၁၁. နာလကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၆၈၅. အာနန္ဒဇာတေတိ နာလကသုတ္တံ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ပဒုမုတ္တရဿ ကိရ ဘဂဝတော သာဝကံ မောနေယျပဋိပဒံ ပဋိပန္နံ ဒိသွာ တထတ္တံ အဘိကင်္ခမာနော တတော ပဘုတိ ကပ္ပသတသဟဿံ ပါရမိယော ပူရေတွာ အသိတဿ ဣသိနော ဘာဂိနေယျော နာလကော နာမ တာပသော ဘဂဝန္တံ ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တိတဒိဝသတော သတ္တမေ ဒိဝသေ ‘‘အညာတမေတ’’န္တိအာဒီဟိ ဒွီဟိ ဂါထာဟိ မောနေယျပဋိပဒံ ပုစ္ဆိ. တဿ ဘဂဝါ ‘‘မောနေယျံ တေ ဥပညိဿ’’န္တိအာဒိနာ နယေန တံ ဗျာကာသိ. ပရိနိဗ္ဗုတေ ပန ဘဂဝတိ သင်္ဂီတိံ ကရောန္တေနာယသ္မတာ မဟာကဿပေန အာယသ္မာ အာနန္ဒော တမေဝ မောနေယျပဋိပဒံ ပုဋ္ဌော ယေန ယဒါ စ သမာဒပိတော နာလကော ဘဂဝန္တံ ပုစ္ဆိ. တံ သဗ္ဗံ ပါကဋံ ကတွာ ဒဿေတုကာမော ‘‘အာနန္ဒဇာတေ’’တိအာဒိကာ ဝီသတိ ဝတ္ထုဂါထာယော ဝတွာ အဘာသိ. တံ သဗ္ဗမ္ပိ ‘‘နာလကသုတ္တ’’န္တိ ဝုစ္စတိ.

တတ္ထ အာနန္ဒဇာတေတိ သမိဒ္ဓိဇာတေ ဝုဒ္ဓိပ္ပတ္တေ. ပတီတေတိ တုဋ္ဌေ. အထ ဝါ အာနန္ဒဇာတေတိ ပမုဒိတေ. ပတီတေတိ သောမနဿဇာတေ. သုစိဝသနေတိ အကိလိဋ္ဌဝသနေ. ဒေဝါနဉှိ ကပ္ပရုက္ခနိဗ္ဗတ္တာနိ ဝသနာနိ ရဇံ ဝါ မလံ ဝါ န ဂဏှန္တိ. ဒုဿံ ဂဟေတွာတိ ဣဓ ဒုဿသဒိသတ္တာ ‘‘ဒုဿ’’န္တိ လဒ္ဓဝေါဟာရံ ဒိဗ္ဗဝတ္ထံ ဥက္ခိပိတွာ. အသိတော ဣသီတိ ကဏှသရီရဝဏ္ဏတ္တာ ဧဝံလဒ္ဓနာမော ဣသိ. ဒိဝါဝိဟာရေတိ ဒိဝါဝိဟာရဋ္ဌာနေ. သေသံ ပဒတော ဥတ္တာနမေဝ.

သမ္ဗန္ဓတော ပန – အယံ ကိရ သုဒ္ဓေါဒနဿ ပိတု သီဟဟနုရညော ပုရောဟိတော သုဒ္ဓေါဒနဿပိ အနဘိသိတ္တကာလေ သိပ္ပါစရိယော ဟုတွာ အဘိသိတ္တကာလေ ပုရောဟိတောယေဝ အဟောသိ. တဿ သာယံ ပါတံ ရာဇုပဋ္ဌာနံ အာဂတဿ ရာဇာ ဒဟရကာလေ ဝိယ နိပစ္စကာရံ အကတွာ အဉ္ဇလိကမ္မမတ္တမေဝ ကရောတိ. ဓမ္မတာ ကိရေသာ ပတ္တာဘိသေကာနံ သကျရာဇူနံ. ပုရောဟိတော တေန နိဗ္ဗိဇ္ဇိတွာ ‘‘ပဗ္ဗဇ္ဇာမဟံ မဟာရာဇာ’’တိ အာဟ. ရာဇာ တဿ နိစ္ဆယံ ဉတွာ ‘‘တေန ဟိ၊ အာစရိယ၊ မမေဝ ဥယျာနေ ဝသိတဗ္ဗံ၊ ယထာ တေ အဟံ အဘိဏှံ ပဿေယျ’’န္တိ ယာစိ. သော ‘‘ဧဝံ ဟောတူ’’တိ ပဋိဿုဏိတွာ တာပသပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ ရညာ ဥပဋ္ဌဟိယမာနော ဥယျာနေယေဝ ဝသန္တော ကသိဏပရိကမ္မံ ကတွာ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော ပဉ္စာဘိညာယော စ နိဗ္ဗတ္တေသိ. သော တတော ပဘုတိ ရာဇကုလေ ဘတ္တကိစ္စံ ကတွာ ဟိမဝန္တစာတုမဟာရာဇိကဘဝနာဒီနံ အညတရံ ဂန္တွာ ဒိဝါဝိဟာရံ ကရောတိ. အထေကဒိဝသံ တာဝတိံသဘဝနံ ဂန္တွာ ရတနဝိမာနံ ပဝိသိတွာ ဒိဗ္ဗရတနပလ္လင်္ကေ နိသိန္နော သမာဓိသုခံ အနုဘဝိတွာ သာယနှသမယံ ဝုဋ္ဌာယ ဝိမာနဒွါရေ ဌတွာ ဣတော စိတော စ ဝိလောကေန္တော သဋ္ဌိယောဇနာယ မဟာဝီထိယာ စေလုက္ခေပံ ကတွာ ဗောဓိသတ္တဂုဏပသံသိတာနိ ထုတိဝစနာနိ ဝတွာ ကီဠန္တေ သက္ကပ္ပမုခေ ဒေဝေ အဒ္ဒသ. တေနာဟ အာယသ္မာ အာနန္ဒော – ‘‘အာနန္ဒဇာတေ။ပေ။ ဒိဝါဝိဟာရေ’’တိ.

၆၈၆. တတော သော ဧဝံ ဒိသွာန ဒေဝေ။ပေ။ ကိံ ပဋိစ္စ. တတ္ထ ဥဒဂ္ဂေတိ အဗ္ဘုန္နတကာယေ. စိတ္တိံ ကရိတွာနာတိ အာဒရံ ကတွာ. ကလျရူပေါတိ တုဋ္ဌရူပေါ. သေသံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.

၆၈၇. ဣဒါနိ ‘‘ယဒါပိ အာသီ’’တိအာဒိဂါထာ ဥတ္တာနသမ္ဗန္ဓာ ဧဝ. ပဒတ္ထော ပန ပဌမဂါထာယ တာဝ သင်္ဂမောတိ သင်္ဂါမော. ဇယော သုရာနန္တိ ဒေဝါနံ ဇယော.

တဿာဝိဘာဝတ္ထံ အယမနုပုဗ္ဗိကထာ ဝေဒိတဗ္ဗာ – သက္ကော ကိရ မဂဓရဋ္ဌေ မစလဂါမဝါသီ တေတ္တိံသမနုဿသေဋ္ဌော မဃော နာမ မာဏဝေါ ဟုတွာ သတ္တ ဝတ္တပဒါနိ ပူရေတွာ တာဝတိံသဘဝနေ နိဗ္ဗတ္တိ သဒ္ဓိံ ပရိသာယ. တတော ပုဗ္ဗဒေဝါ ‘‘အာဂန္တုကဒေဝပုတ္တာ အာဂတာ၊ သက္ကာရံ နေသံ ကရိဿာမာ’’တိ ဝတွာ ဒိဗ္ဗပဒုမာနိ ဥပနာမေသုံ၊ ဥပဍ္ဎရဇ္ဇေန စ နိမန္တေသုံ. သက္ကော ဥပဍ္ဎရဇ္ဇေန အသန္တုဋ္ဌော သကပရိသံ သညာပေတွာ ဧကဒိဝသံ သုရာမဒမတ္တေ တေ ပါဒေ ဂဟေတွာ သိနေရုပဗ္ဗတပါဒေ ခိပိ. တေသံ သိနေရုဿ ဟေဋ္ဌိမတလေ ဒသသဟဿယောဇနံ အသုရဘဝနံ နိဗ္ဗတ္တိ ပါရိစ္ဆတ္တကပဋိစ္ဆန္နဘူတာယ စိတြပါဋလိယာ ဥပသောဘိတံ. တတော တေ သတိံ ပဋိလဘိတွာ တာဝတိံသဘဝနံ အပဿန္တာ ‘‘အဟော ရေ နဋ္ဌာ မယံ ပါနမဒဒေါသေန၊ န ဒါနိ မယံ သုရံ ပိဝိမှာ၊ အသုရံ ပိဝိမှာ၊ န ဒါနိမှာ သုရာ၊ အသုရာ ဒါနိ ဇာတမှာ’’တိ. တတော ပဘုတိ ‘‘အသုရာ’’ဣစ္စေဝ ဥပ္ပန္နသမညာ ဟုတွာ ‘‘ဟန္ဒ ဒါနိ ဒေဝေဟိ သဒ္ဓိံ သင်္ဂါမေမာ’’တိ သိနေရုံ ပရိတော အာရောဟိံသု. တတော သက္ကော အသုရေ ယုဒ္ဓေန အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ ပုနပိ သမုဒ္ဒေ ပက္ခိပိတွာ စတူသု ဒွါရေသု အတ္တနာ သဒိသံ ဣန္ဒပဋိမံ မာပေတွာ ဌပေသိ. တတော အသုရာ ‘‘အပ္ပမတ္တော ဝတာယံ သက္ကော နိစ္စံ ရက္ခန္တော တိဋ္ဌတီ’’တိ စိန္တေတွာ ပုနဒေဝ နဂရံ အဂမိံသု. တတော ဒေဝါ အတ္တနော ဇယံ ဃောသေန္တာ မဟာဝီထိယံ စေလုက္ခေပံ ကရောန္တာ နက္ခတ္တံ ကီဠိံသု. အထ အသိတော အတီတာနာဂတေ စတ္တာလီသကပ္ပေ အနုဿရိတုံ သမတ္ထတာယ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဣမေဟိ ပုဗ္ဗေပိ ဧဝံ ကီဠိတပုဗ္ဗ’’န္တိ အာဝဇ္ဇေန္တော တံ ဒေဝါသုရသင်္ဂါမေ ဒေဝဝိဇယံ ဒိသွာ အာဟ –

‘‘ယဒါပိ အာသီ အသုရေဟိ သင်္ဂမော၊

ဇယော သုရာနံ အသုရာ ပရာဇိတာ၊

တဒါပိ နေတာဒိသော လောမဟံသနော’’တိ.

တသ္မိမ္ပိ ကာလေ ဧတာဒိသော လောမဟံသနော ပမောဒေါ န အာသိ. ကိမဗ္ဘုတံ ဒဋ္ဌု မရူ ပမောဒိတာတိ အဇ္ဇ ပန ကိံ အဗ္ဘုတံ ဒိသွာ ဧဝံ ဒေဝါ ပမုဒိတာတိ.

၆၈၈. ဒုတိယဂါထာယ သေဠေန္တီတိ မုခေန ဥဿေဠနသဒ္ဒံ မုဉ္စန္တိ. ဂါယန္တိ နာနာဝိဓာနိ ဂီတာနိ၊ ဝါဒယန္တိ အဋ္ဌသဋ္ဌိ တူရိယသဟဿာနိ၊ ဖောဋေန္တီတိ အပ္ဖေါဋေန္တိ. ပုစ္ဆာမိ ဝေါဟန္တိ အတ္တနာ အာဝဇ္ဇေတွာ ဉာတုံ သမတ္ထောပိ တေသံ ဝစနံ သောတုကာမတာယ ပုစ္ဆတိ. မေရုမုဒ္ဓဝါသိနေတိ သိနေရုမုဒ္ဓနိ ဝသန္တေ. သိနေရုဿ ဟိ ဟေဋ္ဌိမတလေ ဒသယောဇနသဟဿံ အသုရဘဝနံ၊ မဇ္ဈိမတလေ ဒွိသဟဿပရိတ္တဒီပပရိဝါရာ စတ္တာရော မဟာဒီပါ၊ ဥပရိမတလေ ဒသယောဇနသဟဿံ တာဝတိံသဘဝနံ. တသ္မာ ဒေဝါ ‘‘မေရုမုဒ္ဓဝါသိနော’’တိ ဝုစ္စန္တိ. မာရိသာတိ ဒေဝေ အာမန္တေတိ၊ နိဒုက္ခာ နိရာဗာဓာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၆၈၉. အထဿ တမတ္ထံ အာရောစေန္တေဟိ ဒေဝေဟိ ဝုတ္တာယ တတိယဂါထာယ ဗောဓိသတ္တောတိ ဗုဇ္ဈနကသတ္တော၊ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ ဂန္တုံ အရဟော သတ္တော ရတနဝရောတိ ဝရရတနဘူတော. တေနမှ တုဋ္ဌာတိ တေန ကာရဏေန မယံ တုဋ္ဌာ. သော ဟိ ဗုဒ္ဓတ္တံ ပတွာ တထာ ဓမ္မံ ဒေသေဿတိ၊ ယထာ မယဉ္စ အညေ စ ဒေဝဂဏာ သေက္ခာသေက္ခဘူမိံ ပါပုဏိဿာမ. မနုဿာပိဿ ဓမ္မံ သုတွာ ယေ န သက္ခိဿန္တိ ပရိနိဗ္ဗာတုံ၊ တေ ဒါနာဒီနိ ကတွာ ဒေဝလောကေ ပရိပူရေဿန္တီတိ အယံ ကိရ နေသံ အဓိပ္ပါယော. တတ္ထ ‘‘တုဋ္ဌာ ကလျရူပါ’’တိ ကိဉ္စာပိ ဣဒံ ပဒဒွယံ အတ္ထတော အဘိန္နံ၊ တထာပိ ‘‘ကိမဗ္ဘုတံ ဒဋ္ဌု မရူ ပမောဒိတာ၊ ကိံ ဒေဝသံဃော အတိရိဝ ကလျရူပေါ’’တိ ဣမဿ ပဉှဒွယဿ ဝိဿဇ္ဇနတ္ထံ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၆၉၀. ဣဒါနိ ယေန အဓိပ္ပါယေန ဗောဓိသတ္တေ ဇာတေ တုဋ္ဌာ အဟေသုံ၊ တံ အာဝိကရောန္တေဟိ ဝုတ္တာယ စတုတ္ထဂါထာယ သတ္တဂ္ဂဟဏေန ဒေဝမနုဿဂ္ဂဟဏံ၊ ပဇာဂဟဏေန သေသဂတိဂ္ဂဟဏံ. ဧဝံ ဒွီဟိ ပဒေဟိ ပဉ္စသုပိ ဂတီသု သေဋ္ဌဘာဝံ ဒဿေတိ. တိရစ္ဆာနာပိ ဟိ သီဟာဒယော အသန္တာသာဒိဂုဏယုတ္တာ၊ တေပိ အယမေဝ အတိသေတိ. တသ္မာ ‘‘ပဇာနမုတ္တမော’’တိ ဝုတ္တော. ဒေဝမနုဿေသု ပန ယေ အတ္တဟိတာယ ပဋိပန္နာဒယော စတ္တာရော ပုဂ္ဂလာ၊ တေသု ဥဘယဟိတပဋိပန္နော အဂ္ဂပုဂ္ဂလော အယံ၊ နရေသု စ ဥသဘသဒိသတ္တာ နရာသဘော. တေနဿ ထုတိံ ဘဏန္တာ ဣဒမ္ပိ ပဒဒွယမာဟံသု.

၆၉၁. ပဉ္စမဂါထာယ တံ သဒ္ဒန္တိ တံ ဒေဝေဟိ ဝုတ္တဝစနသဒ္ဒံ. အဝသရီတိ ဩတရိ. တဒ ဘဝနန္တိ တဒါ ဘဝနံ.

၆၉၂. ဆဋ္ဌဂါထာယ တတောတိ အသိတဿ ဝစနတော အနန္တရံ. ဥက္ကာမုခေဝါတိ ဥက္ကာမုခေ ဧဝ၊ မူသာမုခေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သုကုသလသမ္ပဟဋ္ဌန္တိ သုကုသလေန သုဝဏ္ဏကာရေန သင်္ဃဋ္ဋိတံ၊ သင်္ဃဋ္ဋေန္တေန တာပိတန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဒဒ္ဒလ္လမာနန္တိ ဝိဇ္ဇောတမာနံ. အသိတဝှယဿာတိ အသိတနာမဿ ဒုတိယေန နာမေန ကဏှဒေဝိလဿ ဣသိနော.

၆၉၃. သတ္တမဂါထာယ တာရာသဘံ ဝါတိ တာရာနံ ဥသဘသဒိသံ၊ စန္ဒန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဝိသုဒ္ဓန္တိ အဗ္ဘာဒိဥပက္ကိလေသရဟိတံ. သရဒရိဝါတိ သရဒေ ဣဝ. အာနန္ဒဇာတောတိ သဝနမတ္တေနေဝ ဥပ္ပန္နာယ ပီတိယာ ပီတိဇာတော. အလတ္ထ ပီတိန္တိ ဒိသွာ ပုနပိ ပီတိံ လဘိ.

၆၉၄. တတော ပရံ ဗောဓိသတ္တဿ ဒေဝေဟိ သဒါ ပယုဇ္ဇမာနသက္ကာရဒီပနတ္ထံ ဝုတ္တအဋ္ဌမဂါထာယ အနေကသာခန္တိ အနေကသလာကံ. သဟဿမဏ္ဍလန္တိ ရတ္တသုဝဏ္ဏမယသဟဿမဏ္ဍလယုတ္တံ. ဆတ္တန္တိ ဒိဗ္ဗသေတစ္ဆတ္တံ. ဝီတိပတန္တီတိ သရီရံ ဗီဇမာနာ ပတနုပ္ပတနံ ကရောန္တိ.

၆၉၅. နဝမဂါထာယ ဇဋီတိ ဇဋိလော. ကဏှသိရိဝှယောတိ ကဏှသဒ္ဒေန စ သိရိသဒ္ဒေန စ အဝှယမာနော. တံ ကိရ ‘‘သိရိကဏှော’’တိပိ အဝှယန္တိ အာမန္တေန္တိ၊ အာလပန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပဏ္ဍုကမ္ဗလေတိ ရတ္တကမ္ဗလေ. အဓိကာရတော စေတ္ထ ‘‘ကုမာရ’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ပါဌသေသော ဝါ ကာတဗ္ဗော. ပုရိမဂါထာယ စ အဟတ္ထပါသဂတံ သန္ဓာယ ‘‘ဒိသွာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဣဓ ပန ဟတ္ထပါသဂတံ ပဋိဂ္ဂဟဏတ္ထံ ဥပနီတံ၊ တသ္မာ ပုန ဝစနံ ‘‘ဒိသွာ’’တိ. ပုရိမံ ဝါ ဒဿနပီတိလာဘာပေက္ခံ ဂါထာဝသာနေ ‘‘ဝိပုလမလတ္ထ ပီတိ’’န္တိ ဝစနတော၊ ဣဒံ ပဋိဂ္ဂဟာပေက္ခံ အဝသာနေ ‘‘သုမနော ပဋိဂ္ဂဟေ’’တိ ဝစနတော. ပုရိမဉ္စ ကုမာရသမ္ဗန္ဓမေဝ၊ ဣဒံ သေတစ္ဆတ္တသမ္ဗန္ဓမ္ပိ. ဒိသွာတိ သတသဟဿဂ္ဃနကေ ဂန္ဓာရရတ္တကမ္ဗလေ သုဝဏ္ဏနိက္ခံ ဝိယ ကုမာရံ ‘‘ဆတ္တံ မရူ’’တိ ဧတ္ထ ဝုတ္တပ္ပကာရံ သေတစ္ဆတ္တံ ဓာရိယန္တံ မုဒ္ဓနိ ဒိသွာ. ကေစိ ပန ‘‘ဣဒံ မာနုသကံ ဆတ္တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တ’’န္တိ ဘဏန္တိ. ယထေဝ ဟိ ဒေဝါ၊ ဧဝံ မနုဿာပိ ဆတ္တစာမရမောရဟတ္ထတာလဝဏ္ဋဝါဠဗီဇနိဟတ္ထာ မဟာပုရိသံ ဥပဂစ္ဆန္တီတိ. ဧဝံ သန္တေပိ န တဿ ဝစနေန ကောစိပိ အတိသယော အတ္ထိ၊ တသ္မာ ယထာဝုတ္တမေဝ သုန္ဒရံ. ပဋိဂ္ဂဟေတိ ဥဘောဟိ ဟတ္ထေဟိ ပဋိဂ္ဂဟေသိ. ဣသိံ ကိရ ဝန္ဒာပေတုံ ကုမာရံ ဥပနေသုံ. အထဿ ပါဒါ ပရိဝတ္တိတွာ ဣသိဿ မတ္ထကေ ပတိဋ္ဌဟိံသု. သော တမ္ပိ အစ္ဆရိယံ ဒိသွာ ဥဒဂ္ဂစိတ္တော သုမနော ပဋိဂ္ဂဟေသိ.

၆၉၆. ဒသမဂါထာယံ ဇိဂီသကောတိ ဇိဂီသန္တော မဂ္ဂန္တော ပရိယေသန္တော၊ ဥပပရိက္ခန္တောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. လက္ခဏမန္တပါရဂူတိ လက္ခဏာနံ ဝေဒါနဉ္စ ပါရံ ဂတော. အနုတ္တရာယန္တိ အနုတ္တရော အယံ. သော ကိရ အတ္တနော အဘိမုခါဂတေသု မဟာသတ္တဿ ပါဒတလေသု စက္ကာနိ ဒိသွာ တဒနုသာရေန သေသလက္ခဏာနိ ဇိဂီသန္တော သဗ္ဗံ လက္ခဏသမ္ပတ္တိံ ဒိသွာ ‘‘အဒ္ဓါယံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတီ’’တိ ဉတွာ ဧဝမာဟ.

၆၉၇. ဧကာဒသာယံ အထတ္တနော ဂမနန္တိ ပဋိသန္ဓိဝသေန အရူပဂမနံ. အကလျရူပေါ ဂဠယတိ အဿုကာနီတိ တံ အတ္တနော အရူပူပပတ္တိံ အနုဿရိတွာ ‘‘န ဒါနာဟံ အဿ ဓမ္မဒေသနံ သောတုံ လစ္ဆာမီ’’တိ အတုဋ္ဌရူပေါ ဗလဝသောကာဘိဘဝေန ဒေါမနဿဇာတော ဟုတွာ အဿူနိ ပါတေတိ ဂဠယတိ. ‘‘ဂရယတီ’’တိပိ ပါဌော. ယဒိ ပနေသ ရူပဘဝေ စိတ္တံ နမေယျ၊ ကိံ တတ္ထ န ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ယေနေဝံ ရောဒတီတိ? န န ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ အကုသလတာယ ပနေတံ ဝိဓိံ န ဇာနာတိ. ဧဝံ သန္တေပိ ဒေါမနဿုပ္ပတ္တိယေဝဿ အယုတ္တာ သမာပတ္တိလာဘေန ဝိက္ခမ္ဘိတတ္တာတိ စေ? န၊ ဝိက္ခမ္ဘိတတ္တာ ဧဝ. မဂ္ဂဘာဝနာယ သမုစ္ဆိန္နာ ဟိ ကိလေသာ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ သမာပတ္တိလာဘီနံ ပန ဗလဝပစ္စယေန ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. ဥပ္ပန္နေ ကိလေသေ ပရိဟီနဇ္ဈာနတ္တာ ကုတဿ အရူပဂမနန္တိ စေ? အပ္ပကသိရေန ပုနာဓိဂမတော. သမာပတ္တိလာဘိနော ဟိ ဥပ္ပန္နေ ကိလေသေ ဗလဝဝီတိက္ကမံ အနာပဇ္ဇန္တာ ဝူပသန္တမတ္တေယေဝ ကိလေသဝေဂေ ပုန တံ ဝိသေသံ အပ္ပကသိရေနေဝါဓိဂစ္ဆန္တိ၊ ‘‘ပရိဟီနဝိသေသာ ဣမေ’’တိပိ ဒုဝိညေယျာ ဟောန္တိ၊ တာဒိသော စ ဧသော. နော စေ ကုမာရေ ဘဝိဿတိ အန္တရာယောတိ န ဘဝိဿတိ နု ခေါ ဣမသ္မိံ ကုမာရေ အန္တရာယော.

၆၉၈. ဒွါဒသာယံ န ဩရကာယန္တိ အယံ ဩရကော ပရိတ္တော န ဟောတိ. ဥတ္တရဂါထာယ ဝတ္တဗ္ဗံ ဗုဒ္ဓဘာဝံ သန္ဓာယာဟ.

၆၉၉. တေရသာယံ သမ္ဗောဓိယဂ္ဂန္တိ သဗ္ဗညုတညာဏံ. တဉှိ အဝိပရီတဘာဝေန သမ္မာ ဗုဇ္ဈနတော သမ္ဗောဓိ၊ ကတ္ထစိ အာဝရဏာဘာဝေန သဗ္ဗဉာဏုတ္တမတော ‘‘အဂ္ဂ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. ဖုသိဿတီတိ ပါပုဏိဿတိ. ပရမဝိသုဒ္ဓဒဿီတိ နိဗ္ဗာနဒဿီ. တဉှိ ဧကန္တဝိသုဒ္ဓတ္တာ ပရမဝိသုဒ္ဓံ. ဝိတ္ထာရိကဿာတိ ဝိတ္ထာရိကံ အဿ. ဗြဟ္မစရိယန္တိ သာသနံ.

၇၀၀. စုဒ္ဒသာယံ အထန္တရာတိ အန္တရာယေဝ အဿ၊ သမ္ဗောဓိပ္ပတ္တိတော ဩရတော ဧဝါတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. န သောဿန္တိ န သုဏိဿံ. အသမဓုရဿာတိ အသမဝီရိယဿ. အဋ္ဋောတိ အာတုရော. ဗျသနံ ဂတောတိ သုခဝိနာသံ ပတ္တော. အဃာဝီတိ ဒုက္ခိတော၊ သဗ္ဗံ ဒေါမနဿုပ္ပါဒမေဝ သန္ဓာယာဟ. ဒေါမနဿေန ဟိ သော အာတုရော. တဉ္စဿ သုခဗျသနတော ဗျသနံ၊ သုခဝိနာသနတောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တေန စ သော စေတသိကအဃဘူတေန အဃာဝီ.

၇၀၁. ပန္နရသာယံ ဝိပုလံ ဇနေတွာနာတိ ဝိပုလံ ဇနေတွာ. အယမေဝ ဝါ ပါဌော. နိဂ္ဂမာတိ နိဂ္ဂတော. ဧဝံ နိဂ္ဂတော စ သော ဘာဂိနေယျံ သယန္တိ သကံ ဘာဂိနေယျံ၊ အတ္တနော ဘဂိနိယာ ပုတ္တန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သမာဒပေသီတိ အတ္တနော အပ္ပါယုကဘာဝံ ဉတွာ ကနိဋ္ဌဘဂိနိယာ စ ပုတ္တဿ နာလကဿ မာဏဝကဿ ဥပစိတပုညတံ အတ္တနော ဗလေန ဉတွာ ‘‘ဝုဍ္ဎိပ္ပတ္တော ပမာဒမ္ပိ အာပဇ္ဇေယျာ’’တိ နံ အနုကမ္ပမာနော ဘဂိနိယာ ဃရံ ဂန္တွာ ‘‘ကဟံ နာလကော’’တိ. ‘‘ဗဟိ၊ ဘန္တေ၊ ကီဠတီ’’တိ. ‘‘အာနေထ န’’န္တိ အာဏာပေတွာ တင်္ခဏံယေဝ တာပသပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗာဇေတွာ သမာဒပေသိ ဩဝဒိ အနုသာသိ. ကထံ? ‘‘ဗုဒ္ဓေါတိ ဃောသံ။ပေ။ ဗြဟ္မစရိယ’’န္တိ သောဠသမဂါထမာဟ.

၇၀၂. တတ္ထ ယဒ ပရတောတိ ယဒါ ပရတော. ဓမ္မမဂ္ဂန္တိ ပရမဓမ္မဿ နိဗ္ဗာနဿ မဂ္ဂံ၊ ဓမ္မံ ဝါ အဂ္ဂံ သဟ ပဋိပဒါယ နိဗ္ဗာနံ. တသ္မိန္တိ တဿ သန္တိကေ. ဗြဟ္မစရိယန္တိ သမဏဓမ္မံ.

၇၀၃. သတ္တရသာယံ တာဒိနာတိ တဿဏ္ဌိတေန၊ တသ္မိံ သမယေ ကိလေသဝိက္ခမ္ဘနေ သမာဓိလာဘေ စ သတိ ဝိက္ခမ္ဘိတကိလေသေန သမာဟိတစိတ္တေန စာတိ အဓိပ္ပါယော. အနာဂတေ ပရမဝိသုဒ္ဓဒဿိနာတိ ‘‘အယံ နာလကော အနာဂတေ ကာလေ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပရမဝိသုဒ္ဓံ နိဗ္ဗာနံ ပဿိဿတီ’’တိ ဧဝံ ဒိဋ္ဌတ္တာ သော ဣသိ ဣမိနာ ပရိယာယေန ‘‘အနာဂတေ ပရမဝိသုဒ္ဓဒဿီ’’တိ ဝုတ္တော. တေန အနာဂတေ ပရမဝိသုဒ္ဓဒဿိနာ. ဥပစိတပုညသဉ္စယောတိ ပဒုမုတ္တရတော ပဘုတိ ကတပုညသဉ္စယော. ပတိက္ခန္တိ အာဂမယမာနော. ပရိဝသီတိ ပဗ္ဗဇိတွာ တာပသဝေသေန ဝသိ. ရက္ခိတိန္ဒြိယောတိ ရက္ခိတသောတိန္ဒြိယော ဟုတွာ. သော ကိရ တတော ပဘုတိ ဥဒကေ န နိမုဇ္ဇိ ‘‘ဥဒကံ ပဝိသိတွာ သောတိန္ဒြိယံ ဝိနာသေယျ၊ တတော ဓမ္မဿဝနဗာဟိရော ဘဝေယျ’’န္တိ စိန္တေတွာ.

၇၀၄. အဋ္ဌာရသာယံ သုတွာန ဃောသန္တိ သော နာလကော ဧဝံ ပရိဝသန္တော အနုပုဗ္ဗေန ဘဂဝတာ သမ္ဗောဓိံ ပတွာ ဗာရာဏသိယံ ဓမ္မစက္ကေ ပဝတ္တိတေ တံ ‘‘ဘဂဝတာ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတံ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝတ သော ဘဂဝါ ဥပ္ပန္နော’’တိအာဒိနာ နယေန ဇိနဝရစက္ကဝတ္တနေ ပဝတ္တဃောသံ အတ္တနော အတ္ထကာမာဟိ ဒေဝတာဟိ အာဂန္တွာ အာရောစိတံ သုတွာ. ဂန္တွာန ဒိသွာ ဣသိနိသဘန္တိ သတ္တာဟံ ဒေဝတာဟိ မောနေယျကောလာဟလေ ကယိရမာနေ သတ္တမေ ဒိဝသေ ဣသိပတနံ ဂန္တွာ ‘‘နာလကော အာဂမိဿတိ၊ တဿ ဓမ္မံ ဒေသေဿာမီ’’တိ ဣမိနာ စ အဘိသန္ဓိနာ ဝရဗုဒ္ဓါသနေ နိသိန္နံ ဒိသွာ နိသဘသဒိသံ ဣသိနိသဘံ ဘဂဝန္တံ. ပသန္နောတိ သဟ ဒဿနေနေဝ ပသန္နစိတ္တော ဟုတွာ. မောနေယျသေဋ္ဌန္တိ ဉာဏုတ္တမံ၊ မဂ္ဂဉာဏန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သမာဂတေ အသိတာဝှယဿ သာသနေတိ အသိတဿ ဣသိနော ဩဝါဒကာလေ အနုပ္ပတ္တေ. တေန ဟိ – ‘‘ယဒါ ဝိဝရတိ ဓမ္မမဂ္ဂံ၊ တဒါ ဂန္တွာ သမယံ ပရိပုစ္ဆမာနော စရဿု တသ္မိံ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယ’’န္တိ အနုသိဋ္ဌော၊ အယဉ္စ သော ကာလော. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘သမာဂတေ အသိတာဝှယဿ သာသနေ’’တိ. သေသမေတ္ထ ပါကဋမေဝ.

အယံ တာဝ ဝတ္ထုဂါထာဝဏ္ဏနာ.

၇၀၅. ပုစ္ဆာဂါထာဒွယေ အညာတမေတန္တိ ဝိဒိတံ မယာ ဧတံ. ယထာတထန္တိ အဝိပရီတံ. ကော အဓိပ္ပါယော? ယံ အသိတော ‘‘သမ္ဗောဓိယဂ္ဂံ ဖုသိဿတာယံ ကုမာရော’’တိ ဉတွာ ‘‘ဗုဒ္ဓေါတိ ဃောသံ ယဒ ပရတော သုဏောသိ၊ သမ္ဗောဓိပ္ပတ္တော ဝိဝရတိ ဓမ္မမဂ္ဂ’’န္တိ မံ အဝစ၊ တဒေတံ မယာ အသိတဿ ဝစနံ အဇ္ဇ ဘဂဝန္တံ သက္ခိံ ဒိသွာ ‘‘ယထာတထမေဝါ’’တိ အညာတန္တိ. တံ တန္တိ တသ္မာ တံ. သဗ္ဗဓမ္မာန ပါရဂုန္တိ ဟေမဝတသုတ္တေ ဝုတ္တနယေန ဆဟိ အာကာရေဟိ. သဗ္ဗဓမ္မာနံ ပါရဂတံ.

၇၀၆. အနဂါရိယုပေတဿာတိ အနဂါရိယံ ဥပေတဿ၊ ပဗ္ဗဇိတဿာတိ အတ္ထော. ဘိက္ခာစရိယံ ဇိဂီသတောတိ အရိယေဟိ အာစိဏ္ဏံ အနုပက္ကိလိဋ္ဌံ ဘိက္ခာစရိယံ ပရိယေသမာနဿ. မောနေယျန္တိ မုနီနံ သန္တကံ. ဥတ္တမံ ပဒန္တိ ဥတ္တမပဋိပဒံ. သေသမေတ္ထ ပါကဋမေဝ.

၇၀၇. အထဿ ဧဝံ ပုဋ္ဌော ဘဂဝါ ‘‘မောနေယျံ တေ ဥပညိဿ’’န္တိအာဒိနာ နယေန မောနေယျပဋိပဒံ ဗျာကာသိ. တတ္ထ ဥပညိဿန္တိ ဥပညာပေယျံ၊ ဝိဝရေယျံ ပညာပေယျန္တိ အတ္ထော. ဒုက္ကရံ ဒုရဘိသမ္ဘဝန္တိ ကာတုဉ္စ ဒုက္ခံ ကယိရမာနဉ္စ သမ္ဘဝိတုံ သဟိတုံ ဒုက္ခန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အယံ ပနေတ္ထ အဓိပ္ပါယော – အဟံ တေ မောနေယျံ ပညာပေယျံ၊ ယဒိ နံ ကာတုံ ဝါ အဘိသမ္ဘောတုံ ဝါ သုခံ ဘဝေယျ၊ ဧဝံ ပန ဒုက္ကရံ ဒုရဘိသမ္ဘဝံ ပုထုဇ္ဇနကာလတော ပဘုတိ ကိလိဋ္ဌစိတ္တံ အနုပ္ပါဒေတွာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗတော. တထာ ဟိ နံ ဧကဿ ဗုဒ္ဓဿ ဧကောဝ သာဝကော ကရောတိ စ သမ္ဘောတိ စာတိ.

ဧဝံ ဘဂဝါ မောနေယျဿ ဒုက္ကရဘာဝံ ဒုရဘိသမ္ဘဝတဉ္စ ဒဿေန္တော နာလကဿ ဥဿာဟံ ဇနေတွာ တမဿ ဝတ္တုကာမော အာဟ ‘‘ဟန္ဒ တေ နံ ပဝက္ခာမိ၊ သန္ထမ္ဘဿု ဒဠှော ဘဝါ’’တိ. တတ္ထ ဟန္ဒာတိ ဗျဝသာယတ္ထေ နိပါတော. တေ နံ ပဝက္ခာမီတိ တုယှံ တံ မောနေယျံ ပဝက္ခာမိ. သန္ထမ္ဘဿူတိ ဒုက္ကရကရဏသမတ္ထေန ဝီရိယူပတ္ထမ္ဘေန အတ္တာနံ ဥပတ္ထမ္ဘယ. ဒဠှော ဘဝါတိ ဒုရဘိသမ္ဘဝသဟနသမတ္ထာယ အသိထိလပရက္ကမတာယ ထိရော ဟောတိ. ကိံ ဝုတ္တံ ဟောတိ? ယသ္မာ တွံ ဥပစိတပုညသမ္ဘာရော၊ တသ္မာဟံ ဧကန္တဗျဝသိတောဝ ဟုတွာ ဧဝံ ဒုက္ကရံ ဒုရဘိသမ္ဘဝမ္ပိ သမာနံ တုယှံ တံ မောနေယျံ ပဝက္ခာမိ၊ သန္ထမ္ဘဿု ဒဠှော ဘဝါတိ.

၇၀၈. ဧဝံ ပရမသလ္လေခံ မောနေယျဝတ္တံ ဝတ္တုကာမော နာလကံ သန္ထမ္ဘနေ ဒဠှီဘာဝေ စ နိယောဇေတွာ ပဌမံ တာဝ ဂါမူပနိဗဒ္ဓကိလေသပ္ပဟာနံ ဒဿေန္တော ‘‘သမာနဘာဂ’’န္တိ ဥပဍ္ဎဂါထမာဟ. တတ္ထ သမာနဘာဂန္တိ သမဘာဂံ ဧကသဒိသံ နိန္နာနာကရဏံ. အက္ကုဋ္ဌဝန္ဒိတန္တိ အက္ကောသဉ္စ ဝန္ဒနဉ္စ.

ဣဒါနိ ယထာ တံ သမာနဘာဂံ ကယိရတိ၊ တံ ဥပါယံ ဒဿေန္တော ‘‘မနောပဒေါသ’’န္တိ ဥပဍ္ဎဂါထမာဟ. တဿတ္ထော – အက္ကုဋ္ဌော မနောပဒေါသံ ရက္ခေယျ၊ ဝန္ဒိတော သန္တော အနုဏ္ဏတော စရေ၊ ရညာပိ ဝန္ဒိတော သမာနော ‘‘မံ ဝန္ဒတီ’’တိ ဥဒ္ဓစ္စံ နာပဇ္ဇေယျ.

၇၀၉. ဣဒါနိ အရညူပနိဗဒ္ဓကိလေသပ္ပဟာနံ ဒဿေန္တော ‘‘ဥစ္စာဝစာ’’တိ ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော – အရညသညိတေ ဒါယေပိ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌဝသေန ဥစ္စာဝစာ နာနပ္ပကာရာ အာရမ္မဏာ နိစ္ဆရန္တိ၊ စက္ခာဒီနံ အာပါထမာဂစ္ဆန္တိ၊ တေ စ ခေါ အဂ္ဂိသိခူပမာ ပရိဠာဟဇနကဋ္ဌေန. ယထာ ဝါ ဍယှမာနေ ဝနေ အဂ္ဂိသိခါ နာနပ္ပကာရတာယ ဥစ္စာဝစာ နိစ္ဆရန္တိ၊ သဓူမာပိ၊ ဝိဓူမာပိ၊ နီလာပိ၊ ပီတာပိ၊ ရတ္တာပိ၊ ခုဒ္ဒကာပိ၊ မဟန္တာပိ၊ ဧဝံ သီဟဗျဂ္ဃမနုဿာမနုဿဝိဝိဓဝိဟင်္ဂဝိရုတပုပ္ဖဖလပလ္လဝါဒိဘေဒဝသေန နာနပ္ပကာရတာယ ဒါယေ ဥစ္စာဝစာ အာရမ္မဏာ နိစ္ဆရန္တိ ဘိံသနကာပိ၊ ရဇနီယာပိ၊ ဒေါသနီယာပိ၊ မောဟနီယာပိ. တေနာဟ – ‘‘ဥစ္စာဝစာ နိစ္ဆရန္တိ၊ ဒါယေ အဂ္ဂိသိခူပမာ’’တိ. ဧဝံ နိစ္ဆရန္တေသု စ ဥစ္စာဝစေသု အာရမ္မဏေသု ယာ ကာစိ ဥယျာနဝနစာရိကံ ဂတာ သမာနာ ပကတိယာ ဝါ ဝနစာရိနိယော ကဋ္ဌဟာရိကာဒယော ရဟောဂတံ ဒိသွာ ဟသိတလပိတရုဒိတဒုန္နိဝတ္ထာဒီဟိ နာရိယော မုနိံ ပလောဘေန္တိ၊ တာ သု တံ မာ ပလောဘယုံ၊ တာ နာရိယော တံ မာ ပလောဘယုံ. ယထာ န ပလောဘေန္တိ၊ တထာ ကရောဟီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၇၁၀-၁၁. ဧဝမဿ ဘဂဝါ ဂါမေ စ အရညေ စ ပဋိပတ္တိဝိဓိံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ သီလသံဝရံ ဒဿေန္တော ‘‘ဝိရတော မေထုနာ ဓမ္မာ’’တိ ဂါထာဒွယမာဟ. တတ္ထ ဟိတွာ ကာမေ ပရောပရေတိ မေထုနဓမ္မတော အဝသေသေပိ သုန္ဒရေ စ အသုန္ဒရေ စ ပဉ္စ ကာမဂုဏေ ဟိတွာ. တပ္ပဟာနေန ဟိ မေထုနဝိရတိ သုသမ္ပန္နာ ဟောတိ. တေနာဟ – ‘‘ဟိတွာ ကာမေ ပရောပရေ’’တိ. အယမေတ္ထ အဓိပ္ပါယော. ‘‘အဝိရုဒ္ဓေါ’’တိအာဒီနိ ပန ပဒါနိ ‘‘န ဟနေယျ၊ န ဃာတယေ’’တိ ဧတ္ထ ဝုတ္တာယ ပါဏာတိပါတာဝေရမဏိယာ သမ္ပတ္တိဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တာနိ. တတြာယံ သင်္ခေပဝဏ္ဏနာ – ပရပက္ခိယေသု ပါဏေသု အဝိရုဒ္ဓေါ၊ အတ္တပက္ခိယေသု အသာရတ္တော၊ သဗ္ဗေပိ သတဏှနိတ္တဏှတာယ တသထာဝရေ ပါဏေ ဇီဝိတုကာမတာယ အမရိတုကာမတာယ သုခကာမတာယ ဒုက္ခပဋိကူလတာယ စ ‘‘ယထာ အဟံ တထာ ဧတေ’’တိ အတ္တသမာနတာယ တေသု ဝိရောဓံ ဝိနေန္တော တေနေဝ ပကာရေန ‘‘ယထာ ဧတေ တထာ အဟ’’န္တိ ပရေသံ သမာနတာယ စ အတ္တနိ အနုရောဓံ ဝိနေန္တော ဧဝံ ဥဘယထာပိ အနုရောဓဝိရောဓဝိပ္ပဟီနော ဟုတွာ မရဏပဋိကူလတာယ အတ္တာနံ ဥပမံ ကတွာ ပါဏေသု ယေ ကေစိ တသေ ဝါ ထာဝရေ ဝါ ပါဏေ န ဟနေယျ သာဟတ္ထိကာဒီဟိ ပယောဂေဟိ၊ န ဃာတယေ အာဏတ္တိကာဒီဟီတိ.

၇၁၂. ဧဝမဿ မေထုနဝိရတိပါဏာတိပါတဝိရတိမုခေန သင်္ခေပတော ပါတိမောက္ခသံဝရသီလံ ဝတွာ ‘‘ဟိတွာ ကာမေ’’တိအာဒီဟိ ဣန္ဒြိယသံဝရဉ္စ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိံ ဒဿေန္တော ‘‘ဟိတွာ ဣစ္ဆဉ္စာ’’တိအာဒိမာဟ. တဿတ္ထော – ယာယံ တဏှာ ဧကံ လဒ္ဓါ ဒုတိယံ ဣစ္ဆတိ၊ ဒွေ လဒ္ဓါ တတိယံ၊ သတသဟဿံ လဒ္ဓါ တဒုတ္တရိမ္ပိ ဣစ္ဆတီတိ ဧဝံ အပ္ပဋိလဒ္ဓဝိသယံ ဣစ္ဆနတော ‘‘ဣစ္ဆာ’’တိ ဝုစ္စတိ၊ ယော စာယံ ပဋိလဒ္ဓဝိသယလုဗ္ဘနော လောဘော. တံ ဟိတွာ ဣစ္ဆဉ္စ လောဘဉ္စ ယတ္ထ သတ္တော ပုထုဇ္ဇနော၊ ယသ္မိံ စီဝရာဒိပစ္စယေ တေဟိ ဣစ္ဆာလောဘေဟိ ပုထုဇ္ဇနော သတ္တော လဂ္ဂေါ ပဋိဗဒ္ဓေါ တိဋ္ဌတိ၊ တတ္ထ တံ ဥဘယမ္ပိ ဟိတွာ ပစ္စယတ္ထံ အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိံ အဝိရောဓေန္တော ဉာဏစက္ခုနာ စက္ခုမာ ဟုတွာ ဣမံ မောနေယျပဋိပဒံ ပဋိပဇ္ဇေယျ. ဧဝဉှိ ပဋိပန္နော တရေယျ နရကံ ဣမံ၊ ဒုပ္ပူရဏဋ္ဌေန နရကသညိတံ မိစ္ဆာဇီဝဟေတုဘူတံ ဣမံ ပစ္စယတဏှံ တရေယျ၊ ဣမာယ ဝါ ပဋိပဒါယ တရေယျာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၇၁၃. ဧဝံ ပစ္စယတဏှာပဟာနမုခေန အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ဘောဇနေ မတ္တညုတာမုခေန ပစ္စယပရိဘောဂသီလံ တဒနုသာရေန စ ယာဝ အရဟတ္တပ္ပတ္တိ၊ တာဝ ပဋိပဒံ ဒဿေန္တော ‘‘ဦနူဒရော’’တိ ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော – ဓမ္မေန သမေန လဒ္ဓေသု ဣတရီတရစီဝရာဒီသု ပစ္စယေသု အာဟာရံ တာဝ အာဟာရေန္တော –

‘‘စတ္တာရော ပဉ္စ အာလောပေ၊ အဘုတွာ ဥဒကံ ပိဝေ၊

အလံ ဖာသုဝိဟာရာယ၊ ပဟိတတ္တဿ ဘိက္ခုနော’’တိ. (ထေရဂါ. ၉၈၃) –

ဝုတ္တနယေန ဦနဥဒရော အဿ၊ န ဝါတဘရိတဘသ္တာ ဝိယ ဥဒ္ဓုမာတုဒရော၊ ဘတ္တသမ္မဒပစ္စယာ ထိနမိဒ္ဓံ ပရိဟရေယျာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဦနူဒရော ဟောန္တောပိ စ မိတာဟာရော အဿ ဘောဇနေ မတ္တညူ၊ ‘‘နေဝ ဒဝါယာ’’တိအာဒိနာ ပစ္စဝေက္ခဏေန ဂုဏတော ဒေါသတော စ ပရိစ္ဆိန္နာဟာရော. ဧဝံ မိတာဟာရော သမာနောပိ ပစ္စယဓုတင်္ဂပရိယတ္တိအဓိဂမဝသေန စတုဗ္ဗိဓာယ အပ္ပိစ္ဆတာယ အပ္ပိစ္ဆော အဿ. ဧကံသေန ဟိ မောနေယျပဋိပဒံ ပဋိပန္နေန ဘိက္ခုနာ ဧဝံ အပ္ပိစ္ဆေန ဘဝိတဗ္ဗံ. တတ္ထ ဧကေကသ္မိံ ပစ္စယေ တီဟိ သန္တောသေဟိ သန္တုဿနာ ပစ္စယပ္ပိစ္ဆတာ. ဓုတင်္ဂဓရဿေဝ သတော ‘‘ဓုတဝါတိ မံ ပရေ ဇာနန္တူ’’တိ အနိစ္ဆနတာ ဓုတင်္ဂပ္ပိစ္ဆတာ. ဗဟုဿုတဿေဝ သတော ‘‘ဗဟုဿုတောတိ မံ ပရေ ဇာနန္တူ’’တိ အနိစ္ဆနတာ ပရိယတ္တိအပ္ပိစ္ဆတာ မဇ္ဈန္တိကတ္ထေရဿ ဝိယ. အဓိဂမသမ္ပန္နဿေဝ သတော ‘‘အဓိဂတော အယံ ကုသလံ ဓမ္မန္တိ မံ ပရေ ဇာနန္တူ’’တိ အနိစ္ဆနတာ အဓိဂမပ္ပိစ္ဆတာ. သာ စ အရဟတ္တာဓိဂမတော ဩရံ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အရဟတ္တာဓိဂမတ္ထဉှိ အယံ ပဋိပဒါတိ. ဧဝံ အပ္ပိစ္ဆောပိ စ အရဟတ္တမဂ္ဂေန တဏှာလောလုပ္ပံ ဟိတွာ အလောလုပေါ အဿ. ဧဝံ အလောလုပေါ ဟိ သဒါ ဣစ္ဆာယ နိစ္ဆာတော အနိစ္ဆော ဟောတိ နိဗ္ဗုတော၊ ယာယ ဣစ္ဆာယ ဆာတာ ဟောန္တိ သတ္တာ ခုပ္ပိပါသာတုရာ ဝိယ အတိတ္တာ၊ တာယ ဣစ္ဆာယ အနိစ္ဆော ဟောတိ အနိစ္ဆတ္တာ စ နိစ္ဆာတော ဟောတိ အနာတုရော ပရမတိတ္တိပ္ပတ္တော. ဧဝံ နိစ္ဆာတတ္တာ နိဗ္ဗုတော ဟောတိ ဝူပသန္တသဗ္ဗကိလေသပရိဠာဟောတိ ဧဝမေတ္ထ ဥပ္ပဋိပါဋိယာ ယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

၇၁၄. ဧဝံ ယာဝ အရဟတ္တပ္ပတ္တိ၊ တာဝပဋိပဒံ ကထေတွာ ဣဒါနိ တံ ပဋိပဒံ ပဋိပန္နဿ ဘိက္ခုနော အရဟတ္တပ္ပတ္တိနိဋ္ဌံ ဓုတင်္ဂသမာဒါနံ သေနာသနဝတ္တဉ္စ ကထေန္တော ‘‘သ ပိဏ္ဍစာရ’’န္တိ ဂါထာဒွယမာဟ. တတ္ထ သ ပိဏ္ဍစာရံ စရိတွာတိ သော ဘိက္ခု ဘိက္ခံ စရိတွာ ဘတ္တကိစ္စံ ဝါ ကတွာ. ဝနန္တမဘိဟာရယေတိ အပပဉ္စိတော ဂိဟိပပဉ္စေန ဝနံ ဧဝ ဂစ္ဆေယျ. ဥပဋ္ဌိတော ရုက္ခမူလသ္မိန္တိ ရုက္ခမူလေ ဌိတော ဝါ ဟုတွာ. အာသနူပဂတောတိ အာသနံ ဥပဂတော ဝါ ဟုတွာ၊ နိသိန္နောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. မုနီတိ မောနေယျပဋိပဒံ ပဋိပန္နော. ဧတ္ထ စ ‘‘ပိဏ္ဍစာရံ စရိတွာ’’တိ ဣမိနာ ပိဏ္ဍပါတိကင်္ဂံ ဝုတ္တံ. ယသ္မာ ပန ဥက္ကဋ္ဌပိဏ္ဍပါတိကော သပဒါနစာရီ ဧကာသနိကော ပတ္တပိဏ္ဍိကော ခလုပစ္ဆာဘတ္တိကော စ ဟောတိယေဝ၊ တေစီဝရိကပံသုကူလမ္ပိ စ သမာဒိယတေဝ၊ တသ္မာ ဣမာနိပိ ဆ ဝုတ္တာနေဝ ဟောန္တိ. ‘‘ဝနန္တမဘိဟာရယေ’’တိ ဣမိနာ ပန အာရညိကင်္ဂံ ဝုတ္တံ၊ ‘‘ဥပဋ္ဌိတော ရုက္ခမူလသ္မိ’’န္တိ ဣမိနာ ရုက္ခမူလိကင်္ဂံ၊ ‘‘အာသနူပဂတော’’တိ ဣမိနာ နေသဇ္ဇိကင်္ဂံ. ယထာက္ကမံ ပန ဧတေသံ အနုလောမတ္တာ အဗ္ဘောကာသိကယထာသန္ထတိကသောသာနိကင်္ဂါနိ ဝုတ္တာနိယေဝ ဟောန္တီတိ ဧဝမေတာယ ဂါထာယ တေရသ ဓုတင်္ဂါနိ နာလကတ္ထေရဿ ကထေသိ.

၇၁၅. သ ဈာနပသုတော ဓီရောတိ သော အနုပ္ပန္နဿ ဈာနဿ ဥပ္ပါဒနေန ဥပ္ပန္နဿ အာဝဇ္ဇနသမာပဇ္ဇနာဓိဋ္ဌာနဝုဋ္ဌာနပစ္စဝေက္ခဏေဟိ စ ဈာနေသု ပသုတော အနုယုတ္တော. ဓီရောတိ ဓိတိသမ္ပန္နော. ဝနန္တေ ရမိတော သိယာတိ ဝနေ အဘိရတော သိယာ၊ ဂါမန္တသေနာသနေ နာဘိရမေယျာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဈာယေထ ရုက္ခမူလသ္မိံ၊ အတ္တာနမဘိတောသယန္တိ န ကေဝလံ လောကိယဇ္ဈာနပသုတောယေဝ သိယာ၊ အပိစ ခေါ တသ္မိံယေဝ ရုက္ခမူလေ သောတာပတ္တိမဂ္ဂါဒိသမ္ပယုတ္တေန လောကုတ္တရဇ္ဈာနေနာပိ အတ္တာနံ အတီဝ တောသေန္တော ဈာယေထ. ပရမဿာသပ္ပတ္တိယာ ဟိ လောကုတ္တရဇ္ဈာနေနေဝ စိတ္တံ အတီဝ တုဿတိ၊ န အညေန. တေနာဟ – ‘‘အတ္တာနမဘိတောသယ’’န္တိ. ဧဝမိမာယ ဂါထာယ ဈာနပသုတတာယ ဝနန္တသေနာသနာဘိရတိံ အရဟတ္တဉ္စ ကထေသိ.

၇၁၆. ဣဒါနိ ယသ္မာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ နာလကတ္ထေရော ဝနန္တမဘိဟာရေတွာ နိရာဟာရောပိ ပဋိပဒါပူရဏေ အတီဝ ဥဿုက္ကော အဟောသိ၊ နိရာဟာရေန စ သမဏဓမ္မံ ကာတုံ န သက္ကာ. တထာ ကရောန္တဿ ဟိ ဇီဝိတံ နပ္ပဝတ္တတိ၊ ကိလေသေ ပန အနုပ္ပါဒေန္တေန အာဟာရော ပရိယေသိတဗ္ဗော၊ အယမေတ္ထ ဉာယော. တသ္မာ တဿ ဘဂဝါ အပရာပရေသုပိ ဒိဝသေသု ပိဏ္ဍာယ စရိတဗ္ဗံ၊ ကိလေသာ ပန န ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗာတိ ဒဿနတ္ထံ အရဟတ္တပ္ပတ္တိနိဋ္ဌံယေဝ ဘိက္ခာစာရဝတ္တံ ကထေန္တော ‘‘တတော ရတျာ ဝိဝသာနေ’’တိအာဒိကာ ဆ ဂါထာယော အဘာသိ. တတ္ထ တတောတိ ‘‘သ ပိဏ္ဍစာရံ စရိတွာ၊ ဝနန္တမဘိဟာရယေ’’တိ ဧတ္ထ ဝုတ္တပိဏ္ဍစာရဝနန္တာဘိဟာရတော ဥတ္တရိပိ. ရတျာ ဝိဝသာနေတိ ရတ္တိသမတိက္ကမေ၊ ဒုတိယဒိဝသေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဂါမန္တမဘိဟာရယေတိ အာဘိသမာစာရိကဝတ္တံ ကတွာ ယာဝ ဘိက္ခာစာရဝေလာ၊ တာဝ ဝိဝေကမနုဗြူဟေတွာ ဂတပစ္စာဂတဝတ္တေ ဝုတ္တနယေန ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရောန္တော ဂါမံ ဂစ္ဆေယျ. အဝှါနံ နာဘိနန္ဒေယျာတိ ‘‘ဘန္တေ၊ အမှာကံ ဃရေ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ နိမန္တနံ၊ ‘‘ဒေတိ နု ခေါ န ဒေတိ နု ခေါ သုန္ဒရံ နု ခေါ ဒေတိ အသုန္ဒရံ နု ခေါ ဒေတီ’’တိ ဧဝရူပံ ဝိတက္ကံ ဘောဇနဉ္စ ပဋိပဒါပူရကော ဘိက္ခု နာဘိနန္ဒေယျ၊ နပ္ပဋိဂ္ဂဏှေယျာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ယဒိ ပန ဗလက္ကာရေန ပတ္တံ ဂဟေတွာ ပူရေတွာ ဒေန္တိ၊ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ သမဏဓမ္မော ကာတဗ္ဗော၊ ဓုတင်္ဂံ န ကုပ္ပတိ၊ တဒုပါဒါယ ပန တံ ဂါမံ န ပဝိသိတဗ္ဗံ. အဘိဟာရဉ္စ ဂါမတောတိ သစေ ဂါမံ ပဝိဋ္ဌဿ ပါတိသတေဟိပိ ဘတ္တံ အဘိဟရန္တိ၊ တမ္ပိ နာဘိနန္ဒေယျ၊ တတော ဧကသိတ္ထမ္ပိ နပ္ပဋိဂ္ဂဏှေယျ၊ အညဒတ္ထု ဃရပဋိပါဋိယာ ပိဏ္ဍပါတမေဝ စရေယျာတိ.

၇၁၇. န မုနီ ဂါမမာဂမ္မ၊ ကုလေသု သဟသာ စရေတိ သော စ မောနတ္ထာယ ပဋိပန္နကော မုနိ ဂါမံ ဂတော သမာနော ကုလေသု သဟသာ န စရေ၊ သဟသောကိတာဒိအနနုလောမိကံ ဂိဟိသံသဂ္ဂံ န အာပဇ္ဇေယျာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဃာသေသနံ ဆိန္နကထော၊ န ဝါစံ ပယုတံ ဘဏေတိ ဆိန္နကထော ဝိယ ဟုတွာ ဩဘာသပရိကထာနိမိတ္တဝိညတ္တိပယုတ္တံ ဃာသေသနဝါစံ န ဘဏေယျ. သစေ အာကင်္ခေယျ၊ ဂိလာနော သမာနော ဂေလညပဋိဗာဟနတ္ထာယ ဘဏေယျ. သေနာသနတ္ထာယ ဝါ ဝိညတ္တိံ ဌပေတွာ ဩဘာသပရိကထာနိမိတ္တပယုတ္တံ၊ အဝသေသပစ္စယတ္ထာယ ပန အဂိလာနော နေဝ ကိဉ္စိ ဘဏေယျာတိ.

၇၁၈-၉. အလတ္ထံ ယဒိဒန္တိ ဣမိဿာ ပန ဂါထာယ အယမတ္ထော – ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌော အပ္ပမတ္တကေပိ ကိသ္မိဉ္စိ လဒ္ဓေ ‘‘အလတ္ထံ ယံ ဣဒံ သာဓူ’’တိ စိန္တေတွာ အလဒ္ဓေ ‘‘နာလတ္ထံ ကုသလ’’န္တိ တမ္ပိ ‘‘သုန္ဒရ’’န္တိ စိန္တေတွာ ဥဘယေနေဝ လာဘာလာဘေန သော တာဒီ နိဗ္ဗိကာရော ဟုတွာ ရုက္ခံဝုပနိဝတ္တတိ၊ ယထာပိ ပုရိသော ဖလဂဝေသီ ရုက္ခံ ဥပဂမ္မ ဖလံ လဒ္ဓါပိ အလဒ္ဓါပိ အနနုနီတော အပ္ပဋိဟတော မဇ္ဈတ္တောယေဝ ဟုတွာ ဂစ္ဆတိ၊ ဧဝံ ကုလံ ဥပဂမ္မ လာဘံ လဒ္ဓါပိ အလဒ္ဓါပိ မဇ္ဈတ္တောဝ ဟုတွာ ဂစ္ဆတီတိ. သ ပတ္တပါဏီ တိ ဂါထာ ဥတ္တာနတ္ထာဝ.

၇၂၀. ဥစ္စာဝစာတိ ဣမိဿာ ဂါထာယ သမ္ဗန္ဓော – ဧဝံ ဘိက္ခာစာရဝတ္တသမ္ပန္နော ဟုတွာပိ တာဝတကေနေဝ တုဋ္ဌိံ အနာပဇ္ဇိတွာ ပဋိပဒံ အာရောဓေယျ. ပဋိပတ္တိသာရဉှိ သာသနံ. သာ စာယံ ဥစ္စာဝစာ။ပေ။ မုတန္တိ. တဿတ္ထော – သာ စာယံ မဂ္ဂပဋိပဒါ ဥတ္တမနိဟီနဘေဒတော ဥစ္စာဝစာ ဗုဒ္ဓသမဏေန ပကာသိတာ. သုခါပဋိပဒါ ဟိ ခိပ္ပါဘိညာ ဥစ္စာ၊ ဒုက္ခာပဋိပဒါ ဒန္ဓာဘိညာ အဝစာ. ဣတရာ ဒွေ ဧကေနင်္ဂေန ဥစ္စာ၊ ဧကေန အဝစာ. ပဌမာ ဧဝ ဝါ ဥစ္စာ၊ ဣတရာ တိဿောပိ အဝစာ. တာယ စေတာယ ဥစ္စာယ အဝစာယ ဝါ ပဋိပဒါယ န ပါရံ ဒိဂုဏံ ယန္တိ. ‘‘ဒုဂုဏ’’န္တိ ဝါ ပါဌော၊ ဧကမဂ္ဂေန ဒွိက္ခတ္တုံ နိဗ္ဗာနံ န ယန္တီတိ အတ္ထော. ကသ္မာ? ယေန မဂ္ဂေန ယေ ကိလေသာ ပဟီနာ၊ တေသံ ပုန အပ္ပဟာတဗ္ဗတော. ဧတေန ပရိဟာနဓမ္မာဘာဝံ ဒီပေတိ. နယိဒံ ဧကဂုဏံ မုတန္တိ တဉ္စ ဣဒံ ပါရံ ဧကက္ခတ္တုံယေဝ ဖုသနာရဟမ္ပိ န ဟောတိ. ကသ္မာ? ဧကေန မဂ္ဂေန သဗ္ဗကိလေသပ္ပဟာနာဘာဝတော. ဧတေန ဧကမဂ္ဂေနေဝ အရဟတ္တာဘာဝံ ဒီပေတိ.

၇၂၁. ဣဒါနိ ပဋိပဒါနိသံသံ ဒဿေန္တော ‘‘ယဿ စ ဝိသတာ’’တိ ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော – ယဿ စ ဧဝံ ပဋိပန္နဿ ဘိက္ခုနော တာယ ပဋိပဒါယ ပဟီနတ္တာ အဋ္ဌသတတဏှာဝိစရိတဘာဝေန ဝိသတတ္တာ ဝိသတာ တဏှာ နတ္ထိ၊ တဿ ကိလေသသောတစ္ဆေဒေန ဆိန္နသောတဿ ကုသလာကုသလပ္ပဟာနေန ကိစ္စာကိစ္စပ္ပဟီနဿ ရာဂဇော ဝါ ဒေါသဇော ဝါ အပ္ပမတ္တကောပိ ပရိဠာဟော န ဝိဇ္ဇတီတိ.

၇၂၂. ဣဒါနိ ယသ္မာ ဣမာ ဂါထာယော သုတွာ နာလကတ္ထေရဿ စိတ္တံ ဥဒပါဒိ – ‘‘ယဒိ ဧတ္တကံ မောနေယျံ သုကရံ န ဒုက္ကရံ၊ သက္ကာ အပ္ပကသိရေန ပူရေတု’’န္တိ၊ တသ္မာဿ ဘဂဝါ ‘‘ဒုက္ကရမေဝ မောနေယျ’’န္တိ ဒဿေန္တော ပုန ‘‘မောနေယျံ တေ ဥပညိဿ’’န္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဥပညိဿန္တိ ဥပညာပေယျံ၊ ကထယိဿန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ခုရဓာရာ ဥပမာ အဿာတိ ခုရဓာရူပမော. ဘဝေတိ ဘဝေယျ. ကော အဓိပ္ပါယော? မောနေယျံ ပဋိပန္နော ဘိက္ခု ခုရဓာရံ ဥပမံ ကတွာ ပစ္စယေသု ဝတ္တေယျ. ယထာ မဓုဒိဒ္ဓံ ခုရဓာရံ လိဟန္တော၊ ဆေဒတော၊ ဇိဝှံ ရက္ခတိ၊ ဧဝံ ဓမ္မေန လဒ္ဓေ ပစ္စယေ ပရိဘုဉ္ဇန္တော စိတ္တံ ကိလေသုပ္ပတ္တိတော ရက္ခေယျာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပစ္စယာ ဟိ ပရိသုဒ္ဓေန ဉာယေန လဒ္ဓုဉ္စ အနဝဇ္ဇပရိဘောဂေန ပရိဘုဉ္ဇိတုဉ္စ န သုခေန သက္ကာတိ ဘဂဝါ ပစ္စယနိဿိတမေဝ ဗဟုသော ဘဏတိ. ဇိဝှါယ တာလုမာဟစ္စ၊ ဥဒရေ သညတော သိယာတိ ဇိဝှါယ တာလုံ ဥပ္ပီဠေတွာပိ ရသတဏှံ ဝိနောဒေန္တော ကိလိဋ္ဌေန မဂ္ဂေန ဥပ္ပန္နပစ္စယေ အသေဝန္တော ဥဒရေ သံယတော သိယာ.

၇၂၃. အလီနစိတ္တော စ သိယာတိ နိစ္စံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဘာဝနာယ အဋ္ဌိတကာရိတာယ အကုသီတစိတ္တော စ ဘဝေယျ. န စာပိ ဗဟု စိန္တယေတိ ဉာတိဇနပဒါမရဝိတက္ကဝသေန စ ဗဟုံ န စိန္တေယျ. နိရာမဂန္ဓော အသိတော၊ ဗြဟ္မစရိယပရာယဏောတိ နိက္ကိလေသော စ ဟုတွာ တဏှာဒိဋ္ဌီဟိ ကိသ္မိဉ္စိ ဘဝေ အနိဿိတော သိက္ခာတ္တယသကလသာသနဗြဟ္မစရိယပရာယဏော ဧဝ ဘဝေယျ.

၇၂၄-၅. ဧကာသနဿာတိ ဝိဝိတ္တာသနဿ. အာသနမုခေန စေတ္ထ သဗ္ဗဣရိယာပထာ ဝုတ္တာ. ယတော သဗ္ဗဣရိယာပထေသု ဧကီဘာဝဿ သိက္ခေယျာတိ ဝုတ္တံ ဟောတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဧကာသနဿာတိ စ သမ္ပဒါနဝစနမေတံ. သမဏူပါသနဿ စာတိ သမဏေဟိ ဥပါသိတဗ္ဗဿ အဋ္ဌတိံသာရမ္မဏဘာဝနာနုယောဂဿ၊ သမဏာနံ ဝါ ဥပါသနဘူတဿ အဋ္ဌတိံသာရမ္မဏဘေဒဿေဝ. ဣဒမ္ပိ သမ္ပဒါနဝစနမေဝ၊ ဥပါသနတ္ထန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဧတ္ထ စ ဧကာသနေန ကာယဝိဝေကော၊ သမဏူပါသနေန စိတ္တဝိဝေကော ဝုတ္တော ဟောတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧကတ္တံ မောနမက္ခာတန္တိ ဧဝမိဒံ ကာယစိတ္တဝိဝေကဝသေန ‘‘ဧကတ္တံ မောန’’န္တိ အက္ခာတံ. ဧကော စေ အဘိရမိဿသီတိ ဣဒံ ပန ဥတ္တရဂါထာပေက္ခံ ပဒံ၊ ‘‘အထ ဘာဟိသိ ဒသဒိသာ’’တိ ဣမိနာ အဿ သမ္ဗန္ဓော.

ဘာဟိသီတိ ဘာသိဿသိ ပကာသေဿသိ. ဣမံ ပဋိပဒံ ဘာဝေန္တော သဗ္ဗဒိသာသု ကိတ္တိယာ ပါကဋော ဘဝိဿသီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သုတွာ ဓီရာနန္တိအာဒီနံ ပန စတုန္နံ ပဒါနံ အယမတ္ထော – ယေန စ ကိတ္တိဃောသေန ဘာဟိသိ ဒသဒိသာ တံ ဓီရာနံ ဈာယီနံ ကာမစာဂိနံ နိဃောသံ သုတွာ အထ တွံ တေန ဥဒ္ဓစ္စံ အနာပဇ္ဇိတွာ ဘိယျော ဟိရိဉ္စ သဒ္ဓဉ္စ ကရေယျာသိ၊ တေန ဃောသေန ဟရာယမာနော ‘‘နိယျာနိကပဋိပဒါ အယ’’န္တိ သဒ္ဓံ ဥပ္ပါဒေတွာ ဥတ္တရိ ပဋိပတ္တိမေဝ ဗြူဟေယျာသိ. မာမကောတိ ဧဝဉှိ သန္တေ မမ သာဝကော ဟောတီတိ.

၇၂၆. တံ နဒီဟီတိ ယံ တံ မယာ ‘‘ဟိရိဉ္စ သဒ္ဓဉ္စ ဘိယျော ကုဗ္ဗေထာ’’တိ ဝဒတာ ‘‘ဥဒ္ဓစ္စံ န ကာတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ တံ ဣမိနာ နဒီနိဒဿနေနာပိ ဇာနာထ၊ တဗ္ဗိပရိယာယဉ္စ သောဗ္ဘေသု စ ပဒရေသုစ ဇာနာထ. သောဗ္ဘေသူတိ မာတိကာသု. ပဒရေသူတိ ဒရီသု. ကထံ? သဏန္တာ ယန္တိ ကုသောဗ္ဘာ၊ တုဏှီ ယန္တိ မဟောဒဓီတိ. ကုသောဗ္ဘာ ဟိ သောဗ္ဘပဒရာဒိဘေဒါ သဗ္ဗာပိ ကုန္နဒိယော သဏန္တာ သဒ္ဒံ ကရောန္တာ ဥဒ္ဓတာ ဟုတွာ ယန္တိ၊ ဂင်္ဂါဒိဘေဒါ ပန မဟာနဒိယော တုဏှီ ယန္တိ၊ ဧဝံ ‘‘မောနေယျံ ပူရေမီ’’တိ ဥဒ္ဓတော ဟောတိ အမာမကော၊ မာမကော ပန ဟိရိဉ္စ သဒ္ဓဉ္စ ဥပ္ပါဒေတွာ နီစစိတ္တောဝ ဟောတိ.

၇၂၇-၉. ကိဉ္စ ဘိယျော – ယဒူနကံ။ပေ။ ပဏ္ဍိတောတိ. တတ္ထ သိယာ – သစေ အဍ္ဎကုမ္ဘူပမော ဗာလော သဏန္တတာယ၊ ရဟဒေါ ပူရောဝ ပဏ္ဍိတော သန္တတာယ၊ အထ ကသ္မာ ဗုဒ္ဓသမဏော ဧဝံ ဓမ္မဒေသနာဗျာဝဋော ဟုတွာ ဗဟုံ ဘာသတီတိ ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓေန ‘‘ယံ သမဏော’’တိ ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော – ယံ ဗုဒ္ဓသမဏော ဗဟုံ ဘာသတိ ဥပေတံ အတ္ထသဉှိတံ၊ အတ္ထုပေတံ ဓမ္မုပေတဉ္စ ဟိတေန စ သံဟိတံ၊ တံ န ဥဒ္ဓစ္စေန၊ အပိစ ခေါ ဇာနံ သော ဓမ္မံ ဒေသေတိ ဒိဝသမ္ပိ ဒေသေန္တော နိပ္ပပဉ္စောဝ ဟုတွာ. တဿ ဟိ သဗ္ဗံ ဝစီကမ္မံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တိ. ဧဝံ ဒေသေန္တော စ ‘‘ဣဒမဿ ဟိတံ ဣဒမဿ ဟိတ’’န္တိ နာနပ္ပကာရတော ဇာနံ သော ဗဟု ဘာသတိ၊ န ကေဝလံ ဗဟုဘာဏိတာယ. အဝသာနဂါထာယ သမ္ဗန္ဓော – ဧဝံ တာဝ သဗ္ဗညုတညာဏေန သမန္နာဂတော ဗုဒ္ဓသမဏော ဇာနံ သော ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ ဇာနံ သော ဗဟု ဘာသတိ. တေန ဒေသိတံ ပန ဓမ္မံ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယေနေဝ ဉာဏေန ယော စ ဇာနံ သံယတတ္တော၊ ဇာနံ န ဗဟု ဘာသတိ၊ သ မုနိ မောနမရဟတိ၊ သ မုနိ မောနမဇ္ဈဂါတိ. တဿတ္ထော – တံ ဓမ္မံ ဇာနန္တော သံယတတ္တော ဂုတ္တစိတ္တော ဟုတွာ ယံ ဘာသိတံ သတ္တာနံ ဟိတသုခါဝဟံ န ဟောတိ၊ တံ ဇာနံ န ဗဟု ဘာသတိ. သော ဧဝံဝိဓော မောနတ္ထံ ပဋိပန္နကော မုနိ မောနေယျပဋိပဒါသင်္ခါတံ မောနံ အရဟတိ. န ကေဝလဉ္စ အရဟတိယေဝ၊ အပိစ ခေါ ပန သ မုနိ အရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏသင်္ခါတံ မောနံ အဇ္ဈဂါ ဣစ္စေဝ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ အရဟတ္တနိကူဋေန ဒေသနံ နိဋ္ဌာပေသိ.

တံ သုတွာ နာလကတ္ထေရော တီသု ဌာနေသု အပ္ပိစ္ဆော အဟောသိ ဒဿနေ သဝနေ ပုစ္ဆာယာတိ. သော ဟိ ဒေသနာပရိယောသာနေ ပသန္နစိတ္တော ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ ဝနံ ပဝိဋ္ဌော၊ ပုန ‘‘အဟော ဝတာဟံ ဘဂဝန္တံ ပဿေယျ’’န္တိ လောလဘာဝံ န ဇနေသိ. အယမဿ ဒဿနေ အပ္ပိစ္ဆတာ. တထာ ‘‘အဟော ဝတာဟံ ပုန ဓမ္မဒေသနံ သုဏေယျ’’န္တိ လောလဘာဝံ န ဇနေသိ. အယမဿ သဝနေ အပ္ပိစ္ဆတာ. တထာ ‘‘အဟော ဝတာဟံ ပုန မောနေယျပဋိပဒံ ပုစ္ဆေယျ’’န္တိ လောလဘာဝံ န ဇနေသိ. အယမဿ ပုစ္ဆာယ အပ္ပိစ္ဆတာ.

သော ဧဝံ အပ္ပိစ္ဆော သမာနော ပဗ္ဗတပါဒံ ပဝိသိတွာ ဧကဝနသဏ္ဍေ ဒွေ ဒိဝသာနိ န ဝသိ၊ ဧကရုက္ခမူလေ ဒွေ ဒိဝသာနိ န နိသီဒိ၊ ဧကဂါမေ ဒွေ ဒိဝသာနိ ပိဏ္ဍာယ န ပါဝိသိ. ဣတိ ဝနတော ဝနံ၊ ရုက္ခတော ရုက္ခံ၊ ဂါမတော ဂါမံ အာဟိဏ္ဍန္တော အနုရူပပဋိပဒံ ပဋိပဇ္ဇိတွာ အဂ္ဂဖလေ ပတိဋ္ဌာသိ. အထ ယသ္မာ မောနေယျပဋိပဒံ ဥက္ကဋ္ဌံ ကတွာ ပူရေန္တော ဘိက္ခု သတ္တေဝ မာသာနိ ဇီဝတိ၊ မဇ္ဈိမံ ကတွာ ပူရေန္တော သတ္တ ဝဿာနိ၊ မန္ဒံ ကတွာ ပူရေန္တော သောဠသ ဝဿာနိ. အယဉ္စ ဥက္ကဋ္ဌံ ကတွာ ပူရေသိ၊ တသ္မာ သတ္တ မာသေ ဌတွာ အတ္တနော အာယုသင်္ခါရပရိက္ခယံ ဉတွာ နှာယိတွာ နိဝါသေတွာ ကာယဗန္ဓနံ ဗန္ဓိတွာ ဒိဂုဏံ သင်္ဃာဋိံ ပါရုပိတွာ ဒသဗလာဘိမုခေါ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတံ ဝန္ဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဟိင်္ဂုလကပဗ္ဗတံ နိဿာယ ဌိတကောဝ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယိ. တဿ ပရိနိဗ္ဗုတဘာဝံ ဉတွာ ဘဂဝါ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ တတ္ထ ဂန္တွာ သရီရကိစ္စံ ကတွာ ဓာတုယော ဂါဟာပေတွာ စေတိယံ ပတိဋ္ဌာပေတွာ အဂမာသီတိ.

ပရမတ္ထဇောတိကာယ ခုဒ္ဒက-အဋ္ဌကထာယ

သုတ္တနိပါတ-အဋ္ဌကထာယ နာလကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.