၅၃၄. မဟာဟံသဇာတကံ (၂)
၈၉. ‘‘ဧတေ ဟံသာ ပက္ကမန္တိ၊ ဝက္ကင်္ဂါ ဘယမေရိတာ၊
ဟရိတ္တစ ဟေမဝဏ္ဏ၊ ကာမံ သုမုခ ပက္ကမ.
၉၀. ‘‘ဩဟာယ မံ ဉာတိဂဏာ၊ ဧကံ ပါသဝသံ ဂတံ၊
အနပေက္ခမာနာ ဂစ္ဆန္တိ၊ ကိံ ဧကော အဝဟီယသိ.
၉၁. ‘‘ပတေဝ ပတတံ သေဋ္ဌ၊ နတ္ထိ ဗဒ္ဓေ သဟာယတာ၊
မာ အနီဃာယ ဟာပေသိ၊ ကာမံ သုမုခ ပက္ကမ’’.
၉၂. ‘‘နာဟံ ဒုက္ခပရေတောပိ [ဒုက္ခပရေတော’’တိ (ဇာ. ၁.၁၅.၁၃၆) အဋ္ဌကထာယော ဩလောကေတဗ္ဗာ]၊ ဓတရဋ္ဌ တုဝံ [တဝံ (သီ. ပီ.)] ဇဟေ၊
ဇီဝိတံ မရဏံ ဝါ မေ၊ တယာ သဒ္ဓိံ ဘဝိဿတိ.
၉၃. ‘‘နာဟံ ဒုက္ခပရေတောပိ၊ ဓတရဋ္ဌ တုဝံ ဇဟေ၊
န မံ အနရိယသံယုတ္တေ၊ ကမ္မေ ယောဇေတုမရဟသိ.
၉၄. ‘‘သကုမာရော သခါ တျသ္မိ၊ သစိတ္တေ စသ္မိ တေ [သမိတေ (ပီ.)၊ တျသ္မိ တေ (က.)] ဌိတော၊
ဉာတော သေနာပတိ တျာဟံ၊ ဟံသာနံ ပဝရုတ္တမ.
၉၅. ‘‘ကထံ အဟံ ဝိကတ္ထိဿံ [ဝိကတ္တိဿံ (ပီ.)]၊ ဉာတိမဇ္ဈေ ဣတော ဂတော၊
တံ ဟိတွာ ပတတံ သေဋ္ဌ၊ ကိံ တေ ဝက္ခာမိတော ဂတော၊
ဣဓ ပါဏံ စဇိဿာမိ၊ နာနရိယံ [န အနရိယံ (ပီ.)] ကတ္တုမုဿဟေ’’.
၉၆. ‘‘ဧသော ဟိ ဓမ္မော သုမုခ၊ ယံ တွံ အရိယပထေ ဌိတော၊
ယော ဘတ္တာရံ သခါရံ မံ၊ န ပရိစ္စတ္တုမုဿဟေ.
၉၇. ‘‘တဉှိ မေ ပေက္ခမာနဿ၊ ဘယံ နတွေဝ ဇာယတိ၊
အဓိဂစ္ဆသိ တွံ မယှံ၊ ဧဝံ ဘူတဿ ဇီဝိတံ’’.
၉၈. ‘‘ဣစ္စေဝံ [ဣစ္စေဝ (သီ. ပီ.)] မန္တယန္တာနံ၊ အရိယာနံ အရိယဝုတ္တိနံ၊
ဒဏ္ဍမာဒါယ နေသာဒေါ၊ အာပတီ [အာပဒီ (က.)] တုရိတော ဘုသံ.
၉၉. ‘‘တမာပတန္တံ ဒိသွာန၊ သုမုခေါ အတိဗြူဟယိ [အပရိဗြူဟယိ (သီ. ပီ.)]၊
အဋ္ဌာသိ ပုရတော ရညော၊ ဟံသော ဝိဿာသယံ ဗျဓံ [ဗျထံ (သီ. သျာ. ပီ.)].
၁၀၀. ‘‘မာ ဘာယိ ပတတံ သေဋ္ဌ၊ န ဟိ ဘာယန္တိ တာဒိသာ၊
အဟံ ယောဂံ ပယုဉ္ဇိဿံ၊ ယုတ္တံ ဓမ္မူပသံဟိတံ၊
တေန ပရိယာပဒါနေန [ပရိယာဒါနေန (က.)]၊ ခိပ္ပံ ပါသာ ပမောက္ခသိ’’.
၁၀၁. ‘‘တဿ တံ ဝစနံ သုတွာ၊ သုမုခဿ သုဘာသိတံ၊
ပဟဋ္ဌလောမော နေသာဒေါ၊ အဉ္ဇလိဿ ပဏာမယိ.
၁၀၂. ‘‘န မေ သုတံ ဝါ ဒိဋ္ဌံ ဝါ၊ ဘာသန္တော မာနုသိံ ဒိဇော၊
အရိယံ ဗြုဝါနော [ဗြူဟန္တော (သျာ. က.)] ဝက္ကင်္ဂေါ၊ စဇန္တော မာနုသိံ ဂိရံ.
၁၀၃. ‘‘ကိန္နု တာယံ ဒိဇော ဟောတိ၊ မုတ္တော ဗဒ္ဓံ ဥပါသသိ၊
ဩဟာယ သကုဏာ ယန္တိ၊ ကိံ ဧကော အဝဟီယသိ’’.
၁၀၄. ‘‘ရာဇာ မေ သော ဒိဇာမိတ္တ၊ သေနာပစ္စဿ ကာရယိံ၊
တမာပဒေ ပရိစ္စတ္တုံ၊ နုဿဟေ ဝိဟဂါဓိပံ.
၁၀၅. ‘‘မဟာဂဏာယ ဘတ္တာ မေ၊ မာ ဧကော ဗျသနံ အဂါ၊
တထာ တံ သမ္မ နေသာဒ၊ ဘတ္တာယံ အဘိတော ရမေ’’.
၁၀၆. ‘‘အရိယဝတ္တသိ ဝက္ကင်္ဂ၊ ယော ပိဏ္ဍမပစာယသိ၊
စဇာမိ တေ တံ ဘတ္တာရံ၊ ဂစ္ဆထူဘော [ဂစ္ဆတု ဘော (ပီ.)] ယထာသုခံ’’.
၁၀၇. ‘‘သစေ အတ္တပ္ပယောဂေန၊ ဩဟိတော ဟံသပက္ခိနံ၊
ပဋိဂဏှာမ တေ သမ္မ၊ ဧတံ အဘယဒက္ခိဏံ.
၁၀၈. ‘‘နော စေ အတ္တပ္ပယောဂေန၊ ဩဟိတော ဟံသပက္ခိနံ၊
အနိဿရော မုဉ္စမမှေ၊ ထေယျံ ကယိရာသိ လုဒ္ဒက’’.
၁၀၉. ‘‘ယဿ တွံ ဘတကော [ဘဋကော (က.)] ရညော၊ ကာမံ တဿေဝ ပါပယ၊
တတ္ထ သံယမနော [သံယမာနော (ပီ.)] ရာဇာ၊ ယထာဘိညံ ကရိဿတိ’’.
၁၁၀. ‘‘ဣစ္စေဝံ ဝုတ္တော နေသာဒေါ၊ ဟေမဝဏ္ဏေ ဟရိတ္တစေ၊
ဥဘော ဟတ္ထေဟိ သင်္ဂယှ [ပဂ္ဂယှ (သျာ. က.)]၊ ပဉ္ဇရေ အဇ္ဈဝေါဒဟိ.
၁၁၁. ‘‘တေ ပဉ္ဇရဂတေ ပက္ခီ၊ ဥဘော ဘဿရဝဏ္ဏိနေ၊
သုမုခံ ဓတရဋ္ဌဉ္စ၊ လုဒ္ဒေါ အာဒါယ ပက္ကမိ’’.
၁၁၂. ‘‘ဟရီယမာနော ဓတရဋ္ဌော၊ သုမုခံ ဧတဒဗြဝိ၊
ဗာဠှံ ဘာယာမိ သုမုခ၊ သာမာယ လက္ခဏူရုယာ၊
အသ္မာကံ ဝဓမညာယ၊ အထတ္တာနံ ဝဓိဿတိ.
၁၁၃. ‘‘ပါကဟံသာ စ သုမုခ၊ သုဟေမာ ဟေမသုတ္တစာ၊
ကောဉ္စီ သမုဒ္ဒတီရေဝ၊ ကပဏာ နူန ရုစ္ဆတိ’’.
၁၁၄. ‘‘ဧဝံ မဟန္တော လောကဿ၊ အပ္ပမေယျော မဟာဂဏီ၊
ဧကိတ္ထိမနုသောစေယျ၊ နယိဒံ ပညဝတာမိဝ.
၁၁၅. ‘‘ဝါတောဝ ဂန္ဓမာဒေတိ၊ ဥဘယံ ဆေကပါပကံ၊
ဗာလော အာမကပက္ကံဝ၊ လောလော အန္ဓောဝ အာမိသံ.
၁၁၆. ‘‘အဝိနိစ္ဆယညု အတ္ထေသု၊ မန္ဒောဝ ပဋိဘာသိ [ပဋိဘာတိ (က.)] မံ၊
ကိစ္စာကိစ္စံ န ဇာနာသိ၊ သမ္ပတ္တော ကာလပရိယာယံ.
၁၁၇. ‘‘အဍ္ဎုမ္မတ္တော ဥဒီရေသိ၊ ယော သေယျာ မညသိတ္ထိယော၊
ဗဟုသာဓာရဏာ ဟေတာ၊ သောဏ္ဍာနံဝ သုရာဃရံ.
၁၁၈. ‘‘မာယာ စေသာ မရီစီ စ၊ သောကော ရောဂေါ စုပဒ္ဒဝေါ၊
ခရာ စ ဗန္ဓနာ စေတာ၊ မစ္စုပါသာ ဂုဟာသယာ [ပစ္စုပါသော ဂုဟာသယော (သီ. ပီ.)]၊
တာသု ယော ဝိဿသေ ပေါသော၊ သော နရေသု နရာဓမော’’.
၁၁၉. ‘‘ယံ ဝုဒ္ဓေဟိ ဥပညာတံ၊ ကော တံ နိန္ဒိတုမရဟတိ၊
မဟာဘူတိတ္ထိယော နာမ၊ လောကသ္မိံ ဥဒပဇ္ဇိသုံ.
၁၂၀. ‘‘ခိဍ္ဍာ ပဏိဟိတာ တျာသု၊ ရတိ တျာသု ပတိဋ္ဌိတာ၊
ဗီဇာနိ တျာသု ရူဟန္တိ၊ ယဒိဒံ သတ္တာ ပဇာယရေ၊
တာသု ကော နိဗ္ဗိဒေ [နိဗ္ဗိဇေ (က.)] ပေါသော၊ ပါဏမာသဇ္ဇ ပါဏိဘိ [ပါဏဟိ (သီ.)].
၁၂၁. ‘‘တွမေဝ နညော သုမုခ၊ ထီနံ အတ္ထေသု ယုဉ္ဇသိ၊
တဿ တျဇ္ဇ ဘယေ ဇာတေ၊ ဘီတေန ဇာယတေ မတိ.
၁၂၂. ‘‘သဗ္ဗော ဟိ သံသယံ ပတ္တော၊ ဘယံ ဘီရု တိတိက္ခတိ၊
ပဏ္ဍိတာ စ မဟန္တာနော [မဟတ္တာနော (သီ.)]၊ အတ္ထေ ယုဉ္ဇန္တိ ဒုယျုဇေ.
၁၂၃. ‘‘ဧတဒတ္ထာယ ရာဇာနော၊ သူရမိစ္ဆန္တိ မန္တိနံ၊
ပဋိဗာဟတိ ယံ သူရော၊ အာပဒံ အတ္တပရိယာယံ.
၁၂၄. ‘‘မာ နော အဇ္ဇ ဝိကန္တိံသု၊ ရညော သူဒါ မဟာနသေ၊
တထာ ဟိ ဝဏ္ဏော ပတ္တာနံ၊ ဖလံ ဝေဠုံဝ တံ ဝဓိ.
၁၂၅. ‘‘မုတ္တောပိ န ဣစ္ဆိ [နိစ္ဆသိ (က.)] ဥဍ္ဍေတုံ [ဩဍ္ဍေတုံ (သီ.)]၊ သယံ ဗန္ဓံ ဥပါဂမိ၊
သောပဇ္ဇ သံသယံ ပတ္တော၊ အတ္ထံ ဂဏှာဟိ မာ မုခံ’’.
၁၂၆. ‘‘သော တံ [တွံ (သျာ. ပီ.)] ယောဂံ ပယုဉ္ဇဿု၊ ယုတ္တံ ဓမ္မူပသံဟိတံ [ဓမ္မောပသဉှိတံ (က.)]၊
တဝ ပရိယာပဒါနေန၊ မမ ပါဏေသနံ စရ’’.
၁၂၇. ‘‘မာ ဘာယိ ပတတံ သေဋ္ဌ၊ န ဟိ ဘာယန္တိ တာဒိသာ၊
အဟံ ယောဂံ ပယုဉ္ဇိဿံ၊ ယုတ္တံ ဓမ္မူပသံဟိတံ [ဓမ္မောပသဉှိတံ (က.)]၊
မမ ပရိယာပဒါနေန၊ ခိပ္ပံ ပါသာ ပမောက္ခသိ’’.
၁၂၈. ‘‘သော [သ (သီ.)] လုဒ္ဒေါ ဟံသကာဇေန [ဟံသကာစေန (ပီ.)]၊ ရာဇဒွါရံ ဥပါဂမိ၊
ပဋိဝေဒေထ မံ ရညော၊ ဓတရဋ္ဌာယမာဂတော’’.
၁၂၉. ‘‘တေ ဒိသွာ ပုညသံကာသေ၊ ဥဘော လက္ခဏသမ္မတေ [လက္ခညာသမ္မတေ (သီ. ပီ.)]၊
ခလု သံယမနော ရာဇာ၊ အမစ္စေ အဇ္ဈဘာသထ.
၁၃၀. ‘‘ဒေထ လုဒ္ဒဿ ဝတ္ထာနိ၊ အန္နံ ပါနဉ္စ ဘောဇနံ၊
ကာမံ ကရော ဟိရညဿ၊ ယာဝန္တော ဧသ ဣစ္ဆတိ’’.
၁၃၁. ‘‘ဒိသွာ လုဒ္ဒံ ပသန္နတ္တံ၊ ကာသိရာဇာ တဒဗြဝိ၊
ယဒျာယံ [ယဒါယံ (သီ. သျာ. ပီ.)] သမ္မ ခေမက၊ ပုဏ္ဏာ ဟံသေဟိ တိဋ္ဌတိ.
၁၃၂. ‘‘ကထံ ရုစိမဇ္ဈဂတံ၊ ပါသဟတ္ထော ဥပါဂမိ၊
ဩကိဏ္ဏံ ဉာတိသံဃေဟိ၊ နိမ္မဇ္ဈိမံ [နိမဇ္ဈိမံ (သီ. ပီ. က.)] ကထံ ဂဟိ’’.
၁၃၃. ‘‘အဇ္ဇ မေ သတ္တမာ ရတ္တိ၊ အဒနာနိ [အာဒါနာနိ (သျာ. ပီ. က.)] ဥပါသတော [ဥပါဂတော (က.)]၊
ပဒမေတဿ အနွေသံ၊ အပ္ပမတ္တော ဃဋဿိတော.
၁၃၄. ‘‘အထဿ ပဒမဒ္ဒက္ခိံ၊ စရတော အဒနေသနံ၊
တတ္ထာဟံ ဩဒဟိံ ပါသံ၊ ဧဝံ တံ [ဧဝေတံ (သီ. ပီ.)] ဒိဇမဂ္ဂဟိံ’’.
၁၃၅. ‘‘လုဒ္ဒ ဒွေ ဣမေ သကုဏာ၊ အထ ဧကောတိ ဘာသသိ၊
စိတ္တံ နု တေ ဝိပရိယတ္တံ [ဝိပရိယတ္ထံ (ပီ.)]၊ အဒု ကိန္နု ဇိဂီသသိ’’ [ဇိဂိံသသိ (သီ. ပီ.)].
၁၃၆. ‘‘ယဿ လောဟိတကာ တာလာ၊ တပနီယနိဘာ သုဘာ၊
ဥရံ သံဟစ္စ တိဋ္ဌန္တိ၊ သော မေ ဗန္ဓံ ဥပါဂမိ.
၁၃၇. ‘‘အထာယံ ဘဿရော ပက္ခီ၊ အဗဒ္ဓေါ ဗဒ္ဓမာတုရံ၊
အရိယံ ဗြုဝါနော အဋ္ဌာသိ၊ စဇန္တော မာနုသိံ ဂိရံ’’.
၁၃၈. ‘‘အထ ကိံ [အထ ကိန္နု (သီ. ပီ.)၊ ကထံ နု (သျာ.)] ဒါနိ သုမုခ၊ ဟနုံ သံဟစ္စ တိဋ္ဌသိ၊
အဒု မေ ပရိသံ ပတ္တော၊ ဘယာ ဘီတော န ဘာသသိ’’.
၁၃၉. ‘‘နာဟံ ကာသိပတိ ဘီတော၊ ဩဂယှ ပရိသံ တဝ၊
နာဟံ ဘယာ န ဘာသိဿံ၊ ဝါကျံ အတ္ထမှိ တာဒိသေ’’.
၁၄၀. ‘‘န တေ အဘိသရံ ပဿေ၊ န ရထေ နပိ ပတ္တိကေ၊
နာဿ စမ္မံ ဝ ကီဋံ ဝါ၊ ဝမ္မိတေ စ ဓနုဂ္ဂဟေ.
၁၄၁. ‘‘န ဟိရညံ သုဝဏ္ဏံ ဝါ၊ နဂရံ ဝါ သုမာပိတံ၊
ဩကိဏ္ဏပရိခံ ဒုဂ္ဂံ၊ ဒဠှမဋ္ဋာလကောဋ္ဌကံ၊
ယတ္ထ ပဝိဋ္ဌော သုမုခ၊ ဘာယိတဗ္ဗံ န ဘာယသိ’’.
၁၄၂. ‘‘န မေ အဘိသရေနတ္ထော၊ နဂရေန ဓနေန ဝါ၊
အပထေန ပထံ ယာမ၊ အန္တလိက္ခေစရာ မယံ.
၁၄၃. ‘‘သုတာ စ ပဏ္ဍိတာ တျမှာ၊ နိပုဏာ အတ္ထစိန္တကာ [စတ္ထစိန္တကာ (က.)]၊
ဘာသေမတ္ထဝတိံ ဝါစံ၊ သစ္စေ စဿ ပတိဋ္ဌိတော.
၁၄၄. ‘‘ကိဉ္စ တုယှံ အသစ္စဿ၊ အနရိယဿ ကရိဿတိ၊
မုသာဝါဒိဿ လုဒ္ဒဿ၊ ဘဏိတမ္ပိ သုဘာသိတံ’’.
၁၄၅. ‘‘တံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဝစနာ၊ ဣမံ ခေမမကာရယိ [ခေမိကာရယိ (သီ. ပီ.)]၊
အဘယဉ္စ တယာ ဃုဋ္ဌံ၊ ဣမာယော ဒသဓာ ဒိသာ.
၁၄၆. ‘‘ဩဂယှ တေ ပေါက္ခရဏိံ၊ ဝိပ္ပသန္နောဒကံ သုစိံ၊
ပဟူတံ စာဒနံ တတ္ထ၊ အဟိံသာ စေတ္ထ ပက္ခိနံ.
၁၄၇. ‘‘ဣဒံ သုတွာန နိဂ္ဃေါသံ၊ အာဂတမှ တဝန္တိကေ၊
တေ တေ ဗန္ဓသ္မ ပါသေန၊ ဧတံ တေ ဘာသိတံ မုသာ.
၁၄၈. ‘‘မုသာဝါဒံ ပုရက္ခတွာ၊ ဣစ္ဆာလောဘဉ္စ ပါပကံ၊
ဥဘော သန္ဓိမတိက္ကမ္မ၊ အသာတံ ဥပပဇ္ဇတိ’’.
၁၄၉. ‘‘နာပရဇ္ဈာမ သုမုခ၊ နပိ လောဘာဝ မဂ္ဂဟိံ၊
သုတာ စ ပဏ္ဍိတာတျတ္ထ၊ နိပုဏာ အတ္ထစိန္တကာ.
၁၅၀. ‘‘အပ္ပေဝတ္ထဝတိံ ဝါစံ၊ ဗျာဟရေယျုံ [ဗျာကရေယျုံ (သီ. ပီ.)] ဣဓာဂတာ၊
တထာ တံ သမ္မ နေသာဒေါ၊ ဝုတ္တော သုမုခ မဂ္ဂဟိ’’.
၁၅၁. ‘‘နေဝ ဘီတာ [ဘူတာ (သျာ. က.)] ကာသိပတိ၊ ဥပနီတသ္မိ ဇီဝိတေ၊
ဘာသေမတ္ထဝတိံ ဝါစံ၊ သမ္ပတ္တာ ကာလပရိယာယံ.
၁၅၂. ‘‘ယော မိဂေန မိဂံ ဟန္တိ၊ ပက္ခိံ ဝါ ပန ပက္ခိနာ၊
သုတေန ဝါ သုတံ ကိဏျာ [ကိဏေ (သီ. ပီ.)]၊ ကိံ အနရိယတရံ တတော.
၁၅၃. ‘‘ယော စာရိယရုဒံ [စ အရိယရုဒံ (သီ. ပီ.)] ဘာသေ၊ အနရိယဓမ္မဝဿိတော [အနရိယဓမ္မမဝဿိတော (သီ.)]၊
ဥဘော သော ဓံသတေ လောကာ၊ ဣဓ စေဝ ပရတ္ထ စ.
၁၅၄. ‘‘န မဇ္ဇေထ ယသံ ပတ္တော၊ န ဗျာဓေ [ဗျထေ (သီ. ပီ.)] ပတ္တသံသယံ၊
ဝါယမေထေဝ ကိစ္စေသု၊ သံဝရေ ဝိဝရာနိ စ.
၁၅၅. ‘‘ယေ ဝုဒ္ဓါ အဗ္ဘတိက္ကန္တာ [နာဗ္ဘစိက္ခန္တာ (က.)]၊ သမ္ပတ္တာ ကာလပရိယာယံ၊
ဣဓ ဓမ္မံ စရိတွာန၊ ဧဝံတေ [ဧဝေတေ (သီ. ပီ.)] တိဒိဝံ ဂတာ.
၁၅၆. ‘‘ဣဒံ သုတွာ ကာသိပတိ၊ ဓမ္မမတ္တနိ ပါလယ၊
ဓတရဋ္ဌဉ္စ မုဉ္စာဟိ၊ ဟံသာနံ ပဝရုတ္တမံ’’.
၁၅၇. ‘‘အာဟရန္တုဒကံ ပဇ္ဇံ၊ အာသနဉ္စ မဟာရဟံ၊
ပဉ္ဇရတော ပမောက္ခာမိ၊ ဓတရဋ္ဌံ ယသဿိနံ.
၁၅၈. ‘‘တဉ္စ သေနာပတိံ ဓီရံ၊ နိပုဏံ အတ္ထစိန္တကံ၊
ယော သုခေ သုခိတော ရညေ [ရညော (သီ. သျာ. ပီ. က.)]၊ ဒုက္ခိတေ ဟောတိ ဒုက္ခိတော.
၁၅၉. ‘‘ဧဒိသော ခေါ အရဟတိ၊ ပိဏ္ဍမသ္နာတု ဘတ္တုနော၊
ယထာယံ သုမုခေါ ရညော၊ ပါဏသာဓာရဏော သခါ’’.