၄. သုခိန္ဒြိယဝဂ္ဂေါ

၁. သုဒ္ဓိကသုတ္တံ

၅၀၁. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ – ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’’တိ. ပဌမံ.

၂. သောတာပန္နသုတ္တံ

၅၀၂. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. ယတော ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ – အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယဏော’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. အရဟန္တသုတ္တံ

၅၀၃. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. ယတော ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ဝိဒိတွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တော’’တိ. တတိယံ.

၄. ပဌမသမဏဗြာဟ္မဏသုတ္တံ

၅၀၄. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ န မေ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု ဝါ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု ဝါ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ န စ ပနေတေ အာယသ္မန္တော သာမညတ္ထံ ဝါ ဗြဟ္မညတ္ထံ ဝါ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တိ.

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနန္တိ၊ တေ ခေါ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု စေဝ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု စ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ တေ စ ပနာယသ္မန္တော သာမညတ္ထဉ္စ ဗြဟ္မညတ္ထဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ဒုတိယသမဏဗြာဟ္မဏသုတ္တံ

၅၀၅. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သုခိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ သုခိန္ဒြိယသမုဒယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ သုခိန္ဒြိယနိရောဓံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ သုခိန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ။ပေ။ သောမနဿိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ။ပေ။ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ ။ပေ။ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယသမုဒယံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယနိရောဓံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ န မေ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု ဝါ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု ဝါ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ န စ ပနေတေ အာယသ္မန္တော သာမညတ္ထံ ဝါ ဗြဟ္မညတ္ထံ ဝါ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တိ.

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သုခိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ၊ သုခိန္ဒြိယသမုဒယံ ပဇာနန္တိ၊ သုခိန္ဒြိယနိရောဓံ ပဇာနန္တိ၊ သုခိန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနန္တိ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ။ပေ။ သောမနဿိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ။ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ။ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ ပဇာနန္တိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယသမုဒယံ ပဇာနန္တိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယနိရောဓံ ပဇာနန္တိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနန္တိ၊ တေ စ ခေါ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု စေဝ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု စ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ၊ တေ စ ပနာယသ္မန္တော သာမညတ္ထဉ္စ ဗြဟ္မညတ္ထဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ပဌမဝိဘင်္ဂသုတ္တံ

၅၀၆. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုခိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယိကံ သုခံ၊ ကာယိကံ သာတံ၊ ကာယသမ္ဖဿဇံ သုခံ သာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုခိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယိကံ ဒုက္ခံ၊ ကာယိကံ အသာတံ၊ ကာယသမ္ဖဿဇံ ဒုက္ခံ အသာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတသိကံ သုခံ၊ စေတသိကံ သာတံ၊ မနောသမ္ဖဿဇံ သုခံ သာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတသိကံ ဒုက္ခံ၊ စေတသိကံ အသာတံ၊ မနောသမ္ဖဿဇံ ဒုက္ခံ အသာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယိကံ ဝါ စေတသိကံ ဝါ နေဝသာတံ နာသာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ဒုတိယဝိဘင်္ဂသုတ္တံ

၅၀၇. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုခိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယိကံ သုခံ၊ ကာယိကံ သာတံ၊ ကာယသမ္ဖဿဇံ သုခံ သာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုခိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယိကံ ဒုက္ခံ၊ ကာယိကံ အသာတံ၊ ကာယသမ္ဖဿဇံ ဒုက္ခံ အသာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတသိကံ သုခံ၊ စေတသိကံ သာတံ၊ မနောသမ္ဖဿဇံ သုခံ သာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတသိကံ ဒုက္ခံ၊ စေတသိကံ အသာတံ၊ မနောသမ္ဖဿဇံ ဒုက္ခံ အသာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယိကံ ဝါ စေတသိကံ ဝါ နေဝသာတံ နာသာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ.

‘‘တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဉ္စ သုခိန္ဒြိယံ ယဉ္စ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ သုခါ သာ ဝေဒနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဉ္စ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ ယဉ္စ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခာ သာ ဝေဒနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒိဒံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ၊ အဒုက္ခမသုခါ သာ ဝေဒနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စိန္ဒြိယာနီ’’တိ. သတ္တမံ.

၈. တတိယဝိဘင်္ဂသုတ္တံ

၅၀၈. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုခိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယိကံ သုခံ၊ ကာယိကံ သာတံ၊ ကာယသမ္ဖဿဇံ သုခံ သာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုခိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယိကံ ဒုက္ခံ၊ ကာယိကံ အသာတံ၊ ကာယသမ္ဖဿဇံ ဒုက္ခံ အသာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတသိကံ သုခံ၊ စေတသိကံ သာတံ၊ မနောသမ္ဖဿဇံ သုခံ သာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေတသိကံ ဒုက္ခံ၊ စေတသိကံ အသာတံ၊ မနောသမ္ဖဿဇံ ဒုက္ခံ အသာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ? ယံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယိကံ ဝါ စေတသိကံ ဝါ နေဝ သာတံ နာသာတံ ဝေဒယိတံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ.

‘‘တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဉ္စ သုခိန္ဒြိယံ ယဉ္စ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ သုခါ သာ ဝေဒနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဉ္စ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ ယဉ္စ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခာ သာ ဝေဒနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒိဒံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ၊ အဒုက္ခမသုခါ သာ ဝေဒနာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ပဉ္စ ဟုတွာ တီဏိ ဟောန္တိ၊ တီဏိ ဟုတွာ ပဉ္စ ဟောန္တိ ပရိယာယေနာ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ကဋ္ဌောပမသုတ္တံ

၅၀၉. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? သုခိန္ဒြိယံ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. သုခဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခိန္ဒြိယံ. သော သုခိတောဝ သမာနော ‘သုခိတောသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ. တဿေဝ သုခဝေဒနိယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ ‘ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ သုခဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ သုခိန္ဒြိယံ တံ နိရုဇ္ဈတိ၊ တံ ဝူပသမ္မတီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘ဒုက္ခဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ. သော ဒုက္ခိတောဝ သမာနော ‘ဒုက္ခိတောသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ. တဿေဝ ဒုက္ခဝေဒနိယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ ‘ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ ဒုက္ခဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ တံ နိရုဇ္ဈတိ၊ တံ ဝူပသမ္မတီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘သောမနဿဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သောမနဿိန္ဒြိယံ. သော သုမနောဝ သမာနော ‘သုမနောသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ. တဿေဝ သောမနဿဝေဒနိယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ ‘ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ သောမနဿဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ သောမနဿိန္ဒြိယံ တံ နိရုဇ္ဈတိ၊ တံ ဝူပသမ္မတီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘ဒေါမနဿဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ. သော ဒုမ္မနောဝ သမာနော ‘ဒုမ္မနောသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ. တဿေဝ ဒေါမနဿဝေဒနိယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ ‘ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ ဒေါမနဿဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ တံ နိရုဇ္ဈတိ၊ တံ ဝူပသမ္မတီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘ဥပေက္ခာဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. သော ဥပေက္ခကောဝ သမာနော ‘ဥပေက္ခကောသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ. တဿေဝ ဥပေက္ခာဝေဒနိယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ ‘ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ ဥပေက္ခာဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ တံ နိရုဇ္ဈတိ၊ တံ ဝူပသမ္မတီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒွိန္နံ ကဋ္ဌာနံ သင်္ဃဋ္ဋနသမောဓာနာ [သံဃဋ္ဋနာသမောဓာနာ (ပီ. က.)၊ သံဃဋနသမောဓာနာ (သျာ. ကံ.)] ဥသ္မာ ဇာယတိ၊ တေဇော အဘိနိဗ္ဗတ္တတိ၊ တေသံယေဝ ကဋ္ဌာနံ နာနာဘာဝါဝိနိက္ခေပါ ယာ [နာနာဘာဝနိက္ခေပါ (သျာ. ကံ. ပီ. က.)] တဇ္ဇာ ဥသ္မာ သာ နိရုဇ္ဈတိ သာ ဝူပသမ္မတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုခဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခိန္ဒြိယံ. သော သုခိတောဝ သမာနော ‘သုခိတောသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ. တဿေဝ သုခဝေဒနိယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ ‘ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ သုခဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခိန္ဒြိယံ တံ နိရုဇ္ဈတိ၊ တံ ဝူပသမ္မတီ’တိ ပဇာနာတိ’’.

‘‘ဒုက္ခဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ။ပေ။ သောမနဿဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ။ပေ။ ဒေါမနဿဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ။ပေ။ ဥပေက္ခာဝေဒနိယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. သော ဥပေက္ခကောဝ သမာနော ‘ဥပေက္ခကောသ္မီ’တိ ပဇာနာတိ. တဿေဝ ဥပေက္ခာဝေဒနိယဿ ဖဿဿ နိရောဓာ ‘ယံ တဇ္ဇံ ဝေဒယိတံ ဥပေက္ခာဝေဒနိယံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ တံ နိရုဇ္ဈတိ၊ တံ ဝူပသမ္မတီ’တိ ပဇာနာတိ’’. နဝမံ.

၁၀. ဥပ္ပဋိပါဋိကသုတ္တံ

၅၁၀. ‘‘ပဉ္စိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ သုခိန္ဒြိယံ၊ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘ဥပ္ပန္နံ ခေါ မေ ဣဒံ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ၊ တဉ္စ ခေါ သနိမိတ္တံ သနိဒါနံ သသင်္ခါရံ သပ္ပစ္စယံ. တဉ္စ အနိမိတ္တံ အနိဒါနံ အသင်္ခါရံ အပ္ပစ္စယံ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ’. သော ဒုက္ခိန္ဒြိယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဒုက္ခိန္ဒြိယနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ယတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ. ကတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဧတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဘိက္ခု အညာသိ ဒုက္ခိန္ဒြိယဿ နိရောဓံ၊ တဒတ္ထာယ စိတ္တံ ဥပသံဟရတိ’’’.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘ဥပ္ပန္နံ ခေါ မေ ဣဒံ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ၊ တဉ္စ ခေါ သနိမိတ္တံ သနိဒါနံ သသင်္ခါရံ သပ္ပစ္စယံ. တဉ္စ အနိမိတ္တံ အနိဒါနံ အသင်္ခါရံ အပ္ပစ္စယံ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ’. သော ဒေါမနဿိန္ဒြိယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ယတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ. ကတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဧတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဒေါမနဿိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဘိက္ခု အညာသိ ဒေါမနဿိန္ဒြိယဿ နိရောဓံ၊ တဒတ္ထာယ စိတ္တံ ဥပသံဟရတိ’’’.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခိန္ဒြိယံ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘ဥပ္ပန္နံ ခေါ မေ ဣဒံ သုခိန္ဒြိယံ၊ တဉ္စ ခေါ သနိမိတ္တံ သနိဒါနံ သသင်္ခါရံ သပ္ပစ္စယံ. တဉ္စ အနိမိတ္တံ အနိဒါနံ အသင်္ခါရံ အပ္ပစ္စယံ သုခိန္ဒြိယံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ’. သော သုခိန္ဒြိယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သုခိန္ဒြိယသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သုခိန္ဒြိယနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ယတ္ထ စုပ္ပန္နံ သုခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ. ကတ္ထ စုပ္ပန္နံ သုခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရတိ သတော စ သမ္ပဇာနော သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေတိ ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဧတ္ထ စုပ္ပန္နံ သုခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဘိက္ခု အညာသိ သုခိန္ဒြိယဿ နိရောဓံ၊ တဒတ္ထာယ စိတ္တံ ဥပသံဟရတိ’’’.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ သောမနဿိန္ဒြိယံ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘ဥပ္ပန္နံ ခေါ မေ ဣဒံ သောမနဿိန္ဒြိယံ၊ တဉ္စ ခေါ သနိမိတ္တံ သနိဒါနံ သသင်္ခါရံ သပ္ပစ္စယံ. တဉ္စ အနိမိတ္တံ အနိဒါနံ အသင်္ခါရံ အပ္ပစ္စယံ သောမနဿိန္ဒြိယံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ’. သော သောမနဿိန္ဒြိယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သောမနဿိန္ဒြိယသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ သောမနဿိန္ဒြိယနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ယတ္ထ စုပ္ပန္နံ သောမနဿိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ. ကတ္ထ စုပ္ပန္နံ သောမနဿိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဧတ္ထ စုပ္ပန္နံ သောမနဿိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဘိက္ခု အညာသိ သောမနဿိန္ဒြိယဿ နိရောဓံ၊ တဒတ္ထာယ စိတ္တံ ဥပသံဟရတိ’’’.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘ဥပ္ပန္နံ ခေါ မေ ဣဒံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ၊ တဉ္စ ခေါ သနိမိတ္တံ သနိဒါနံ သသင်္ခါရံ သပ္ပစ္စယံ. တဉ္စ အနိမိတ္တံ အနိဒါနံ အသင်္ခါရံ အပ္ပစ္စယံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ’. သော ဥပေက္ခိန္ဒြိယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယသမုဒယဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ဥပေက္ခိန္ဒြိယနိရောဓဉ္စ ပဇာနာတိ၊ ယတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ တဉ္စ ပဇာနာတိ. ကတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သဗ္ဗသော နေဝသညာနာသညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဧတ္ထ စုပ္ပန္နံ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ အပရိသေသံ နိရုဇ္ဈတိ. အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဘိက္ခု အညာသိ ဥပေက္ခိန္ဒြိယဿ နိရောဓံ၊ တဒတ္ထာယ စိတ္တံ ဥပသံဟရတီ’’’တိ. ဒသမံ.

သုခိန္ဒြိယဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

သုဒ္ဓိကဉ္စ သောတော အရဟာ၊ ဒုဝေ သမဏဗြာဟ္မဏာ၊

ဝိဘင်္ဂေန တယော ဝုတ္တာ၊ ကဋ္ဌော ဥပ္ပဋိပါဋိကန္တိ.