၄. ဣန္ဒြိယသံယုတ္တံ

၁. သုဒ္ဓိကဝဂ္ဂေါ

၁. သုဒ္ဓိကသုတ္တံ

၄၇၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သတိန္ဒြိယံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’’တိ. ပဌမံ.

၂. ပဌမသောတာပန္နသုတ္တံ

၄၇၂. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သတိန္ဒြိယံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြိယံ. ယတော ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဿာဒဉ္စ [သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ (သျာ. ကံ. ပီ. က.) သံ. နိ. ၂.၁၇၅] အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ – အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယဏော’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. ဒုတိယသောတာပန္နသုတ္တံ

၄၇၃. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သတိန္ဒြိယံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြိယံ. ယတော ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ – အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယဏော’’တိ. တတိယံ.

၄. ပဌမအရဟန္တသုတ္တံ

၄၇၄. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သတိန္ဒြိယံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြိယံ. ယတော ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဿာဒဉ္စ [သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ (သျာ. ကံ. ပီ. က.) သံ. နိ. ၂.၁၇၅] အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ဝိဒိတွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တော’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ဒုတိယအရဟန္တသုတ္တံ

၄၇၅. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သတိန္ဒြိယံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြိယံ. ယတော ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ဝိဒိတွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တော’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ပဌမသမဏဗြာဟ္မဏသုတ္တံ

၄၇၆. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ. ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ န မေ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု ဝါ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု ဝါ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ န စ ပနေတေ အာယသ္မန္တော သာမညတ္ထံ ဝါ ဗြဟ္မညတ္ထံ ဝါ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တိ.

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ [ယေ စ ခေါ တေ (သျာ. ကံ. က.) သံ. နိ. ၂.၁၇၄]၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနန္တိ၊ တေ ခေါ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု စေဝ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု စ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ တေ စ ပနာယသ္မန္တော သာမညတ္ထဉ္စ ဗြဟ္မညတ္ထဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ဒုတိယသမဏဗြာဟ္မဏသုတ္တံ

၄၇၇. ‘‘ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယသမုဒယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယနိရောဓံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ။ပေ။ သတိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ ။ပေ။ သမာဓိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ ပညိန္ဒြိယသမုဒယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ ပညိန္ဒြိယနိရောဓံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ ပညိန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ န မေ တေ၊ ဘိက္ခဝေ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု ဝါ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု ဝါ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ န စ ပနေတေ အာယသ္မန္တော သာမညတ္ထံ ဝါ ဗြဟ္မညတ္ထံ ဝါ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တိ.

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယသမုဒယံ ပဇာနန္တိ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယနိရောဓံ ပဇာနန္တိ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနန္တိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယသမုဒယံ ပဇာနန္တိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယနိရောဓံ ပဇာနန္တိ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနန္တိ၊ သတိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ။ပေ။ သမာဓိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ၊ ပညိန္ဒြိယသမုဒယံ ပဇာနန္တိ၊ ပညိန္ဒြိယနိရောဓံ ပဇာနန္တိ၊ ပညိန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနန္တိ၊ တေ ခေါ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု စေဝ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု စ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ တေ စ ပနာယသ္မန္တော သာမညတ္ထဉ္စ ဗြဟ္မညတ္ထဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. ဒဋ္ဌဗ္ဗသုတ္တံ

၄၇၈. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ. ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ? စတူသု သောတာပတ္တိယင်္ဂေသု – ဧတ္ထ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ? စတူသု သမ္မပ္ပဓာနေသု – ဧတ္ထ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ? စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု – ဧတ္ထ သတိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ? စတူသု ဈာနေသု – ဧတ္ထ သမာဓိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ? စတူသု အရိယသစ္စေသု – ဧတ္ထ ပညိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ပဌမဝိဘင်္ဂသုတ္တံ

၄၇၉. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ. ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော သဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိံ – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိန္ဒြိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော သတိမာ ဟောတိ ပရမေန သတိနေပက္ကေန သမန္နာဂတော စိရကတမ္ပိ စိရဘာသိတမ္ပိ သရိတာ အနုဿရိတာ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဝေါဿဂ္ဂါရမ္မဏံ ကရိတွာ လဘတိ သမာဓိံ၊ လဘတိ စိတ္တဿ ဧကဂ္ဂတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပညိန္ဒြိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ပညဝါ ဟောတိ ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ ပညာယ သမန္နာဂတော အရိယာယ နိဗ္ဗေဓိကာယ၊ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပညိန္ဒြိယံ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. ဒုတိယဝိဘင်္ဂသုတ္တံ

၄၈၀. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ. ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော သဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိံ – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရတိ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ၊ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒါယ၊ ထာမဝါ ဒဠှပရက္ကမော အနိက္ခိတ္တဓုရော ကုသလေသု ဓမ္မေသု. သော အနုပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနုပ္ပါဒါယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ ဝါယမတိ ဝီရိယံ အာရဘတိ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှာတိ ပဒဟတိ၊ ဥပ္ပန္နာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ ဝါယမတိ ဝီရိယံ အာရဘတိ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှာတိ ပဒဟတိ၊ အနုပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပ္ပါဒါယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ ဝါယမတိ ဝီရိယံ အာရဘတိ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှာတိ ပဒဟတိ၊ ဥပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဌိတိယာ [သမာပတ္တိယာ (သျာ. ကံ. က.)] အသမ္မောသာယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ ဆန္ဒံ ဇနေတိ ဝါယမတိ ဝီရိယံ အာရဘတိ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှာတိ ပဒဟတိ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိန္ဒြိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော သတိမာ ဟောတိ ပရမေန သတိနေပက္ကေန သမန္နာဂတော၊ စိရကတမ္ပိ စိရဘာသိတမ္ပိ သရိတာ အနုဿရိတာ. သော ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ၊ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ၊ ဝေဒနာသု။ပေ။ စိတ္တေ။ပေ။ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ၊ ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဝေါဿဂ္ဂါရမ္မဏံ ကရိတွာ လဘတိ သမာဓိံ၊ လဘတိ စိတ္တဿ ဧကဂ္ဂတံ. သော ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရတိ သတော စ သမ္ပဇာနော သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေတိ ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပညိန္ဒြိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ပညဝါ ဟောတိ ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ ပညာယ သမန္နာဂတော အရိယာယ နိဗ္ဗေဓိကာယ၊ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ. သော ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပညိန္ဒြိယံ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’’တိ. ဒသမံ.

သုဒ္ဓိကဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

သုဒ္ဓိကဉ္စေဝ ဒွေ သောတာ၊ အရဟန္တာ အပရေ ဒုဝေ၊

သမဏဗြာဟ္မဏာ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဝိဘင်္ဂါ အပရေ ဒုဝေတိ.

၂. မုဒုတရဝဂ္ဂေါ

၁. ပဋိလာဘသုတ္တံ

၄၈၁. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ။ပေ။. ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော သဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိံ – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနေ အာရဗ္ဘ ဝီရိယံ ပဋိလဘတိ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနေ အာရဗ္ဘ သတိံ ပဋိလဘတိ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပညိန္ဒြိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ပညဝါ ဟောတိ ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ ပညာယ သမန္နာဂတော အရိယာယ နိဗ္ဗေဓိကာယ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပညိန္ဒြိယံ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’’တိ. ပဌမံ.

၂. ပဌမသံခိတ္တသုတ္တံ

၄၈၂. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမတ္တာ ပရိပူရတ္တာ အရဟံ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အနာဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဓမ္မာနုသာရီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သဒ္ဓါနုသာရီ ဟောတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. ဒုတိယသံခိတ္တသုတ္တံ

၄၈၃. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမတ္တာ ပရိပူရတ္တာ အရဟံ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အနာဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဓမ္မာနုသာရီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သဒ္ဓါနုသာရီ ဟောတိ. ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယဝေမတ္တတာ ဖလဝေမတ္တတာ ဟောတိ၊ ဖလဝေမတ္တတာ ပုဂ္ဂလဝေမတ္တတာ’’တိ. တတိယံ.

၄. တတိယသံခိတ္တသုတ္တံ

၄၈၄. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမတ္တာ ပရိပူရတ္တာ အရဟံ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အနာဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဓမ္မာနုသာရီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သဒ္ဓါနုသာရီ ဟောတိ. ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိပူရံ ပရိပူရကာရီ အာရာဓေတိ၊ ပဒေသံ ပဒေသကာရီ အာရာဓေတိ. ‘အဝဉ္ဈာနိ တွေဝါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’တိ ဝဒါမီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ပဌမဝိတ္ထာရသုတ္တံ

၄၈၅. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမတ္တာ ပရိပူရတ္တာ အရဟံ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဥဒ္ဓံသောတော ဟောတိ အကနိဋ္ဌဂါမီ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဓမ္မာနုသာရီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သဒ္ဓါနုသာရီ ဟောတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ဒုတိယဝိတ္ထာရသုတ္တံ

၄၈၆. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမတ္တာ ပရိပူရတ္တာ အရဟံ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဥဒ္ဓံသောတော ဟောတိ အကနိဋ္ဌဂါမီ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဓမ္မာနုသာရီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သဒ္ဓါနုသာရီ ဟောတိ. ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယဝေမတ္တတာ ဖလဝေမတ္တတာ ဟောတိ၊ ဖလဝေမတ္တတာ ပုဂ္ဂလဝေမတ္တတာ ဟောတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. တတိယဝိတ္ထာရသုတ္တံ

၄၈၇. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမတ္တာ ပရိပူရတ္တာ အရဟံ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဥဒ္ဓံသောတော ဟောတိ အကနိဋ္ဌဂါမီ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဓမ္မာနုသာရီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သဒ္ဓါနုသာရီ ဟောတိ. ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိပူရံ ပရိပူရကာရီ အာရာဓေတိ၊ ပဒေသံ ပဒေသကာရီ အာရာဓေတိ. ‘အဝဉ္ဈာနိ တွေဝါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’တိ ဝဒါမီ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. ပဋိပန္နသုတ္တံ

၄၈၈. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမတ္တာ ပရိပူရတ္တာ အရဟံ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အရဟတ္တဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အနာဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အနာဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပန္နော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. ယဿ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သဗ္ဗထာ သဗ္ဗံ နတ္ထိ၊ တမဟံ ‘ဗာဟိရော ပုထုဇ္ဇနပက္ခေ ဌိတော’တိ ဝဒါမီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. သမ္ပန္နသုတ္တံ

၄၈၉. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘‘ဣန္ဒြိယသမ္ပန္နော၊ ဣန္ဒြိယသမ္ပန္နော’တိ၊ ဘန္တေ၊ ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဣန္ဒြိယသမ္ပန္နော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခု သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ ဥပသမဂါမိံ သမ္ဗောဓဂါမိံ၊ ဝီရိယိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ ဥပသမဂါမိံ သမ္ဗောဓဂါမိံ၊ သတိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ ဥပသမဂါမိံ သမ္ဗောဓဂါမိံ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ ဥပသမဂါမိံ သမ္ဗောဓဂါမိံ၊ ပညိန္ဒြိယံ ဘာဝေတိ ဥပသမဂါမိံ သမ္ဗောဓဂါမိံ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခု ဣန္ဒြိယသမ္ပန္နော ဟောတီ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. အာသဝက္ခယသုတ္တံ

၄၉၀. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ ဘာဝိတတ္တာ ဗဟုလီကတတ္တာ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီ’’တိ. ဒသမံ.

မုဒုတရဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ပဋိလာဘော တယော သံခိတ္တာ၊ ဝိတ္ထာရာ အပရေ တယော၊

ပဋိပန္နော စ သမ္ပန္နော [ပဋိပန္နော စူပသမော (သျာ. ကံ. ပီ. က.)]၊ ဒသမံ အာသဝက္ခယန္တိ.

၃. ဆဠိန္ဒြိယဝဂ္ဂေါ

၁. ပုနဗ္ဘဝသုတ္တံ

၄၉၁. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ. ယာဝကီဝဉ္စာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နာဗ္ဘညာသိံ၊ နေဝ တာဝါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ‘အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ပစ္စညာသိံ [အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ ပစ္စညာသိံ (သီ. သျာ. ကံ.)]. ယတော စ ခွာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ၊ အထာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ‘အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ပစ္စညာသိံ. ဉာဏဉ္စ ပန မေ ဒဿနံ ဥဒပါဒိ – ‘အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တိ [စေတောဝိမုတ္တိ (သီ. ပီ. က.)]၊ အယမန္တိမာ ဇာတိ၊ နတ္ထိဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’’တိ. ပဌမံ.

၂. ဇီဝိတိန္ဒြိယသုတ္တံ

၄၉၂. ‘‘တီဏိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ တီဏိ? ဣတ္ထိန္ဒြိယံ၊ ပုရိသိန္ဒြိယံ၊ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဏိ ဣန္ဒြိယာနီ’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. အညိန္ဒြိယသုတ္တံ

၄၉၃. ‘‘တီဏိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ တီဏိ? အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယံ၊ အညိန္ဒြိယံ၊ အညာတာဝိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဏိ ဣန္ဒြိယာနီ’’တိ. တတိယံ.

၄. ဧကဗီဇီသုတ္တံ

၄၉၄. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သဒ္ဓိန္ဒြိယံ။ပေ။ ပညိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. ဣမေသံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမတ္တာ ပရိပူရတ္တာ အရဟံ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဥပဟစ္စပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဥဒ္ဓံသောတော ဟောတိ အကနိဋ္ဌဂါမီ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သကဒါဂါမီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဧကဗီဇီ [ဧကဗီဇိ (က.)] ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ကောလံကောလော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သတ္တက္ခတ္တုပရမော ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ ဓမ္မာနုသာရီ ဟောတိ၊ တတော မုဒုတရေဟိ သဒ္ဓါနုသာရီ ဟောတီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. သုဒ္ဓကသုတ္တံ

၄၉၅. ‘‘ဆယိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ဆ? စက္ခုန္ဒြိယံ၊ သောတိန္ဒြိယံ၊ ဃာနိန္ဒြိယံ၊ ဇိဝှိန္ဒြိယံ၊ ကာယိန္ဒြိယံ၊ မနိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆ ဣန္ဒြိယာနီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. သောတာပန္နသုတ္တံ

၄၉၆. ‘‘ဆယိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ဆ? စက္ခုန္ဒြိယံ။ပေ။ မနိန္ဒြိယံ. ယတော ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣမေသံ ဆန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ – အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယဏော’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. အရဟန္တသုတ္တံ

၄၉၇. ‘‘ဆယိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ဆ? စက္ခုန္ဒြိယံ၊ သောတိန္ဒြိယံ၊ ဃာနိန္ဒြိယံ၊ ဇိဝှိန္ဒြိယံ၊ ကာယိန္ဒြိယံ၊ မနိန္ဒြိယံ. ယတော ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဣမေသံ ဆန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ဝိဒိတွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တော’’’တိ. သတ္တမံ.

၈. သမ္ဗုဒ္ဓသုတ္တံ

၄၉၈. ‘‘ဆယိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ဆ? စက္ခုန္ဒြိယံ၊ သောတိန္ဒြိယံ၊ ဃာနိန္ဒြိယံ၊ ဇိဝှိန္ဒြိယံ၊ ကာယိန္ဒြိယံ၊ မနိန္ဒြိယံ. ယာဝကီဝဉ္စာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေသံ ဆန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နာဗ္ဘညာသိံ၊ နေဝ တာဝါဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿ မဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ‘အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ပစ္စညာသိံ. ယတော စ ခွာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမေသံ ဆန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ၊ အထာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ‘အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ပစ္စညာသိံ. ဉာဏဉ္စ ပန မေ ဒဿနံ ဥဒပါဒိ – ‘အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တိ၊ အယမန္တိမာ ဇာတိ၊ နတ္ထိဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ပဌမသမဏဗြာဟ္မဏသုတ္တံ

၄၉၉. ‘‘ဆယိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ဆ? စက္ခုန္ဒြိယံ၊ သောတိန္ဒြိယံ၊ ဃာနိန္ဒြိယံ၊ ဇိဝှိန္ဒြိယံ၊ ကာယိန္ဒြိယံ၊ မနိန္ဒြိယံ. ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမေသံ ဆန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ န မေ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု ဝါ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု ဝါ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ န စ ပနေတေ အာယသ္မန္တော သာမညတ္ထံ ဝါ ဗြဟ္မညတ္ထံ ဝါ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တိ’’. ‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမေသံ ဆန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနန္တိ၊ တေ ခေါ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု စေဝ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု စ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ တေ စ ပနာယသ္မန္တော သာမညတ္ထဉ္စ ဗြဟ္မညတ္ထဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. နဝမံ.

၁၀. ဒုတိယသမဏဗြာဟ္မဏသုတ္တံ

၅၀၀. ‘‘ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ စက္ခုန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ စက္ခုန္ဒြိယသမုဒယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ စက္ခုန္ဒြိယနိရောဓံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ စက္ခုန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ သောတိန္ဒြိယံ။ပေ။ ဃာနိန္ဒြိယံ။ပေ။ ဇိဝှိန္ဒြိယံ။ပေ။ ကာယိန္ဒြိယံ။ပေ။ မနိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ မနိန္ဒြိယသမုဒယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ မနိန္ဒြိယနိရောဓံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ မနိန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနန္တိ. န မေ တေ၊ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တိ.

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ စက္ခုန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ၊ စက္ခုန္ဒြိယသမုဒယံ ပဇာနန္တိ၊ စက္ခုန္ဒြိယနိရောဓံ ပဇာနန္တိ၊ စက္ခုန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနန္တိ၊ သောတိန္ဒြိယံ။ပေ။ ဃာနိန္ဒြိယံ။ပေ။ ဇိဝှိန္ဒြိယံ။ပေ။ ကာယိန္ဒြိယံ။ပေ။ မနိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ၊ မနိန္ဒြိယသမုဒယံ ပဇာနန္တိ၊ မနိန္ဒြိယနိရောဓံ ပဇာနန္တိ၊ မနိန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနန္တိ၊ တေ ခေါ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု စေဝ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု စ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ တေ စ ပနာယသ္မန္တော သာမညတ္ထဉ္စ ဗြဟ္မညတ္ထဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. ဒသမံ.

ဆဠိန္ဒြိယဝဂ္ဂေါ တတိယော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ပုနဗ္ဘဝေါ ဇီဝိတညာယ၊ ဧကဗီဇီ စ သုဒ္ဓကံ၊

သောတော အရဟသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ ဒွေ စ သမဏဗြာဟ္မဏာတိ.

၄. သုခိန္ဒြိယဝဂ္ဂေါ

၁. သုဒ္ဓိကသုတ္တံ

၅၀၁. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’’တိ. ပဌမံ.

၂. သောတာပန္နသုတ္တံ

၅၀၂. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. ယတော ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ – အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယဏော’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. အရဟန္တသုတ္တံ

၅၀၃. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. ယတော ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ဝိဒိတွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တော’’တိ. တတိယံ.

၄. ပဌမသမဏဗြာဟ္မဏသုတ္တံ

၅၀၄. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ န မေ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု ဝါ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု ဝါ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ န စ ပနေတေ အာယသ္မန္တော သာမညတ္ထံ ဝါ ဗြဟ္မညတ္ထံ ဝါ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တိ.

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနန္တိ၊ တေ ခေါ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု စေဝ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု စ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ တေ စ ပနာယသ္မန္တော သာမညတ္ထဉ္စ ဗြဟ္မညတ္ထဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ဒုတိယသမဏဗြာဟ္မဏသုတ္တံ

၅၀၅. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သုခိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ သုခိန္ဒြိယသမုဒယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ သုခိန္ဒြိယနိရောဓံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ သုခိန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ။ပေ။ သောမနဿိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ။ပေ။ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ ။ပေ။ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယသမုဒယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယနိရောဓံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ န မေ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု ဝါ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု ဝါ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ န စ ပနေတေ အာယသ္မန္တော သာမညတ္ထံ ဝါ ဗြဟ္မညတ္ထံ ဝါ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တိ.

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သုခိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ၊ သုခိန္ဒြိယသမုဒယံ ပဇာနန္တိ၊ သုခိန္ဒြိယနိရောဓံ ပဇာနန္တိ၊ သုခိန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနန္တိ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ။ပေ။ သောမနဿိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ။ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ။ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယသမုဒယံ ပဇာနန္တိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယနိရောဓံ ပဇာနန္တိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနန္တိ၊ တေ စ ခေါ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု စေဝ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု စ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ တေ စ ပနာယသ္မန္တော သာမညတ္ထဉ္စ ဗြဟ္မညတ္ထဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ပဌမဝိဘင်္ဂသုတ္တံ

၅၀၆. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုခိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယိကံ သုခံ၊ ကာယိကံ သာတံ၊ ကာယသမ္ဖဿဇံ သုခံ သာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုခိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယိကံ ဒုက္ခံ၊ ကာယိကံ အသာတံ၊ ကာယသမ္ဖဿဇံ ဒုက္ခံ အသာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတသိကံ သုခံ၊ စေတသိကံ သာတံ၊ မနောသမ္ဖဿဇံ သုခံ သာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတသိကံ ဒုက္ခံ၊ စေတသိကံ အသာတံ၊ မနောသမ္ဖဿဇံ ဒုက္ခံ အသာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယိကံ ဝါ စေတသိကံ ဝါ နေဝသာတံ နာသာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ဒုတိယဝိဘင်္ဂသုတ္တံ

၅၀၇. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယိကံ ဝါ စေတသိကံ ဝါ နေဝသာတံ နာသာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ.

‘‘တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဉ္စ သုခိန္ဒြိယံ ယဉ္စ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ သုခါ သာ ဝေဒနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဉ္စ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ ယဉ္စ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခာ သာ ဝေဒနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒိဒံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ၊ အဒုက္ခမသုခါ သာ ဝေဒနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. တတိယဝိဘင်္ဂသုတ္တံ

၅၀၈. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယိကံ ဝါ စေတသိကံ ဝါ နေဝ သာတံ နာသာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ.

‘‘တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဉ္စ သုခိန္ဒြိယံ ယဉ္စ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ သုခါ သာ ဝေဒနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဉ္စ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ ယဉ္စ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခာ သာ ဝေဒနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒိဒံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ၊ အဒုက္ခမသုခါ သာ ဝေဒနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ပဉ္စ ဟုတွာ တီဏိ ဟောန္တိ၊ တီဏိ ဟုတွာ ပဉ္စ ဟောန္တိ ပရိယာယေနာ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ကဋ္ဌောပမသုတ္တံ

၅၀၉. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. သုခဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခိန္ဒြိယံ. သော သုခိတောဝ သမာနော ‘သုခိတောသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ. တဿေဝ သုခဝေဒနိယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ ‘ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ သုခဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ သုခိန္ဒြိယံ တံ နိရုဇ္ဈတိ၊ တံ ဝူပသမ္မတီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘ဒုက္ခဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ. သော ဒုက္ခိတောဝ သမာနော ‘ဒုက္ခိတောသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ. တဿေဝ ဒုက္ခဝေဒနိယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ ‘ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ ဒုက္ခဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ တံ နိရုဇ္ဈတိ၊ တံ ဝူပသမ္မတီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘သောမနဿဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သောမနဿိန္ဒြိယံ. သော သုမနောဝ သမာနော ‘သုမနောသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ. တဿေဝ သောမနဿဝေဒနိယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ ‘ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ သောမနဿဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ သောမနဿိန္ဒြိယံ တံ နိရုဇ္ဈတိ၊ တံ ဝူပသမ္မတီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘ဒေါမနဿဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ. သော ဒုမ္မနောဝ သမာနော ‘ဒုမ္မနောသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ. တဿေဝ ဒေါမနဿဝေဒနိယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ ‘ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ ဒေါမနဿဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ တံ နိရုဇ္ဈတိ၊ တံ ဝူပသမ္မတီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘ဥပေက္ခာဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. သော ဥပေက္ခကောဝ သမာနော ‘ဥပေက္ခကောသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ. တဿေဝ ဥပေက္ခာဝေဒနိယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ ‘ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ ဥပေက္ခာဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ တံ နိရုဇ္ဈတိ၊ တံ ဝူပသမ္မတီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒွိန္နံ ကဋ္ဌာနံ သင်္ဃဋ္ဋနသမောဓာနာ [သံဃဋ္ဋနာသမောဓာနာ (ပီ. က.)၊ သံဃဋနသမောဓာနာ (သျာ. ကံ.)] ဥသ္မာ ဇာယတိ၊ တေဇော အဘိနိဗ္ဗတ္တတိ၊ တေသံယေဝ ကဋ္ဌာနံ နာနာဘာဝါဝိနိက္ခေပါ ယာ [နာနာဘာဝနိက္ခေပါ (သျာ. ကံ. ပီ. က.)] တဇ္ဇာ ဥသ္မာ သာ နိရုဇ္ဈတိ သာ ဝူပသမ္မတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုခဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခိန္ဒြိယံ. သော သုခိတောဝ သမာနော ‘သုခိတောသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ. တဿေဝ သုခဝေဒနိယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ ‘ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ သုခဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခိန္ဒြိယံ တံ နိရုဇ္ဈတိ၊ တံ ဝူပသမ္မတီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘ဒုက္ခဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ။ပေ။ သောမနဿဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ။ပေ။ ဒေါမနဿဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ။ပေ။ ဥပေက္ခာဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. သော ဥပေက္ခကောဝ သမာနော ‘ဥပေက္ခကောသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ. တဿေဝ ဥပေက္ခာဝေဒနိယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ ‘ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ ဥပေက္ခာဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ တံ နိရုဇ္ဈတိ၊ တံ ဝူပသမ္မတီ’တိ ပဇာနာတိ’’. နဝမံ.

၁၀. ဥပ္ပဋိပါဋိကသုတ္တံ

၅၁၀. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ သုခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘ဥပ္ပန္နံ ခေါ မေ ဣဒံ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ တဉ္စ ခေါ သနိမိတ္တံ သနိဒါနံ သသင်္ခါရံ သပ္ပစ္စယံ. တဉ္စ အနိမိတ္တံ အနိဒါနံ အသင်္ခါရံ အပ္ပစ္စယံ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ’. သော ဒုက္ခိန္ဒြိယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ယတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ. ကတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဧတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဘိက္ခု အညာသိ ဒုက္ခိန္ဒြိယဿ နိရောဓံ၊ တဒတ္ထာယ စိတ္တံ ဥပသံဟရတိ’’’.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘ဥပ္ပန္နံ ခေါ မေ ဣဒံ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ တဉ္စ ခေါ သနိမိတ္တံ သနိဒါနံ သသင်္ခါရံ သပ္ပစ္စယံ. တဉ္စ အနိမိတ္တံ အနိဒါနံ အသင်္ခါရံ အပ္ပစ္စယံ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ’. သော ဒေါမနဿိန္ဒြိယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ယတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ. ကတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဧတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဘိက္ခု အညာသိ ဒေါမနဿိန္ဒြိယဿ နိရောဓံ၊ တဒတ္ထာယ စိတ္တံ ဥပသံဟရတိ’’’.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခိန္ဒြိယံ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘ဥပ္ပန္နံ ခေါ မေ ဣဒံ သုခိန္ဒြိယံ၊ တဉ္စ ခေါ သနိမိတ္တံ သနိဒါနံ သသင်္ခါရံ သပ္ပစ္စယံ. တဉ္စ အနိမိတ္တံ အနိဒါနံ အသင်္ခါရံ အပ္ပစ္စယံ သုခိန္ဒြိယံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ’. သော သုခိန္ဒြိယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သုခိန္ဒြိယသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သုခိန္ဒြိယနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ယတ္ထ စုပ္ပန္နံ သုခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ. ကတ္ထ စုပ္ပန္နံ သုခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရတိ သတော စ သမ္ပဇာနော သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေတိ ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဧတ္ထ စုပ္ပန္နံ သုခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဘိက္ခု အညာသိ သုခိန္ဒြိယဿ နိရောဓံ၊ တဒတ္ထာယ စိတ္တံ ဥပသံဟရတိ’’’.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ သောမနဿိန္ဒြိယံ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘ဥပ္ပန္နံ ခေါ မေ ဣဒံ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ တဉ္စ ခေါ သနိမိတ္တံ သနိဒါနံ သသင်္ခါရံ သပ္ပစ္စယံ. တဉ္စ အနိမိတ္တံ အနိဒါနံ အသင်္ခါရံ အပ္ပစ္စယံ သောမနဿိန္ဒြိယံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ’. သော သောမနဿိန္ဒြိယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သောမနဿိန္ဒြိယသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သောမနဿိန္ဒြိယနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ယတ္ထ စုပ္ပန္နံ သောမနဿိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ. ကတ္ထ စုပ္ပန္နံ သောမနဿိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဧတ္ထ စုပ္ပန္နံ သောမနဿိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဘိက္ခု အညာသိ သောမနဿိန္ဒြိယဿ နိရောဓံ၊ တဒတ္ထာယ စိတ္တံ ဥပသံဟရတိ’’’.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘ဥပ္ပန္နံ ခေါ မေ ဣဒံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ၊ တဉ္စ ခေါ သနိမိတ္တံ သနိဒါနံ သသင်္ခါရံ သပ္ပစ္စယံ. တဉ္စ အနိမိတ္တံ အနိဒါနံ အသင်္ခါရံ အပ္ပစ္စယံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ’. သော ဥပေက္ခိန္ဒြိယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ယတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ. ကတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော နေဝသညာနာသညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဧတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဘိက္ခု အညာသိ ဥပေက္ခိန္ဒြိယဿ နိရောဓံ၊ တဒတ္ထာယ စိတ္တံ ဥပသံဟရတီ’’’တိ. ဒသမံ.

သုခိန္ဒြိယဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

သုဒ္ဓိကဉ္စ သောတော အရဟာ၊ ဒုဝေ သမဏဗြာဟ္မဏာ၊

ဝိဘင်္ဂေန တယော ဝုတ္တာ၊ ကဋ္ဌော ဥပ္ပဋိပါဋိကန္တိ.

၅. ဇရာဝဂ္ဂေါ

၁. ဇရာဓမ္မသုတ္တံ

၅၁၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂါရမာတုပါသာဒေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ပစ္ဆာတပေ နိသိန္နော ဟောတိ ပိဋ္ဌိံ ဩတာပယမာနော.

အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဘဂဝတော ဂတ္တာနိ ပါဏိနာ အနောမဇ္ဇန္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အစ္ဆရိယံ၊ ဘန္တေ၊ အဗ္ဘုတံ၊ ဘန္တေ! န စေဝံ ဒါနိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော တာဝ ပရိသုဒ္ဓေါ ဆဝိဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော၊ သိထိလာနိ စ ဂတ္တာနိ သဗ္ဗာနိ ဝလိယဇာတာနိ၊ ပုရတော ပဗ္ဘာရော စ ကာယော၊ ဒိဿတိ စ ဣန္ဒြိယာနံ အညထတ္တံ – စက္ခုန္ဒြိယဿ သောတိန္ဒြိယဿ ဃာနိန္ဒြိယဿ ဇိဝှိန္ဒြိယဿ ကာယိန္ဒြိယဿာ’’တိ.