၃. ပရမ္ပရဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၂၂၁. တတိယသိက္ခာပဒေ – န ခေါ ဣဒံ ဩရကံ ဘဝိဿတိ၊ ယထယိမေ မနုဿာ သက္ကစ္စံ ဘတ္တံ ကရောန္တီတိ၊ ယေန နိယာမေန ဣမေ မနုဿာ သက္ကစ္စံ ဘတ္တံ ကရောန္တိ၊ တေန ဉာယတိ – ‘‘ဣဒံ သာသနံ ဣဒံ ဝါ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခေ သံဃေ ဒါနံ န ခေါ ဩရကံ ဘဝိဿတိ၊ ပရိတ္တံ လာမကံ နေဝ ဘဝိဿတီ’’တိ. ကိရပတိကောတိ ဧတ္ထ ‘‘ကိရော’’တိ တဿ ကုလပုတ္တဿ နာမံ၊ အဓိပစ္စဋ္ဌေန ပန ‘‘ကိရပတိကော’’တိ ဝုစ္စတိ. သော ကိရ ဣဿရော အဓိပတိ မာသဥတုသံဝစ္ဆရနိယာမေန ဝေတနံ ဒတွာ ကမ္မကာရကေ ကမ္မံ ကာရေတိ. ဗဒရာ ပဋိယတ္တာတိ ဥပစာရဝသေန ဝဒတိ. ဗဒရမိဿေနာတိ ဗဒရသာဠဝေန.
၂၂၂. ဥဿူရေ အာဟရိယိတ္ထာတိ အတိဒိဝါ အာဟရိယိတ္ထ.
၂၂၆. မယှံ ဘတ္တပစ္စာသံ ဣတ္ထန္နာမဿ ဒမ္မီတိ အယံ ဘတ္တဝိကပ္ပနာ နာမ သမ္မုခါပိ ပရမ္မုခါပိ ဝဋ္ဋတိ. သမ္မုခါ ဒိသွာ ‘‘တုယှံ ဝိကပ္ပေမီ’’တိ ဝတွာ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ၊ အဒိသွာ ပဉ္စသု သဟဓမ္မိကေသု ‘‘ဣတ္ထန္နာမဿ ဝိကပ္ပေမီ’’တိ ဝတွာ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ. မဟာပစ္စရိယာဒီသု ပန ပရမ္မုခါဝိကပ္ပနာဝ ဝုတ္တာ. သာ စာယံ ယသ္မာ ဝိနယကမ္မေန သင်္ဂဟိတာ၊ တသ္မာ ဘဂဝတော ဝိကပ္ပေတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ဘဂဝတိ ဟိ ဂန္ဓကုဋိယံ နိသိန္နေပိ သံဃမဇ္ဈေ နိသိန္နေပိ သံဃေန ဂဏပ္ပဟောနကေ ဘိက္ခူ ဂဟေတွာ တံ တံ ကမ္မံ ကတံ သုကတမေဝ ဟောတိ၊ ဘဂဝါ နေဝ ကမ္မံ ကောပေတိ၊ န သမ္ပာဒေတိ. န ကောပေတိ ဓမ္မိဿရတ္တာ၊ န သမ္ပာဒေတိ အဂဏပူရကတ္တာ.
၂၂၉. ဒွေ တယော နိမန္တနေ ဧကတော ဘုဉ္ဇတီတိ ဒွေ တီဏိ နိမန္တနာနိ ဧကပတ္တေ ပက္ခိပိတွာ မိဿေတွာ ဧကံ ကတွာ ဘုဉ္ဇတီတိ အတ္ထော. ဒွေ တီဏိ ကုလာနိ နိမန္တေတွာ ဧကသ္မိံ ဌာနေ နိသီဒါပေတွာ ဣတော စိတော စ အာဟရိတွာ ဘတ္တံ အာကိရန္တိ၊ သူပဗျဉ္ဇနံ အာကိရန္တိ၊ ဧကမိဿကံ ဟောတိ၊ ဧတ္ထ အနာပတ္တီတိ မဟာပစ္စရိယံ ဝုတ္တံ. သစေ ပန မူလနိမန္တနံ ဟေဋ္ဌာ ဟောတိ၊ ပစ္ဆိမံ ပစ္ဆိမံ ဥပရိ၊ တံ ဥပရိတော ပဋ္ဌာယ ဘုဉ္ဇန္တဿ အာပတ္တိ. ဟတ္ထံ ပန အန္တော ပဝေသေတွာ ပဌမနိမန္တနတော ဧကမ္ပိ ကဗဠံ ဥဒ္ဓရိတွာ ဘုတ္တကာလတော ပဋ္ဌာယ ယထာ တထာ ဝါ ဘုဉ္ဇန္တဿ အနာပတ္တိ. သစေပိ တတ္ထ ခီရံ ဝါ ရသံ ဝါ အာကိရန္တိ၊ ယေန အဇ္ဈောတ္ထတံ ဘတ္တံ ဧကရသံ ဟောတိ၊ ကောဋိတော ပဋ္ဌာယ ဘုဉ္ဇန္တဿ အနာပတ္တီတိ မဟာပစ္စရိယံ ဝုတ္တံ. မဟာအဋ္ဌကထာယံ ပန ဝုတ္တံ – ‘‘ခီရဘတ္တံ ဝါ ရသဘတ္တံ ဝါ လဘိတွာ နိသိန္နဿ တတ္ထေဝ အညေပိ ခီရဘတ္တံ ဝါ ရသဘတ္တံ ဝါ အာကိရန္တိ၊ ခီရံ ဝါ ရသံ ဝါ ပိဝတော အနာပတ္တိ. ဘုဉ္ဇန္တေန ပန ပဌမံ လဒ္ဓမံသခဏ္ဍံ ဝါ ဘတ္တပိဏ္ဍံ ဝါ မုခေ ပက္ခိပိတွာ ကောဋိတော ပဋ္ဌာယ ဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ. သပ္ပိပါယာသေပိ ဧသေဝ နယော’’တိ.
မဟာဥပါသကော ဘိက္ခုံ နိမန္တေတိ၊ တဿ ကုလံ ဥပဂတဿ ဥပါသကောပိ တဿ ပုတ္တဒါရဘာတိကဘဂိနိအာဒယောပိ အတ္တနော အတ္တနော ကောဋ္ဌာသံ အာဟရိတွာ ပတ္တေ ပက္ခိပန္တိ၊ ဥပါသကေန ပဌမံ ဒိန္နံ အဘုဉ္ဇိတွာ ပစ္ဆာ လဒ္ဓံ ဘုဉ္ဇန္တဿ ‘‘အနာပတ္တီ’’တိ မဟာအဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တံ. ကုရုန္ဒဋ္ဌကထာယံ ပန ဝဋ္ဋတီတိ ဝုတ္တံ. မဟာပစ္စရိယံ ‘‘သစေ ပါဋေက္ကံ ပစန္တိ၊ အတ္တနော အတ္တနော ပက္ကဘတ္တတော အာဟရိတွာ ဒေန္တိ၊ တတ္ထ ပစ္ဆာ အာဟဋံ ပဌမံ ဘုဉ္ဇန္တဿ ပါစိတ္တိယံ. ယဒိ ပန သဗ္ဗေသံ ဧကောဝ ပါကော ဟောတိ၊ ပရမ္ပရဘောဇနံ န ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တံ. မဟာဥပါသကော နိမန္တေတွာ နိသီဒါပေတိ၊ အညော မနုဿော ပတ္တံ ဂဏှာတိ၊ န ဒါတဗ္ဗံ. ကိံ ဘန္တေ န ဒေထာတိ? နနု ဥပါသက တယာ နိမန္တိတမှာတိ! ဟောတု ဘန္တေ၊ လဒ္ဓံ လဒ္ဓံ ဘုဉ္ဇထာတိ ဝဒတိ၊ ဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ. အညေန အာဟရိတွာ ဘတ္တေ ဒိန္နေ အာပုစ္ဆိတွာပိ ဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ကုရုန္ဒိယံ ဝုတ္တံ.
အနုမောဒနံ ကတွာ ဂစ္ဆန္တံ ဓမ္မံ သောတုကာမာ ‘‘သွေပိ ဘန္တေ အာဂစ္ဆေယျာထာ’’တိ သဗ္ဗေ နိမန္တေန္တိ၊ ပုနဒိဝသေ အာဂန္တွာ လဒ္ဓံ လဒ္ဓံ ဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ကသ္မာ? သဗ္ဗေဟိ နိမန္တိတတ္တာ. ဧကော ဘိက္ခု ပိဏ္ဍာယ စရန္တော ဘတ္တံ လဘတိ၊ တမညော ဥပါသကော နိမန္တေတွာ ဃရေ နိသီဒါပေတိ၊ န စ တာဝ ဘတ္တံ သမ္ပဇ္ဇတိ. သစေ သော ဘိက္ခု ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ လဒ္ဓဘတ္တံ ဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ. အဘုတွာ နိသိန္နေ ‘‘ကိံ ဘန္တေ န ဘုဉ္ဇသီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘တယာ နိမန္တိတတ္တာ’’တိ ဝတွာ လဒ္ဓံ လဒ္ဓံ ဘုဉ္ဇထ ဘန္တေ’’တိ ဝုတ္တော ဘုဉ္ဇတိ၊ ဝဋ္ဋတိ.
သကလေန ဂါမေနာတိ သကလေန ဂါမေန ဧကတော ဟုတွာ နိမန္တိတဿေဝ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဘုဉ္ဇတော အနာပတ္တိ. ပူဂေပိ ဧသေဝ နယော. နိမန္တိယမာနော ဘိက္ခံ ဂဟေဿာမီတိ ဘဏတီတိ ‘‘ဘတ္တံ ဂဏှာ’’တိ နိမန္တိယမာနော ‘‘န မယှံ တဝ ဘတ္တေနတ္ထော၊ ဘိက္ခံ ဂဏှိဿာမီ’’တိ ဝဒတိ. ဧတ္ထ ပန မဟာပဒုမတ္ထေရော အာဟ – ‘‘ဧဝံ ဝဒန္တော ဣမသ္မိံ သိက္ခာပဒေ အနိမန္တနံ ကာတုံ သက္ကောတိ၊ ဘုဉ္ဇနတ္ထာယ ပန ဩကာသော ကတော ဟောတီတိ နေဝ ဂဏဘောဇနတော န စာရိတ္တတော မုစ္စတီ’’တိ. မဟာသုမတ္ထေရော အာဟ – ‘‘ယဒဂ္ဂေန အနိမန္တနံ ကာတုံ သက္ကောတိ၊ တဒဂ္ဂေန နေဝ ဂဏဘောဇနံ န စာရိတ္တံ ဟောတီ’’တိ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝ.
ကထိနသမုဋ္ဌာနံ – ကာယဝါစတော ကာယဝါစာစိတ္တတော စ သမုဋ္ဌာတိ၊ ကိရိယာကိရိယံ ဧတ္ထ ဟိ ဘောဇနံ ကိရိယာ၊ အဝိကပ္ပနံ အကိရိယာ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ ဝစီကမ္မံ၊ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.
ပရမ္ပရဘောဇနသိက္ခာပဒံ တတိယံ.