၄. ပုညာဘိသန္ဒဝဂ္ဂေါ
၁. ပဌမပုညာဘိသန္ဒသုတ္တံ
၁၀၂၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုညာဘိသန္ဒာ ကုသလာဘိသန္ဒာ သုခဿာဟာရာ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတော ဟောတိ – ဣတိပိ သော ဘဂဝါ။ပေ။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါတိ. အယံ ပဌမော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဓမ္မေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတော ဟောတိ – သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော။ပေ။ ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီတိ. အယံ ဒုတိယော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော သံဃေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတော ဟောတိ – သုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော။ပေ။ အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာတိ. အယံ တတိယော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သမန္နာဂတော ဟောတိ အခဏ္ဍေဟိ။ပေ။ သမာဓိသံဝတ္တနိကေဟိ. အယံ စတုတ္ထော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရော ပုညာဘိသန္ဒာ ကုသလာဘိသန္ဒာ သုခဿာဟာရာ’’တိ. ပဌမံ.
၂. ဒုတိယပုညာဘိသန္ဒသုတ္တံ
၁၀၂၈. ‘‘စတ္တာရောမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုညာဘိသန္ဒာ ကုသလာဘိသန္ဒာ သုခဿာဟာရာ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတော ဟောတိ – ဣတိပိ သော ဘဂဝါ။ပေ။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါတိ. အယံ ပဌမော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဓမ္မေ။ပေ။ သံဃေ။ပေ။.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂေါ ပယတပါဏိ ဝေါဿဂ္ဂရတော ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော. အယံ စတုတ္ထော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရော ပုညာဘိသန္ဒာ ကုသလာဘိသန္ဒာ သုခဿာဟာရာ’’တိ. ဒုတိယံ.
၃. တတိယပုညာဘိသန္ဒသုတ္တံ
၁၀၂၉. ‘‘စတ္တာရောမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုညာဘိသန္ဒာ ကုသလာဘိသန္ဒာ သုခဿာဟာရာ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတော ဟောတိ – ဣတိပိ သော ဘဂဝါ။ပေ။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါတိ. အယံ ပဌမော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဓမ္မေ။ပေ။ သံဃေ။ပေ။.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ပညဝါ ဟောတိ ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ ပညာယ သမန္နာဂတော အရိယာယ နိဗ္ဗေဓိကာယ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ. အယံ စတုတ္ထော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရော ပုညာဘိသန္ဒာ ကုသလာဘိသန္ဒာ သုခဿာဟာရာ’’တိ. တတိယံ.
၄. ပဌမဒေဝပဒသုတ္တံ
၁၀၃၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. စတ္တာရိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝါနံ ဒေဝပဒါနိ အဝိသုဒ္ဓါနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ အပရိယောဒါတာနံ သတ္တာနံ ပရိယောဒပနာယ.
ကတမာနိ စတ္တာရိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတော ဟောတိ – ဣတိပိ သော ဘဂဝါ။ပေ။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါတိ. ဣဒံ ပဌမံ ဒေဝါနံ ဒေဝပဒံ အဝိသုဒ္ဓါနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ အပရိယောဒါတာနံ သတ္တာနံ ပရိယောဒပနာယ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဓမ္မေ။ပေ။ သံဃေ။ပေ။.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သမန္နာဂတော ဟောတိ အခဏ္ဍေဟိ။ပေ။ သမာဓိသံဝတ္တနိကေဟိ. ဣဒံ စတုတ္ထံ ဒေဝါနံ ဒေဝပဒံ အဝိသုဒ္ဓါနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ အပရိယောဒါတာနံ သတ္တာနံ ပရိယောဒပနာယ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရိ ဒေဝါနံ ဒေဝပဒါနိ အဝိသုဒ္ဓါနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ အပရိယောဒါတာနံ သတ္တာနံ ပရိယောဒပနာယာ’’တိ. စတုတ္ထံ.
၅. ဒုတိယဒေဝပဒသုတ္တံ
၁၀၃၁. ‘‘စတ္တာရိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝါနံ ဒေဝပဒါနိ အဝိသုဒ္ဓါနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ အပရိယောဒါတာနံ သတ္တာနံ ပရိယောဒပနာယ.
‘‘ကတမာနိ စတ္တာရိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတော ဟောတိ – ဣတိပိ သော ဘဂဝါ။ပေ။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါတိ. သော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ကိံ နု ခေါ ဒေဝါနံ ဒေဝပဒ’န္တိ? သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘အဗျာဗဇ္ဈပရမေ ခွာဟံ ဧတရဟိ ဒေဝေ သုဏာမိ. န စ ခေါ ပနာဟံ ကိဉ္စိ ဗျာဗာဓေမိ တသံ ဝါ ထာဝရံ ဝါ. အဒ္ဓါဟံ ဒေဝပဒဓမ္မသမန္နာဂတော ဝိဟရာမီ’’’တိ. ဣဒံ ပဌမံ ဒေဝါနံ ဒေဝပဒံ အဝိသုဒ္ဓါနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ အပရိယောဒါတာနံ သတ္တာနံ ပရိယောဒပနာယ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဓမ္မေ။ပေ။ သံဃေ။ပေ။.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သမန္နာဂတော ဟောတိ အခဏ္ဍေဟိ။ပေ။ သမာဓိသံဝတ္တနိကေဟိ. သော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ကိံ နု ခေါ ဒေဝါနံ ဒေဝပဒ’န္တိ? သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘အဗျာဗဇ္ဈပရမေ ခွာဟံ ဧတရဟိ ဒေဝေ သုဏာမိ. န ခေါ ပနာဟံ ကိဉ္စိ ဗျာဗာဓေမိ တသံ ဝါ ထာဝရံ ဝါ. အဒ္ဓါဟံ ဒေဝပဒဓမ္မသမန္နာဂတော ဝိဟရာမီ’တိ. ဣဒံ စတုတ္ထံ ဒေဝါနံ ဒေဝပဒံ အဝိသုဒ္ဓါနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ အပရိယောဒါတာနံ သတ္တာနံ ပရိယောဒပနာယ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရိ ဒေဝါနံ ဒေဝပဒါနိ အဝိသုဒ္ဓါနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ အပရိယောဒါတာနံ သတ္တာနံ ပရိယောဒပနာယာ’’တိ. ပဉ္စမံ.
၆. ဒေဝသဘာဂသုတ္တံ
၁၀၃၂. ‘‘စတူဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ အတ္တမနာ ဒေဝါ သဘာဂတံ ကထေန္တိ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတော ဟောတိ – ဣတိပိ သော ဘဂဝါ။ပေ။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါတိ. ယာ တာ ဒေဝတာ ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတာ ဣတော စုတာ တတြူပပန္နာ တာသံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ယထာရူပေန ခေါ မယံ ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတာ တတော စုတာ ဣဓူပပန္နာ၊ အရိယသာဝကောပိ တထာရူပေန ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတော ဧဟီတိ ဒေဝါနံ သန္တိကေ’’’တိ.
‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဓမ္မေ။ပေ။ သံဃေ။ပေ။ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သမန္နာဂတော ဟောတိ အခဏ္ဍေဟိ။ပေ။ သမာဓိသံဝတ္တနိကေဟိ. ယာ တာ ဒေဝတာ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သမန္နာဂတာ ဣတော စုတာ တတြူပပန္နာ တာသံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ယထာရူပေဟိ ခေါ မယံ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သမန္နာဂတာ တတော စုတာ ဣဓူပပန္နာ၊ အရိယသာဝကောပိ တထာရူပေဟိ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သမန္နာဂတော ဧဟီတိ ဒေဝါနံ သန္တိကေ’တိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ အတ္တမနာ ဒေဝါ သဘာဂတံ ကထေန္တီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.
၇. မဟာနာမသုတ္တံ
၁၀၃၃. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ. အထ ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –
‘‘ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဥပါသကော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ၊ မဟာနာမ၊ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ၊ ဓမ္မံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ၊ သံဃံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ – ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ မဟာနာမ၊ ဥပါသကော ဟောတီ’’တိ.
‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဥပါသကော သီလသမ္ပန္နော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ၊ မဟာနာမ၊ ဥပါသကော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ၊ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ၊ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ၊ သုရာမေရယမဇ္ဇပ္ပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ၊ – ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ မဟာနာမ၊ ဥပါသကော သီလသမ္ပန္နော ဟောတီ’’တိ.
‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဥပါသကော သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ၊ မဟာနာမ၊ ဥပါသကော သဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိံ – ဣတိပိ သော ဘဂဝါ။ပေ။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါတိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ မဟာနာမ၊ ဥပါသကော သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတီ’’တိ.
‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဥပါသကော စာဂသမ္ပန္နော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ၊ မဟာနာမ၊ ဥပါသကော ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂေါ ပယတပါဏိ ဝေါဿဂ္ဂရတော ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော – ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ မဟာနာမ၊ ဥပါသကော စာဂသမ္ပန္နော ဟောတီ’’တိ.
‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဥပါသကော ပညာသမ္ပန္နော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ၊ မဟာနာမ၊ ဥပါသကော ပညဝါ ဟောတိ ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ ပညာယ သမန္နာဂတော အရိယာယ နိဗ္ဗေဓိကာယ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ – ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ မဟာနာမ၊ ဥပါသကော ပညာသမ္ပန္နော ဟောတီ’’တိ. သတ္တမံ.
၈. ဝဿသုတ္တံ
၁၀၃၄. ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပရိပဗ္ဗတေ ထုလ္လဖုသိတကေ ဒေဝေ ဝဿန္တေ တံ ဥဒကံ ယထာနိန္နံ ပဝတ္တမာနံ ပဗ္ဗတကန္ဒရပဒရသာခါ ပရိပူရေတိ၊ ပဗ္ဗတကန္ဒရပဒရသာခါ ပရိပူရာ ကုသောဗ္ဘေ ပရိပူရေန္တိ၊ ကုသောဗ္ဘာ ပရိပူရာ မဟာသောဗ္ဘေ ပရိပူရေန္တိ၊ မဟာသောဗ္ဘာ ပရိပူရာ ကုန္နဒိယော ပရိပူရေန္တိ၊ ကုန္နဒိယော ပရိပူရာ မဟာနဒိယော ပရိပူရေန္တိ၊ မဟာနဒိယော ပရိပူရာ မဟာသမုဒ္ဒံ [မဟာသမုဒ္ဒသာဂရံ (သဗ္ဗတ္ထ) သံ. နိ. ၄.၇၀] ပရိပူရေန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကဿ ယော စ ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေါ၊ ယော စ ဓမ္မေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေါ၊ ယော စ သံဃေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေါ၊ ယာနိ စ အရိယကန္တာနိ သီလာနိ – ဣမေ ဓမ္မာ သန္ဒမာနာ ပါရံ ဂန္တွာ အာသဝါနံ ခယာယ သံဝတ္တန္တီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.
၉. ကာဠိဂေါဓသုတ္တံ
၁၀၃၅. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ကာဠိဂေါဓာယ သာကိယာနိယာ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ ကာဠိဂေါဓာ သာကိယာနီ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ကာဠိဂေါဓံ သာကိယာနိံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –
‘‘စတူဟိ ခေါ၊ ဂေါဓေ၊ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ အရိယသာဝိကာ သောတာပန္နာ ဟောတိ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ၊ ဂေါဓေ၊ အရိယသာဝိကာ ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတာ ဟောတိ – ဣတိပိ သော ဘဂဝါ။ပေ။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါတိ. ဓမ္မေ။ပေ။ သံဃေ။ပေ။ ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂါ ပယတပါဏိနီ [ပယတပါဏီ (သဗ္ဗတ္ထ) ၃.၃၀ မောဂ္ဂလ္လာနသုတ္တံ ဩလောကေတဗ္ဗံ] ဝေါဿဂ္ဂရတာ ယာစယောဂါ ဒါနသံဝိဘာဂရတာ. ဣမေဟိ ခေါ၊ ဂေါဓေ၊ စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ အရိယသာဝိကာ သောတာပန္နာ ဟောတိ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ’’တိ.
‘‘ယာနိမာနိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ စတ္တာရိ သောတာပတ္တိယင်္ဂါနိ ဒေသိတာနိ၊ သံဝိဇ္ဇန္တေ တေ ဓမ္မာ မယိ၊ အဟဉ္စ တေသု ဓမ္မေသု သန္ဒိဿာမိ. အဟဉှိ၊ ဘန္တေ၊ ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတာ – ဣတိပိ သော ဘဂဝါ။ပေ။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါတိ. ဓမ္မေ။ပေ။ သံဃေ။ပေ။ ယံ ခေါ ပန ကိဉ္စိ ကုလေ ဒေယျဓမ္မံ သဗ္ဗံ တံ အပ္ပဋိဝိဘတ္တံ သီလဝန္တေဟိ ကလျာဏဓမ္မေဟီ’’တိ. ‘‘လာဘာ တေ၊ ဂေါဓေ၊ သုလဒ္ဓံ တေ၊ ဂေါဓေ! သောတာပတ္တိဖလံ တယာ၊ ဂေါဓေ၊ ဗျာကတ’’န္တိ. နဝမံ.
၁၀. နန္ဒိယသက္ကသုတ္တံ
၁၀၃၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ. အထ ခေါ နန္ဒိယော သက္ကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ နန္ဒိယော သက္ကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယဿေဝ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အရိယသာဝကဿ စတ္တာရိ သောတာပတ္တိယင်္ဂါနိ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သဗ္ဗထာ သဗ္ဗံ နတ္ထိ သွေဝ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အရိယသာဝကော ပမာဒဝိဟာရီ’’တိ.
‘‘‘ယဿ ခေါ၊ နန္ဒိယ၊ စတ္တာရိ သောတာပတ္တိယင်္ဂါနိ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သဗ္ဗထာ သဗ္ဗံ နတ္ထိ တမဟံ ဗာဟိရော ပုထုဇ္ဇနပက္ခေ ဌိတော’တိ ဝဒါမိ. အပိ စ၊ နန္ဒိယ၊ ယထာ အရိယသာဝကော ပမာဒဝိဟာရီ စေဝ ဟောတိ၊ အပ္ပမာဒဝိဟာရီ စ တံ သုဏာဟိ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ နန္ဒိယော သက္ကော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –
‘‘ကထဉ္စ၊ နန္ဒိယ၊ အရိယသာဝကော ပမာဒဝိဟာရီ ဟောတိ? ဣဓ နန္ဒိယ၊ အရိယသာဝကော ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတော ဟောတိ – ဣတိပိ သော ဘဂဝါ။ပေ။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါတိ. သော တေန ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သန္တုဋ္ဌော န ဥတ္တရိ ဝါယမတိ ဒိဝါ ပဝိဝေကာယ၊ ရတ္တိံ ပဋိသလ္လာနာယ. တဿ ဧဝံ ပမတ္တဿ ဝိဟရတော ပါမောဇ္ဇံ န ဟောတိ. ပါမောဇ္ဇေ အသတိ၊ ပီတိ န ဟောတိ. ပီတိယာ အသတိ၊ ပဿဒ္ဓိ န ဟောတိ. ပဿဒ္ဓိယာ အသတိ၊ ဒုက္ခံ ဝိဟရတိ. ဒုက္ခိနော စိတ္တံ န သမာဓိယတိ. အသမာဟိတေ စိတ္တေ ဓမ္မာ န ပါတုဘဝန္တိ. ဓမ္မာနံ အပါတုဘာဝါ ပမာဒဝိဟာရီ တွေဝ သင်္ချံ ဂစ္ဆတိ.
‘‘ပုန စပရံ၊ နန္ဒိယ၊ အရိယသာဝကော ဓမ္မေ။ပေ။ သံဃေ။ပေ။ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သမန္နာဂတော ဟောတိ အခဏ္ဍေဟိ။ပေ။ သမာဓိသံဝတ္တနိကေဟိ. သော တေဟိ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သန္တုဋ္ဌော န ဥတ္တရိ ဝါယမတိ ဒိဝါ ပဝိဝေကာယ ရတ္တိံ ပဋိသလ္လာနာယ. တဿ ဧဝံ ပမတ္တဿ ဝိဟရတော ပါမောဇ္ဇံ န ဟောတိ. ပါမောဇ္ဇေ အသတိ၊ ပီတိ န ဟောတိ. ပီတိယာ အသတိ၊ ပဿဒ္ဓိ န ဟောတိ. ပဿဒ္ဓိယာ အသတိ၊ ဒုက္ခံ ဝိဟရတိ. ဒုက္ခိနော စိတ္တံ န သမာဓိယတိ. အသမာဟိတေ စိတ္တေ ဓမ္မာ န ပါတုဘဝန္တိ. ဓမ္မာနံ အပါတုဘာဝါ ပမာဒဝိဟာရီ တွေဝ သင်္ချံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝံ ခေါ၊ နန္ဒိယ၊ အရိယသာဝကော ပမာဒဝိဟာရီ ဟောတိ.
‘‘ကထဉ္စ၊ နန္ဒိယ၊ အရိယသာဝကော အပ္ပမာဒဝိဟာရီ ဟောတိ? ဣဓ၊ နန္ဒိယ၊ အရိယသာဝကော ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတော ဟောတိ – ဣတိပိ သော ဘဂဝါ။ပေ။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါတိ. သော တေန ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန အသန္တုဋ္ဌော ဥတ္တရိ ဝါယမတိ ဒိဝါ ပဝိဝေကာယ ရတ္တိံ ပဋိသလ္လာနာယ. တဿ ဧဝံ အပ္ပမတ္တဿ ဝိဟရတော ပါမောဇ္ဇံ ဇာယတိ. ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ. ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ. ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝေဒိယတိ. သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ. သမာဟိတေ စိတ္တေ ဓမ္မာ ပါတုဘဝန္တိ. ဓမ္မာနံ ပါတုဘာဝါ အပ္ပမာဒဝိဟာရီ တွေဝ သင်္ချံ ဂစ္ဆတိ.
‘‘ပုန စပရံ၊ နန္ဒိယ၊ အရိယသာဝကော ဓမ္မေ။ပေ။ သံဃေ။ပေ။ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သမန္နာဂတော ဟောတိ အခဏ္ဍေဟိ။ပေ။ သမာဓိသံဝတ္တနိကေဟိ. သော တေဟိ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ အသန္တုဋ္ဌော ဥတ္တရိ ဝါယမတိ ဒိဝါ ပဝိဝေကာယ ရတ္တိံ ပဋိသလ္လာနာယ. တဿ ဧဝံ အပ္ပမတ္တဿ ဝိဟရတော ပါမောဇ္ဇံ ဇာယတိ. ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ. ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ. ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝေဒိယတိ. သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ. သမာဟိတေ စိတ္တေ ဓမ္မာ ပါတုဘဝန္တိ. ဓမ္မာနံ ပါတုဘာဝါ အပ္ပမာဒဝိဟာရီ တွေဝ သင်္ချံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝံ ခေါ၊ နန္ဒိယ၊ အရိယသာဝကော အပ္ပမာဒဝိဟာရီ ဟောတီ’’တိ. ဒသမံ.
ပုညာဘိသန္ဒဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.
တဿုဒ္ဒါနံ –
အဘိသန္ဒာ တယော ဝုတ္တာ၊ ဒုဝေ ဒေဝပဒါနိ စ၊
သဘာဂတံ မဟာနာမော၊ ဝဿံ ကာဠီ စ နန္ဒိယာတိ.