၄. သီသပါဝနဝဂ္ဂေါ

၁. သီသပါဝနသုတ္တံ

၁၁၀၁. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ သီသပါဝနေ [သိံသပါဝနေ (သီ. ပီ.)]. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပရိတ္တာနိ သီသပါပဏ္ဏာနိ ပါဏိနာ ဂဟေတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တံ ကိံ မညထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကတမံ နု ခေါ ဗဟုတရံ – ယာနိ ဝါ မယာ ပရိတ္တာနိ သီသပါပဏ္ဏာနိ ပါဏိနာ ဂဟိတာနိ ယဒိဒံ ဥပရိ သီသပါဝနေ’’တိ? ‘‘အပ္ပမတ္တကာနိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ ပရိတ္တာနိ သီသပါပဏ္ဏာနိ ပါဏိနာ ဂဟိတာနိ၊ အထ ခေါ ဧတာနေဝ ဗဟုတရာနိ ယဒိဒံ ဥပရိ သီသပါဝနေ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတဒေဝ ဗဟုတရံ ယံ ဝေါ မယာ အဘိညာယ အနက္ခာတံ. ကသ္မာ စေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မယာ အနက္ခာတံ? န ဟေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထသံဟိတံ နာဒိဗြဟ္မစရိယကံ န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ၊ တသ္မာ တံ မယာ အနက္ခာတံ’’.

‘‘ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မယာ အက္ခာတံ? ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မယာ အက္ခာတံ၊ ‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’တိ မယာ အက္ခာတံ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’တိ မယာ အက္ခာတံ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ မယာ အက္ခာတံ’’.

‘‘ကသ္မာ စေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မယာ အက္ခာတံ? ဧတဉှိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထသံဟိတံ ဧတံ အာဒိဗြဟ္မစရိယကံ ဧတံ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ၊ တသ္မာ တံ မယာ အက္ခာတံ.

‘‘တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယောဂေါ ကရဏီယော။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယောဂေါ ကရဏီယော’’တိ. ပဌမံ.

၂. ခဒိရပတ္တသုတ္တံ

၁၁၀၂. ‘‘ယော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အနဘိသမေစ္စ၊ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အနဘိသမေစ္စ၊ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အနဘိသမေစ္စ၊ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အနဘိသမေစ္စ သမ္မာ ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿာမီ’တိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟံ ခဒိရပတ္တာနံ ဝါ သရလပတ္တာနံ [ပလာသပတ္တာနံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ဝါ အာမလကပတ္တာနံ ဝါ ပုဋံ ကရိတွာ ဥဒကံ ဝါ တာလပတ္တံ ဝါ အာဟရိဿာမီ’တိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အနဘိသမေစ္စ။ပေ။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အနဘိသမေစ္စ သမ္မာ ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿာမီ’တိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

‘‘ယော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အဘိသမေစ္စ၊ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အဘိသမေစ္စ၊ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အဘိသမေစ္စ၊ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အဘိသမေစ္စ သမ္မာ ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿာမီ’တိ – ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟံ ပဒုမပတ္တာနံ ဝါ ပလာသပတ္တာနံ ဝါ မာလုဝပတ္တာနံ ဝါ ပုဋံ ကရိတွာ ဥဒကံ ဝါ တာလပတ္တံ ဝါ အာဟရိဿာမီ’တိ – ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အဘိသမေစ္စ ။ပေ။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အဘိသမေစ္စ သမ္မာ ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿာမီ’တိ – ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ.

‘‘တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယောဂေါ ကရဏီယော။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယောဂေါ ကရဏီယော’’တိ. ဒုတိယံ.

၃. ဒဏ္ဍသုတ္တံ

၁၁၀၃. ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒဏ္ဍော ဥပရိဝေဟာသံ ခိတ္တော သကိမ္ပိ မူလေန နိပတတိ၊ သကိမ္ပိ အဂ္ဂေန နိပတတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာ သတ္တာ တဏှာသံယောဇနာ သန္ဓာဝန္တာ သံသရန္တာ [တဏှာသံယောဇနဗန္ဓာ သန္ဓာဝတာ (က.)] သကိမ္ပိ အသ္မာ လောကာ ပရံ လောကံ ဂစ္ဆန္တိ၊ သကိမ္ပိ ပရသ္မာ လောကာ ဣမံ လောကံ အာဂစ္ဆန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? အဒိဋ္ဌတ္တာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ. ကတမေသံ စတုန္နံ? ဒုက္ခဿ အရိယသစ္စဿ။ပေ။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အရိယသစ္စဿ.

‘‘တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယောဂေါ ကရဏီယော။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယောဂေါ ကရဏီယော’’တိ. တတိယံ.

၄. စေလသုတ္တံ

၁၁၀၄. ‘‘အာဒိတ္တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေလေ ဝါ သီသေ ဝါ ကိမဿ ကရဏီယ’’န္တိ? ‘‘အာဒိတ္တေ၊ ဘန္တေ၊ စေလေ ဝါ သီသေ ဝါ၊ တဿေဝ စေလဿ ဝါ သီသဿ ဝါ နိဗ္ဗာပနာယ အဓိမတ္တော ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရဏီယ’’န္တိ.

‘‘အာဒိတ္တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စေလံ ဝါ သီသံ ဝါ အဇ္ဈုပေက္ခိတွာ အမနသိကရိတွာ အနဘိသမေတာနံ စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ ယထာဘူတံ အဘိသမယာယ အဓိမတ္တော ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရဏီယံ. ကတမေသံ စတုန္နံ? ဒုက္ခဿ အရိယသစ္စဿ။ပေ။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အရိယသစ္စဿ.

‘‘တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယောဂေါ ကရဏီယော။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယောဂေါ ကရဏီယော’’တိ. စတုတ္ထံ.

၅. သတ္တိသတသုတ္တံ

၁၁၀၅. ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရိသော ဝဿသတာယုကော ဝဿသတဇီဝီ. တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ဧဟမ္ဘော ပုရိသ၊ ပုဗ္ဗဏှသမယံ တံ သတ္တိသတေန ဟနိဿန္တိ၊ မဇ္ဈနှိကသမယံ သတ္တိသတေန ဟနိဿန္တိ၊ သာယနှသမယံ သတ္တိသတေန ဟနိဿန္တိ. သော ခေါ တွံ၊ အမ္ဘော ပုရိသ၊ ဒိဝသေ ဒိဝသေ တီဟိ တီဟိ သတ္တိသတေဟိ ဟညမာနော ဝဿသတာယုကော ဝဿသတဇီဝီ ဝဿသတဿ အစ္စယေန အနဘိသမေတာနိ စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ အဘိသမေဿသီ’’’တိ.

‘‘အတ္ထဝသိကေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကုလပုတ္တေန အလံ ဥပဂန္တုံ. တံ ကိဿ ဟေတု? အနမတဂ္ဂေါယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံသာရော၊ ပုဗ္ဗာ ကောဋိ နပ္ပညာယတိ သတ္တိပ္ပဟာရာနံ အသိပ္ပဟာရာနံ ဥသုပ္ပဟာရာနံ ဖရသုပ္ပဟာရာနံ [အသိပ္ပဟာရာနံ ဖရသုပ္ပဟာရာနံ (က.)]. ဧဝဉ္စေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿ. န ခေါ ပနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဟ ဒုက္ခေန၊ သဟ ဒေါမနဿေန စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ အဘိသမယံ ဝဒါမိ၊ အပိ စာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဟာဝ သုခေန၊ သဟာဝ သောမနဿေန စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ အဘိသမယံ ဝဒါမိ. ကတမေသံ စတုန္နံ? ဒုက္ခဿ အရိယသစ္စဿ။ပေ။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အရိယသစ္စဿ.

‘‘တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယောဂေါ ကရဏီယော။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယောဂေါ ကရဏီယော’’တိ. ပဉ္စမံ.

၆. ပါဏသုတ္တံ

၁၁၀၆. ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရိသော ယံ ဣမသ္မိံ ဇမ္ဗုဒီပေ တိဏကဋ္ဌသာခါပလာသံ တစ္ဆေတွာ ဧကဇ္ဈံ သံဟရေယျ၊ ဧကဇ္ဈံ သံဟရိတွာ သူလံ ကရေယျ. သူလံ ကရိတွာ ယေ မဟာသမုဒ္ဒေ မဟန္တကာ ပါဏာ တေ မဟန္တကေသု သူလေသု အာဝုနေယျ၊ ယေ မဟာသမုဒ္ဒေ မဇ္ဈိမကာ ပါဏာ တေ မဇ္ဈိမကေသု သူလေသု အာဝုနေယျ၊ ယေ မဟာသမုဒ္ဒေ သုခုမကာ ပါဏာ တေ သုခုမကေသု သူလေသု အာဝုနေယျ. အပရိယာဒိန္နာ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာသမုဒ္ဒေ ဩဠာရိကာ ပါဏာ အဿု.

‘‘အထ ဣမသ္မိံ ဇမ္ဗုဒီပေ တိဏကဋ္ဌသာခါပလာသံ ပရိက္ခယံ ပရိယာဒါနံ ဂစ္ဆေယျ. ဣတော ဗဟုတရာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာသမုဒ္ဒေ သုခုမကာ ပါဏာ၊ ယေ န သုကရာ သူလေသု အာဝုနိတုံ. တံ ကိဿ ဟေတု? သုခုမတ္တာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္တဘာဝဿ. ဧဝံ မဟာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပါယော. ဧဝံ မဟန္တသ္မာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပါယသ္မာ ပရိမုတ္တော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ.

‘‘တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယောဂေါ ကရဏီယော။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယောဂေါ ကရဏီယော’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ပဌမသူရိယသုတ္တံ

၁၁၀၇. ‘‘သူရိယဿ [သုရိယဿ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)]၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥဒယတော ဧတံ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဧတံ ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ၊ ယဒိဒံ – အရုဏုဂ္ဂံ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ ယထာဘူတံ အဘိသမယာယ ဧတံ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဧတံ ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ၊ ယဒိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ. တဿေတံ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ပါဋိကင်္ခံ – ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနိဿတိ။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနိဿတိ.

‘‘တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယောဂေါ ကရဏီယော။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယောဂေါ ကရဏီယော’’တိ. သတ္တမံ.

၈. ဒုတိယသူရိယသုတ္တံ

၁၁၀၈. ‘‘ယာဝကီဝဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စန္ဒိမသူရိယာ လောကေ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ နေဝ တာဝ မဟတော အာလောကဿ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ မဟတော ဩဘာသဿ. အန္ဓတမံ တဒါ ဟောတိ အန္ဓကာရတိမိသာ. နေဝ တာဝ ရတ္တိန္ဒိဝါ [ရတ္တိဒိဝါ (က.)] ပညာယန္တိ၊ န မာသဒ္ဓမာသာ ပညာယန္တိ၊ န ဥတုသံဝစ္ဆရာ ပညာယန္တိ.

‘‘ယတော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စန္ဒိမသူရိယာ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ အထ မဟတော အာလောကဿ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ မဟတော ဩဘာသဿ. နေဝ အန္ဓကာရတမံ တဒါ ဟောတိ န အန္ဓကာရတိမိသာ. အထ ရတ္တိန္ဒိဝါ ပညာယန္တိ၊ မာသဒ္ဓမာသာ ပညာယန္တိ၊ ဥတုသံဝစ္ဆရာ ပညာယန္တိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာဝကီဝဉ္စ တထာဂတော လောကေ နုပ္ပဇ္ဇတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ နေဝ တာဝ မဟတော အာလောကဿ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ မဟတော ဩဘာသဿ. အန္ဓတမံ တဒါ ဟောတိ အန္ဓကာရတိမိသာ. နေဝ တာဝ စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ အာစိက္ခဏာ ဟောတိ ဒေသနာ ပညာပနာ ပဋ္ဌပနာ ဝိဝရဏာ ဝိဘဇနာ ဥတ္တာနီကမ္မံ.

‘‘ယတော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတော လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ အထ မဟတော အာလောကဿ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ မဟတော ဩဘာသဿ. နေဝ အန္ဓတမံ တဒါ ဟောတိ န အန္ဓကာရတိမိသာ. အထ ခေါ စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ အာစိက္ခဏာ ဟောတိ ဒေသနာ ပညာပနာ ပဋ္ဌပနာ ဝိဝရဏာ ဝိဘဇနာ ဥတ္တာနီကမ္မံ. ကတမေသံ စတုန္နံ? ဒုက္ခဿ အရိယသစ္စဿ။ပေ။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အရိယသစ္စဿ.

‘‘တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယောဂေါ ကရဏီယော။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယောဂေါ ကရဏီယော’’တိ. အဋ္ဌမံ.

၉. ဣန္ဒခီလသုတ္တံ

၁၁၀၉. ‘‘ယေ ဟိ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ တေ အညဿ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ မုခံ ဥလ္လောကေန္တိ [ဩလောကေန္တိ (သီ. သျာ.)] – ‘အယံ နူန ဘဝံ ဇာနံ ဇာနာတိ၊ ပဿံ ပဿတီ’’’တိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တူလပိစု ဝါ ကပ္ပါသပိစု ဝါ လဟုကော ဝါတူပါဒါနော သမေ ဘူမိဘာဂေ နိက္ခိတ္တော. တမေနံ ပုရတ္ထိမော ဝါတော ပစ္ဆိမေန သံဟရေယျ၊ ပစ္ဆိမော ဝါတော ပုရတ္ထိမေန သံဟရေယျ၊ ဥတ္တရော ဝါတော ဒက္ခိဏေန သံဟရေယျ၊ ဒက္ခိဏော ဝါတော ဥတ္တရေန သံဟရေယျ. တံ ကိဿ ဟေတု? လဟုကတ္တာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကပ္ပါသပိစုနော. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေ ဟိ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ၊ တေ အညဿ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ မုခံ ဥလ္လောကေန္တိ – ‘အယံ နူန ဘဝံ ဇာနံ ဇာနာတိ၊ ပဿံ ပဿတီ’တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? အဒိဋ္ဌတ္တာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ.

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနန္တိ။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနန္တိ၊ တေ န အညဿ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ မုခံ ဥလ္လောကေန္တိ – ‘အယံ နူန ဘဝံ ဇာနံ ဇာနာတိ၊ ပဿံ ပဿတီ’’’တိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အယောခီလော ဝါ ဣန္ဒခီလော ဝါ ဂမ္ဘီရနေမော သုနိခါတော အစလော အသမ္ပကမ္ပီ. ပုရတ္ထိမာယ စေပိ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ၊ နေဝ သင်္ကမ္ပေယျ [နေဝ နံ သင်္ကမ္ပေယျ (သီ. ပီ.)] န သမ္ပကမ္ပေယျ န သမ္ပစာလေယျ၊ ပစ္ဆိမာယ စေပိ ဒိသာယ။ပေ။ ဥတ္တရာယ စေပိ ဒိသာယ။ပေ။ ဒက္ခိဏာယ စေပိ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ၊ နေဝ သင်္ကမ္ပေယျ န သမ္ပကမ္ပေယျ န သမ္ပစာလေယျ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဂမ္ဘီရတ္တာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နေမဿ သုနိခါတတ္တာ ဣန္ဒခီလဿ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေ စ ခေါ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနန္တိ။ပေ။ အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနန္တိ၊ တေ န အညဿ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ မုခံ ဥလ္လောကေန္တိ – ‘အယံ နူန ဘဝံ ဇာနံ ဇာနာတိ၊ ပဿံ ပဿတီ’တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? သုဒိဋ္ဌတ္တာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ. ကတမေသံ စတုန္နံ? ဒုက္ခဿ အရိယသစ္စဿ။ပေ။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အရိယသစ္စဿ.

‘‘တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယောဂေါ ကရဏီယော။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယောဂေါ ကရဏီယော’’တိ. နဝမံ.

၁၀. ဝါဒတ္ထိကသုတ္တံ

၁၁၁၀. ‘‘ယော ဟိ ကောစိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ပုရတ္ထိမာယ စေပိ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဝါဒတ္ထိကော ဝါဒဂဝေသီ – ‘ဝါဒမဿ အာရောပေဿာမီ’တိ၊ တံ ဝတ သဟဓမ္မေန သင်္ကမ္ပေဿတိ ဝါ သမ္ပကမ္ပေဿတိ ဝါ သမ္ပစာလေဿတိ ဝါတိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ပစ္ဆိမာယ စေပိ ဒိသာယ။ပေ။ ဥတ္တရာယ စေပိ ဒိသာယ။ပေ။ ဒက္ခိဏာယ စေပိ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဝါဒတ္ထိကော ဝါဒဂဝေသီ – ‘ဝါဒမဿ အာရောပေဿာမီ’တိ၊ တံ ဝတ သဟဓမ္မေန သင်္ကမ္ပေဿတိ ဝါ သမ္ပကမ္ပေဿတိ ဝါ သမ္ပစာလေဿတိ ဝါတိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သိလာယူပေါ သောဠသ ကုက္ကုကော. တဿဿု အဋ္ဌ ကုက္ကု ဟေဋ္ဌာ နေမင်္ဂမာ၊ အဋ္ဌ ကုက္ကု ဥပရိနေမဿ. ပုရတ္ထိမာယ စေပိ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ၊ နေဝ သင်္ကမ္ပေယျ န သမ္ပကမ္ပေယျ န သမ္ပစာလေယျ၊ ပစ္ဆိမာယ စေပိ ဒိသာယ။ပေ။ ဥတ္တရာယ စေပိ ဒိသာယ။ပေ။ ဒက္ခိဏာယ စေပိ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ၊ နေဝ သင်္ကမ္ပေယျ န သမ္ပကမ္ပေယျ န သမ္ပစာလေယျ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဂမ္ဘီရတ္တာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နေမဿ သုနိခါတတ္တာ သိလာယူပဿ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယော ဟိ ကောစိ ဘိက္ခု ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ပုရတ္ထိမာယ စေပိ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဝါဒတ္ထိကော ဝါဒဂဝေသီ ‘ဝါဒမဿ အာရောပေဿာမီ’တိ၊ တံ ဝတ သဟဓမ္မေန သင်္ကမ္ပေဿတိ ဝါ သမ္ပကမ္ပေဿတိ ဝါ သမ္ပစာလေဿတိ ဝါတိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ပစ္ဆိမာယ စေပိ ဒိသာယ။ပေ။ ဥတ္တရာယ စေပိ ဒိသာယ။ပေ။ ဒက္ခိဏာယ စေပိ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဝါဒတ္ထိကော ဝါဒဂဝေသီ – ‘ဝါဒမဿ အာရောပေဿာမီ’တိ၊ တံ ဝတ သဟဓမ္မေန သင်္ကမ္ပေဿတိ ဝါ သမ္ပကမ္ပေဿတိ ဝါ သမ္ပစာလေဿတိ ဝါတိ – နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? သုဒိဋ္ဌတ္တာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ. ကတမေသံ စတုန္နံ? ဒုက္ခဿ အရိယသစ္စဿ။ပေ။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အရိယသစ္စဿ.

‘‘တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယောဂေါ ကရဏီယော။ပေ။ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယောဂေါ ကရဏီယော’’တိ. ဒသမံ.

သီသပါဝနဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.

တဿုဒ္ဒါနံ –

သီသပါ ခဒိရော ဒဏ္ဍော၊ စေလာ သတ္တိသတေန စ၊

ပါဏာ သုရိယူပမာ ဒွေဓာ၊ ဣန္ဒခီလော စ ဝါဒိနောတိ.