပမာဒေါ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု စိတ္တံ ရက္ခတိ အာသဝေသု စ သာသဝေသု စ ဓမ္မေသု. တဿ စိတ္တံ ရက္ခတော အာသဝေသု စ သာသဝေသု စ ဓမ္မေသု သဒ္ဓိန္ဒြိယမ္ပိ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ. ဝီရိယိန္ဒြိယမ္ပိ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ. သတိန္ဒြိယမ္ပိ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ. သမာဓိန္ဒြိယမ္ပိ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ. ပညိန္ဒြိယမ္ပိ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကဓမ္မေ ပတိဋ္ဌိတဿ ဘိက္ခုနော ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာနီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. သဟမ္ပတိဗြဟ္မသုတ္တံ

၅၂၇. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဥရုဝေလာယံ ဝိဟရတိ နဇ္ဇာ နေရဉ္ဇရာယ တီရေ အဇပါလနိဂြောဓေ ပဌမာဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. အထ ခေါ ဘဂဝတော ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဗဟုလီကတာနိ အမတောဂဓာနိ ဟောန္တိ အမတပရာယဏာနိ အမတပရိယောသာနာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဘာဝိတံ ဗဟုလီကတံ အမတောဂဓံ ဟောတိ အမတပရာယဏံ အမတပရိယောသာနံ. ဝီရိယိန္ဒြိယံ။ပေ။ သတိန္ဒြိယံ။ပေ။ သမာဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ ဘာဝိတံ ဗဟုလီကတံ အမတောဂဓံ ဟောတိ အမတပရာယဏံ အမတပရိယောသာနံ. ဣမာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဗဟုလီကတာနိ အမတောဂဓာနိ ဟောန္တိ အမတပရာယဏာနိ အမတပရိယောသာနာနီ’’တိ.

အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ၊ ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ၊ ဧဝမေဝ ဗြဟ္မလောကေ အန္တရဟိတော ဘဂဝတော ပုရတော ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧဝမေတံ၊ ဘဂဝါ၊ ဧဝမေတံ သုဂတ! ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဗဟုလီကတာနိ အမတောဂဓာနိ ဟောန္တိ အမတပရာယဏာနိ အမတပရိယောသာနာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဘာဝိတံ ဗဟုလီကတံ အမတောဂဓံ ဟောတိ အမတပရာယဏံ အမတပရိယောသာနံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ ဘာဝိတံ ဗဟုလီကတံ အမတောဂဓံ ဟောတိ အမတပရာယဏံ အမတပရိယောသာနံ. ဣမာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဗဟုလီကတာနိ အမတောဂဓာနိ ဟောန္တိ အမတပရာယဏာနိ အမတပရိယောသာနာနိ’’.

‘‘ဘူတပုဗ္ဗာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ကဿပေ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေ ဗြဟ္မစရိယံ အစရိံ. တတြပိ မံ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘သဟကော ဘိက္ခု၊ သဟကော ဘိက္ခူ’တိ. သော ခွာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဣမေသံယေဝ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ ဘာဝိတတ္တာ ဗဟုလီကတတ္တာ ကာမေသု ကာမစ္ဆန္ဒံ ဝိရာဇေတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ ဗြဟ္မလောကံ ဥပပန္နော. တတြပိ မံ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ၊ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတီ’’’တိ. ‘‘ဧဝမေတံ၊ ဘဂဝါ၊ ဧဝမေတံ သုဂတ! အဟမေတံ ဇာနာမိ၊ အဟမေတံ ပဿာမိ ယထာ ဣမာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဗဟုလီကတာနိ အမတောဂဓာနိ ဟောန္တိ အမတပရာယဏာနိ အမတပရိယောသာနာနီ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. သူကရခတသုတ္တံ

၅၂၈. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ သူကရခတာယံ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကိံ နု ခေါ၊ သာရိပုတ္တ၊ အတ္ထဝသံ သမ္ပဿမာနော ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု တထာဂတေ ဝါ တထာဂတသာသနေ ဝါ ပရမနိပစ္စကာရံ ပဝတ္တမာနော ပဝတ္တတီ’’တိ [ပဝတ္တေတီတိ (သီ.)]? ‘‘အနုတ္တရဉှိ၊ ဘန္တေ၊ ယောဂက္ခေမံ သမ္ပဿမာနော ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု တထာဂတေ ဝါ တထာဂတသာသနေ ဝါ ပရမနိပစ္စကာရံ ပဝတ္တမာနော ပဝတ္တတီ’’တိ. ‘‘သာဓု သာဓု၊ သာရိပုတ္တ! အနုတ္တရဉှိ၊ သာရိပုတ္တ၊ ယောဂက္ခေမံ သမ္ပဿမာနော ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု တထာဂတေ ဝါ တထာဂတသာသနေ ဝါ ပရမနိပစ္စကာရံ ပဝတ္တမာနော ပဝတ္တတီ’’တိ.

‘‘ကတမော စ၊ သာရိပုတ္တ၊ အနုတ္တရော ယောဂက္ခေမော ယံ သမ္ပဿမာနော ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု တထာဂတေ ဝါ တထာဂတသာသနေ ဝါ ပရမနိပစ္စကာရံ ပဝတ္တမာနော ပဝတ္တတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ ဥပသမဂါမိံ သမ္ဗောဓဂါမိံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ။ပေ။ သတိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ။ပေ။ သမာဓိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ ဥပသမဂါမိံ သမ္ဗောဓဂါမိံ. အယံ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အနုတ္တရော ယောဂက္ခေမော ယံ သမ္ပဿမာနော ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု တထာဂတေ ဝါ တထာဂတသာသနေ ဝါ ပရမနိပစ္စကာရံ ပဝတ္တမာနော ပဝတ္တတီ’’တိ. ‘‘သာဓု သာဓု၊ သာရိပုတ္တ! ဧသော ဟိ၊ သာရိပုတ္တ၊ အနုတ္တရော ယောဂက္ခေမော ယံ သမ္ပဿမာနော ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု တထာဂတေ ဝါ တထာဂတသာသနေ ဝါ ပရမနိပစ္စကာရံ ပဝတ္တမာနော ပဝတ္တတီ’’တိ.

‘‘ကတမော စ၊ သာရိပုတ္တ၊ ပရမနိပစ္စကာရော ယံ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု တထာဂတေ ဝါ တထာဂတသာသနေ ဝါ ပရမနိပစ္စကာရံ ပဝတ္တမာနော ပဝတ္တတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု သတ္ထရိ သဂါရဝေါ ဝိဟရတိ သပ္ပတိဿော [သပ္ပဋိဿော (သျာ. ကံ. က.)]၊ ဓမ္မေ သဂါရဝေါ ဝိဟရတိ သပ္ပတိဿော၊ သံဃေ သဂါရဝေါ ဝိဟရတိ သပ္ပတိဿော၊ သိက္ခာယ သဂါရဝေါ ဝိဟရတိ သပ္ပတိဿော၊ သမာဓိသ္မိံ သဂါရဝေါ ဝိဟရတိ သပ္ပတိဿော. အယံ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ပရမနိပစ္စကာရော ယံ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု တထာဂတေ ဝါ တထာဂတသာသနေ ဝါ ပရမနိပစ္စကာရံ ပဝတ္တမာနော ပဝတ္တတီ’’တိ. ‘‘သာဓု သာဓု၊ သာရိပုတ္တ! ဧသော ဟိ၊ သာရိပုတ္တ၊ ပရမနိပစ္စကာရော ယံ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု တထာဂတေ ဝါ တထာဂတသာသနေ ဝါ ပရမနိပစ္စကာရံ ပဝတ္တမာနော ပဝတ္တတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ပဌမဥပ္ပါဒသုတ္တံ

၅၂၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဗဟုလီကတာနိ အနုပ္ပန္နာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ နာညတြ တထာဂတဿ ပါတုဘာဝါ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သတိန္ဒြိယံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဗဟုလီကတာနိ အနုပ္ပန္နာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ နာညတြ တထာဂတဿ ပါတုဘာဝါ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿာ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. ဒုတိယဥပ္ပါဒသုတ္တံ

၅၃၀. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဗဟုလီကတာနိ အနုပ္ပန္နာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ နာညတြ သုဂတဝိနယာ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သတိန္ဒြိယံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဗဟုလီကတာနိ အနုပ္ပန္နာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ နာညတြ သုဂတဝိနယာ’’တိ. ဒသမံ.

သူကရခတဝဂ္ဂေါ ဆဋ္ဌော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

သာလံ မလ္လိကံ သေခေါ စ၊ ပဒံ သာရံ ပတိဋ္ဌိတံ၊

ဗြဟ္မသူကရခတာယော၊ ဥပ္ပါဒါ အပရေ ဒုဝေတိ.