၄. ကာဏမာတာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၂၃၀. စတုတ္ထသိက္ခာပဒေ – ကာဏမာတာတိ ကာဏာယ မာတာ. သာ ကိရဿာ ဓီတာ အဘိရူပါ အဟောသိ၊ ယေ ယေ တံ ပဿန္တိ၊ တေ တေ ရာဂေန ကာဏာ ဟောန္တိ၊ ရာဂန္ဓာ ဟောန္တီတိ အတ္ထော. တသ္မာ ပရေသံ ကာဏဘာဝကရဏတော ‘‘ကာဏာ’’တိ ဝိဿုတာ အဟောသိ. တဿာ ဝသေန မာတာပိဿာ ‘‘ကာဏမာတာ’’တိ ပါကဋာ ဇာတာ. အာဂတန္တိ အာဂမနံ. ကိသ္မိံ ဝိယာတိ ကီဒိသံ ဝိယ၊ လဇ္ဇနကံ ဝိယ ဟောတီတိ အဓိပ္ပါယော. ရိတ္တဟတ္ထံ ဂန္တုန္တိ ရိတ္တာ ဟတ္ထာ အသ္မိံ ဂမနေ တဒိဒံ ရိတ္တဟတ္ထံ၊ တံ ရိတ္တဟတ္ထံ ဂမနံ ဂန္တုံ လဇ္ဇနကံ ဝိယ ဟောတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပရိက္ခယံ အဂမာသီတိ ဥပါသိကာ အရိယသာဝိကာ ဘိက္ခူ ဒိသွာ သန္တံ အဒါတုံ န သက္ကောတိ၊ တသ္မာ တာဝ ဒါပေသိ၊ ယာဝ သဗ္ဗံ ပရိက္ခယံ အဂမာသိ. ဓမ္မိယာ ကထာယာတိ ဧတ္ထ ကာဏာပိ မာတု အတ္ထာယ ဒေသိယမာနံ ဓမ္မံ သုဏန္တီ ဒေသနာပရိယောသာနေ သောတာပန္နာ အဟောသိ. ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမီတိ အာသနတော ဥဋ္ဌဟိတွာ ဂတော. သောပိ ပုရိသော ‘‘သတ္ထာ ကိရ ကာဏမာတာယ နိဝေသနံ အဂမာသီ’’တိ သုတွာ ကာဏံ အာနေတွာ ပကတိဋ္ဌာနေယေဝ ဌပေသိ.
၂၃၁. ဣမသ္မိံ ပန ဝတ္ထုသ္မိံ ဥပ္ပန္နမတ္တေ အပ္ပညတ္တေယေဝ သိက္ခာပဒေ ပါထေယျဝတ္ထု ဥဒပါဒိ၊ တသ္မာ အနန္တရမေဝ စေတံ ဒဿေတုံ ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေနာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. သောပိ စ ဥပါသကော အရိယသာဝကတ္တာ သဗ္ဗမေဝ ဒါပေသိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ပရိက္ခယံ အဂမာသီ’’တိ.
၂၃၃. ယံကိဉ္စိ ပဟေဏကတ္ထာယာတိ ပဏ္ဏာကာရတ္ထာယ ပဋိယတ္တံ ယံကိဉ္စိ အတိရသကမောဒကသက္ခလိကာဒိ သဗ္ဗံ ဣဓ ပူဝေါတွေဝ သင်္ချံ ဂစ္ဆတိ. ယံကိဉ္စိ ပါထေယျတ္ထာယာတိ မဂ္ဂံ ဂစ္ဆန္တာနံ အန္တရာမဂ္ဂတ္ထာယ ပဋိယတ္တံ ယံကိဉ္စိ ဗဒ္ဓသတ္တုအဗဒ္ဓသတ္တုတိလတဏ္ဍုလာဒိ သဗ္ဗံ ဣဓ မန္ထောတွေဝ သင်္ချံ ဂစ္ဆတိ. တတော စေ ဥတ္တရိန္တိ သစေပိ တတိယံ ပတ္တံ ထူပီကတံ ဂဏှာတိ၊ ပူဝဂဏနာယ ပါစိတ္တိယံ.
ဒွတ္တိပတ္တပူရေ ပဋိဂ္ဂဟေတွာတိ မုခဝဋ္ဋိယာ ဟေဋ္ဌိမလေခါယ သမပူရေ ပတ္တေ ဂဟေတွာ. အမုတြ မယာ ဒွတ္တိပတ္တပူရာတိ ဧတ္ထ သစေ ဒွေ ဂဟိတာ၊ ‘‘အတြ မယာ ဒွေ ပတ္တပူရာ ပဋိဂ္ဂဟိတာ၊ တွံ ဧကံ ဂဏှေယျာသီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ. တေနာပိ အညံ ပဿိတွာ ‘‘ပဌမံ အာဂတေန ဒွေ ပတ္တပူရာ ဂဟိတာ၊ မယာ ဧကော၊ မာ တွံ ဂဏှီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ယေန ပဌမံ ဧကော ဂဟိတော၊ တဿာပိ ပရမ္ပရာရောစနေ ဧသေဝ နယော. ယေန ပန သယမေဝ တယော ဂဟိတာ၊ တေန အညံ ဒိသွာ ‘‘မာ ခေါ ဧတ္ထ ပဋိဂ္ဂဏှိ’’ စ္စေဝ ဝတ္တဗ္ဗံ. ပဋိက္ကမနံ နီဟရိတွာတိ အာသနသာလံ ဟရိတွာ၊ အာသနသာလံ ဂစ္ဆန္တေန စ ဆဍ္ဍိတသာလာ န ဂန္တဗ္ဗာ. ယတ္ထ မဟာ ဘိက္ခုသံဃော နိသီဒတိ၊ တတ္ထ ဂန္တဗ္ဗံ. မဟာပစ္စရိယံ ပန ဝုတ္တံ ‘‘ယာ လဒ္ဓဋ္ဌာနတော အာသန္နာ အာသနသာလာ၊ တတ္ထ ဂန္တဗ္ဗံ. အတ္တနော ‘သန္ဒိဋ္ဌာနံ ဝါ သမ္ဘတ္တာနံ ဝါ ဧကနိကာယိကာနံ ဝါ ဒဿာမီ’တိ အညတ္ထ ဂန္တုံ န လဗ္ဘတိ. သစေ ပနဿ နိဗဒ္ဓနိသီဒနဋ္ဌာနံ ဟောတိ၊ ဒူရမ္ပိ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ.
သံဝိဘဇိတဗ္ဗန္တိ သစေ တယော ပတ္တပူရာ ဂဟိတာ၊ ဧကံ အတ္တနော ဌပေတွာ ဒွေ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒါတဗ္ဗာ. သစ္စေ ဒွေ ဂဟိတာ၊ ဧကံ အတ္တနော ဌပေတွာ ဧကော သံဃဿ ဒါတဗ္ဗော၊ ယထာမိတ္တံ ပန ဒါတုံ န လဗ္ဘတိ. ယေန ဧကော ဂဟိတော၊ န တေန ကိဉ္စိ အကာမာ ဒါတဗ္ဗံ၊ ယထာရုစိ ကာတဗ္ဗံ.
၂၃၅. ဂမနေ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေတိ အန္တရာမဂ္ဂေ ဥပဒ္ဒဝံ ဝါ ဒိသွာ အနတ္ထိကတာယ ဝါ ‘‘မယံ ဣဒါနိ န ပေသိဿာမ၊ န ဂမိဿာမာ’’တိ ဧဝံ ဂမနေ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေ ဥပစ္ဆိန္နေ. ဉာတကာနံ ပဝါရိတာနန္တိ ဧတေသံ ဗဟုမ္ပိ ဒေန္တာနံ ပဋိဂ္ဂဏှန္တဿ အနာပတ္တိ. အဋ္ဌကထာသု ပန ‘‘တေသမ္ပိ ပါထေယျပဟေဏကတ္ထာယ ပဋိယတ္တတော ပမာဏမေဝ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝုတ္တံ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝ.
ဆသမုဋ္ဌာနံ – ကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ ဝစီကမ္မံ၊ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.
ကာဏမာတာသိက္ခာပဒံ စတုတ္ထံ.