၅. ပဗ္ဗတူပမသုတ္တံ

၁၃၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဟန္ဒ၊ ကုတော နု တွံ၊ မဟာရာဇ၊ အာဂစ္ဆသိ ဒိဝါ ဒိဝဿာ’’တိ? ‘‘ယာနိ တာနိ၊ ဘန္တေ၊ ရညံ ခတ္တိယာနံ မုဒ္ဓါဝသိတ္တာနံ ဣဿရိယမဒမတ္တာနံ ကာမဂေဓပရိယုဋ္ဌိတာနံ ဇနပဒတ္ထာဝရိယပ္ပတ္တာနံ မဟန္တံ ပထဝိမဏ္ဍလံ အဘိဝိဇိယ အဇ္ဈာဝသန္တာနံ ရာဇကရဏီယာနိ ဘဝန္တိ၊ တေသု ခွာဟံ၊ ဧတရဟိ ဥဿုက္ကမာပန္နော’’တိ.

‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓ တေ ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ သဒ္ဓါယိကော ပစ္စယိကော. သော တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ယဂ္ဃေ၊ မဟာရာဇ၊ ဇာနေယျာသိ၊ အဟံ အာဂစ္ဆာမိ ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ. တတ္ထဒ္ဒသံ မဟန္တံ ပဗ္ဗတံ အဗ္ဘသမံ သဗ္ဗေ ပါဏေ နိပ္ပေါထေန္တော အာဂစ္ဆတိ. ယံ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ကရဏီယံ၊ တံ ကရောဟီ’တိ. အထ ဒုတိယော ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ ပစ္ဆိမာယ ဒိသာယ။ပေ။ အထ တတိယော ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ ဥတ္တရာယ ဒိသာယ။ပေ။ အထ စတုတ္ထော ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ ဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ သဒ္ဓါယိကော ပစ္စယိကော. သော တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ယဂ္ဃေ မဟာရာဇ၊ ဇာနေယျာသိ၊ အဟံ အာဂစ္ဆာမိ ဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ. တတ္ထဒ္ဒသံ မဟန္တံ ပဗ္ဗတံ အဗ္ဘသမံ သဗ္ဗေ ပါဏေ နိပ္ပေါထေန္တော အာဂစ္ဆတိ. ယံ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ကရဏီယံ တံ ကရောဟီ’တိ. ဧဝရူပေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ မဟတိ မဟဗ္ဘယေ သမုပ္ပန္နေ ဒါရုဏေ မနုဿက္ခယေ [မနုဿကာယေ (က.)] ဒုလ္လဘေ မနုဿတ္တေ ကိမဿ ကရဏီယ’’န္တိ?

‘‘ဧဝရူပေ မေ၊ ဘန္တေ၊ မဟတိ မဟဗ္ဘယေ သမုပ္ပန္နေ ဒါရုဏေ မနုဿက္ခယေ ဒုလ္လဘေ မနုဿတ္တေ ကိမဿ ကရဏီယံ အညတြ ဓမ္မစရိယာယ အညတြ သမစရိယာယ အညတြ ကုသလကိရိယာယ အညတြ ပုညကိရိယာယာ’’တိ?

‘‘အာရောစေမိ ခေါ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိဝေဒေမိ ခေါ တေ၊ မဟာရာဇ၊ အဓိဝတ္တတိ ခေါ တံ၊ မဟာရာဇ၊ ဇရာမရဏံ. အဓိဝတ္တမာနေ စေ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဇရာမရဏေ ကိမဿ ကရဏီယ’’န္တိ? ‘‘အဓိဝတ္တမာနေ စ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဇရာမရဏေ ကိမဿ ကရဏီယံ အညတြ ဓမ္မစရိယာယ သမစရိယာယ ကုသလကိရိယာယ ပုညကိရိယာယ? ယာနိ တာနိ၊ ဘန္တေ၊ ရညံ ခတ္တိယာနံ မုဒ္ဓါဝသိတ္တာနံ ဣဿရိယမဒမတ္တာနံ ကာမဂေဓပရိယုဋ္ဌိတာနံ ဇနပဒတ္ထာဝရိယပ္ပတ္တာနံ မဟန္တံ ပထဝိမဏ္ဍလံ အဘိဝိဇိယ အဇ္ဈာဝသန္တာနံ ဟတ္ထိယုဒ္ဓါနိ ဘဝန္တိ၊ တေသမ္ပိ၊ ဘန္တေ၊ ဟတ္ထိယုဒ္ဓါနံ နတ္ထိ ဂတိ နတ္ထိ ဝိသယော အဓိဝတ္တမာနေ ဇရာမရဏေ. ယာနိပိ တာနိ၊ ဘန္တေ၊ ရညံ ခတ္တိယာနံ မုဒ္ဓါဝသိတ္တာနံ။ပေ။ အဇ္ဈာဝသန္တာနံ အဿယုဒ္ဓါနိ ဘဝန္တိ။ပေ။ ရထယုဒ္ဓါနိ ဘဝန္တိ ။ပေ။ ပတ္တိယုဒ္ဓါနိ ဘဝန္တိ၊ တေသမ္ပိ၊ ဘန္တေ၊ ပတ္တိယုဒ္ဓါနံ နတ္ထိ ဂတိ နတ္ထိ ဝိသယော အဓိဝတ္တမာနေ ဇရာမရဏေ. သန္တိ ခေါ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဣမသ္မိံ ရာဇကုလေ မန္တိနော မဟာမတ္တာ၊ ယေ ပဟောန္တိ [ယေသံ ဟောန္တိ (က.)] အာဂတေ ပစ္စတ္ထိကေ မန္တေဟိ ဘေဒယိတုံ. တေသမ္ပိ၊ ဘန္တေ၊ မန္တယုဒ္ဓါနံ နတ္ထိ ဂတိ နတ္ထိ ဝိသယော အဓိဝတ္တမာနေ ဇရာမရဏေ. သံဝိဇ္ဇတိ ခေါ ပန၊ ဘန္တေ၊ ဣမသ္မိံ ရာဇကုလေ ပဟူတံ ဟိရညသုဝဏ္ဏံ ဘူမိဂတဉ္စေဝ ဝေဟာသဋ္ဌဉ္စ၊ ယေန မယံ ပဟောမ အာဂတေ ပစ္စတ္ထိကေ ဓနေန ဥပလာပေတုံ. တေသမ္ပိ၊ ဘန္တေ၊ ဓနယုဒ္ဓါနံ နတ္ထိ ဂတိ နတ္ထိ ဝိသယော အဓိဝတ္တမာနေ ဇရာမရဏေ. အဓိဝတ္တမာနေ စ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဇရာမရဏေ ကိမဿ ကရဏီယံ အညတြ ဓမ္မစရိယာယ သမစရိယာယ ကုသလကိရိယာယ ပုညကိရိယာယာ’’တိ?

‘‘ဧဝမေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဧဝမေတံ၊ မဟာရာဇ! အဓိဝတ္တမာနေ ဇရာမရဏေ ကိမဿ ကရဏီယံ အညတြ ဓမ္မစရိယာယ သမစရိယာယ ကုသလကိရိယာယ ပုညကိရိယာယာ’’တိ? ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ။ပေ။ သတ္ထာ –

‘‘ယထာပိ သေလာ ဝိပုလာ၊ နဘံ အာဟစ္စ ပဗ္ဗတာ၊

သမန္တာနုပရိယာယေယျုံ၊ နိပ္ပေါထေန္တော စတုဒ္ဒိသာ.

‘‘ဧဝံ ဇရာ စ မစ္စု စ၊ အဓိဝတ္တန္တိ ပါဏိနေ [ပါဏိနော (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)]၊

ခတ္တိယေ ဗြာဟ္မဏေ ဝေဿေ၊ သုဒ္ဒေ စဏ္ဍာလပုက္ကုသေ၊

န ကိဉ္စိ [န ကဉ္စိ (?)] ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ သဗ္ဗမေဝါဘိမဒ္ဒတိ.

‘‘န တတ္ထ ဟတ္ထီနံ ဘူမိ၊ န ရထာနံ န ပတ္တိယာ၊

န စာပိ မန္တယုဒ္ဓေန၊ သက္ကာ ဇေတုံ ဓနေန ဝါ.

‘‘တသ္မာ ဟိ ပဏ္ဍိတော ပေါသော၊ သမ္ပဿံ အတ္ထမတ္တနော၊

ဗုဒ္ဓေ ဓမ္မေ စ သံဃေ စ၊ ဓီရော သဒ္ဓံ နိဝေသယေ.

‘‘ယော ဓမ္မံ စရိ [ဓမ္မစာရီ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ကာယေန၊ ဝါစာယ ဥဒ စေတသာ၊

ဣဓေဝ နံ ပသံသန္တိ၊ ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတီ’’တိ.

တတိယော ဝဂ္ဂေါ.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ပုဂ္ဂလော အယျိကာ လောကော၊ ဣဿတ္တံ [ဣဿတ္ထံ (သီ. သျာ. ကံ.)] ပဗ္ဗတူပမာ၊

ဒေသိတံ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌေန၊ ဣမံ ကောသလပဉ္စကန္တိ.

ကောသလသံယုတ္တံ သမတ္တံ.