၉. သုသိမသုတ္တံ

၁၁၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တုယှမ္ပိ နော၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော ရုစ္စတီ’’တိ?

‘‘ကဿ ဟိ နာမ၊ ဘန္တေ၊ အဗာလဿ အဒုဋ္ဌဿ အမူဠှဿ အဝိပလ္လတ္ထစိတ္တဿ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော န ရုစ္စေယျ? ပဏ္ဍိတော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. မဟာပညော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ပုထုပညော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ဟာသပညော [ဟာသုပညော (သီ.)]၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ဇဝနပညော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. တိက္ခပညော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. နိဗ္ဗေဓိကပညော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. အပ္ပိစ္ဆော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. သန္တုဋ္ဌော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ပဝိဝိတ္တော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. အသံသဋ္ဌော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. အာရဒ္ဓဝီရိယော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ဝတ္တာ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ဝစနက္ခမော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. စောဒကော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ပါပဂရဟီ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ကဿ ဟိ နာမ၊ ဘန္တေ၊ အဗာလဿ အဒုဋ္ဌဿ အမူဠှဿ အဝိပလ္လတ္ထစိတ္တဿ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော န ရုစ္စေယျာ’’တိ?

‘‘ဧဝမေတံ၊ အာနန္ဒ၊ ဧဝမေတံ၊ အာနန္ဒ! ကဿ ဟိ နာမ၊ အာနန္ဒ၊ အဗာလဿ အဒုဋ္ဌဿ အမူဠှဿ အဝိပလ္လတ္ထစိတ္တဿ သာရိပုတ္တော န ရုစ္စေယျ? ပဏ္ဍိတော၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. မဟာပညော၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. ပုထုပညော၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. ဟာသပညော၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. ဇဝနပညော၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. တိက္ခပညော၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. နိဗ္ဗေဓိကပညော၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. အပ္ပိစ္ဆော၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. သန္တုဋ္ဌော၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. ပဝိဝိတ္တော၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. အသံသဋ္ဌော၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. အာရဒ္ဓဝီရိယော၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. ဝတ္တာ၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. ဝစနက္ခမော၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. စောဒကော၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. ပါပဂရဟီ၊ အာနန္ဒ၊ သာရိပုတ္တော. ကဿ ဟိ နာမ၊ အာနန္ဒ၊ အဗာလဿ အဒုဋ္ဌဿ အမူဠှဿ အဝိပလ္လတ္ထစိတ္တဿ သာရိပုတ္တော န ရုစ္စေယျာ’’တိ?

အထ ခေါ သုသိမော [သုသီမော (သီ.)] ဒေဝပုတ္တော အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ မဟတိယာ ဒေဝပုတ္တပရိသာယ ပရိဝုတော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သုသိမော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ဧဝမေတံ၊ ဘဂဝါ၊ ဧဝမေတံ၊ သုဂတ. ကဿ ဟိ နာမ၊ ဘန္တေ၊ အဗာလဿ အဒုဋ္ဌဿ အမူဠှဿ အဝိပလ္လတ္ထစိတ္တဿ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော န ရုစ္စေယျ? ပဏ္ဍိတော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. မဟာပညော၊ ဘန္တေ၊ ပုထုပညော၊ ဘန္တေ၊ ဟာသပညော၊ ဘန္တေ၊ ဇဝနပညော၊ ဘန္တေ၊ တိက္ခပညော၊ ဘန္တေ၊ နိဗ္ဗေဓိကပညော၊ ဘန္တေ၊ အပ္ပိစ္ဆော၊ ဘန္တေ၊ သန္တုဋ္ဌော၊ ဘန္တေ၊ ပဝိဝိတ္တော၊ ဘန္တေ၊ အသံသဋ္ဌော၊ ဘန္တေ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယော၊ ဘန္တေ၊ ဝတ္တာ၊ ဘန္တေ၊ ဝစနက္ခမော၊ ဘန္တေ၊ စောဒကော၊ ဘန္တေ၊ ပါပဂရဟီ၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ကဿ ဟိ နာမ၊ ဘန္တေ၊ အဗာလဿ အဒုဋ္ဌဿ အမူဠှဿ အဝိပလ္လတ္ထစိတ္တဿ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော န ရုစ္စေယျ?

‘‘အဟမ္ပိ ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ယညဒေဝ ဒေဝပုတ္တပရိသံ ဥပသင်္ကမိံ၊ ဧတဒေဝ ဗဟုလံ သဒ္ဒံ သုဏာမိ – ‘ပဏ္ဍိတော အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော၊ မဟာပညော အာယသ္မာ၊ ပုထုပညော အာယသ္မာ၊ ဟာသပညော အာယသ္မာ၊ ဇဝနပညော အာယသ္မာ၊ တိက္ခပညော အာယသ္မာ၊ နိဗ္ဗေဓိကပညော အာယသ္မာ၊ အပ္ပိစ္ဆော အာယသ္မာ၊ သန္တုဋ္ဌော အာယသ္မာ၊ ပဝိဝိတ္တော အာယသ္မာ၊ အသံသဋ္ဌော အာယသ္မာ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယော အာယသ္မာ၊ ဝတ္တာ အာယသ္မာ၊ ဝစနက္ခမော အာယသ္မာ၊ စောဒကော အာယသ္မာ၊ ပါပဂရဟီ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော’တိ. ကဿ ဟိ နာမ၊ ဘန္တေ၊ အဗာလဿ အဒုဋ္ဌဿ အမူဠှဿ အဝိပလ္လတ္ထစိတ္တဿ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော န ရုစ္စေယျာ’’တိ?

အထ ခေါ သုသိမဿ ဒေဝပုတ္တဿ ဒေဝပုတ္တပရိသာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တမနာ ပမုဒိတာ ပီတိသောမနဿဇာတာ ဥစ္စာဝစာ ဝဏ္ဏနိဘာ ဥပဒံသေတိ.

‘‘သေယျထာပိ နာမ မဏိ ဝေဠုရိယော သုဘော ဇာတိမာ အဋ္ဌံသော သုပရိကမ္မကတော ပဏ္ဍုကမ္ဗလေ နိက္ခိတ္တော ဘာသတေ စ တပတေ စ ဝိရောစတိ စ၊ ဧဝမေဝံ သုသိမဿ ဒေဝပုတ္တဿ ဒေဝပုတ္တပရိသာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တမနာ ပမုဒိတာ ပီတိသောမနဿဇာတာ ဥစ္စာဝစာ ဝဏ္ဏနိဘာ ဥပဒံသေတိ.

‘‘သေယျထာပိ နာမ နိက္ခံ ဇမ္ဗောနဒံ ဒက္ခကမ္မာရပုတ္တဥက္ကာမုခသုကုသလသမ္ပဟဋ္ဌံ ပဏ္ဍုကမ္ဗလေ နိက္ခိတ္တံ ဘာသတေ စ တပတေ စ ဝိရောစတိ စ၊ ဧဝမေဝံ သုသိမဿ ဒေဝပုတ္တဿ ဒေဝပုတ္တပရိသာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တမနာ ပမုဒိတာ ပီတိသောမနဿဇာတာ ဥစ္စာဝစာ ဝဏ္ဏနိဘာ ဥပဒံသေတိ.

‘‘သေယျထာပိ နာမ သရဒသမယေ ဝိဒ္ဓေ ဝိဂတဝလာဟကေ ဒေဝေ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ဩသဓိတာရကာ ဘာသတေ စ တပတေ စ ဝိရောစတိ စ၊ ဧဝမေဝံ သုသိမဿ ဒေဝပုတ္တဿ ဒေဝပုတ္တပရိသာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တမနာ ပမုဒိတာ ပီတိသောမနဿဇာတာ ဥစ္စာဝစာ ဝဏ္ဏနိဘာ ဥပဒံသေတိ.

‘‘သေယျထာပိ နာမ သရဒသမယေ ဝိဒ္ဓေ ဝိဂတဝလာဟကေ ဒေဝေ အာဒိစ္စော နဘံ အဗ္ဘုဿက္ကမာနော [အဗ္ဘုဿုက္ကမာနော (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)၊ အဗ္ဘုဂ္ဂမမာနော (ဒီ. နိ. ၂.၂၅၈)] သဗ္ဗံ အာကာသဂတံ တမဂတံ အဘိဝိဟစ္စ ဘာသတေ စ တပတေ စ ဝိရောစတိ စ၊ ဧဝမေဝံ သုသိမဿ ဒေဝပုတ္တဿ ဒေဝပုတ္တပရိသာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တမနာ ပမုဒိတာ ပီတိသောမနဿဇာတာ ဥစ္စာဝစာ ဝဏ္ဏနိဘာ ဥပဒံသေတိ.

အထ ခေါ သုသိမော ဒေဝပုတ္တော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ အာရဗ္ဘ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

‘‘ပဏ္ဍိတောတိ သမညာတော၊ သာရိပုတ္တော အကောဓနော၊

အပ္ပိစ္ဆော သောရတော ဒန္တော၊ သတ္ထုဝဏ္ဏာဘတော ဣသီ’’တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ အာရဗ္ဘ သုသိမံ ဒေဝပုတ္တံ ဂါထာယ ပစ္စဘာသိ –

‘‘ပဏ္ဍိတောတိ သမညာတော၊ သာရိပုတ္တော အကောဓနော၊

အပ္ပိစ္ဆော သောရတော ဒန္တော၊ ကာလံ ကင်္ခတိ သုဒန္တော’’ [ကာလံ ကင်္ခတိ ဘတကော သုဒန္တော (သီ.)၊ ကာလံ ကင်္ခတိ ဘာဝိတော သုဒန္တော (သျာ. ကံ.)၊ ကာလံ ကင်္ခတိ ဘတိကော သုဒန္တော (ပီ.)] တိ.