၄. ဣဿတ္တသုတ္တံ

၁၃၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတ္ထ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဒါနံ ဒါတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယတ္ထ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ စိတ္တံ ပသီဒတီ’’တိ. ‘‘ကတ္ထ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ’’န္တိ? ‘‘အညံ ခေါ ဧတံ၊ မဟာရာဇ၊ ကတ္ထ ဒါနံ ဒါတဗ္ဗံ၊ အညံ ပနေတံ ကတ္ထ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလန္တိ? သီလဝတော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ၊ နော တထာ ဒုဿီလေ. တေန ဟိ၊ မဟာရာဇ၊ တညေဝေတ္ထ ပဋိပုစ္ဆိဿာမိ. ယထာ၊ တေ ခမေယျ၊ တထာ နံ ဗျာကရေယျာသိ. တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓ တျဿ ယုဒ္ဓံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ သင်္ဂါမော သမုပဗျူဠှော [သမူပဗ္ဗူဠှော (သီ.)၊ သမုပဗ္ဗုဠှော (ပီ.)]. အထ အာဂစ္ဆေယျ ခတ္တိယကုမာရော အသိက္ခိတော အကတဟတ္ထော အကတယောဂ္ဂေါ အကတူပါသနော ဘီရု ဆမ္ဘီ ဥတြာသီ ပလာယီ. ဘရေယျာသိ တံ ပုရိသံ၊ အတ္ထော စ တေ တာဒိသေန ပုရိသေနာ’’တိ? ‘‘နာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘရေယျံ တံ ပုရိသံ၊ န စ မေ အတ္ထော တာဒိသေန ပုရိသေနာ’’တိ. ‘‘အထ အာဂစ္ဆေယျ ဗြာဟ္မဏကုမာရော အသိက္ခိတော။ပေ။ အထ အာဂစ္ဆေယျ ဝေဿကုမာရော အသိက္ခိတော။ပေ။ အထ အာဂစ္ဆေယျ သုဒ္ဒကုမာရော အသိက္ခိတော။ပေ။ န စ မေ အတ္ထော တာဒိသေန ပုရိသေနာ’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓ တျဿ ယုဒ္ဓံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ သင်္ဂါမော သမုပဗျူဠှော. အထ အာဂစ္ဆေယျ ခတ္တိယကုမာရော သုသိက္ခိတော ကတဟတ္ထော ကတယောဂ္ဂေါ ကတူပါသနော အဘီရု အစ္ဆမ္ဘီ အနုတြာသီ အပလာယီ. ဘရေယျာသိ တံ ပုရိသံ၊ အတ္ထော စ တေ တာဒိသေန ပုရိသေနာ’’တိ? ‘‘ဘရေယျာဟံ၊ ဘန္တေ၊ တံ ပုရိသံ၊ အတ္ထော စ မေ တာဒိသေန ပုရိသေနာ’’တိ. ‘‘အထ အာဂစ္ဆေယျ ဗြာဟ္မဏကုမာရော။ပေ။ အထ အာဂစ္ဆေယျ ဝေဿကုမာရော။ပေ။ အထ အာဂစ္ဆေယျ သုဒ္ဒကုမာရော သုသိက္ခိတော ကတဟတ္ထော ကတယောဂ္ဂေါ ကတူပါသနော အဘီရု အစ္ဆမ္ဘီ အနုတြာသီ အပလာယီ. ဘရေယျာသိ တံ ပုရိသံ၊ အတ္ထော စ တေ တာဒိသေန ပုရိသေနာ’’တိ? ‘‘ဘရေယျာဟံ၊ ဘန္တေ၊ တံ ပုရိသံ၊ အတ္ထော စ မေ တာဒိသေန ပုရိသေနာ’’တိ.

‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယသ္မာ ကသ္မာ စေပိ [ယသ္မာ စေပိ (သီ. သျာ. ကံ. က.)] ကုလာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ၊ သော စ ဟောတိ ပဉ္စင်္ဂဝိပ္ပဟီနော ပဉ္စင်္ဂသမန္နာဂတော၊ တသ္မိံ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ ဟောတိ. ကတမာနိ ပဉ္စင်္ဂါနိ ပဟီနာနိ ဟောန္တိ? ကာမစ္ဆန္ဒော ပဟီနော ဟောတိ၊ ဗျာပါဒေါ ပဟီနော ဟောတိ၊ ထိနမိဒ္ဓံ ပဟီနံ ဟောတိ၊ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စံ ပဟီနံ ဟောတိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ ပဟီနာ ဟောတိ. ဣမာနိ ပဉ္စင်္ဂါနိ ပဟီနာနိ ဟောန္တိ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဟောတိ? အသေက္ခေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေက္ခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေက္ခေန ပညာက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ၊ အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဣမေဟိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဣတိ ပဉ္စင်္ဂဝိပ္ပဟီနေ ပဉ္စင်္ဂသမန္နာဂတေ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ’’န္တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ပေ။ သတ္ထာ –

‘‘ဣဿတ္တံ [ဣဿတ္ထံ (သီ. သျာ. ကံ.)] ဗလဝီရိယဉ္စ [ဗလဝိရိယဉ္စ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)]၊ ယသ္မိံ ဝိဇ္ဇေထ မာဏဝေ၊

တံ ယုဒ္ဓတ္ထော ဘရေ ရာဇာ၊ နာသူရံ ဇာတိပစ္စယာ.

‘‘တထေဝ ခန္တိသောရစ္စံ၊ ဓမ္မာ ယသ္မိံ ပတိဋ္ဌိတာ၊

အရိယဝုတ္တိံ မေဓာဝိံ၊ ဟီနဇစ္စမ္ပိ ပူဇယေ.

‘‘ကာရယေ အဿမေ ရမ္မေ၊ ဝါသယေတ္ထ ဗဟုဿုတေ၊

ပပဉ္စ ဝိဝနေ ကယိရာ၊ ဒုဂ္ဂေ သင်္ကမနာနိ စ.

‘‘အန္နံ ပါနံ ခါဒနီယံ၊ ဝတ္ထသေနာသနာနိ စ၊

ဒဒေယျ ဥဇုဘူတေသု၊ ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာ.

‘‘ယထာ ဟိ မေဃော ထနယံ၊ ဝိဇ္ဇုမာလီ သတက္ကကု၊

ထလံ နိန္နဉ္စ ပူရေတိ၊ အဘိဝဿံ ဝသုန္ဓရံ.

‘‘တထေဝ သဒ္ဓေါ သုတဝါ၊ အဘိသင်္ခစ္စ ဘောဇနံ၊

ဝနိဗ္ဗကေ တပ္ပယတိ၊ အန္နပါနေန ပဏ္ဍိတော.

‘‘အာမောဒမာနော ပကိရေတိ၊ ဒေထ ဒေထာတိ ဘာသတိ၊

တံ ဟိဿ ဂဇ္ဇိတံ ဟောတိ၊ ဒေဝဿေဝ ပဝဿတော၊

သာ ပုညဓာရာ ဝိပုလာ၊ ဒါတာရံ အဘိဝဿတီ’’တိ.