၉. ဂါထာဘိဂီတဘောဇနကထာပဉှော

၉. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘာသိတမ္ပေတံ ဘဂဝတာ –

‘‘‘ဂါထာဘိဂီတံ မေ အဘောဇနေယျံ [အဘောဇနီယံ (က.) သု. နိ. ၈၁ ပဿိတဗ္ဗံ]၊ သမ္ပဿတံ ဗြာဟ္မဏ နေသ ဓမ္မာ၊

ဂါထာဘိဂီတံ ပနုဒန္တိ ဗုဒ္ဓါ၊ ဓမ္မေ သတီ ဗြာဟ္မဏ ဝုတ္တိရေသာ’တိ.

‘‘ပုန စ ဘဂဝါ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ကထေန္တော အနုပုဗ္ဗိကထံ ပဌမံ တာဝ ဒါနကထံ ကထေတိ၊ ပစ္ဆာ သီလကထံ၊ တဿ ဘဂဝတော သဗ္ဗလောကိဿရဿ ဘာသိတံ သုတွာ ဒေဝမနုဿာ အဘိသင်္ခရိတွာ ဒါနံ ဒေန္တိ၊ တဿ တံ ဥယျောဇိတံ ဒါနံ သာဝကာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ. ယဒိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဘဂဝတာ ဘဏိတံ ‘ဂါထာဘိဂီတံ မေ အဘောဇနေယျ’န္တိ၊ တေန ဟိ ‘ဘဂဝါ ဒါနကထံ ပဌမံ ကထေတီ’တိ ယံ ဝစနံ၊ တံ မိစ္ဆာ. ယဒိ ဒါနကထံ ပဌမံ ကထေတိ၊ တေန ဟိ ‘ဂါထာဘိဂီတံ မေ အဘောဇနေယျ’န္တိ တမ္ပိ ဝစနံ မိစ္ဆာ. ကိံ ကာရဏံ? ယော သော၊ ဘန္တေ၊ ဒက္ခိဏေယျော ဂိဟီနံ ပိဏ္ဍပါတဒါနဿ ဝိပါကံ ကထေတိ၊ တဿ တေ ဓမ္မကထံ သုတွာ ပသန္နစိတ္တာ အပရာပရံ ဒါနံ ဒေန္တိ၊ ယေ တံ ဒါနံ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သဗ္ဗေ တေ ဂါထာဘိဂီတံ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ. အယမ္ပိ ဥဘတော ကောဋိကော ပဉှော နိပုဏော ဂမ္ဘီရော တပါနုပ္ပတ္တော၊ သော တယာ နိဗ္ဗာဟိတဗ္ဗော’’တိ.

‘‘ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ‘ဂါထာဘိဂီတံ မေ အဘောဇနေယျံ၊ သမ္ပဿတံ ဗြာဟ္မဏ နေသ ဓမ္မော. ဂါထာဘိဂီတံ ပနုဒန္တိ ဗုဒ္ဓါ၊ ဓမ္မေ သတီ ဗြာဟ္မဏ ဝုတ္တိရေသာ’တိ၊ ကထေတိ စ ဘဂဝါ ပဌမံ ဒါနကထံ၊ တဉ္စ ပန ကိရိယံ သဗ္ဗေသံ တထာဂတာနံ ပဌမံ ဒါနကထာယ၊ တတ္ထ စိတ္တံ အဘိရမာပေတွာ ပစ္ဆာ သီလေ နိယောဇေန္တိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မနုဿာ တရုဏဒါရကာနံ ပဌမံ တာဝ ကီဠာဘဏ္ဍကာနိ ဒေန္တိ. သေယျထိဒံ၊ ဝင်္ကကံ ဃဋိကံ စိင်္ဂုလကံ ပတ္တာဠှကံ ရထကံ ဓနုကံ၊ ပစ္ဆာ တေ သကေ သကေ ကမ္မေ နိယောဇေန္တိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ပဌမံ ဒါနကထာယ စိတ္တံ အဘိရမာပေတွာ ပစ္ဆာ သီလေ နိယောဇေတိ.

‘‘ယထာ ဝါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ ဘိသက္ကော နာမ အာတုရာနံ ပဌမံ တာဝ စတူဟပဉ္စာဟံ တေလံ ပါယေတိ ဗလကရဏာယ သိနေဟနာယ၊ ပစ္ဆာ ဝိရေစေတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ပဌမံ တာဝ ဒါနကထာယ စိတ္တံ အဘိရမာပေတွာ ပစ္ဆာ သီလေ နိယောဇေတိ. ဒါယကာနံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒါနပတီနံ စိတ္တံ မုဒုကံ ဟောတိ မဒ္ဒဝံ သိနိဒ္ဓံ၊ တေန တေ ဒါနသေတုသင်္ကမေန ဒါနနာဝါယ သံသာရသာဂရပါရမနုဂစ္ဆန္တိ၊ တသ္မာ တေသံ ပဌမံ ကမ္မဘူမိမနုသာသတိ၊ န စ ကေနစိ [တေန (သီ. ပီ.)] ဝိညတ္တိမာပဇ္ဇတီ’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ‘ဝိညတ္တိ’န္တိ ယံ ဝဒေသိ၊ ကတိ ပန တာ ဝိညတ္တိယော’’တိ? ‘‘ဒွေမာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိညတ္တိယော ကာယဝိညတ္တိ ဝစီဝိညတ္တိ စာတိ. တတ္ထ အတ္ထိ ကာယဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ၊ အတ္ထိ အနဝဇ္ဇာ. အတ္ထိ ဝစီဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ၊ အတ္ထိ အနဝဇ္ဇာ.

‘‘ကတမာ ကာယဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ? ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု ကုလာနိ ဥပဂန္တွာ အနောကာသေ ဌိတော ဌာနံ ဘဉ္ဇတိ၊ အယံ ကာယဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ. တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ ဩညာတော ဟောတိ ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ပရိဘူတော အစိတ္တီကတော၊ ဘိန္နာဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု ကုလာနိ ဥပဂန္တွာ အနောကာသေ ဌိတော ဂလံ ပဏာမေတွာ မောရပေက္ခိတံ ပေက္ခတိ ‘ဧဝံ ဣမေ ပဿန္တီ’တိ၊ တေန စ တေ ပဿန္တိ. အယမ္ပိ ကာယဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ. တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ ဩညာတော ဟောတိ ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ပရိဘူတော အစိတ္တီကတော၊ ဘိန္နာဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု ဟနုကာယ ဝါ ဘမုကာယ ဝါ အင်္ဂုဋ္ဌေန ဝါ ဝိညာပေတိ၊ အယမ္ပိ ကာယဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ ဩညာတော ဟောတိ ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ပရိဘူတော အစိတ္တီကတော၊ ဘိန္နာဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

‘‘ကတမာ ကာယဝိညတ္တိ အနဝဇ္ဇာ? ဣဓ ဘိက္ခု ကုလာနိ ဥပဂန္တွာ သတော သမာဟိတော သမ္ပဇာနော ဌာနေပိ အဋ္ဌာနေပိ ယထာနုသိဋ္ဌိံ ဂန္တွာ ဌာနေ တိဋ္ဌတိ၊ ဒါတုကာမေသု တိဋ္ဌတိ၊ အဒါတုကာမေသု ပက္ကမတိ. အယံ ကာယဝိညတ္တိ အနဝဇ္ဇာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ ဝဏ္ဏိတော ဟောတိ ထုတော ပသတ္ထော သလ္လေခိတာစာရော၊ ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန –

‘န ဝေ ယာစန္တိ သပ္ပညာ၊ ဓီရော စ ဝေဒိတုမရဟတိ [အရိယာ ဂရဟန္တိ ယာစနံ (သီ. ပီ.)]၊

ဥဒ္ဒိဿ အရိယာ တိဋ္ဌန္တိ၊ ဧသာ အရိယာန ယာစနာ’တိ.

‘‘ကတမာ ဝစီဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခု ဝါစာယ ဗဟုဝိဓံ ဝိညာပေတိ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရံ၊ အယံ ဝစီဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ ဩညာတော ဟောတိ ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ပရိဘူတော အစိတ္တီကတော၊ ဘိန္နာဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု ပရေသံ သာဝေန္တော ဧဝံ ဘဏတိ ‘ဣမိနာ မေ အတ္ထော’တိ၊ တာယ စ ဝါစာယ ပရေသံ သာဝိတာယ တဿ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အယမ္ပိ ဝစီဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ ဩညာတော ဟောတိ ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ပရိဘူတော အစိတ္တီကတော၊ ဘိန္နာဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာရာဇ၊ ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု ဝစီဝိပ္ဖါရေန ပရိသာယ သာဝေတိ ‘ဧဝဉ္စ ဧဝဉ္စ ဘိက္ခူနံ ဒါတဗ္ဗ’န္တိ၊ တဉ္စ တေ ဝစနံ သုတွာ ပရိကိတ္တိတံ အဘိဟရန္တိ၊ အယမ္ပိ ဝစီဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ ဩညာတော ဟောတိ ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ပရိဘူတော အစိတ္တီကတော၊ ဘိန္နာဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

‘‘နနု၊ မဟာရာဇ၊ ထေရောပိ သာရိပုတ္တော အတ္ထင်္ဂတေ သူရိယေ ရတ္တိဘာဂေ ဂိလာနော သမာနော ထေရေန မဟာမောဂ္ဂလ္လာနေန ဘေသဇ္ဇံ ပုစ္ဆီယမာနော ဝါစံ ဘိန္ဒိ၊ တဿ တေန ဝစီဘေဒေန ဘေသဇ္ဇံ ဥပ္ပဇ္ဇိ. အထ ထေရော သာရိပုတ္တော ‘ဝစီဘေဒေန မေ ဣမံ ဘေသဇ္ဇံ ဥပ္ပန္နံ၊ မာ မေ အာဇီဝေါ ဘိဇ္ဇီ’တိ အာဇီဝဘေဒဘယာ တံ ဘေသဇ္ဇံ ပဇဟိ န ဥပဇီဝိ. ဧဝမ္ပိ ဝစီဝိညတ္တိ သာဝဇ္ဇာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ န ပရိဘုဉ္ဇန္တိ. သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ ဩညာတော ဟောတိ ဟီဠိတော ခီဠိတော ဂရဟိတော ပရိဘူတော အစိတ္တီကတော၊ ဘိန္နာဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

‘‘ကတမာ ဝစီဝိညတ္တိ အနဝဇ္ဇာ? ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခု သတိ ပစ္စယေ ဘေသဇ္ဇံ ဝိညာပေတိ ဉာတိပဝါရိတေသု ကုလေသု၊ အယံ ဝစီဝိညတ္တိ အနဝဇ္ဇာ၊ တာယ စ ဝိညာပိတံ အရိယာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ သော စ ပုဂ္ဂလော အရိယာနံ သမယေ ဝဏ္ဏိတော ဟောတိ ထောမိတော ပသတ္ထော၊ ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ၊ အနုမတော တထာဂတေဟိ အရဟန္တေဟိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေဟိ.

‘‘ယံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတော ကသိဘာရဒွါဇဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဘောဇနံ ပဇဟိ [ပဇဟတိ (က.)]၊ တံ အာဝေဌနဝိနိဝေဌနကဍ္ဎနနိဂ္ဂဟပ္ပဋိကမ္မေန နိဗ္ဗတ္တိ၊ တသ္မာ တထာဂတော တံ ပိဏ္ဍပါတံ ပဋိက္ခိပိ န ဥပဇီဝီ’’တိ.

‘‘သဗ္ဗကာလံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တထာဂတေ ဘုဉ္ဇမာနေ ဒေဝတာ ဒိဗ္ဗံ ဩဇံ ပတ္တေ အာကိရန္တိ၊ ဥဒါဟု ‘သူကရမဒ္ဒဝေ စ မဓုပါယာသေ စာ’တိ ဒွီသု ယေဝ ပိဏ္ဍပါတေသု အာကိရိံသူ’’တိ? ‘‘သဗ္ဗကာလံ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတေ ဘုဉ္ဇမာနေ ဒေဝတာ ဒိဗ္ဗံ ဩဇံ ဂဟေတွာ ဥပတိဋ္ဌိတွာ ဥဒ္ဓဋုဒ္ဓဋေ အာလောပေ အာကိရန္တိ.

‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ရညော သူဒေါ ရညော ဘုဉ္ဇန္တဿ သူပံ ဂဟေတွာ ဥပတိဋ္ဌိတွာ ကဗဠေ ကဗဠေ သူပံ အာကိရတိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗကာလံ တထာဂတေ ဘုဉ္ဇမာနေ ဒေဝတာ ဒိဗ္ဗံ ဩဇံ ဂဟေတွာ ဥပတိဋ္ဌိတွာ ဥဒ္ဓဋုဒ္ဓဋေ အာလောပေ ဒိဗ္ဗံ ဩဇံ အာကိရန္တိ. ဝေရဉ္ဇာယမ္ပိ၊ မဟာရာဇ၊ တထာဂတဿ သုက္ခယဝပုလကေ [သုက္ခယဝမူလကေ (က.)] ဘုဉ္ဇမာနဿ ဒေဝတာ ဒိဗ္ဗေန ဩဇေန တေမယိတွာ တေမယိတွာ ဥပသံဟရိံသု၊ တေန တထာဂတဿ ကာယော ဥပစိတော အဟောသီ’’တိ. ‘‘လာဘာ ဝတ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တာသံ ဒေဝတာနံ၊ ယာ တထာဂတဿ သရီရပ္ပဋိဇဂ္ဂနေ သတတံ သမိတံ ဥဿုက္ကမာပန္နာ. သာဓု၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဧဝမေတံ တထာ သမ္ပဋိစ္ဆာမီ’’တိ.

ဂါထာဘိဂီတဘောဇနကထာပဉှော နဝမော.