၉. ဝါသေဋ္ဌသုတ္တဝဏ္ဏနာ

ဧဝံ မေ သုတန္တိ ဝါသေဋ္ဌသုတ္တံ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမေဝ ယာဿ နိဒါနေ ဝုတ္တာ အတ္ထဝဏ္ဏနံ ပနဿ ဝုတ္တနယာနိ ဥတ္တာနတ္ထာနိ စ ပဒါနိ ပရိဟရန္တာ ကရိဿာမ. ဣစ္ဆာနင်္ဂလောတိ ဂါမဿ နာမံ. ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာနံ စင်္ကီ တာရုက္ခော တောဒေယျောတိ ဝေါဟာရနာမမေတံ. ပေါက္ခရသာတိ ဇာဏုဿောဏီတိ နေမိတ္တိကံ. တေသု ကိရ ဧကော ဟိမဝန္တပဿေ ပေါက္ခရဏိယာ ပဒုမေ နိဗ္ဗတ္တော၊ အညတရော တာပသော တံ ပဒုမံ ဂဟေတွာ တတ္ထ သယိတံ ဒါရကံ ဒိသွာ သံဝဍ္ဎေတွာ ရညော ဒဿေသိ. ပေါက္ခရေ သယိတတ္တာ ‘‘ပေါက္ခရသာတီ’’တိ စဿ နာမမကာသိ. ဧကဿ ဌာနန္တရေ နေမိတ္တိကံ. တေန ကိရ ဇာဏုဿောဏိနာမကံ ပုရောဟိတဋ္ဌာနံ လဒ္ဓံ၊ သော တေနေဝ ပညာယိ.

တေ သဗ္ဗေပိ အညေ စ အဘိညာတာ အဘိညာတာ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာ ကသ္မာ ဣစ္ဆာနင်္ဂလေ ပဋိဝသန္တီတိ? ဝေဒသဇ္ဈာယနပရိဝီမံသနတ္ထံ. တေန ကိရ သမယေန ကောသလဇနပဒေ ဝေဒကာ ဗြာဟ္မဏာ ဝေဒါနံ သဇ္ဈာယကရဏတ္ထဉ္စ အတ္ထူပပရိက္ခဏတ္ထဉ္စ တသ္မိံယေဝ ဂါမေ သန္နိပတန္တိ. တေန တေပိ အန္တရန္တရာ အတ္တနော ဘောဂဂါမတော အာဂမ္မ တတ္ထ ပဋိဝသန္တိ.

ဝါသေဋ္ဌဘာရဒွါဇာနန္တိ ဝါသေဋ္ဌဿ စ ဘာရဒွါဇဿ စ. အယမန္တရာကထာတိ ယံ အတ္တနော သဟာယကဘာဝါနုရူပံ ကထံ ကထေန္တာ အနုဝိစရိံသု၊ တဿာ ကထာယ အန္တရာ ဝေမဇ္ဈေယေဝ အယံ အညာ ကထာ ဥဒပါဒီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သံသုဒ္ဓဂဟဏိကောတိ သံသုဒ္ဓကုစ္ဆိကော၊ သံသုဒ္ဓါယ ဗြာဟ္မဏိယာ ဧဝ ကုစ္ဆိသ္မိံ နိဗ္ဗတ္တောတိ အဓိပ္ပါယော. ‘‘သမဝေပါကိနိယာ ဂဟဏိယာ’’တိအာဒီသု ဟိ ဥဒရဂ္ဂိ ‘‘ဂဟဏီ’’တိ ဝုစ္စတိ. ဣဓ ပန မာတုကုစ္ဆိ. ယာဝ သတ္တမာတိ မာတု မာတာ၊ ပိတု ပိတာတိ ဧဝံ ပဋိလောမေန ယာဝ သတ္တ ဇာတိယော. ဧတ္ထ စ ပိတာမဟော စ ပိတာမဟီ စ ပိတာမဟာ၊ တထာ မာတာမဟော စ မာတာမဟီ စ မာတာမဟာ၊ ပိတာမဟာ စ မာတာမဟာ စ ပိတာမဟာယေဝ. ပိတာမဟာနံ ယုဂံ ပိတာမဟယုဂံ. ယုဂန္တိ အာယုပ္ပမာဏံ. အဘိလာပမတ္တမေဝ စေတံ၊ အတ္ထတော ပန ပိတာမဟာယေဝ ပိတာမဟယုဂံ. အက္ခိတ္တောတိ ဇာတိံ အာရဗ္ဘ ‘‘ကိံ သော’’တိ ကေနစိ အနဝညာတော. အနုပက္ကုဋ္ဌောတိ ဇာတိသန္ဒောသဝါဒေန အနုပက္ကုဋ္ဌပုဗ္ဗော. ဝတသမ္ပန္နောတိ အာစာရသမ္ပန္နော. သညာပေတုန္တိ ဉာပေတုံ ဗောဓေတုံ၊ နိရန္တရံ ကာတုန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အာယာမာတိ ဂစ္ဆာမ.

၆၀၀. အနုညာတပဋိညာတာတိ ‘‘တေဝိဇ္ဇာ တုမှေ’’တိ ဧဝံ မယံ အာစရိယေဟိ စ အနုညာတာ အတ္တနာ စ ပဋိဇာနိမှာတိ အတ္ထော. အသ္မာတိ ဘဝါမ. ဥဘောတိ ဒွေပိ ဇနာ. အဟံ ပေါက္ခရသာတိဿ၊ တာရုက္ခဿာယံ မာဏဝေါတိ အဟံ ပေါက္ခရသာတိဿ ဇေဋ္ဌန္တေဝါသီ အဂ္ဂသိဿော၊ အယံ တာရုက္ခဿာတိ အဓိပ္ပါယေန ဘဏတိ အာစရိယသမ္ပတ္တိံ အတ္တနော သမ္ပတ္တိဉ္စ ဒီပေန္တော.

၆၀၁. တေဝိဇ္ဇာနန္တိ တိဝေဒါနံ. ကေဝလိနောတိ နိဋ္ဌင်္ဂတာ. အသ္မသေတိ အမှ ဘဝါမ. ဣဒါနိ တံ ကေဝလိဘာဝံ ဝိတ္ထာရေန္တော အာဟ – ‘‘ပဒကသ္မာ။ပေ။ သာဒိသာ’’တိ. တတ္ထ ဇပ္ပေတိ ဝေဒေ. ကမ္မုနာတိ ဒသဝိဓေန ကုသလကမ္မပထကမ္မုနာ. အယဉှိ ပုဗ္ဗေ သတ္တဝိဓံ ကာယဝစီကမ္မံ သန္ဓာယ ‘‘ယတော ခေါ ဘော သီလဝါ ဟောတီ’’တိ အာဟ. တိဝိဓံ မနောကမ္မံ သန္ဓာယ ‘‘ဝတသမ္ပန္နော’’တိ အာဟ. တေန သမန္နာဂတော ဟိ အာစာရသမ္ပန္နော ဟောတိ.

၆၀၂-၅. ဣဒါနိ တံ ဝစနန္တရေန ဒဿေန္တော အာဟ – ‘‘အဟဉ္စ ကမ္မုနာ ဗြူမီ’’တိ. ခယာတီတန္တိ ဦနဘာဝံ အတီတံ၊ ပရိပုဏ္ဏန္တိ အတ္ထော. ပေစ္စာတိ ဥပဂန္တွာ. နမဿန္တီတိ နမော ကရောန္တိ. စက္ခုံ လောကေ သမုပ္ပန္နန္တိ အဝိဇ္ဇန္ဓကာရေ လောကေ၊ တံ အန္ဓကာရံ ဝိဓမိတွာ လောကဿ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာဒိအတ္ထသန္ဒဿနေန စက္ခု ဟုတွာ သမုပ္ပန္နံ.

၆၀၆. ဧဝံ အဘိတ္ထဝိတွာ ဝါသေဋ္ဌေန ယာစိတော ဘဂဝါ ဒွေပိ ဇနေ သင်္ဂဏှန္တော အာဟ – ‘‘တေသံ ဝေါ အဟံ ဗျက္ခိဿ’’န္တိအာဒိ. တတ္ထ ဗျက္ခိဿန္တိ ဗျာကရိဿာမိ. အနုပုဗ္ဗန္တိ တိဋ္ဌတု တာဝ ဗြာဟ္မဏစိန္တာ၊ ကီဋပဋင်္ဂတိဏရုက္ခတော ပဘုတိ ဝေါ အနုပုဗ္ဗံ ဗျက္ခိဿန္တိ ဧဝမေတ္ထ အဓိပ္ပါယော ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ဧဝံ ဝိတ္ထာရကထာယ ဝိနေတဗ္ဗာ ဟိ တေ မာဏဝကာ. ဇာတိဝိဘင်္ဂန္တိ ဇာတိဝိတ္ထာရံ. အညမညာ ဟိ ဇာတိယောတိ တေသံ တေသဉှိ ပါဏာနံ ဇာတိယော အညာ အညာ နာနပ္ပကာရာတိ အတ္ထော.

၆၀၇. တတော ပါဏာနံ ဇာတိဝိဘင်္ဂေ ကထေတဗ္ဗေ ‘‘တိဏရုက္ခေပိ ဇာနာထာ’’တိ အနုပါဒိန္နကာနံ တာဝ ကထေတုံ အာရဒ္ဓေါ. တံ ကိမတ္ထမိတိ စေ? ဥပါဒိန္နေသု သုခဉာပနတ္ထံ. အနုပါဒိန္နေသု ဟိ ဇာတိဘေဒေ ဂဟိတေ ဥပါဒိန္နေသု သော ပါကဋတရော ဟောတိ. တတ္ထ တိဏာနိ နာမ အန္တောဖေဂ္ဂူနိ ဗဟိသာရာနိ. တသ္မာ တာလနာဠိကေရာဒယောပိ တိဏသင်္ဂဟံ ဂစ္ဆန္တိ. ရုက္ခာ နာမ ဗဟိဖေဂ္ဂူ အန္တောသာရာ. တိဏာနိ စ ရုက္ခာ စ တိဏရုက္ခာ. တေ ဥပယောဂဗဟုဝစနေန ဒဿေန္တော အာဟ – ‘‘တိဏရုက္ခေပိ ဇာနာထာ’’တိ. န စာပိ ပဋိဇာနရေတိ ‘‘မယံ တိဏာ၊ မယံ ရုက္ခာ’’တိ ဧဝမ္ပိ န ပဋိဇာနန္တိ. လိင်္ဂံ ဇာတိမယန္တိ အပဋိဇာနန္တာနမ္ပိ စ တေသံ ဇာတိမယမေဝ သဏ္ဌာနံ အတ္တနော မူလဘူတတိဏာဒိသဒိသမေဝ ဟောတိ. ကိံ ကာရဏံ? အညမညာ ဟိ ဇာတိယော၊ ယသ္မာ အညာ တိဏဇာတိ၊ အညာ ရုက္ခဇာတိ၊ တိဏေသုပိ အညာ တာလဇာတိ၊ အညာ နာဠိကေရဇာတီတိ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ.

တေန ကိံ ဒီပေတိ? ယံ ဇာတိဝသေန နာနာ ဟောတိ၊ တံ အတ္တနော ပဋိညံ ပရေသံ ဝါ ဥပဒေသံ ဝိနာပိ အညဇာတိတော ဝိသေသေန ဂယှတိ. ယဒိ စ ဇာတိယာ ဗြာဟ္မဏော ဘဝေယျ၊ သောပိ အတ္တနော ပဋိညံ ပရေသံ ဝါ ဥပဒေသံ ဝိနာ ခတ္တိယတော ဝေဿသုဒ္ဒတော ဝါ ဝိသေသေန ဂယှေယျ၊ န စ ဂယှတိ၊ တသ္မာ န ဇာတိယာ ဗြာဟ္မဏောတိ. ပရတော ပန ‘‘ယထာ ဧတာသု ဇာတီသူ’’တိ ဣမာယ ဂါထာယ ဧတမတ္ထံ ဝစီဘေဒေနေဝ အာဝိကရိဿတိ.

၆၀၈. ဧဝံ အနုပါဒိန္နေသု ဇာတိဘေဒံ ဒဿေတွာ ဥပါဒိန္နေသု တံ ဒဿေန္တော ‘‘တတော ကီဋေ’’တိ ဧဝမာဒိမာဟ. တတ္ထ ကီဋာတိ ကိမယော. ပဋင်္ဂါတိ ပဋင်္ဂါယေဝ. ယာဝ ကုန္ထကိပိလ္လိကေတိ ကုန္ထကိပိလ္လိကံ ပရိယန္တံ ကတွာတိ အတ္ထော.

၆၀၉. ခုဒ္ဒကေတိ ကာဠကကဏ္ဍကာဒယော. မဟလ္လကေတိ သသဗိဠာရာဒယော. သဗ္ဗေ ဟိ တေ အနေကဝဏ္ဏာ.

၆၁၀. ပါဒူဒရေတိ ဥဒရပါဒေ၊ ဥဒရံယေဝ ယေသံ ပါဒါတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဒီဃပိဋ္ဌိကေတိ သပ္ပါနဉှိ သီသတော ယာဝ နင်္ဂုဋ္ဌာ ပိဋ္ဌိ ဧဝ ဟောတိ၊ တေန တေ ‘‘ဒီဃပိဋ္ဌိကာ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. တေပိ အနေကပ္ပကာရာ အာသီဝိသာဒိဘေဒေန.

၆၁၁. ဩဒကေတိ ဥဒကမှိ ဇာတေ. မစ္ဆာပိ အနေကပ္ပကာရာ ရောဟိတမစ္ဆာဒိဘေဒေန.

၆၁၂. ပက္ခီတိ သကုဏေ. တေ ဟိ ပက္ခာနံ အတ္ထိတာယ ‘‘ပက္ခီ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. ပတ္တေဟိ ယန္တီတိ ပတ္တယာနာ. ဝေဟာသေ ဂစ္ဆန္တီတိ ဝိဟင်္ဂမာ. တေပိ အနေကပ္ပကာရာ ကာကာဒိဘေဒေန.

၆၁၃. ဧဝံ ထလဇလာကာသဂေါစရာနံ ပါဏာနံ ဇာတိဘေဒံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ယေနာဓိပ္ပါယေန တံ ဒဿေသိ၊ တံ အာဝိကရောန္တော ‘‘ယထာ ဧတာသူ’’တိ ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော သင်္ခေပတော ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တာဓိပ္ပါယဝဏ္ဏနာဝသေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော.

၆၁၄-၆. ဝိတ္ထာရတော ပနေတ္ထ ယံ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တံ သယမေဝ ဒဿေန္တော ‘‘န ကေသေဟီ’’တိအာဒိမာဟ. တတြာယံ ယောဇနာ – ယံ ဝုတ္တံ ‘‘နတ္ထိ မနုဿေသု လိင်္ဂံ ဇာတိမယံ ပုထူ’’တိ၊ တံ ဧဝံ နတ္ထီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သေယျထိဒံ၊ န ကေသေဟီတိ. န ဟိ ‘‘ဗြာဟ္မဏာနံ ဤဒိသာ ကေသာ ဟောန္တိ၊ ခတ္တိယာနံ ဤဒိသာ’’တိ နိယမော အတ္ထိ ယထာ ဟတ္ထိအဿမိဂါဒီနန္တိ ဣမိနာ နယေန သဗ္ဗံ ယောဇေတဗ္ဗံ. လိင်္ဂံ ဇာတိမယံ နေဝ၊ ယထာ အညာသု ဇာတိသူတိ ဣဒံ ပန ဝုတ္တဿေဝတ္ထဿ နိဂမနန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တဿ ယောဇနာ – တဒေဝ ယသ္မာ ဣမေဟိ ကေသာဒီဟိ နတ္ထိ မနုဿေသု လိင်္ဂံ ဇာတိမယံ ပုထု၊ တသ္မာ ဝေဒိတဗ္ဗမေတံ ‘‘ဗြာဟ္မဏာဒိဘေဒေသု မနုဿေသု လိင်္ဂံ ဇာတိမယံ နေဝ ယထာ အညာသု ဇာတီသူ’’တိ.

၆၁၇. ဣဒါနိ ဧဝံ ဇာတိဘေဒေ အသန္တေပိ ဗြာဟ္မဏော ခတ္တိယောတိ ဣဒံ နာနတ္တံ ယထာ ဇာတံ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ပစ္စတ္တ’’န္တိ ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော – ဧတံ တိရစ္ဆာနာနံ ဝိယ ယောနိသိဒ္ဓမေဝ ကေသာဒိသဏ္ဌာနာနတ္တံ မနုဿေသု ဗြာဟ္မဏာဒီနံ အတ္တနော အတ္တနော သရီရေသု န ဝိဇ္ဇတိ. အဝိဇ္ဇမာနေပိ ပန ဧတသ္မိံ ယဒေတံ ဗြာဟ္မဏော ခတ္တိယောတိ နာနတ္တဝိဓာနပရိယာယံ ဝေါကာရံ၊ တံ ဝေါကာရဉ္စ မနုဿေသု သမညာယ ပဝုစ္စတိ၊ ဝေါဟာရမတ္တေန ဝုစ္စတီတိ.

၆၁၉-၆၂၅. ဧတ္တာဝတာ ဘဂဝါ ဘာရဒွါဇဿ ဝါဒံ နိဂ္ဂဟေတွာ ဣဒါနိ ယဒိ ဇာတိယာ ဗြာဟ္မဏော ဘဝေယျ၊ အာဇီဝသီလာစာရဝိပန္နောပိ ဗြာဟ္မဏော ဘဝေယျ. ယသ္မာ ပန ပေါရာဏာ ဗြာဟ္မဏာ တဿ ဗြာဟ္မဏဘာဝံ န ဣစ္ဆန္တိ လောကေ စ အညေပိ ပဏ္ဍိတမနုဿာ၊ တသ္မာ ဝါသေဋ္ဌဿ ဝါဒပဂ္ဂဟဏတ္ထံ တံ ဒဿေန္တော ‘‘ယော ဟိ ကောစိ မနုဿေသူ’’တိအာဒိကာ အဋ္ဌ ဂါထာယော အာဟ. တတ္ထ ဂေါရက္ခန္တိ ခေတ္တရက္ခံ၊ ကသိကမ္မန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပထဝီ ဟိ ‘‘ဂေါ’’တိ ဝုစ္စတိ၊ တပ္ပဘေဒေါ စ ခေတ္တံ. ပုထုသိပ္ပေနာတိ တန္တဝါယကမ္မာဒိနာနာသိပ္ပေန. ဝေါဟာရန္တိ ဝဏိဇ္ဇံ. ပရပေဿေနာတိ ပရေသံ ဝေယျာဝစ္စေန. ဣဿတ္ထန္တိ အာဝုဓဇီဝိကံ၊ ဥသုဉ္စ သတ္တိဉ္စာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပေါရောဟိစ္စေနာတိ ပုရောဟိတကမ္မေန.

၆၂၆. ဧဝံ ဗြာဟ္မဏသမယေန စ လောကဝေါဟာရေန စ အာဇီဝသီလာစာရဝိပန္နဿ အဗြာဟ္မဏဘာဝံ သာဓေတွာ ဧဝံ သန္တေ န ဇာတိယာ ဗြာဟ္မဏော၊ ဂုဏေဟိ ပန ဗြာဟ္မဏော ဟောတိ. တသ္မာ ယတ္ထ ယတ္ထ ကုလေ ဇာတော ယော ဂုဏဝါ၊ သော ဗြာဟ္မဏော၊ အယမေတ္ထ ဉာယောတိ ဧဝမေတံ ဉာယံ အတ္ထတော အာပါဒေတွာ ပုန တဒေဝ ဉာယံ ဝစီဘေဒေန ပကာသေန္တော အာဟ ‘‘န စာဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဗြူမီ’’တိ.

တဿတ္ထော – အဟံ ပန ယွာယံ စတူသု ယောနီသု ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဇာတော၊ တတြာပိ ဝါ ဝိသေသေန ယော ဗြာဟ္မဏသမညိတာယ မာတရိ သမ္ဘူတော၊ တံ ယောနိဇံ မတ္တိသမ္ဘဝံ ယာ စာယံ ‘‘ဥဘတော သုဇာတော’’တိအာဒိနာ (ဒီ. နိ. ၁.၃၀၃၊ မ. နိ. ၂.၄၂၄) နယေန ဗြာဟ္မဏေဟိ ဗြာဟ္မဏဿ ပရိသုဒ္ဓဥပ္ပတ္တိမဂ္ဂသင်္ခါတာ ယောနိ ကထီယတိ၊ ‘‘သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော’’တိ ဣမိနာ စ မာတုသမ္ပတ္တိ၊ တတောပိ ဇာတသမ္ဘူတတ္တာ ‘‘ယောနိဇော မတ္တိသမ္ဘဝေါ’’တိ စ ဝုစ္စတိ၊ တမ္ပိ ယောနိဇံ မတ္တိသမ္ဘဝံ ဣမိနာ စ ယောနိဇမတ္တိသမ္ဘဝမတ္တေန ဗြာဟ္မဏံ န ဗြူမိ. ကသ္မာ? ယသ္မာ ‘‘ဘော ဘော’’တိ ဝစနမတ္တေန အညေဟိ သကိဉ္စနေဟိ ဝိသိဋ္ဌတ္တာ ဘောဝါဒီ နာမ သော ဟောတိ၊ သစေ ဟောတိ သကိဉ္စနော. ယော ပနာယံ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ကုလေ ဇာတောပိ ရာဂါဒိကိဉ္စနာဘာဝေန အကိဉ္စနော၊ သဗ္ဗဂဟဏပဋိနိဿဂ္ဂေန စ အနာဒါနော၊ အကိဉ္စနံ အနာဒါနံ တမဟံ ဗြူမိ ဗြာဟ္မဏံ. ကသ္မာ? ယသ္မာ ဗာဟိတပါပေါတိ.

၆၂၇. ကိဉ္စ ဘိယျော – ‘‘သဗ္ဗသံယောဇနံ ဆေတွာ’’တိအာဒိကာ သတ္တဝီသတိ ဂါထာ. တတ္ထ သဗ္ဗသံယောဇနန္တိ ဒသဝိဓံ သံယောဇနံ. န ပရိတဿတီတိ တဏှာယ န တဿတိ. တမဟန္တိ တံ အဟံ ရာဂါဒီနံ သင်္ဂါနံ အတိက္ကန္တတ္တာ သင်္ဂါတိဂံ၊ စတုန္နမ္ပိ ယောဂါနံ အဘာဝေန ဝိသံယုတ္တံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၂၈. နဒ္ဓိန္တိ နယှနဘာဝေန ပဝတ္တံ ကောဓံ. ဝရတ္တန္တိ ဗန္ဓနဘာဝေန ပဝတ္တံ တဏှံ. သန္ဒာနံ သဟနုက္ကမန္တိ အနုသယာနုက္ကမသဟိတံ ဒွါသဋ္ဌိဒိဋ္ဌိသန္ဒာနံ၊ ဣဒံ သဗ္ဗမ္ပိ ဆိန္ဒိတွာ ဌိတံ အဝိဇ္ဇာပလိဃဿ ဥက္ခိတ္တတ္တာ ဥက္ခိတ္တပလိဃံ စတုန္နံ သစ္စာန္နံ ဗုဒ္ဓတ္တာ ဗုဒ္ဓံ အဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၂၉. အဒုဋ္ဌောတိ ဧဝံ ဒသဟိ အက္ကောသဝတ္ထူဟိ အက္ကောသဉ္စ ပါဏိအာဒီဟိ ပေါထနဉ္စ အန္ဒုဗန္ဓနာဒီဟိ ဗန္ဓနဉ္စ ယော အကုဒ္ဓမာနသော ဟုတွာ အဓိဝါသေသိ၊ ခန္တိဗလေန သမန္နာဂတတ္တာ ခန္တီဗလံ၊ ပုနပ္ပုနံ ဥပ္ပတ္တိယာ အနီကဘူတေန တေနေဝ ခန္တီဗလာနီကေန သမန္နာဂတတ္တာ ဗလာနီကံ တံ ဧဝရူပံ အဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၃၀. ဝတန္တန္တိ ဓုတဝတေန သမန္နာဂတံ၊ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလေန သီလဝန္တံ၊ တဏှာဥဿဒါဘာဝေန အနုဿဒံ၊ ဆဠိန္ဒြိယဒမနေန ဒန္တံ၊ ကောဋိယံ ဌိတေန အတ္တဘာဝေန အန္တိမသာရီရံ တမဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၃၁. ယော န လိမ္ပတီတိ ဧဝမေဝ ယော အဗ္ဘန္တရေ ဒုဝိဓေပိ ကာမေ န လိမ္ပတိ၊ တသ္မိံ ကာမေ န သဏ္ဌာတိ၊ တမဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၃၂. ဒုက္ခဿာတိ ခန္ဓဒုက္ခဿ. ပန္နဘာရန္တိ ဩဟိတက္ခန္ဓဘာရံ စတူဟိ ယောဂေဟိ သဗ္ဗကိလေသေဟိ ဝါ ဝိသံယုတ္တံ တမဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၃၃. ဂမ္ဘီရပညန္တိ ဂမ္ဘီရေသု ခန္ဓာဒီသု ပဝတ္တာယ ပညာယ သမန္နာဂတံ၊ ဓမ္မောဇပညာယ မေဓာဝိံ၊ ‘‘အယံ ဒုဂ္ဂတိယာ၊ အယံ သုဂတိယာ၊ အယံ နိဗ္ဗာနဿ မဂ္ဂေါ၊ အယံ အမဂ္ဂေါ’’တိ ဧဝံ မဂ္ဂေ အမဂ္ဂေ စ ဆေကတာယ မဂ္ဂါမဂ္ဂဿ ကောဝိဒံ၊ အရဟတ္တသင်္ခါတံ ဥတ္တမတ္ထမနုပ္ပတ္တံ တမဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၃၄. အသံသဋ္ဌန္တိ ဒဿနသဝနသမုလ္လာပပရိဘောဂကာယသံသဂ္ဂါနံ အဘာဝေန အသံသဋ္ဌံ. ဥဘယန္တိ ဂိဟီဟိ စ အနဂါရေဟိ စာတိ ဥဘယေဟိပိ အသံသဋ္ဌံ. အနောကသာရိန္တိ အနာလယစာရိံ၊ တံ ဧဝရူပံ အဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၃၅. နိဓာယာတိ နိက္ခိပိတွာ ဩရောပေတွာ. တသေသု ထာဝရေသု စာတိ တဏှာတာသေန တသေသု တဏှာဘာဝေန ထိရတာယ ထာဝရေသု. ယော န ဟန္တီတိ ယော ဧဝံ သဗ္ဗသတ္တေသု ဝိဂတပဋိဃတာယ နိက္ခိတ္တဒဏ္ဍော နေဝ ကဉ္စိ သယံ ဟနတိ၊ န အညေန ဃာတေတိ၊ တမဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၃၆. အဝိရုဒ္ဓန္တိ အာဃာတဝသေန ဝိရုဒ္ဓေသုပိ လောကိယမဟာဇနေသု အာဃာတာဘာဝေန အဝိရုဒ္ဓံ၊ ဟတ္ထဂတေ ဒဏ္ဍေ ဝါ သတ္ထေ ဝါ အဝိဇ္ဇမာနေပိ ပရေသံ ပဟာရဒါနတော အဝိရတတ္တာ အတ္တဒဏ္ဍေသု ဇနေသု နိဗ္ဗုတံ နိက္ခိတ္တဒဏ္ဍံ၊ ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာနံ ‘‘အဟံ မမ’’န္တိ ဂဟိတတ္တာ သာဒါနေသု၊ တဿ ဂဟဏဿ အဘာဝေန အနာဒါနံ တံ ဧဝရူပံ အဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၃၇. အာရဂ္ဂါတိ ယဿေတေ ရာဂါဒယော အယဉ္စ ပရဂုဏမက္ခဏလက္ခဏော မက္ခော အာရဂ္ဂါ သာသပေါ ဝိယ ပပတိတော၊ ယထာ သာသပေါ အာရဂ္ဂေ န သန္တိဋ္ဌတိ၊ ဧဝံ စိတ္တေ န တိဋ္ဌတိ၊ တမဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၃၈. အကက္ကသန္တိ အဖရုသံ. ဝိညာပနိန္တိ အတ္ထဝိညာပနိံ. သစ္စန္တိ ဘူတံ. နာဘိသဇေတိ ယာယ ဂိရာယ အညံ ကုဇ္ဈာပနဝသေန န လဂ္ဂါပေယျ. ခီဏာသဝေါ နာမ ဧဝရူပမေဝ ဂိရံ ဘာသေယျ. တသ္မာ တမဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၃၉. သာဋကာဘရဏာဒီသု ဒီဃံ ဝါ ရဿံ ဝါ၊ မဏိမုတ္တာဒီသု အဏုံ ဝါ ထူလံ ဝါ မဟဂ္ဃအပ္ပဂ္ဃဝသေန သုဘံ ဝါ အသုဘံ ဝါ ယော ပုဂ္ဂလော ဣမသ္မိံ လောကေ ပရပရိဂ္ဂဟိတံ နာဒိယတိ၊ တမဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၄၀. နိရာသာသန္တိ နိတ္တဏှံ. ဝိသံယုတ္တန္တိ သဗ္ဗကိလေသေဟိ ဝိယုတ္တံ တမဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၄၁. အာလယာတိ တဏှာ. အညာယ အကထံကထီတိ အဋ္ဌ ဝတ္ထူနိ ယထာဘူတံ ဇာနိတွာ အဋ္ဌဝတ္ထုကာယ ဝိစိကိစ္ဆာယ နိဗ္ဗိစိကိစ္ဆော. အမတောဂဓမနုပ္ပတ္တန္တိ အမတံ နိဗ္ဗာနံ ဩဂဟေတွာ အနုပ္ပတ္တံ တမဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၄၂. ဥဘောတိ ဒွေပိ ပုညာနိ ပါပါနိ စ ဆဍ္ဍေတွာတိ အတ္ထော. သင်္ဂန္တိ ရာဂါဒိဘေဒံ သင်္ဂံ. ဥပစ္စဂါတိ အတိက္ကန္တော. တမဟံ ဝဋ္ဋမူလသောကေန အသောကံ၊ အဗ္ဘန္တရေ ရာဂရဇာဒီနံ အဘာဝေန ဝိရဇံ၊ နိရုပက္ကိလေသတာယ သုဒ္ဓံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၄၃. ဝိမလန္တိ အဗ္ဘာဒိမလဝိရဟိတံ. သုဒ္ဓန္တိ နိရုပက္ကိလေသံ. ဝိပ္ပသန္နန္တိ ပသန္နစိတ္တံ. အနာဝိလန္တိ ကိလေသာဝိလတ္တဝိရဟိတံ. နန္ဒီဘဝပရိက္ခီဏန္တိ တီသု ဘဝေသု ပရိက္ခီဏတဏှံ တမဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၄၄. ယော ဘိက္ခု ဣမံရာဂပလိပထဉ္စေဝ ကိလေသဒုဂ္ဂဉ္စ သံသာရဝဋ္ဋဉ္စ စတုန္နံ သစ္စာနံ အပ္ပဋိဝိဇ္ဈနကမောဟဉ္စ အတီတော၊ စတ္တာရော ဩဃေ တိဏ္ဏော ဟုတွာ ပါရံ အနုပ္ပတ္တော၊ ဒုဝိဓေန ဈာနေန ဈာယီ၊ တဏှာယ အဘာဝေန အနေဇော၊ ကထံကထာယ အဘာဝေန အကထံကထီ၊ ဥပါဒါနာနံ အဘာဝေန အနုပါဒိယိတွာ ကိလေသနိဗ္ဗာနေန နိဗ္ဗုတော၊ တမဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၄၅. ယော ပုဂ္ဂလော၊ ဣဓ လောကေ၊ ဥဘောပိ ကာမေ ဟိတွာ အနာဂါရော ဟုတွာ ပရိဗ္ဗဇတိ၊ တံ ပရိက္ခီဏကာမဉ္စေဝ ပရိက္ခီဏဘဝဉ္စ အဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၄၆. ယော ဣဓ လောကေ ဆဒွါရိကံ တဏှံ ဇဟိတွာ ဃရာဝါသေန အနတ္ထိကော အနာဂါရော ဟုတွာ ပရိဗ္ဗဇတိ၊ တဏှာယ စေဝ ဘဝဿ စ ပရိက္ခီဏတ္တာ တဏှာဘဝပရိက္ခီဏံ တမဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၄၇. မာနုသကံ ယောဂန္တိ မာနုသကံ အာယုဉ္စေဝ ပဉ္စဝိဓကာမဂုဏေ စ. ဒိဗ္ဗယောဂေပိ ဧသေဝ နယော. ဥပစ္စဂါတိ ယော မာနုသကံ ယောဂံ ဟိတွာ ဒိဗ္ဗံ အတိက္ကန္တော၊ တံ သဗ္ဗေဟိ စတူဟိ ယောဂေဟိ ဝိသံယုတ္တံ အဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၄၈. ရတိန္တိ ပဉ္စကာမဂုဏရတိံ. အရတိန္တိ အရညဝါသေ ဥက္ကဏ္ဌိတတ္တံ. သီတိဘူတန္တိ နိဗ္ဗုတံ၊ နိရုပဓိန္တိ နိရုပက္ကိလေသံ၊ ဝီရန္တိ တံ ဧဝရူပံ သဗ္ဗံ ခန္ဓလောကံ အဘိဘဝိတွာ ဌိတံ ဝီရိယဝန္တံ အဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၄၉. ယော ဝေဒီတိ ယော သတ္တာနံ သဗ္ဗာကာရေန စုတိဉ္စ ပဋိသန္ဓိဉ္စ ပါကဋံ ကတွာ ဇာနာတိ၊ တမဟံ အလဂ္ဂတာယ အသတ္တံ၊ ပဋိပတ္တိယာ သုဋ္ဌု ဂတတ္တာ သုဂတံ၊ စတုန္နံ သစ္စာနံ ဗုဒ္ဓတာယ ဗုဒ္ဓံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၅၀. ယဿာတိ ယဿေတေ ဒေဝါဒယော ဂတိံ န ဇာနန္တိ၊ တမဟံ အာသဝါနံ ခီဏတာယ ခီဏာသဝံ၊ ကိလေသေဟိ အာရကတ္တာ အရဟန္တံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၅၁. ပုရေတိ အတီတက္ခန္ဓေသု. ပစ္ဆာတိ အနာဂတေသု. မဇ္ဈေတိ ပစ္စုပ္ပန္နေသု. ကိဉ္စနန္တိ ယဿေတေသု ဌာနေသု တဏှာဂါဟသင်္ခါတံ ကိဉ္စနံ နတ္ထိ. တမဟံ ရာဂကိဉ္စနာဒီဟိ အကိဉ္စနံ. ကဿစိ ဂဟဏဿ အဘာဝေန အနာဒါနံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၅၂. အစ္ဆမ္ဘိတတ္တေန ဥသဘသဒိသတာယ ဥသဘံ၊ ဥတ္တမဋ္ဌေန ပဝရံ၊ ဝီရိယသမ္ပတ္တိယာ ဝီရံ၊ မဟန္တာနံ သီလက္ခန္ဓာဒီနံ ဧသိတတ္တာ မဟေသိံ၊ တိဏ္ဏံ မာရာနံ ဝိဇိတတ္တာ ဝိဇိတာဝိနံ၊ နိနှာတကိလေသတာယ နှာတကံ၊ စတုသစ္စဗုဒ္ဓတာယ ဗုဒ္ဓံ တံ ဧဝရူပံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၅၃. ယော ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ပါကဋံ ကတွာ ဇာနာတိ၊ ဆဗ္ဗီသတိဒေဝလောကဘေဒံ သဂ္ဂံ၊ စတုဗ္ဗိဓံ အပါယဉ္စ ဒိဗ္ဗစက္ခုနာ ပဿတိ၊ အထော ဇာတိက္ခယသင်္ခါတံ အရဟတ္တံ ပတ္တော၊ တမဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

၆၅၄. ဧဝံ ဘဂဝါ ဂုဏတော ဗြာဟ္မဏံ ဝတွာ ‘‘ယေ ‘ဇာတိတော ဗြာဟ္မဏော’တိ အဘိနိဝေသံ ကရောန္တိ၊ တေ ဣဒံ ဝေါဟာရမတ္တံ အဇာနန္တာ၊ သာ စ နေသံ ဒိဋ္ဌိ ဒုဒ္ဒိဋ္ဌီ’’တိ ဒဿေန္တော ‘‘သမညာ ဟေသာ’’တိ ဂါထာဒွယမာဟ. တဿတ္ထော – ‘‘ယဒိဒံ ဗြာဟ္မဏော ခတ္တိယော ဘာရဒွါဇော ဝါသေဋ္ဌော’’တိ နာမဂေါတ္တံ ပကပ္ပိတံ၊ သမညာ ဟေသာ လောကသ္မိံ၊ ပညတ္တိဝေါဟာရမတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ကသ္မာ? ယသ္မာ သမ္မုစ္စာ သမုဒါဂတံ သမနုညာယ အာဂတံ. တဉှိ တတ္ထ တတ္ထ ဇာတကာလေယေဝဿ ဉာတိသာလောဟိတေဟိ ပကပ္ပိတံ ကတံ. နော စေတံ ဧဝံ ပကပ္ပေယျုံ၊ န ကောစိ ကဉ္စိ ဒိသွာ ‘‘အယံ ဗြာဟ္မဏော’’တိ ဝါ ‘‘ဘာရဒွါဇော’’တိ ဝါ ဇာနေယျ.

၆၅၅. ဧဝံ ပကပ္ပိတဉ္စေတံ ဒီဃရတ္တမနုသယိတံ ဒိဋ္ဌိဂတမဇာနတံ၊ ‘‘ပကပ္ပိတံ နာမဂေါတ္တံ၊ နာမဂေါတ္တမတ္တမေတံ သံဝေါဟာရတ္ထံ ပကပ္ပိတ’’န္တိ အဇာနန္တာနံ သတ္တာနံ ဟဒယေ ဒီဃရတ္တံ ဒိဋ္ဌိဂတမနုသယိတံ၊ တဿ အနုသယိတတ္တာ တံ နာမဂေါတ္တံ အဇာနန္တာ တေ ပဗြုဝန္တိ ‘‘ဇာတိယာ ဟောတိ ဗြာဟ္မဏော’’တိ၊ အဇာနန္တာယေဝ ဧဝံ ဝဒန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၆၅၆-၇. ဧဝံ ‘‘ယေ ‘ဇာတိတော ဗြာဟ္မဏော’တိ အဘိနိဝေသံ ကရောန္တိ၊ တေ ဣဒံ ဝေါဟာရမတ္တမဇာနန္တာ၊ သာ စ နေသံ ဒိဋ္ဌိ ဒုဒ္ဒိဋ္ဌီ’’တိ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ နိပ္ပရိယာယမေဝ ဇာတိဝါဒံ ပဋိက္ခိပန္တော ကမ္မဝါဒဉ္စ နိရောပေန္တော ‘‘န ဇစ္စာ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ‘‘ကမ္မုနာ ဗြာဟ္မဏော ဟောတိ၊ ကမ္မုနာ ဟောတိ အဗြာဟ္မဏော’’တိ ဣမိဿာ ဥပဍ္ဎဂါထာယ အတ္ထဝိတ္ထာရဏတ္ထံ ‘‘ကဿကော ကမ္မုနာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ကမ္မုနာတိ ပစ္စုပ္ပန္နေန ကသိကမ္မာဒိနိဗ္ဗတ္တကစေတနာကမ္မုနာ.

၆၅၉. ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဒဿာတိ ‘‘ဣမိနာ ပစ္စယေန ဧဝံ ဟောတီ’’တိ ဧဝံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဒဿာဝိနော. ကမ္မဝိပါကကောဝိဒါတိ သမ္မာနာဝမာနာရဟေ ကုလေ ကမ္မဝသေန ဥပ္ပတ္တိ ဟောတိ၊ အညာပိ ဟီနပဏီတတာ ဟီနပဏီတေ ကမ္မေ ဝိပစ္စမာနေ ဟောတီတိ ဧဝံ ကမ္မဝိပါကကုသလာ.

၆၆၀. ‘‘ကမ္မုနာဝတ္တတီ’’တိ ဂါထာယ ပန ‘‘လောကော’’တိ ဝါ ‘‘ပဇာ’’တိ ဝါ ‘‘သတ္တာ’’တိ ဝါ ဧကောယေဝ အတ္ထော၊ ဝစနမတ္တမေဝ နာနံ. ပုရိမပဒေန စေတ္ထ ‘‘အတ္ထိ ဗြဟ္မာ မဟာဗြဟ္မာ။ပေ။ သေဋ္ဌော သဇိတာ ဝသီ ပိတာ ဘူတဘဗျာန’’န္တိ (ဒီ. နိ. ၁.၄၂) ဣမိဿာ ဒိဋ္ဌိယာ နိသေဓော ဝေဒိတဗ္ဗော. ကမ္မုနာ ဟိ ဝတ္တတိ တာသု တာသု ဂတီသု ဥပ္ပဇ္ဇတိ လောကော၊ တဿ ကော သဇိတာတိ? ဒုတိယေန ‘‘ဧဝံ ကမ္မုနာ ဥပ္ပန္နောပိ စ ပဝတ္တိယမ္ပိ အတီတပစ္စုပ္ပန္နဘေဒေန ကမ္မုနာ ဧဝ ပဝတ္တတိ၊ သုခဒုက္ခာနိ ပစ္စနုဘောန္တော ဟီနပဏီတာဒိဘာဝံ အာပဇ္ဇန္တော ပဝတ္တတီ’’တိ ဒဿေတိ. တတိယေန တမေဝတ္ထံ နိဂမေတိ ‘‘ဧဝံ သဗ္ဗထာပိ ကမ္မနိဗန္ဓနာ သတ္တာ ကမ္မေနေဝ ဗဒ္ဓါ ဟုတွာ ပဝတ္တန္တိ၊ န အညထာ’’တိ. စတုတ္ထေန တမတ္ထံ ဥပမာယ ဝိဘာဝေတိ ရထဿာဏီဝ ယာယတောတိ. ယထာ ရထဿ ယာယတော အာဏိ နိဗန္ဓနံ ဟောတိ၊ န တာယ အနိဗဒ္ဓေါ ယာတိ၊ ဧဝံ လောကဿ ဥပ္ပဇ္ဇတော စ ပဝတ္တတော စ ကမ္မံ နိဗန္ဓနံ၊ န တေန အနိဗဒ္ဓေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ နပ္ပဝတ္တတိ.

၆၆၁. ဣဒါနိ ယသ္မာ ဧဝံ ကမ္မနိဗန္ဓနော လောကော၊ တသ္မာ သေဋ္ဌေန ကမ္မုနာ သေဋ္ဌဘာဝံ ဒဿေန္တော ‘‘တပေနာ’’တိ ဂါထာဒွယမာဟ. တတ္ထ တပေနာတိ ဣန္ဒြိယသံဝရေန. ဗြဟ္မစရိယေနာတိ သိက္ခာနိဿိတေန ဝုတ္တာဝသေသသေဋ္ဌစရိယေန. သံယမေနာတိ သီလေန. ဒမေနာတိ ပညာယ. ဧတေန သေဋ္ဌဋ္ဌေန ဗြဟ္မဘူတေန ကမ္မုနာ ဗြာဟ္မဏော ဟောတိ. ကသ္မာ? ယသ္မာ ဧတံ ဗြာဟ္မဏမုတ္တမံ၊ ယသ္မာ ဧတံ ကမ္မံ ဥတ္တမော ဗြာဟ္မဏဘာဝေါတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ‘‘ဗြဟ္မာန’’န္တိပိ ပါဌော၊ တဿတ္ထော – ဗြဟ္မံ အာနေတီတိ ဗြဟ္မာနံ၊ ဗြဟ္မဘာဝံ အာနေတိ အာဝဟတိ ဒေတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၆၆၂. ဒုတိယဂါထာယ သန္တောတိ သန္တကိလေသော. ဗြဟ္မာ သက္ကောတိ ဗြဟ္မာ စ သက္ကော စ. ယော ဧဝရူပေါ၊ သော န ကေဝလံ ဗြာဟ္မဏော၊ အပိစ ခေါ ဗြဟ္မာ စ သက္ကော စ သော ဝိဇာနတံ ပဏ္ဍိတာနံ၊ ဧဝံ ဝါသေဋ္ဌ ဇာနာဟီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝါတိ.

ပရမတ္ထဇောတိကာယ ခုဒ္ဒက-အဋ္ဌကထာယ

သုတ္တနိပါတ-အဋ္ဌကထာယ ဝါသေဋ္ဌသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.