၆. သဘိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

ဧဝံ မေ သုတန္တိ သဘိယသုတ္တံ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမေဝ ယာဿ နိဒါနေ ဝုတ္တာ. အတ္ထဝဏ္ဏနာက္ကမေပိ စဿ ပုဗ္ဗသဒိသံ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ယံ ပန အပုဗ္ဗံ၊ တံ ဥတ္တာနတ္ထာနိ ပဒါနိ ပရိဟရန္တာ ဝဏ္ဏယိဿာမ. ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေတိ ဝေဠုဝနန္တိ တဿ ဥယျာနဿ နာမံ. တံ ကိရ ဝေဠူဟိ စ ပရိက္ခိတ္တံ အဟောသိ အဋ္ဌာရသဟတ္ထေန စ ပါကာရေန၊ ဂေါပုရဒွါရဋ္ဋာလကယုတ္တံ နီလောဘာသံ မနောရမံ၊ တေန ‘‘ဝေဠုဝန’’န္တိ ဝုစ္စတိ. ကလန္ဒကာနဉ္စေတ္ထ နိဝါပံ အဒံသု၊ တေန ‘‘ကလန္ဒကနိဝါပေါ’’တိ ဝုစ္စတိ. ကလန္ဒကာ နာမ ကာဠကာ ဝုစ္စန္တိ. ပုဗ္ဗေ ကိရ အညတရော ရာဇာ တတ္ထ ဥယျာနကီဠနတ္ထံ အာဂတော သုရာမဒေန မတ္တော ဒိဝါသေယျံ သုပိ. ပရိဇနောပိဿ ‘‘သုတ္တော ရာဇာ’’တိ ပုပ္ဖဖလာဒီဟိ ပလောဘိယမာနော ဣတော စိတော စ ပက္ကာမိ. အထ သုရာဂန္ဓေန အညတရသ္မာ သုသိရရုက္ခာ ကဏှသပ္ပေါ နိက္ခမိတွာ ရညော အဘိမုခေါ အာဂစ္ဆတိ. တံ ဒိသွာ ရုက္ခဒေဝတာ ‘‘ရညော ဇီဝိတံ ဒဿာမီ’’တိ ကာဠကဝေသေန အာဂန္တွာ ကဏ္ဏမူလေ သဒ္ဒမကာသိ. ရာဇာ ပဋိဗုဇ္ဈိ၊ ကဏှသပ္ပေါ နိဝတ္တော. သော တံ ဒိသွာ ‘‘ဣမာယ မမ ကာဠကာယ ဇီဝိတံ ဒိန္န’’န္တိ ကာဠကာနံ တတ္ထ နိဝါပံ ပဋ္ဌပေသိ၊ အဘယဃောသနဉ္စ ဃောသာပေသိ. တသ္မာ တံ တတော ပဘုတိ ‘‘ကလန္ဒကနိဝါပေါ’’တိ သင်္ခံ ဂတံ.

သဘိယဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿာတိ သဘိယောတိ တဿ နာမံ၊ ပရိဗ္ဗာဇကောတိ ဗာဟိရ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ဥပါဒါယ ဝုစ္စတိ. ပုရာဏသာလောဟိတာယ ဒေဝတာယာတိ န မာတာ န ပိတာ၊ အပိစ ခေါ ပနဿ မာတာ ဝိယ ပိတာ ဝိယ စ ဟိတဇ္ဈာသယတ္တာ သော ဒေဝပုတ္တော ‘‘ပုရာဏသာလောဟိတာ ဒေဝတာ’’တိ ဝုတ္တော. ပရိနိဗ္ဗုတေ ကိရ ကဿပေ ဘဂဝတိ ပတိဋ္ဌိတေ သုဝဏ္ဏစေတိယေ တယော ကုလပုတ္တာ သမ္မုခသာဝကာနံ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ စရိယာနုရူပါနိ ကမ္မဋ္ဌာနာနိ ဂဟေတွာ ပစ္စန္တဇနပဒံ ဂန္တွာ အရညာယတနေ သမဏဓမ္မံ ကရောန္တိ၊ အန္တရန္တရာ စ စေတိယဝန္ဒနတ္ထာယ ဓမ္မဿဝနတ္ထာယ စ နဂရံ ဂစ္ဆန္တိ. အပရေန စ သမယေန တာဝတကမ္ပိ အရညေ ဝိပ္ပဝါသံ အရောစယမာနာ တတ္ထေဝ အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရိံသု၊ ဧဝံ ဝိဟရန္တာပိ န စ ကိဉ္စိ ဝိသေသံ အဓိဂမိံသု. တတော နေသံ အဟောသိ – ‘‘မယံ ပိဏ္ဍာယ ဂစ္ဆန္တာ ဇီဝိတေ သာပေက္ခာ ဟောမ၊ ဇီဝိတေ သာပေက္ခေန စ န သက္ကာ လောကုတ္တရဓမ္မော အဓိဂန္တုံ၊ ပုထုဇ္ဇနကာလကိရိယာပိ ဒုက္ခာ၊ ဟန္ဒ မယံ နိဿေဏိံ ဗန္ဓိတွာ ပဗ္ဗတံ အဘိရုယှ ကာယေ စ ဇီဝိတေ စ အနပေက္ခာ သမဏဓမ္မံ ကရောမာ’’တိ. တေ တထာ အကံသု.

အထ နေသံ မဟာထေရော ဥပနိဿယသမ္ပန္နတ္တာ တဒဟေဝ ဆဠဘိညာပရိဝါရံ အရဟတ္တံ သစ္ဆာကာသိ. သော ဣဒ္ဓိယာ ဟိမဝန္တံ ဂန္တွာ အနောတတ္တေ မုခံ ဓောဝိတွာ ဥတ္တရကုရူသု ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ကတဘတ္တကိစ္စော ပုန အညမ္ပိ ပဒေသံ ဂန္တွာ ပတ္တံ ပူရေတွာ အနောတတ္တဥဒကဉ္စ နာဂလတာဒန္တပေါဏဉ္စ ဂဟေတွာ တေသံ သန္တိကံ အာဂန္တွာ အာဟ – ‘‘ပဿထာဝုသော မမာနုဘာဝံ၊ အယံ ဥတ္တရကုရုတော ပိဏ္ဍပါတော၊ ဣဒံ ဟိမဝန္တတော ဥဒကဒန္တပေါဏံ အာဘတံ၊ ဣမံ ဘုဉ္ဇိတွာ သမဏဓမ္မံ ကရောထ၊ ဧဝါဟံ တုမှေ သဒါ ဥပဋ္ဌဟိဿာမီ’’တိ. တေ တံ သုတွာ အာဟံသု – ‘‘တုမှေ၊ ဘန္တေ၊ ကတကိစ္စာ၊ တုမှေဟိ သဟ သလ္လာပမတ္တမ္ပိ အမှာကံ ပပဉ္စော၊ မာ ဒါနိ တုမှေ ပုန အမှာကံ သန္တိကံ အာဂမိတ္ထာ’’တိ. သော ကေနစိ ပရိယာယေန တေ သမ္ပဋိစ္ဆာပေတုံ အသက္ကောန္တော ပက္ကာမိ.

တတော တေသံ ဧကော ဒွီဟတီဟစ္စယေန ပဉ္စာဘိညော အနာဂါမီ အဟောသိ. သောပိ တထေဝ အကာသိ၊ ဣတရေန စ ပဋိက္ခိတ္တော တထေဝ အဂမာသိ. သော တံ ပဋိက္ခိပိတွာ ဝါယမန္တော ပဗ္ဗတံ အာရုဟနဒိဝသတော သတ္တမေ ဒိဝသေ ကိဉ္စိ ဝိသေသံ အနဓိဂန္တွာဝ ကာလကတော ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိ. ခီဏာသဝတ္ထေရောပိ တံ ဒိဝသမေဝ ပရိနိဗ္ဗာယိ၊ အနာဂါမီ သုဒ္ဓါဝါသေသု ဥပ္ပဇ္ဇိ. ဒေဝပုတ္တော ဆသု ကာမာဝစရဒေဝလောကေသု အနုလောမပဋိလောမေန ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတွာ အမှာကံ ဘဂဝတော ကာလေ ဒေဝလောကာ စဝိတွာ အညတရိဿာ ပရိဗ္ဗာဇိကာယ ကုစ္ဆိမှိ ပဋိသန္ဓိံ အဂ္ဂဟေသိ. သာ ကိရ အညတရဿ ခတ္တိယဿ ဓီတာ၊ တံ မာတာပိတရော ‘‘အမှာကံ ဓီတာ သမယန္တရံ ဇာနာတူ’’တိ ဧကဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ နိယျာတေသုံ. တဿေကော အန္တေဝါသိကော ပရိဗ္ဗာဇကော တာယ သဒ္ဓိံ ဝိပ္ပဋိပဇ္ဇိ. သာ တေန ဂဗ္ဘံ ဂဏှိ. တံ ဂဗ္ဘိနိံ ဒိသွာ ပရိဗ္ဗာဇိကာ နိက္ကဍ္ဎိံသု. သာ အညတ္ထ ဂစ္ဆန္တီ အန္တရာမဂ္ဂေ သဘာယံ ဝိဇာယိ၊ တေနဿ ‘‘သဘိယော’’တွေဝ နာမံ အကာသိ. သောပိ သဘိယော ဝဍ္ဎိတွာ ပရိဗ္ဗာဇကပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ နာနာသတ္ထာနိ ဥဂ္ဂဟေတွာ မဟာဝါဒီ ဟုတွာ ဝါဒက္ခိတ္တတာယ သကလဇမ္ဗုဒီပေ ဝိစရန္တော အတ္တနော သဒိသံ ဝါဒိံ အဒိသွာ နဂရဒွါရေ အဿမံ ကာရာပေတွာ ခတ္တိယကုမာရာဒယော သိပ္ပံ သိက္ခာပေန္တော တတ္ထ ဝသတိ.

အထ ဘဂဝါ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကော အနုပုဗ္ဗေန ရာဇဂဟံ အာဂန္တွာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရတိ ကလန္ဒကနိဝါပေ. သဘိယော ပန ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒံ န ဇာနာတိ. အထ သော သုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မာ သမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ ‘‘ဣမာဟံ ဝိသေသံ ကဿာနုဘာဝေန ပတ္တော’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော သာသနေ သမဏဓမ္မကိရိယံ တေ စ သဟာယေ အနုဿရိတွာ ‘‘တေသု ဧကော ပရိနိဗ္ဗုတော၊ ဧကော ဣဒါနိ ကတ္ထာ’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော ‘‘ဒေဝလောကာ စဝိတွာ ဇမ္ဗုဒီပေ ဥပ္ပန္နော ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒမ္ပိ န ဇာနာတီ’’တိ ဉတွာ ‘‘ဟန္ဒ နံ ဗုဒ္ဓုပသေဝနာယ နိယောဇေမီ’’တိ ဝီသတိ ပဉှေ အဘိသင်္ခရိတွာ ရတ္တိဘာဂေ တဿ အဿမမာဂမ္မ အာကာသေ ဌတွာ ‘‘သဘိယ၊ သဘိယာ’’တိ ပက္ကောသိ. သော နိဒ္ဒါယမာနော တိက္ခတ္တုံ တံ သဒ္ဒံ သုတွာ နိက္ခမ္မ ဩဘာသံ ဒိသွာ ပဉ္ဇလိကော အဋ္ဌာသိ. တတော တံ ဗြဟ္မာ အာဟ – ‘‘အဟံ သဘိယ တဝတ္ထာယ ဝီသတိ ပဉှေ အာဟရိံ၊ တေ တွံ ဥဂ္ဂဏှ. ယော စ တေ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဣမေ ပဉှေ ပုဋ္ဌော ဗျာကရောတိ၊ တဿ သန္တိကေ ဗြဟ္မစရိယံ စရေယျာသီ’’တိ. ဣမံ ဒေဝပုတ္တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ ‘‘ပုရာဏသာလောဟိတာယ ဒေဝတာယ ပဉှာ ဥဒ္ဒိဋ္ဌာ ဟောန္တီ’’တိ. ဥဒ္ဒိဋ္ဌာတိ ဥဒ္ဒေသမတ္တေနေဝ ဝုတ္တာ၊ န ဝိဘင်္ဂေန.

ဧဝံ ဝုတ္တေ စ နေ သဘိယော ဧကဝစနေနေဝ ပဒပဋိပါဋိယာ ဥဂ္ဂဟေသိ. အထ သော ဗြဟ္မာ ဇာနန္တောပိ တဿ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒံ နာစိက္ခိ. ‘‘အတ္ထံ ဂဝေသမာနော ပရိဗ္ဗာဇကော သယမေဝ သတ္ထာရံ ဉဿတိ. ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ စ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ တုစ္ဆဘာဝ’’န္တိ ဣမိနာ ပနာဓိပ္ပါယေန ဧဝမာဟ – ‘‘ယော တေ သဘိယ။ပေ။ စရေယျာသီ’’တိ. ထေရဂါထာသု ပန စတုက္ကနိပါတေ သဘိယတ္ထေရာပဒါနံ ဝဏ္ဏေန္တာ ဘဏန္တိ ‘‘သာ စဿ မာတာ အတ္တနော ဝိပ္ပဋိပတ္တိံ စိန္တေတွာ တံ ဇိဂုစ္ဆမာနာ ဈာနံ ဥပ္ပါဒေတွာ ဗြဟ္မလောကေ ဥပ္ပန္နာ၊ တာယ ဗြဟ္မဒေဝတာယ တေ ပဉှာ ဥဒ္ဒိဋ္ဌာ’’တိ.

ယေ တေတိ ဣဒါနိ ဝတ္တဗ္ဗာနံ ဥဒ္ဒေသပစ္စုဒ္ဒေသော. သမဏဗြာဟ္မဏာတိ ပဗ္ဗဇ္ဇူပဂမနေန လောကသမ္မုတိယာ စ သမဏာ စေဝ ဗြာဟ္မဏာ စ. သံဃိနောတိ ဂဏဝန္တော. ဂဏိနောတိ သတ္ထာရော၊ ‘‘သဗ္ဗညုနော မယ’’န္တိ ဧဝံ ပဋိညာတာရော. ဂဏာစရိယာတိ ဥဒ္ဒေသပရိပုစ္ဆာဒိဝသေန ပဗ္ဗဇိတဂဟဋ္ဌဂဏဿ အာစရိယာ. ဉာတာတိ အဘိညာတာ၊ ဝိဿုတာ ပါကဋာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ယသဿိနောတိ လာဘပရိဝါရသမ္ပန္နာ. တိတ္ထကရာတိ တေသံ ဒိဋ္ဌာနုဂတိံ အာပဇ္ဇန္တေဟိ ဩတရိတဗ္ဗာနံ ဩဂါဟိတဗ္ဗာနံ ဒိဋ္ဌိတိတ္ထာနံ ကတ္တာရော. သာဓုသမ္မတာ ဗဟုဇနဿာတိ ‘‘သာဓဝေါ ဧတေ သန္တော သပ္ပုရိသာ’’တိ ဧဝံ ဗဟုဇနဿ သမ္မတာ.

သေယျထိဒန္တိ ကတမေ တေတိ စေ-ဣစ္စေတသ္မိံ အတ္ထေ နိပါတော. ပူရဏောတိ နာမံ၊ ကဿပေါတိ ဂေါတ္တံ. သော ကိရ ဇာတိယာ ဒါသော၊ ဒါသသတံ ပူရေန္တော ဇာတော. တေနဿ ‘‘ပူရဏော’’တိ နာမမကံသု. ပလာယိတွာ ပန နဂ္ဂေသု ပဗ္ဗဇိတွာ ‘‘ကဿပေါ အဟ’’န္တိ ဂေါတ္တံ ဥဒ္ဒိသိ၊ သဗ္ဗညုတဉ္စ ပစ္စညာသိ. မက္ခလီတိ နာမံ၊ ဂေါသာလာယ ဇာတတ္တာ ဂေါသာလောတိပိ ဝုစ္စတိ. သောပိ ကိရ ဇာတိယာ ဒါသော ဧဝ၊ ပလာယိတွာ ပဗ္ဗဇိ၊ သဗ္ဗညုတဉ္စ ပစ္စညာသိ. အဇိတောတိ နာမံ၊ အပ္ပိစ္ဆတာယ ကေသကမ္ဗလံ ဓာရေတိ၊ တေန ကေသကမ္ဗလောတိပိ ဝုစ္စတိ၊ သောပိ သဗ္ဗညုတံ ပစ္စညာသိ. ပကုဓောတိ နာမံ၊ ကစ္စာယနောတိ ဂေါတ္တံ. အပ္ပိစ္ဆဝသေန ဥဒကေ ဇီဝသညာယ စ နှာနမုခဓောဝနာဒိ ပဋိက္ခိတ္တော၊ သောပိ သဗ္ဗညုတံ ပစ္စညာသိ. သဉ္စယောတိ နာမံ၊ ဗေလဋ္ဌော ပနဿ ပိတာ၊ တသ္မာ ဗေလဋ္ဌပုတ္တောတိ ဝုစ္စတိ၊ သောပိ သဗ္ဗညုတံ ပစ္စညာသိ. နိဂဏ္ဌောတိ ပဗ္ဗဇ္ဇာနာမေန၊ နာဋပုတ္တောတိ ပိတုနာမေန ဝုစ္စတိ. နာဋောတိ ကိရ နာမဿ ပိတာ၊ တဿ ပုတ္တောတိ နာဋပုတ္တော၊ သောပိ သဗ္ဗညုတံ ပစ္စညာသိ. သဗ္ဗေပိ ပဉ္စသတပဉ္စသတသိဿပရိဝါရာ အဟေသုံ. တေတိ တေ ဆ သတ္ထာရော. တေ ပဉှေတိ တေ ဝီသတိ ပဉှေ. တေတိ တေ ဆ သတ္ထာရော. န သမ္ပာယန္တီတိ န သမ္ပာဒေန္တိ. ကောပန္တိ စိတ္တစေတသိကာနံ အာဝိလဘာဝံ. ဒေါသန္တိ ပဒုဋ္ဌစိတ္တတံ၊ တဒုဘယမ္ပေတံ မန္ဒတိက္ခဘေဒဿ ကောဓဿေဝါဓိဝစနံ. အပ္ပစ္စယန္တိ အပ္ပတီတတာ၊ ဒေါမနဿန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပါတုကရောန္တီတိ ကာယဝစီဝိကာရေန ပကာသေန္တိ၊ ပါကဋံ ကရောန္တိ.

ဟီနာယာတိ ဂဟဋ္ဌဘာဝါယ. ဂဟဋ္ဌဘာဝေါ ဟိ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ဥပနိဓာယ သီလာဒိဂုဏဟီနတော ဟီနကာမသုခပဋိသေဝနတော ဝါ ‘‘ဟီနော’’တိ ဝုစ္စတိ. ဥစ္စာ ပဗ္ဗဇ္ဇာ. အာဝတ္တိတွာတိ ဩသက္ကိတွာ. ကာမေ ပရိဘုဉ္ဇေယျန္တိ ကာမေ ပဋိသေဝေယျံ. ဣတိ ကိရဿ သဗ္ဗညုပဋိညာနမ္ပိ ပဗ္ဗဇိတာနံ တုစ္ဆကတ္တံ ဒိသွာ အဟောသိ. ဥပ္ပန္နပရိဝိတက္ကဝသေနေဝ စ အာဂန္တွာ ပုနပ္ပုနံ ဝီမံသမာနဿ အထ ခေါ သဘိယဿ ပရိဗ္ဗာဇကဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယမ္ပိ ခေါ သမဏော’’တိ စ ‘‘ယေပိ ခေါ တေ ဘောန္တော’’တိ စ ‘‘သမဏော ခေါ ဒဟရောတိ န ဥညာတဗ္ဗော’’တိ စာတိ ဧဝမာဒိ. တတ္ထ ဇိဏ္ဏာတိအာဒီနိ ပဒါနိ ဝုတ္တနယာနေဝ. ထေရာတိ အတ္တနော သမဏဓမ္မေ ထိရဘာဝပ္ပတ္တာ. ရတ္တညူတိ ရတနညူ၊ ‘‘နိဗ္ဗာနရတနံ ဇာနာမ မယ’’န္တိ ဧဝံ သကာယ ပဋိညာယ လောကေနာပိ သမ္မတာ၊ ဗဟုရတ္တိဝိဒူ ဝါ. စိရံ ပဗ္ဗဇိတာနံ ဧတေသန္တိ စိရပဗ္ဗဇိတာ. န ဥညာတဗ္ဗောတိ န အဝဇာနိတဗ္ဗော၊ န နီစံ ကတွာ ဇာနိတဗ္ဗောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. န ပရိဘောတဗ္ဗောတိ န ပရိဘဝိတဗ္ဗော၊ ‘‘ကိမေသ ဉဿတီ’’တိ ဧဝံ န ဂဟေတဗ္ဗောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၅၁၆. ကင်္ခီ ဝေစိကိစ္ဆီတိ သဘိယော ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒမာနော ဧဝံ ဘဂဝတော ရူပသမ္ပတ္တိဒမူပသမသူစိတံ သဗ္ဗညုတံ သမ္ဘာဝယမာနော ဝိဂတုဒ္ဓစ္စော ဟုတွာ အာဟ – ‘‘ကင်္ခီ ဝေစိကိစ္ဆီ’’တိ. တတ္ထ ‘‘လဘေယျံ နု ခေါ ဣမေသံ ဗျာကရဏ’’န္တိ ဧဝံ ပဉှာနံ ဗျာကရဏကင်္ခါယ ကင်္ခီ. ‘‘ကော နု ခေါ ဣမဿိမဿ စ ပဉှဿ အတ္ထော’’တိ ဧဝံ ဝိစိကိစ္ဆာယ ဝေစိကိစ္ဆီ. ဒုဗ္ဗလဝိစိကိစ္ဆာယ ဝါ တေသံ ပဉှာနံ အတ္ထေ ကင်္ခနတော ကင်္ခီ၊ ဗလဝတိယာ ဝိစိနန္တော ကိစ္ဆတိယေဝ၊ န သက္ကောတိ သန္နိဋ္ဌာတုန္တိ ဝေစိကိစ္ဆီ. အဘိကင်္ခမာနောတိ အတိဝိယ ပတ္ထယမာနော. တေသန္တကရောတိ တေသံ ပဉှာနံ အန္တကရော. ဘဝန္တောဝ ဧဝံ ဘဝါဟီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပဉှေ မေ ပုဋ္ဌော။ပေ။ ဗျာကရောဟိ မေ’’တိ. တတ္ထ ပဉှေ မေတိ ပဉှေ မယာ. ပုဋ္ဌောတိ ပုစ္ဆိတော. အနုပုဗ္ဗန္တိ ပဉှပဋိပါဋိယာ အနုဓမ္မန္တိ အတ္ထာနုရူပံ ပါဠိံ အာရောပေန္တော. ဗျာကရောဟိ မေတိ မယှံ ဗျာကရောဟိ.

၅၁၇. ဒူရတောတိ သော ကိရ ဣတော စိတော စာဟိဏ္ဍန္တော သတ္တယောဇနသတမဂ္ဂတော အာဂတော. တေနာဟ – ဘဂဝါ ‘‘ဒူရတော အာဂတောသီ’’တိ၊ ကဿပဿ ဘဂဝတော ဝါ သာသနတော အာဂတတ္တာ ‘‘ဒူရတော အာဂတောသီ’’တိ နံ အာဟ.

၅၁၈. ပုစ္ဆ မန္တိ ဣမာယ ပနဿ ဂါထာယ သဗ္ဗညုပဝါရဏံ ပဝါရေတိ. တတ္ထ မနသိစ္ဆသီတိ မနသာ ဣစ္ဆသိ.

ယံ ဝတာဟန္တိ ယံ ဝတ အဟံ. အတ္တမနောတိ ပီတိပါမောဇ္ဇသောမနဿေဟိ ဖုဋစိတ္တော. ဥဒဂ္ဂေါတိ ကာယေန စိတ္တေန စ အဗ္ဘုန္နတော. ဣဒံ ပန ပဒံ န သဗ္ဗပါဌေသု အတ္ထိ. ဣဒါနိ ယေဟိ ဓမ္မေဟိ အတ္တမနော၊ တေ ဒဿေန္တော အာဟ – ‘‘ပမုဒိတော ပီတိသောမနဿဇာတော’’တိ.

၅၁၉. ကိံ ပတ္တိနန္တိ ကိံ ပတ္တံ ကိမဓိဂတံ. သောရတန္တိ သုဝူပသန္တံ. ‘‘သုရတ’’န္တိပိ ပါဌော၊ သုဋ္ဌု ဥပရတန္တိ အတ္ထော. ဒန္တန္တိ ဒမိတံ. ဗုဒ္ဓေါတိ ဝိဗုဒ္ဓေါ၊ ဗုဒ္ဓဗောဒ္ဓဗ္ဗော ဝါ. ဧဝံ သဘိယော ဧကေကာယ ဂါထာယ စတ္တာရော စတ္တာရော ကတွာ ပဉ္စဟိ ဂါထာဟိ ဝီသတိ ပဉှေ ပုစ္ဆိ. ဘဂဝါ ပနဿ ဧကမေကံ ပဉှံ ဧကမေကာယ ဂါထာယ ကတွာ အရဟတ္တနိကူဋေနေဝ ဝီသတိယာ ဂါထာဟိ ဗျာကာသိ.

၅၂၀. တတ္ထ ယသ္မာ ဘိန္နကိလေသော ပရမတ္ထဘိက္ခု၊ သော စ နိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဟောတိ၊ တသ္မာ အဿ ‘‘ကိံ ပတ္တိနမာဟု ဘိက္ခုန’’န္တိ ဣမံ ပဉှံ ဗျာကရောန္တော ‘‘ပဇ္ဇေနာ’’တိအာဒိမာဟ. တဿတ္ထော – ယော အတ္တနာ ဘာဝိတေန မဂ္ဂေန ပရိနိဗ္ဗာနဂတော ကိလေသပရိနိဗ္ဗာနံ ပတ္တော၊ ပရိနိဗ္ဗာနဂတတ္တာ ဧဝ စ ဝိတိဏ္ဏကင်္ခေါ ဝိပတ္တိသမ္ပတ္တိဟာနိဗုဒ္ဓိဥစ္ဆေဒသဿတအပုညပုညဘေဒံ ဝိဘဝဉ္စ ဘဝဉ္စ ဝိပ္ပဟာယ၊ မဂ္ဂဝါသံ ဝုသိတဝါ ခီဏပုနဗ္ဘဝေါတိ စ ဧတေသံ ထုတိဝစနာနံ အရဟော၊ သော ဘိက္ခူတိ.

၅၂၁. ယသ္မာ ပန ဝိပ္ပဋိပတ္တိတော သုဋ္ဌု ဥပရတဘာဝေန နာနပ္ပကာရကိလေသဝူပသမေန စ သောရတော ဟောတိ၊ တသ္မာ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘သဗ္ဗတ္ထ ဥပေက္ခကော’’တိအာဒိနာ နယေန ဒုတိယပဉှဗျာကရဏမာဟ. တဿတ္ထော – ယော သဗ္ဗတ္ထ ရူပါဒီသု အာရမ္မဏေသု ‘‘စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ နေဝ သုမနော ဟောတိ၊ န ဒုမ္မနော’’တိ ဧဝံ ပဝတ္တာယ ဆဠင်္ဂုပေက္ခာယ ဥပေက္ခကော၊ ဝေပုလ္လပ္ပတ္တာယ သတိယာ သတိမာ၊ န သော ဟိံသတိ နေဝ ဟိံသတိ ကဉ္စိ တသထာဝရာဒိဘေဒံ သတ္တံ သဗ္ဗလောကေ သဗ္ဗသ္မိမ္ပိ လောကေ၊ တိဏ္ဏောဃတ္တာ တိဏ္ဏော၊ သမိတပါပတ္တာ သမဏော၊ အာဝိလသင်္ကပ္ပပ္ပဟာနာ အနာဝိလော. ယဿ စိမေ ရာဂဒေါသမောဟမာနဒိဋ္ဌိကိလေသဒုစ္စရိတသင်္ခါတာ သတ္တုဿဒါ ကေစိ ဩဠာရိကာ ဝါ သုခုမာ ဝါ န သန္တိ၊ သော ဣမာယ ဥပေက္ခာဝိဟာရိတာယ သတိဝေပုလ္လတာယ အဟိံသကတာယ စ ဝိပ္ပဋိပတ္တိတော သုဋ္ဌု ဥပရတဘာဝေန ဣမိနာ ဩဃာဒိနာနပ္ပကာရကိလေသဝူပသမေန စ သောရတောတိ.

၅၂၂. ယသ္မာ စ ဘာဝိတိန္ဒြိယော နိဗ္ဘယော နိဗ္ဗိကာရော ဒန္တော ဟောတိ၊ တသ္မာ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ယဿိန္ဒြိယာနီ’’တိ ဂါထာယ တတိယပဉှံ ဗျာကာသိ. တဿတ္ထော – ယဿ စက္ခာဒီနိ ဆဠိန္ဒြိယာနိ ဂေါစရဘာဝနာယ အနိစ္စာဒိတိလက္ခဏံ အာရောပေတွာ ဝါသနာဘာဝနာယ သတိသမ္ပဇညဂန္ဓံ ဂါဟာပေတွာ စ ဘာဝိတာနိ၊ တာနိ စ ခေါ ယထာ အဇ္ဈတ္တံ ဂေါစရဘာဝနာယ၊ ဧဝံ ပန ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗလောကေတိ ယတ္ထ ယတ္ထ ဣန္ဒြိယာနံ ဝေကလ္လတာ ဝေကလ္လတာယ ဝါ သမ္ဘဝေါ၊ တတ္ထ တတ္ထ နာဘိဇ္ဈာဒိဝသေန ဘာဝိတာနီတိ ဧဝံ နိဗ္ဗိဇ္ဈ ဉတွာ ပဋိဝိဇ္ဈိတွာ ဣမံ ပရဉ္စ လောကံ သကသန္တတိက္ခန္ဓလောကံ ပရသန္တတိက္ခန္ဓလောကဉ္စ အဒန္ဓမရဏံ မရိတုကာမော ကာလံ ကင်္ခတိ၊ ဇီဝိတက္ခယကာလံ အာဂမေတိ ပတိမာနေတိ၊ န ဘာယတိ မရဏဿ. ယထာဟ ထေရော –

‘‘မရဏေ မေ ဘယံ နတ္ထိ၊ နိကန္တိ နတ္ထိ ဇီဝိတေ’’၊ (ထေရဂါ. ၂၀)၊

‘‘နာဘိကင်္ခါမိ မရဏံ၊ နာဘိကင်္ခါမိ ဇီဝိတံ၊

ကာလဉ္စ ပဋိကင်္ခါမိ၊ နိဗ္ဗိသံ ဘတကော ယထာ’’တိ. (ထေရဂါ. ၆၀၆)၊

ဘာဝိတော သ ဒန္တောတိ ဧဝံ ဘာဝိတိန္ဒြိယော သော ဒန္တောတိ.

၅၂၃. ယသ္မာ ပန ဗုဒ္ဓေါ နာမ ဗုဒ္ဓိသမ္ပန္နော ကိလေသနိဒ္ဒါ ဝိဗုဒ္ဓေါ စ၊ တသ္မာ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ကပ္ပါနီ’’တိ ဂါထာယ စတုတ္ထပဉှံ ဗျာကာသိ. တတ္ထ ကပ္ပါနီတိ တဏှာဒိဋ္ဌိယော. တာ ဟိ တထာ တထာ ဝိကပ္ပနတော ‘‘ကပ္ပါနီ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. ဝိစေယျာတိ အနိစ္စာဒိဘာဝေန သမ္မသိတွာ. ကေဝလာနီတိ သကလာနိ. သံသာရန္တိ ယော စာယံ –

‘‘ခန္ဓာနဉ္စ ပဋိပါဋိ၊ ဓာတုအာယတနာန စ၊

အဗ္ဗောစ္ဆိန္နံ ဝတ္တမာနာ၊ သံသာရောတိ ပဝုစ္စတီ’’တိ. –

ဧဝံ ခန္ဓာဒိပဋိပါဋိသင်္ခါတော သံသာရော၊ တံ သံသာရဉ္စ ကေဝလံ ဝိစေယျ. ဧတ္တာဝတာ ခန္ဓာနံ မူလဘူတေသု ကမ္မကိလေသေသု ခန္ဓေသု စာတိ ဧဝံ တီသုပိ ဝဋ္ဋေသု ဝိပဿနံ အာဟ. ဒုဘယံ စုတူပပါတန္တိ သတ္တာနံ စုတိံ ဥပပါတန္တိ ဣမဉ္စ ဥဘယံ ဝိစေယျ ဉတွာတိ အတ္ထော. ဧတေန စုတူပပါတဉာဏံ အာဟ. ဝိဂတရဇမနင်္ဂဏံ ဝိသုဒ္ဓန္တိ ရာဂါဒိရဇာနံ ဝိဂမာ အင်္ဂဏာနံ အဘာဝါ မလာနဉ္စ ဝိဂမာ ဝိဂတရဇမနင်္ဂဏံ ဝိသုဒ္ဓံ. ပတ္တံ ဇာတိခယန္တိ နိဗ္ဗာနံ ပတ္တံ. တမာဟု ဗုဒ္ဓန္တိ တံ ဣမာယ လောကုတ္တရဝိပဿနာယ စုတူပပါတဉာဏဘေဒါယ ဗုဒ္ဓိယာ သမ္ပန္နတ္တာ ဣမာယ စ ဝိဂတရဇာဒိတာယ ကိလေသနိဒ္ဒါ ဝိဗုဒ္ဓတ္တာ တာယ ပဋိပဒါယ ဇာတိက္ခယံ ပတ္တံ ဗုဒ္ဓမာဟု.

အထ ဝါ ကပ္ပါနိ ဝိစေယျ ကေဝလာနီတိ ‘‘အနေကေပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ အမုတြာသိ’’န္တိအာဒိနာ (ဣတိဝု. ၉၉၊ ပါရာ. ၁၂) နယေန ဝိစိနိတွာတိ အတ္ထော. ဧတေန ပဌမဝိဇ္ဇမာဟ. သံသာရံ ဒုဘယံ စုတူပပါတန္တိ သတ္တာနံ စုတိံ ဥပပါတန္တိ ဣမဉ္စ ဥဘယံ သံသာရံ ‘‘ဣမေ ဝတ ဘောန္တော သတ္တာ’’တိအာဒိနာ နယေန ဝိစိနိတွာတိ အတ္ထော. ဧတေန ဒုတိယဝိဇ္ဇမာဟ. အဝသေသေန တတိယဝိဇ္ဇမာဟ. အာသဝက္ခယဉာဏေန ဟိ ဝိဂတရဇာဒိတာ စ နိဗ္ဗာနပ္ပတ္တိ စ ဟောတီတိ. တမာဟု ဗုဒ္ဓန္တိ ဧဝံ ဝိဇ္ဇတ္တယဘေဒဗုဒ္ဓိသမ္ပန္နံ တံ ဗုဒ္ဓမာဟူတိ.

၅၂၅. ဧဝံ ပဌမဂါထာယ ဝုတ္တပဉှေ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ဒုတိယဂါထာယ ဝုတ္တပဉှေသုပိ ယသ္မာ ဗြဟ္မဘာဝံ သေဋ္ဌဘာဝံ ပတ္တော ပရမတ္ထဗြာဟ္မဏော ဗာဟိတသဗ္ဗပါပေါ ဟောတိ၊ တသ္မာ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ဗာဟိတွာ’’တိ ဂါထာယ ပဌမံ ပဉှံ ဗျာကာသိ. တဿတ္ထော – ယော စတုတ္ထမဂ္ဂေန ဗာဟိတွာ သဗ္ဗပါပကာနိ ဌိတတ္တော၊ ဌိတော ဣစ္စေဝ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဗာဟိတပါပတ္တာ ဧဝ စ ဝိမလော၊ ဝိမလဘာဝံ ဗြဟ္မဘာဝံ သေဋ္ဌဘာဝံ ပတ္တော၊ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓသမာဓိဝိက္ခေပကရကိလေသမလေန အဂ္ဂဖလသမာဓိနာ သာဓုသမာဟိတော၊ သံသာရဟေတုသမတိက္ကမေန သံသာရမတိစ္စ ပရိနိဋ္ဌိတကိစ္စတာယ ကေဝလီ၊ သော တဏှာဒိဋ္ဌီဟိ အနိဿိတတ္တာ အသိတော၊ လောကဓမ္မေဟိ နိဗ္ဗိကာရတ္တာ ‘‘တာဒီ’’တိ စ ပဝုစ္စတိ. ဧဝံ ထုတိရဟော သ ဗြဟ္မာ သော ဗြာဟ္မဏောတိ.

၅၂၆. ယသ္မာ ပန သမိတပါပတာယ သမဏော၊ နှာတပါပတာယ နှာတကော၊ အာဂူနံ အကရဏေန စ နာဂေါတိ ပဝုစ္စတိ၊ တသ္မာ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော တတော အပရာဟိ တီဟိ ဂါထာဟိ တယော ပဉှေ ဗျာကာသိ. တတ္ထ သမိတာဝီတိ အရိယမဂ္ဂေန ကိလေသေ သမေတွာ ဌိတော. သမဏော ပဝုစ္စတေ တထတ္တာတိ တထာရူပေါ သမဏော ပဝုစ္စတီတိ. ဧတ္တာဝတာ ပဉှော ဗျာကတော ဟောတိ၊ သေသံ တသ္မိံ သမဏေ သဘိယဿ ဗဟုမာနဇနနတ္ထံ ထုတိဝစနံ. ယော ဟိ သမိတာဝီ၊ သော ပုညပါပါနံ အပဋိသန္ဓိကရဏေန ပဟာယ ပုညပါပံ ရဇာနံ ဝိဂမေန ဝိရဇော၊ အနိစ္စာဒိဝသေန ဉတွာ ဣမံ ပရဉ္စ လောကံ ဇာတိမရဏံ ဥပါတိဝတ္တော တာဒိ စ ဟောတိ.

၅၂၇. နိနှာယ။ပေ။ နှာတကောတိ ဧတ္ထ ပန ယော အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါသင်္ခါတေ သဗ္ဗသ္မိမ္ပိ အာယတနလောကေ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါရမ္မဏဝသေန ဥပ္ပတ္တိရဟာနိ သဗ္ဗပါပကာနိ မဂ္ဂဉာဏေန နိနှာယ ဓောဝိတွာ တာယ နိနှာတပါပကတာယ တဏှာဒိဋ္ဌိကပ္ပေဟိ ကပ္ပိယေသု ဒေဝမနုဿေသု ကပ္ပံ န ဧတိ၊ တံ နှာတကမာဟူတိ ဧဝမတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော.

၅၂၈. စတုတ္ထဂါထာယပိ အာဂုံ န ကရောတိ ကိဉ္စိ လောကေတိ ယော လောကေ အပ္ပမတ္တကမ္ပိ ပါပသင်္ခါတံ အာဂုံ န ကရောတိ၊ နာဂေါ ပဝုစ္စတေ တထတ္တာတိ. ဧတ္တာဝတာ ပဉှော ဗျာကတော ဟောတိ၊ သေသံ ပုဗ္ဗနယေနေဝ ထုတိဝစနံ. ယော ဟိ မဂ္ဂေန ပဟီနအာဂုတ္တာ အာဂုံ န ကရောတိ၊ သော ကာမယောဂါဒိကေ သဗ္ဗယောဂေ ဒသသညောဇနဘေဒါနိ စ သဗ္ဗဗန္ဓနာနိ ဝိသဇ္ဇ ဇဟိတွာ သဗ္ဗတ္ထ ခန္ဓာဒီသု ကေနစိ သင်္ဂေန န သဇ္ဇတိ၊ ဒွီဟိ စ ဝိမုတ္တီဟိ ဝိမုတ္တော၊ တာဒိ စ ဟောတီတိ.

၅၃၀. ဧဝံ ဒုတိယဂါထာယ ဝုတ္တပဉှေ ဝိဿဇ္ဇေတွာ တတိယဂါထာယ ဝုတ္တပဉှေသုပိ ယသ္မာ ‘‘ခေတ္တာနီ’’တိ အာယတနာနိ ဝုစ္စန္တိ. ယထာဟ – ‘‘စက္ခုပေတံ စက္ခာယတနံပေတံ။ပေ။ ခေတ္တမ္ပေတံ ဝတ္ထုပေတ’’န္တိ (ဓ. သ. ၅၉၆-၅၉၈). တာနိ ဝိဇေယျ ဝိဇေတွာ အဘိဘဝိတွာ၊ ဝိစေယျ ဝါ အနိစ္စာဒိဘာဝေန ဝိစိနိတွာ ဥပပရိက္ခိတွာ ကေဝလာနိ အနဝသေသာနိ၊ ဝိသေသတော ပန သင်္ဂဟေတုဘူတံ ဒိဗ္ဗံ မာနုသကဉ္စ ဗြဟ္မခေတ္တံ၊ ယံ ဒိဗ္ဗံ ဒွါဒသာယတနဘေဒံ တထာ မာနုသကဉ္စ၊ ယဉ္စ ဗြဟ္မခေတ္တံ ဆဠာယတနေ စက္ခာယတနာဒိဒွါဒသာယတနဘေဒံ၊ တံ သဗ္ဗမ္ပိ ဝိဇေယျ ဝိစေယျ ဝါ. ယတော ယဒေတံ သဗ္ဗေသံ ခေတ္တာနံ မူလဗန္ဓနံ အဝိဇ္ဇာဘဝတဏှာဒိ၊ တသ္မာ သဗ္ဗခေတ္တမူလဗန္ဓနာ ပမုတ္တော. ဧဝမေတေသံ ခေတ္တာနံ ဝိဇိတတ္တာ ဝိစိနိတတ္တာ ဝါ ခေတ္တဇိနော နာမ ဟောတိ၊ တသ္မာ ‘‘ခေတ္တာနီ’’တိ ဣမာယ ဂါထာယ ပဌမပဉှံ ဗျာကာသိ. တတ္ထ ကေစိ ‘‘ကမ္မံ ခေတ္တံ၊ ဝိညာဏံ ဗီဇံ၊ တဏှာ သ္နေဟော’’တိ (အ. နိ. ၃.၇၇) ဝစနတော ကမ္မာနိ ခေတ္တာနီတိ ဝဒန္တိ. ဒိဗ္ဗံ မာနုသကဉ္စ ဗြဟ္မခေတ္တန္တိ ဧတ္ထ စ ဒေဝူပဂံ ကမ္မံ ဒိဗ္ဗံ၊ မနုဿူပဂံ ကမ္မံ မာနုသကံ၊ ဗြဟ္မူပဂံ ကမ္မံ ဗြဟ္မခေတ္တန္တိ ဝဏ္ဏယန္တိ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.

၅၃၁. ယသ္မာ ပန သကဋ္ဌေန ကောသသဒိသတ္တာ ‘‘ကောသာနီ’’တိ ကမ္မာနိ ဝုစ္စန္တိ၊ တေသဉ္စ လုနနာ သမုစ္ဆေဒနာ ကုသလော ဟောတိ၊ တသ္မာ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ကောသာနီ’’တိ ဂါထာယ ဒုတိယပဉှံ ဗျာကာသိ. တဿတ္ထော – လောကိယလောကုတ္တရဝိပဿနာယ ဝိသယတော ကိစ္စတော စ အနိစ္စာဒိဘာဝေန ကုသလာကုသလကမ္မသင်္ခါတာနိ ကောသာနိ ဝိစေယျ ကေဝလာနိ၊ ဝိသေသတော ပန သင်္ဂဟေတုဘူတံ အဋ္ဌကာမာဝစရကုသလစေတနာဘေဒံ ဒိဗ္ဗံ မာနုသကဉ္စ နဝမဟဂ္ဂတကုသလစေတနာဘေဒဉ္စ ဗြဟ္မကောသံ ဝိစေယျ. တတော ဣမာယ မဂ္ဂဘာဝနာယ အဝိဇ္ဇာဘဝတဏှာဒိဘေဒါ သဗ္ဗကောသာနံ မူလဗန္ဓနာ ပမုတ္တော၊ ဧဝမေတေသံ ကောသာနံ လုနနာ ‘‘ကုသလော’’တိ ပဝုစ္စတိ၊ တထတ္တာ တာဒီ စ ဟောတီတိ. အထ ဝါ သတ္တာနံ ဓမ္မာနဉ္စ နိဝါသဋ္ဌေန အသိကောသသဒိသတ္တာ ‘‘ကောသာနီ’’တိ တယော ဘဝါ ဒွါဒသာယတနာနိ စ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. ဧဝမေတ္ထ ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ.

၅၃၂. ယသ္မာ စ န ကေဝလံ ပဏ္ဍတီတိ ဣမိနာဝ ‘‘ပဏ္ဍိတော’’တိ ဝုစ္စတိ၊ အပိစ ခေါ ပန ပဏ္ဍရာနိ ဣတော ဥပဂတော ပဝိစယပညာယ အလ္လီနောတိပိ ‘‘ပဏ္ဍိတော’’တိ ဝုစ္စတိ၊ တသ္မာ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ဒုဘယာနီ’’တိ ဂါထာယ တတိယပဉှံ ဗျာကာသိ. တဿတ္ထော – အဇ္ဈတ္တံ ဗဟိဒ္ဓါ စာတိ ဧဝံ ဥဘယာနိ အနိစ္စာဒိဘာဝေန ဝိစေယျ. ပဏ္ဍရာနီတိ အာယတနာနိ. တာနိ ဟိ ပကတိပရိသုဒ္ဓတ္တာ ရုဠှိယာ စ ဧဝံ ဝုစ္စန္တိ၊ တာနိ ဝိစေယျ ဣမာယ ပဋိပတ္တိယာ နိဒ္ဓန္တမလတ္တာ သုဒ္ဓိပညော ပဏ္ဍိတောတိ ပဝုစ္စတိ တထတ္တာ၊ ယသ္မာ တာနိ ပဏ္ဍရာနိ ပညာယ ဣတော ဟောတိ၊ သေသမဿ ထုတိဝစနံ. သော ဟိ ပါပပုညသင်္ခါတံ ကဏှသုက္ကံ ဥပါတိဝတ္တော တာဒီ စ ဟောတိ၊ တသ္မာ ဧဝံ ထုတော.

၅၃၃. ယသ္မာ ပန ‘‘မောနံ ဝုစ္စတိ ဉာဏံ၊ ယာ ပညာ ပဇာနနာ။ပေ။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ တေန ဉာဏေန သမန္နာဂတော မုနီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘အသတဉ္စာ’’တိ ဂါထာယ စတုတ္ထပဉှံ ဗျာကာသိ. တဿတ္ထော – ယွာယံ အကုသလကုသလပ္ပဘေဒေါ အသတဉ္စ သတဉ္စ ဓမ္မော၊ တံ အဇ္ဈတ္တံ ဗဟိဒ္ဓါတိ ဣမသ္မိံ သဗ္ဗလောကေ ပဝိစယဉာဏေန အသတဉ္စ သတဉ္စ ဉတွာ ဓမ္မံ တဿ ဉာတတ္တာ ဧဝ ရာဂါဒိဘေဒတော သတ္တဝိဓံ သင်္ဂံ တဏှာဒိဋ္ဌိဘေဒတော ဒုဝိဓံ ဇာလဉ္စ အတိစ္စ အတိက္ကမိတွာ ဌိတော. သော တေန မောနသင်္ခါတေန ပဝိစယဉာဏေန သမန္နာဂတတ္တာ မုနိ. ဒေဝမနုဿေဟိ ပူဇနီယောတိ ဣဒံ ပနဿ ထုတိဝစနံ. သော ဟိ ခီဏာသဝမုနိတ္တာ ဒေဝမနုဿာနံ ပူဇာရဟော ဟောတိ၊ တသ္မာ ဧဝံ ထုတော.

၅၃၅. ဧဝံ တတိယဂါထာယ ဝုတ္တပဉှေ ဝိဿဇ္ဇေတွာ စတုတ္ထဂါထာယ ဝုတ္တပဉှေသုပိ ယသ္မာ ယော စတူဟိ မဂ္ဂဉာဏဝေဒေဟိ ကိလေသက္ခယံ ကရောန္တော ဂတော၊ သော ပရမတ္ထတော ဝေဒဂူ နာမ ဟောတိ. ယော စ သဗ္ဗသမဏဗြာဟ္မဏာနံ သတ္ထသညိတာနိ ဝေဒါနိ၊ တာယေဝ မဂ္ဂဘာဝနာယ ကိစ္စတော အနိစ္စာဒိဝသေန ဝိစေယျ. တတ္ထ ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနေန တမေဝ သဗ္ဗံ ဝေဒမတိစ္စ ယာ ဝေဒပစ္စယာ ဝါ အညထာ ဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ဝေဒနာ၊ တာသု သဗ္ဗဝေဒနာသု ဝီတရာဂေါ ဟောတိ၊ တသ္မာ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ဣဒံ ပတ္တိန’’န္တိ အဝတွာ ‘‘ဝေဒါနီ’’တိ ဂါထာယ ပဌမပဉှံ ဗျာကာသိ. ယသ္မာ ဝါ ယော ပဝိစယပညာယ ဝေဒါနိ ဝိစေယျ၊ တတ္ထ ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနေန သဗ္ဗံ ဝေဒမတိစ္စ ဝတ္တတိ၊ သော သတ္ထသညိတာနိ ဝေဒါနိ ဂတော ဉာတော အတိက္ကန္တော စ ဟောတိ. ယော ဝေဒနာသု ဝီတရာဂေါ၊ သောပိ ဝေဒနာသညိတာနိ ဝေဒါနိ ဂတော အတိက္ကန္တော စ ဟောတိ. ဝေဒါနိ ဂတောတိပိ ဝေဒဂူ၊ တသ္မာ တမ္ပိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ဣဒံ ပတ္တိန’’န္တိ အဝတွာ ဣမာယ ဂါထာယ ပဌမပဉှံ ဗျာကာသိ.

၅၃၆. ယသ္မာ ပန ဒုတိယပဉှေ ‘‘အနုဝိဒိတော’’တိ အနုဗုဒ္ဓေါ ဝုစ္စတိ၊ သော စ အနုဝိစ္စ ပပဉ္စနာမရူပံ အဇ္ဈတ္တံ အတ္တနော သန္တာနေ တဏှာမာနဒိဋ္ဌိဘေဒံ ပပဉ္စံ တပ္ပစ္စယာ နာမရူပဉ္စ အနိစ္စာနုပဿနာဒီဟိ အနုဝိစ္စ အနုဝိဒိတွာ၊ န ကေဝလဉ္စ အဇ္ဈတ္တံ၊ ဗဟိဒ္ဓါ စ ရောဂမူလံ၊ ပရသန္တာနေ စ ဣမဿ နာမရူပရောဂဿ မူလံ အဝိဇ္ဇာဘဝတဏှာဒိံ၊ တမေဝ ဝါ ပပဉ္စံ အနုဝိစ္စ တာယ ဘာဝနာယ သဗ္ဗေသံ ရောဂါနံ မူလဗန္ဓနာ၊ သဗ္ဗသ္မာ ဝါ ရောဂါနံ မူလဗန္ဓနာ၊ အဝိဇ္ဇာဘဝတဏှာဒိဘေဒါ၊ တသ္မာ ဧဝ ဝါ ပပဉ္စာ ပမုတ္တော ဟောတိ၊ တသ္မာ တံ ဒဿေန္တော ‘‘အနုဝိစ္စာ’’တိ ဂါထာယ ဒုတိယပဉှံ ဗျာကာသိ.

၅၃၇. ‘‘ကထဉ္စ ဝီရိယဝါ’’တိ ဧတ္ထ ပန ယသ္မာ ယော အရိယမဂ္ဂေန သဗ္ဗပါပကေဟိ ဝိရတော၊ တထာ ဝိရတတ္တာ စ အာယတိံ အပဋိသန္ဓိတာယ နိရယဒုက္ခံ အတိစ္စ ဌိတော ဝီရိယဝါသော ဝီရိယနိကေတော၊ သော ခီဏာသဝေါ ‘‘ဝီရိယဝါ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတံ အရဟတိ၊ တသ္မာ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ဝိရတော’’တိ ဂါထာယ တတိယပဉှံ ဗျာကာသိ. ပဓာနဝါ ဓီရော တာဒီတိ ဣမာနိ ပနဿ ထုတိဝစနာနိ. သော ဟိ ပဓာနဝါ မဂ္ဂဈာနပဓာနေန၊ ဓီရော ကိလေသာရိဝိဒ္ဓံသနသမတ္ထတာယ၊ တာဒီ နိဗ္ဗိကာရတာယ၊ တသ္မာ ဧဝံ ထုတော. သေသံ ယောဇေတွာ ဝတ္တဗ္ဗံ.

၅၃၈. ‘‘အာဇာနိယော ကိန္တိ နာမ ဟောတီ’’တိ ဧတ္ထ ပန ယသ္မာ ပဟီနသဗ္ဗဝင်္ကဒေါသော ကာရဏာကာရဏညူ အဿော ဝါ ဟတ္ထီ ဝါ ‘‘အာဇာနိယော ဟောတီ’’တိ လောကေ ဝုစ္စတိ၊ န စ တဿ သဗ္ဗသော တေ ဒေါသာ ပဟီနာ ဧဝ၊ ခီဏာသဝဿ ပန တေ ပဟီနာ၊ တသ္မာ သော ‘‘အာဇာနိယော’’တိ ပရမတ္ထတော ဝတ္တဗ္ဗတံ အရဟတီတိ ဒဿေန္တော ‘‘ယဿာ’’တိ ဂါထာယ စတုတ္ထပဉှံ ဗျာကာသိ. တဿတ္ထော – အဇ္ဈတ္တံ ဗဟိဒ္ဓါ စာတိ ဧဝံ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါသညောဇနသင်္ခါတာနိ ယဿ အဿု လုနာနိ ဗန္ဓနာနိ ပညာသတ္ထေန ဆိန္နာနိ ပဒါလိတာနိ. သင်္ဂမူလန္တိ ယာနိ တေသု တေသု ဝတ္ထူသု သင်္ဂဿ သဇ္ဇနာယ အနတိက္ကမနာယ မူလံ ဟောန္တိ၊ အထ ဝါ ယဿ အဿု လုနာနိ ရာဂါဒီနိ ဗန္ဓနာနိ ယာနိ အဇ္ဈတ္တံ ဗဟိဒ္ဓါ စ သင်္ဂမူလာနိ ဟောန္တိ၊ သော သဗ္ဗသ္မာ သင်္ဂါနံ မူလဘူတာ သဗ္ဗသင်္ဂါနံ ဝါ မူလဘူတာ ဗန္ဓနာ ပမုတ္တော ‘‘အာဇာနိယော’’တိ ဝုစ္စတိ၊ တထတ္တာ တာဒိ စ ဟောတီတိ.

၅၄၀. ဧဝံ စတုတ္ထဂါထာယ ဝုတ္တပဉှေ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ပဉ္စမဂါထာယ ဝုတ္တပဉှေသုပိ ယသ္မာ ယံ ဆန္ဒဇ္ဈေနမတ္တေန အက္ခရစိန္တကာ သောတ္တိယံ ဝဏ္ဏယန္တိ၊ ဝေါဟာရမတ္တသောတ္တိယော သော. အရိယော ပန ဗာဟုသစ္စေန နိဿုတပါပတာယ စ ပရမတ္ထသောတ္တိယော ဟောတိ၊ တသ္မာ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ဣဒံ ပတ္တိန’’န္တိ အဝတွာ ‘‘သုတွာ’’တိ ဂါထာယ ပဌမပဉှံ ဗျာကာသိ. တဿတ္ထော – ယော ဣမသ္မိံ လောကေ သုတမယပညာကိစ္စဝသေန သုတွာ ကာတဗ္ဗကိစ္စဝသေန ဝါ သုတွာ ဝိပဿနူပဂံ သဗ္ဗဓမ္မံ အနိစ္စာဒိဝသေန အဘိညာယ သာဝဇ္ဇာနဝဇ္ဇံ ယဒတ္ထိ ကိဉ္စိ၊ ဣမာယ ပဋိပဒါယ ကိလေသေ ကိလေသဋ္ဌာနိယေ စ ဓမ္မေ အဘိဘဝိတွာ အဘိဘူတိ သင်္ခံ ဂတော၊ တံ သုတွာ သဗ္ဗဓမ္မံ အဘိညာယ လောကေ သာဝဇ္ဇာနဝဇ္ဇံ ယဒတ္ထိ ကိဉ္စိ၊ အဘိဘုံ သုတဝတ္တာ သောတ္တိယောတိ အာဟု. ယသ္မာ စ ယော အကထံကထီ ကိလေသဗန္ဓနေဟိ ဝိမုတ္တော၊ ရာဂါဒီဟိ ဤဃေဟိ အနီဃော စ ဟောတိ သဗ္ဗဓိ သဗ္ဗေသု ဓမ္မေသု ခန္ဓာယတနာဒီသု၊ တသ္မာ တံ အကထံကထိံ ဝိမုတ္တံ အနီဃံ သဗ္ဗဓိ နိဿုတပါပကတ္တာပိ ‘‘သောတ္တိယော’’တိ အာဟူတိ.

၅၄၁. ယသ္မာ ပန ဟိတကာမေန ဇနေန အရဏီယတော အရိယော ဟောတိ၊ အဘိဂမနီယတောတိ အတ္ထော. တသ္မာ ယေဟိ ဂုဏေဟိ သော အရဏီယော ဟောတိ၊ တေ ဒဿေန္တာ ‘‘ဆေတွာ’’တိ ဂါထာယ ဒုတိယပဉှံ ဗျာကာသိ. တဿတ္ထော – စတ္တာရိ အာသဝါနိ ဒွေ စ အာလယာနိ ပညာသတ္ထေန ဆေတွာ ဝိဒွါ ဝိညူ ဝိဘာဝီ စတုမဂ္ဂဉာဏီ သော ပုနဗ္ဘဝဝသေန န ဥပေတိ ဂဗ္ဘသေယျံ၊ ကဉ္စိ ယောနိံ န ဥပဂစ္ဆတိ၊ ကာမာဒိဘေဒဉ္စ သညံ တိဝိဓံ. ကာမဂုဏသင်္ခါတဉ္စ ပင်္ကံ ပနုဇ္ဇ ပနုဒိတွာ တဏှာဒိဋ္ဌိကပ္ပါနံ အညတရမ္ပိ ကပ္ပံ န ဧတိ၊ ဧဝံ အာသဝစ္ဆေဒါဒိဂုဏသမန္နာဂတံ တမာဟု အရိယောတိ. ယသ္မာ ဝါ ပါပကေဟိ အာရကတ္တာ အရိယော ဟောတိ အနယေ စ အနိရီယနာ၊ တသ္မာ တမ္ပိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော ဣမာယ ဂါထာယ ဒုတိယပဉှံ ဗျာကာသိ. အာသဝါဒယော ဟိ ပါပကာ ဓမ္မာ အနယသမ္မတာ၊ တေ စာနေန ဆိန္နာ ပနုန္နာ၊ န စ တေဟိ ကမ္ပတိ၊ ဣစ္စဿ တေ အာရကာ ဟောန္တိ၊ န စ တေသု ဣရီယတိ တသ္မာ အာရကာဿ ဟောန္တိ ပါပကာ ဓမ္မာတိ ဣမိနာပတ္ထေန. အနယေ န ဣရီယတီတိ ဣမိနာပတ္ထေန တမာဟု အရိယောတိ စ ဧဝမ္ပေတ္ထ ယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ‘‘ဝိဒွါ သော န ဥပေတိ ဂဗ္ဘသေယျ’’န္တိ ဣဒံ ပန ဣမသ္မိံ အတ္ထဝိကပ္ပေ ထုတိဝစနမေဝ ဟောတိ.

၅၄၂. ‘‘ကထံ စရဏဝါ’’တိ ဧတ္ထ ပန ယသ္မာ စရဏေဟိ ပတ္တဗ္ဗံ ပတ္တော ‘‘စရဏဝါ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတံ အရဟတိ၊ တသ္မာ တံ ဒဿေန္တော ‘‘ယော ဣဓာ’’တိ ဂါထာယ တတိယပဉှံ ဗျာကာသိ. တတ္ထ ယော ဣဓာတိ ယော ဣမသ္မိံ သာသနေ. စရဏေသူတိ သီလာဒီသု ဟေမဝတသုတ္တေ (သု. နိ. ၁၅၃ အာဒယော) ဝုတ္တပန္နရသဓမ္မေသု. နိမိတ္တတ္ထေ ဘုမ္မဝစနံ. ပတ္တိပတ္တောတိ ပတ္တဗ္ဗံ ပတ္တော. ယော စရဏနိမိတ္တံ စရဏဟေတု စရဏပစ္စယာ ပတ္တဗ္ဗံ အရဟတ္တံ ပတ္တောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. စရဏဝါ သောတိ သော ဣမာယ စရဏေဟိ ပတ္တဗ္ဗပတ္တိယာ စရဏဝါ ဟောတီတိ. ဧတ္တာဝတာ ပဉှော ဗျာကတော ဟောတိ၊ သေသမဿ ထုတိဝစနံ. ယော ဟိ စရဏေဟိ ပတ္တိပတ္တော၊ သော ကုသလော စ ဟောတိ ဆေကော၊ သဗ္ဗဒါ စ အာဇာနာတိ နိဗ္ဗာနဓမ္မံ၊ နိစ္စံ နိဗ္ဗာနနိန္နစိတ္တတာယ သဗ္ဗတ္ထ စ ခန္ဓာဒီသု န သဇ္ဇတိ. ဒွီဟိ စ ဝိမုတ္တီဟိ ဝိမုတ္တစိတ္တော ဟောတိ၊ ပဋိဃာ ယဿ န သန္တီတိ.

၅၄၃. ယသ္မာ ပန ကမ္မာဒီနံ ပရိဗ္ဗာဇနေန ပရိဗ္ဗာဇကော နာမ ဟောတိ၊ တသ္မာ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ဒုက္ခဝေပက္က’’န္တိ ဂါထာယ စတုတ္ထပဉှံ ဗျာကာသိ. တတ္ထ ဝိပါကော ဧဝ ဝေပက္ကံ၊ ဒုက္ခံ ဝေပက္ကမဿာတိ ဒုက္ခဝေပက္ကံ. ပဝတ္တိဒုက္ခဇနနတော သဗ္ဗမ္ပိ တေဓာတုကကမ္မံ ဝုစ္စတိ. ဥဒ္ဓန္တိ အတီတံ. အဓောတိ အနာဂတံ. တိရိယံ ဝါပိ မဇ္ဈေတိ ပစ္စုပ္ပန္နံ. တဉှိ န ဥဒ္ဓံ န အဓော၊ တိရိယံ ဥဘိန္နဉ္စ အန္တရာ၊ တေန ‘‘မဇ္ဈေ’’တိ ဝုတ္တံ. ပရိဗ္ဗာဇယိတွာတိ နိက္ခာမေတွာ နိဒ္ဓမေတွာ. ပရိညစာရီတိ ပညာယ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ စရန္တော. အယံ တာဝ အပုဗ္ဗပဒဝဏ္ဏနာ. အယံ ပန အဓိပ္ပါယယောဇနာ – ယော တိယဒ္ဓပရိယာပန္နမ္ပိ ဒုက္ခဇနကံ ယဒတ္ထိ ကိဉ္စိ ကမ္မံ၊ တံ သဗ္ဗမ္ပိ အရိယမဂ္ဂေန တဏှာဝိဇ္ဇာသိနေဟေ သောသေန္တော အပဋိသန္ဓိဇနကဘာဝကရဏေန ပရိဗ္ဗာဇယိတွာ တထာ ပရိဗ္ဗာဇိတတ္တာ ဧဝ စ တံ ကမ္မံ ပရိညာယ စရဏတော ပရိညစာရီ. န ကေဝလဉ္စ ကမ္မမေဝ၊ မာယံ မာနမထောပိ လောဘကောဓံ ဣမေပိ ဓမ္မေ ပဟာနပရိညာယ ပရိညစာရီ၊ ပရိယန္တမကာသိ နာမရူပံ၊ နာမရူပဿ စ ပရိယန္တမကာသိ ပရိဗ္ဗာဇေသိ ဣစ္စေဝတ္ထော. ဣမေသံ ကမ္မာဒီနံ ပရိဗ္ဗာဇနေန တံ ပရိဗ္ဗာဇကမာဟု. ပတ္တိပတ္တန္တိ ဣဒံ ပနဿ ထုတိဝစနံ.

၅၄၄. ဧဝံ ပဉှဗျာကရဏေန တုဋ္ဌဿ ပန သဘိယဿ ‘‘ယာနိ စ တီဏီ’’တိအာဒီသု အဘိတ္ထဝနဂါထာသု ဩသရဏာနီတိ ဩဂဟဏာနိ တိတ္ထာနိ၊ ဒိဋ္ဌိယောတိ အတ္ထော. တာနိ ယသ္မာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိယာ သဟ ဗြဟ္မဇာလေ ဝုတ္တဒွါသဋ္ဌိဒိဋ္ဌိဂတာနိ ဂဟေတွာ တေသဋ္ဌိ ဟောန္တိ၊ ယသ္မာ စ တာနိ အညတိတ္ထိယသမဏာနံ ပဝါဒဘူတာနိ သတ္ထာနိ သိတာနိ ဥပဒိသိတဗ္ဗဝသေန၊ န ဥပ္ပတ္တိဝသေန. ဥပ္ပတ္တိဝသေန ပန ယဒေတံ ‘‘ဣတ္ထီ ပုရိသော’’တိ သညက္ခရံ ဝေါဟာရနာမံ၊ ယာ စာယံ မိစ္ဆာပရိဝိတက္ကာနုဿဝါဒိဝသေန ‘‘ဧဝရူပေန အတ္တနာ ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ ဗာလာနံ ဝိပရီတသညာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တဒုဘယနိဿိတာနိ တေသံ ဝသေန ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ န အတ္တပစ္စက္ခာနိ. တာနိ စ ဘဂဝါ ဝိနေယျ ဝိနယိတွာ ဩဃတမဂါ ဩဃတမံ ဩဃန္ဓကာရံ အဂါ အတိက္ကန္တော. ‘‘ဩဃန္တမဂါ’’တိပိ ပါဌော၊ ဩဃာနံ အန္တံ အဂါ၊ တသ္မာ အာဟ ‘‘ယာနိ စ တီဏိ။ပေ။ တမဂါ’’တိ.

၅၄၅. တတော ပရံ ဝဋ္ဋဒုက္ခဿ အန္တံ ပါရဉ္စ နိဗ္ဗာနံ တပ္ပတ္တိယာ ဒုက္ခာဘာဝတော တပ္ပဋိပက္ခတော စ တံ သန္ဓာယာဟ၊ ‘‘အန္တဂူသိ ပါရဂူ ဒုက္ခဿာ’’တိ. အထ ဝါ ပါရဂူ ဘဂဝါ နိဗ္ဗာနံ ဂတတ္တာ၊ တံ အာလပန္တော အာဟ၊ ‘‘ပါရဂူ အန္တဂူသိ ဒုက္ခဿာ’’တိ အယမေတ္ထ သမ္ဗန္ဓော. သမ္မာ စ ဗုဒ္ဓေါ သာမဉ္စ ဗုဒ္ဓေါတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ. တံ မညေတိ တမေဝ မညာမိ၊ န အညန္တိ အစ္စာဒရေန ဘဏတိ. ဇုတိမာတိ ပရေသမ္ပိ အန္ဓကာရဝိဓမနေန ဇုတိသမ္ပန္နော. မုတိမာတိ အပရပ္ပစ္စယဉေယျဉာဏသမတ္ထာယ မုတိယာ ပညာယ သမ္ပန္နော. ပဟူတပညောတိ အနန္တပညော. ဣဓ သဗ္ဗညုတညာဏမဓိပ္ပေတံ. ဒုက္ခဿန္တကရာတိ အာမန္တေန္တော အာဟ. အတာရေသိ မန္တိ ကင်္ခါတော မံ တာရေသိ.

၅၄၆-၉. ယံ မေတိအာဒိဂါထာယ နမက္ကာရကရဏံ ဘဏတိ. တတ္ထ ကင်္ခိတ္တန္တိ ဝီသတိပဉှနိဿိတံ အတ္ထံ သန္ဓာယာဟ. သော ဟိ တေန ကင်္ခိတော အဟောသိ. မောနပထေသူတိ ဉာဏပထေသု. ဝိနဠီကတာတိ ဝိဂတနဠာ ကတာ၊ ဥစ္ဆိန္နာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. နာဂ နာဂဿာတိ ဧကံ အာမန္တနဝစနံ၊ ဧကဿ ‘‘ဘာသတော အနုမောဒန္တီ’’တိ ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ဓမ္မဒေသန’’န္တိ ပါဌသေသော. သဗ္ဗေ ဒေဝါတိ အာကာသဋ္ဌာ စ ဘူမဋ္ဌာ စ. နာရဒပဗ္ဗတာတိ တေပိ ကိရ ဒွေ ဒေဝဂဏာ ပညဝန္တော၊ တေပိ အနုမောဒန္တီတိ သဗ္ဗံ ပသာဒေန စ နမက္ကာရကရဏံ ဘဏတိ.

၅၅၀-၅၃. အနုမောဒနာရဟံ ဗျာကရဏသမ္ပဒံ သုတွာ ‘‘နမော တေ’’တိ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ အာဟ. ပုရိသာဇညာတိ ပုရိသေသု ဇာတိသမ္ပန္နံ. ပဋိပုဂ္ဂလောတိ ပဋိဘာဂေါ ပုဂ္ဂလော တုဝံ ဗုဒ္ဓေါ စတုသစ္စပဋိဝေဓေန၊ သတ္ထာ အနုသာသနိယာ သတ္ထဝါဟတာယ စ၊ မာရာဘိဘူ စတုမာရာဘိဘဝေန၊ မုနိ ဗုဒ္ဓမုနိ. ဥပဓီတိ ခန္ဓကိလေသကာမဂုဏာဘိသင်္ခါရဘေဒါ စတ္တာရော. ဝဂ္ဂူတိ အဘိရူပံ. ပုညေ စာတိ လောကိယေ န လိမ္ပသိ တေသံ အကရဏေန၊ ပုဗ္ဗေ ကတာနမ္ပိ ဝါ အာယတိံ ဖလူပဘောဂါဘာဝေန. တံနိမိတ္တေန ဝါ တဏှာဒိဋ္ဌိလေပေန. ဝန္ဒတိ သတ္ထုနောတိ ဧဝံ ဘဏန္တော ဂေါပ္ဖကေသု ပရိဂ္ဂဟေတွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတံ ဝန္ဒိ.

အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗောတိ အညတိတ္ထိယော ဧဝ. အာကင်္ခတီတိ ဣစ္ဆတိ. အာရဒ္ဓစိတ္တာတိ အဘိရာဓိတစိတ္တာ. အပိစ မေတ္ထ ပုဂ္ဂလဝေမတ္တတာ ဝိဒိတာတိ အပိစ မယာ ဧတ္ထ အညတိတ္ထိယာနံ ပရိဝါသေ ပုဂ္ဂလနာနတ္တံ ဝိဒိတံ၊ န သဗ္ဗေနေဝ ပရိဝသိတဗ္ဗန္တိ. ကေန ပန န ပရိဝသိတဗ္ဗံ? အဂ္ဂိယေဟိ ဇဋိလေဟိ၊ သာကိယေန ဇာတိယာ၊ လိင်္ဂံ ဝိဇဟိတွာ အာဂတေန. အဝိဇဟိတွာ အာဂတောပိ စ ယော မဂ္ဂဖလပဋိလာဘာယ ဟေတုသမ္ပန္နော ဟောတိ၊ တာဒိသောဝ သဘိယော ပရိဗ္ဗာဇကော. တသ္မာ ဘဂဝါ ‘‘တဝ ပန၊ သဘိယ၊ တိတ္ထိယဝတ္တပူရဏတ္ထာယ ပရိဝါသကာရဏံ နတ္ထိ၊ အတ္ထတ္ထိကော တွံ ‘မဂ္ဂဖလပဋိလာဘာယ ဟေတုသမ္ပန္နော’တိ ဝိဒိတမေတံ မယာ’’တိ တဿ ပဗ္ဗဇ္ဇံ အနုဇာနန္တော အာဟ – ‘‘အပိစ မေတ္ထ ပုဂ္ဂလဝေမတ္တတာ ဝိဒိတာ’’တိ. သဘိယော ပန အတ္တနော အာဒရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သစေ ဘန္တေ’’တိ. တံ သဗ္ဗံ အညဉ္စ တထာရူပံ ဥတ္တာနတ္ထတ္တာ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တနယတ္တာ စ ဣဓ န ဝဏ္ဏိတံ၊ ယတော ပုဗ္ဗေ ဝဏ္ဏိတာနုသာရေန ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ.

ပရမတ္ထဇောတိကာယ ခုဒ္ဒက-အဋ္ဌကထာယ

သုတ္တနိပါတ-အဋ္ဌကထာယ သဘိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.