၁၂. ဒွယတာနုပဿနာသုတ္တဝဏ္ဏနာ

ဧဝံ မေ သုတန္တိ ဒွယတာနုပဿနာသုတ္တံ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဣမဿ သုတ္တဿ အတ္တဇ္ဈာသယတော ဥပ္ပတ္တိ. အတ္တဇ္ဈာသယေန ဟိ ဘဂဝါ ဣမံ သုတ္တံ ဒေသေသိ. အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ၊ ဝိတ္ထာရော ပနဿ အတ္ထဝဏ္ဏနာယမေဝ အာဝိ ဘဝိဿတိ. တတ္ထ ဧဝံ မေ သုတန္တိအာဒီနိ ဝုတ္တနယာနေဝ. ပုဗ္ဗာရာမေတိ သာဝတ္ထိနဂရဿ ပုရတ္ထိမဒိသာယံ အာရာမေ. မိဂါရမာတု ပါသာဒေတိ ဧတ္ထ ဝိသာခါ ဥပါသိကာ အတ္တနော သသုရေန မိဂါရေန သေဋ္ဌိနာ မာတုဋ္ဌာနေ ဌပိတတ္တာ ‘‘မိဂါရမာတာ’’တိ ဝုစ္စတိ. တာယ မိဂါရမာတုယာ နဝကောဋိအဂ္ဃနကံ မဟာလတာပိဠန္ဓနံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ကာရာပိတော ပါသာဒေါ ဟေဋ္ဌာ စ ဥပရိ စ ပဉ္စ ပဉ္စ ဂဗ္ဘသတာနိ ကတွာ သဟဿကူဋာဂါရဂဗ္ဘော၊ သော ‘‘မိဂါရမာတုပါသာဒေါ’’တိ ဝုစ္စတိ. တသ္မိံ မိဂါရမာတု ပါသာဒေ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါတိ ယံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိံ နိဿာယ ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂါရမာတု ပါသာဒေ ဝိဟရတိ၊ တေန သမယေန. တဒဟုပေါသထေတိ တသ္မိံ အဟု ဥပေါသထေ၊ ဥပေါသထဒိဝသေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပန္နရသေတိ ဣဒံ ဥပေါသထဂ္ဂဟဏေန သမ္ပတ္တာဝသေသုပေါသထပဋိက္ခေပဝစနံ. ပုဏ္ဏာယ ပုဏ္ဏမာယ ရတ္တိယာတိ ပန္နရသဒိဝသတ္တာ ဒိဝသဂဏနာယ အဗ္ဘာဒိဥပက္ကိလေသဝိရဟတ္တာ ရတ္တိဂုဏသမ္ပတ္တိယာ စ ပုဏ္ဏတ္တာ ပုဏ္ဏာယ၊ ပရိပုဏ္ဏစန္ဒတ္တာ ပုဏ္ဏမာယ စ ရတ္တိယာ. ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတောတိ ဘိက္ခုသံဃေန ပရိဝုတော. အဗ္ဘောကာသေ နိသိန္နော ဟောတီတိ မိဂါရမာတု ရတနပါသာဒပရိဝေဏေ အဗ္ဘောကာသေ ဥပရိ အပ္ပဋိစ္ဆန္နေ ဩကာသေ ပညတ္တဝရဗုဒ္ဓါသနေ နိသိန္နော ဟောတိ. တုဏှီဘူတံ တုဏှီဘူတန္တိ အတီဝ တုဏှီဘူတံ၊ ယတော ယတော ဝါ အနုဝိလောကေတိ၊ တတော တတော တုဏှီဘူတံ၊ တုဏှီဘူတံ ဝါစာယ၊ ပုန တုဏှီဘူတံ ကာယေန. ဘိက္ခုသံဃံ အနုဝိလောကေတွာတိ တံ ပရိဝါရေတွာ နိသိန္နံ အနေကသဟဿဘိက္ခုပရိမာဏံ တုဏှီဘူတံ တုဏှီဘူတံ ဘိက္ခုသံဃံ ‘‘ဧတ္တကာ ဧတ္ထ သောတာပန္နာ၊ ဧတ္တကာ သကဒါဂါမိနော၊ ဧတ္တကာ အနာဂါမိနော ဧတ္တကာ အာရဒ္ဓဝိပဿကာ ကလျာဏပုထုဇ္ဇနာ၊ ဣမဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ကီဒိသီ ဓမ္မဒေသနာ သပ္ပါယာ’’တိ သပ္ပါယဓမ္မဒေသနာပရိစ္ဆေဒနတ္ထံ ဣတော စိတော စ ဝိလောကေတွာ.

ယေ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကုသလာ ဓမ္မာတိ ယေ တေ အာရောဂျဋ္ဌေန အနဝဇ္ဇဋ္ဌေန ဣဋ္ဌဖလဋ္ဌေန ကောသလ္လသမ္ဘူတဋ္ဌေန စ ကုသလာ သတ္တတိံသဗောဓိပက္ခိယဓမ္မာ၊ တဇ္ဇောတကာ ဝါ ပရိယတ္တိဓမ္မာ. အရိယာ နိယျာနိကာ သမ္ဗောဓဂါမိနောတိ ဥပဂန္တဗ္ဗဋ္ဌေန အရိယာ၊ လောကတော နိယျာနဋ္ဌေန နိယျာနိကာ၊ သမ္ဗောဓသင်္ခါတံ အရဟတ္တံ ဂမနဋ္ဌေန သမ္ဗောဓဂါမိနော. တေသံ ဝေါ ဘိက္ခဝေ။ပေ။ သဝနာယ၊ တေသံ ဘိက္ခဝေ ကုသလာနံ။ပေ။ သမ္ဗောဓဂါမီနံ ကာ ဥပနိသာ၊ ကိံ ကာရဏံ၊ ကိံ ပယောဇနံ တုမှာကံ သဝနာယ၊ ကိမတ္ထံ တုမှေ တေ ဓမ္မေ သုဏာထာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ယာဝဒေဝ ဒွယတာနံ ဓမ္မာနံ ယထာဘူတံ ဉာဏာယာတိ ဧတ္ထ ယာဝဒေဝါတိ ပရိစ္ဆေဒါဝဓာရဏဝစနံ. ဒွေ အဝယဝါ ဧတေသန္တိ ဒွယာ၊ ဒွယာ ဧဝ ဒွယတာ၊ တေသံ ဒွယတာနံ. ‘‘ဒွယာန’’န္တိပိ ပါဌော. ယထာဘူတံ ဉာဏာယာတိ အဝိပရီတဉာဏာယ. ကိံ ဝုတ္တံ ဟောတိ? ယဒေတံ လောကိယလောကုတ္တရာဒိဘေဒေန ဒွိဓာ ဝဝတ္ထိတာနံ ဓမ္မာနံ ဝိပဿနာသင်္ခါတံ ယထာဘူတဉာဏံ၊ ဧတဒတ္ထာယ န ဣတော ဘိယျောတိ၊ သဝနေန ဟိ ဧတ္တကံ ဟောတိ၊ တဒုတ္တရိ ဝိသေသာဓိဂမော ဘာဝနာယာတိ. ကိဉ္စ ဒွယတံ ဝဒေထာတိ ဧတ္ထ ပန သစေ၊ ဝေါ ဘိက္ခဝေ၊ သိယာ၊ ကိဉ္စ တုမှေ၊ ဘန္တေ၊ ဒွယတံ ဝဒေထာတိ အယမဓိပ္ပါယော. ပဒတ္ထော ပန ‘‘ကိဉ္စ ဒွယတာဘာဝံ ဝဒေထာ’’တိ.

(၁) တတော ဘဂဝါ ဒွယတံ ဒဿေန္တော ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခ’’န္တိ ဧဝမာဒိမာဟ. တတ္ထ ဒွယတာနံ စတုသစ္စဓမ္မာနံ ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခံ၊ အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’’တိ ဧဝံ လောကိယဿ ဧကဿ အဝယဝဿ သဟေတုကဿ ဝါ ဒုက္ခဿ ဒဿနေန အယံ ဧကာနုပဿနာ၊ ဣတရာ လောကုတ္တရဿ ဒုတိယဿ အဝယဝဿ သဥပါယဿ ဝါ နိရောဓဿ ဒဿနေန ဒုတိယာနုပဿနာ. ပဌမာ စေတ္ထ တတိယစတုတ္ထဝိသုဒ္ဓီဟိ ဟောတိ၊ ဒုတိယာ ပဉ္စမဝိသုဒ္ဓိယာ. ဧဝံ သမ္မာ ဒွယတာနုပဿိနောတိ ဣမိနာ ဝုတ္တနယေန သမ္မာ ဒွယဓမ္မေ အနုပဿန္တဿ သတိယာ အဝိပ္ပဝါသေန အပ္ပမတ္တဿ၊ ကာယိကစေတသိကဝီရိယာတာပေန အာတာပိနော ကာယေ စ ဇီဝိတေ စ နိရပေက္ခတ္တာ၊ ပဟိတတ္တဿ. ပါဋိကင်္ခန္တိ ဣစ္ဆိတဗ္ဗံ. ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ အညာတိ အသ္မိံယေဝ အတ္တဘာဝေ အရဟတ္တံ. သတိ ဝါ ဥပါဒိသေသေ အနာဂါမိတာတိ ‘‘ဥပါဒိသေသ’’န္တိ ပုနဗ္ဘဝဝသေန ဥပါဒါတဗ္ဗက္ခန္ဓသေသံ ဝုစ္စတိ၊ တသ္မိံ ဝါ သတိ အနာဂါမိဘာဝေါ ပဋိကင်္ခေါတိ ဒဿေတိ. တတ္ထ ကိဉ္စာပိ ဟေဋ္ဌိမဖလာနိပိ ဧဝံ ဒွယတာနုပဿိနောဝ ဟောန္တိ၊ ဥပရိမဖလေသု ပန ဥဿာဟံ ဇနေန္တော ဧဝမာဟ.

ဣဒမဝေါစာတိအာဒိ သင်္ဂီတိကာရာနံ ဝစနံ. တတ္ထ ဣဒန္တိ ‘‘ယေ တေ၊ ဘိက္ခဝေ’’တိအာဒိဝုတ္တနိဒဿနံ. ဧတန္တိ ဣဒါနိ ‘‘ယေ ဒုက္ခ’’န္တိ ဧဝမာဒိဝတ္တဗ္ဗဂါထာဗန္ဓနိဒဿနံ. ဣမာ စ ဂါထာ စတုသစ္စဒီပကတ္တာ ဝုတ္တတ္ထဒီပိကာ ဧဝ၊ ဧဝံ သန္တေပိ ဂါထာရုစိကာနံ ပစ္ဆာ အာဂတာနံ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တံ အသမတ္ထတာယ အနုဂ္ဂဟေတွာ ‘‘ဣဒါနိ ယဒိ ဝဒေယျ သုန္ဒရ’’န္တိ အာကင်္ခန္တာနံ ဝိက္ခိတ္တစိတ္တာနဉ္စ အတ္ထာယ ဝုတ္တာ. ဝိသေသတ္ထဒီပိကာ ဝါတိ အဝိပဿကေ ဝိပဿကေ စ ဒဿေတွာ တေသံ ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋဒဿနတော၊ တသ္မာ ဝိသေသတ္ထဒဿနတ္ထမေဝ ဝုတ္တာ. ဧသ နယော ဣတော ပရမ္ပိ ဂါထာဝစနေသု.

၇၃၀. တတ္ထ ယတ္ထ စာတိ နိဗ္ဗာနံ ဒဿေတိ. နိဗ္ဗာနေ ဟိ ဒုက္ခံ သဗ္ဗသော ဥပရုဇ္ဈတိ၊ သဗ္ဗပ္ပကာရံ ဥပရုဇ္ဈတိ၊ သဟေတုကံ ဥပရုဇ္ဈတိ၊ အသေသဉ္စ ဥပရုဇ္ဈတိ. တဉ္စ မဂ္ဂန္တိ တဉ္စ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ.

၇၃၁-၃. စေတောဝိမုတ္တိဟီနာ တေ၊ အထော ပညာဝိမုတ္တိယာတိ ဧတ္ထ အရဟတ္တဖလသမာဓိ ရာဂဝိရာဂါ စေတောဝိမုတ္တိ၊ အရဟတ္တဖလပညာ အဝိဇ္ဇာဝိရာဂါ ပညာဝိမုတ္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တဏှာစရိတေန ဝါ အပ္ပနာဈာနဗလေန ကိလေသေ ဝိက္ခမ္ဘေတွာ အဓိဂတံ အရဟတ္တဖလံ ရာဂဝိရာဂါ စေတောဝိမုတ္တိ၊ ဒိဋ္ဌိစရိတေန ဥပစာရဇ္ဈာနမတ္တံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဝိပဿိတွာ အဓိဂတံ အရဟတ္တဖလံ အဝိဇ္ဇာဝိရာဂါ ပညာဝိမုတ္တိ. အနာဂါမိဖလံ ဝါ ကာမရာဂံ သန္ဓာယ ရာဂဝိရာဂါ စေတောဝိမုတ္တိ၊ အရဟတ္တဖလံ သဗ္ဗပ္ပကာရတော အဝိဇ္ဇာဝိရာဂါ ပညာဝိမုတ္တီတိ. အန္တကိရိယာယာတိ ဝဋ္ဋဒုက္ခဿ အန္တကရဏတ္ထာယ. ဇာတိဇရူပဂါတိ ဇာတိဇရံ ဥပဂတာ၊ ဇာတိဇရာယ ဝါ ဥပဂတာ၊ န ပရိမုစ္စန္တိ ဇာတိဇရာယာတိ ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သေသမေတ္ထ အာဒိတော ပဘုတိ ပါကဋမေဝ. ဂါထာပရိယောသာနေ စ သဋ္ဌိမတ္တာ ဘိက္ခူ တံ ဒေသနံ ဥဂ္ဂဟေတွာ ဝိပဿိတွာ တသ္မိံယေဝ အာသနေ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု. ယထာ စေတ္ထ၊ ဧဝံ သဗ္ဗဝါရေသု.

(၂) အတော ဧဝ ဘဂဝါ ‘‘သိယာ အညေနပိ ပရိယာယေနာ’’တိအာဒိနာ နယေန နာနပ္ပကာရတော ဒွယတာနုပဿနံ အာဟ. တတ္ထ ဒုတိယဝါရေ ဥပဓိပစ္စယာတိ သာသဝကမ္မပစ္စယာ. သာသဝကမ္မဉှိ ဣဓ ‘‘ဥပဓီ’’တိ အဓိပ္ပေတံ. အသေသဝိရာဂနိရောဓာတိ အသေသံ ဝိရာဂေန နိရောဓာ၊ အသေသဝိရာဂသင်္ခါတာ ဝါ နိရောဓာ.

၇၃၄. ဥပဓိနိဒါနာတိ ကမ္မပစ္စယာ. ဒုက္ခဿ ဇာတိပ္ပဘဝါနုပဿီတိ ဝဋ္ဋဒုက္ခဿ ဇာတိကာရဏံ ‘‘ဥပဓီ’’တိ အနုပဿန္တော. သေသမေတ္ထ ပါကဋမေဝ. ဧဝံ အယမ္ပိ ဝါရော စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဒီပေတွာ အရဟတ္တနိကူဋေနေဝ ဝုတ္တော. ယထာ စာယံ၊ ဧဝံ သဗ္ဗဝါရာ.

(၃) တတ္ထ တတိယဝါရေ အဝိဇ္ဇာပစ္စယာတိ ဘဝဂါမိကမ္မသမ္ဘာရအဝိဇ္ဇာပစ္စယာ. ဒုက္ခံ ပန သဗ္ဗတ္ထ ဝဋ္ဋဒုက္ခမေဝ.

၇၃၅. ဇာတိမရဏသံသာရန္တိ ခန္ဓနိဗ္ဗတ္တိံ ဇာတိံ ခန္ဓဘေဒံ မရဏံ ခန္ဓပဋိပါဋိံ သံသာရဉ္စ. ဝဇန္တီတိ ဂစ္ဆန္တိ ဥပေန္တိ. ဣတ္ထဘာဝညထာဘာဝန္တိ ဣမံ မနုဿဘာဝံ ဣတော အဝသေသအညနိကာယဘာဝဉ္စ. ဂတီတိ ပစ္စယဘာဝေါ.

၇၃၆. အဝိဇ္ဇာ ဟာယန္တိ အဝိဇ္ဇာ ဟိ အယံ. ဝိဇ္ဇာဂတာ စ ယေ သတ္တာတိ ယေ စ အရဟတ္တမဂ္ဂဝိဇ္ဇာယ ကိလေသေ ဝိဇ္ဈိတွာ ဂတာ ခီဏာသဝသတ္တာ. သေသမုတ္တာနတ္ထမေဝ.

(၄) စတုတ္ထဝါရေ သင်္ခါရပစ္စယာတိ ပုညာပုညာနေဉ္ဇာဘိသင်္ခါရပစ္စယာ.

၇၃၈-၉. ဧတမာဒီနဝံ ဉတွာတိ ယဒိဒံ ဒုက္ခံ သင်္ခါရပစ္စယာ၊ ဧတံ အာဒီနဝန္တိ ဉတွာ. သဗ္ဗသင်္ခါရသမထာတိ သဗ္ဗေသံ ဝုတ္တပ္ပကာရာနံ သင်္ခါရာနံ မဂ္ဂဉာဏေန သမထာ၊ ဥပဟတတာယ ဖလသမတ္ထတာယာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သညာနန္တိ ကာမသညာဒီနံ မဂ္ဂေနေဝ ဥပရောဓနာ. ဧတံ ဉတွာ ယထာတထန္တိ ဧတံ ဒုက္ခက္ခယံ အဝိပရီတံ ဉတွာ. သမ္မဒ္ဒသာတိ သမ္မာဒဿနာ. သမ္မဒညာယာတိ သင်္ခတံ အနိစ္စာဒိတော၊ အသင်္ခတဉ္စ နိစ္စာဒိတော ဉတွာ. မာရသံယောဂန္တိ တေဘူမကဝဋ္ဋံ. သေသမုတ္တာနတ္ထမေဝ.

(၅) ပဉ္စမဝါရေ ဝိညာဏပစ္စယာတိ ကမ္မသဟဇာတအဘိသင်္ခါရဝိညာဏပစ္စယာ.

၇၄၁. နိစ္ဆာတောတိ နိတ္တဏှော. ပရိနိဗ္ဗုတောတိ ကိလေသပရိနိဗ္ဗာနေန ပရိနိဗ္ဗုတော ဟောတိ. သေသံ ပါကဋမေဝ.

(၆) ဆဋ္ဌဝါရေ ဖဿပစ္စယာတိ အဘိသင်္ခါရဝိညာဏသမ္ပယုတ္တဖဿပစ္စယာတိ အတ္ထော. ဧဝံ ဧတ္ထ ပဒပဋိပါဋိယာ ဝတ္တဗ္ဗာနိ နာမရူပသဠာယတနာနိ အဝတွာ ဖဿော ဝုတ္တော. တာနိ ဟိ ရူပမိဿကတ္တာ ကမ္မသမ္ပယုတ္တာနေဝ န ဟောန္တိ၊ ဣဒဉ္စ ဝဋ္ဋဒုက္ခံ ကမ္မတော ဝါ သမ္ဘဝေယျ ကမ္မသမ္ပယုတ္တဓမ္မတော ဝါတိ.

၇၄၂-၃. ဘဝသောတာနုသာရိနန္တိ တဏှာနုသာရိနံ. ပရိညာယာတိ တီဟိ ပရိညာဟိ ပရိဇာနိတွာ. အညာယာတိ အရဟတ္တမဂ္ဂပညာယ ဉတွာ. ဥပသမေ ရတာတိ ဖလသမာပတ္တိဝသေန နိဗ္ဗာနေ ရတာ. ဖဿာဘိသမယာတိ ဖဿနိရောဓာ. သေသံ ပါကဋမေဝ.

(၇) သတ္တမဝါရေ ဝေဒနာပစ္စယာတိ ကမ္မသမ္ပယုတ္တဝေဒနာပစ္စယာ.

၇၄၄-၅. အဒုက္ခမသုခံ သဟာတိ အဒုက္ခမသုခေန သဟ. ဧတံ ဒုက္ခန္တိ ဉတွာနာတိ ဧတံ သဗ္ဗံ ဝေဒယိတံ ‘‘ဒုက္ခကာရဏ’’န္တိ ဉတွာ၊ ဝိပရိဏာမဋ္ဌိတိအညာဏဒုက္ခတာဟိ ဝါ ဒုက္ခံ ဉတွာ. မောသဓမ္မန္တိ နဿနဓမ္မံ. ပလောကိနန္တိ ဇရာမရဏေဟိ ပလုဇ္ဇနဓမ္မံ. ဖုဿ ဖုဿာတိ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏေန ဖုသိတွာ ဖုသိတွာ. ဝယံ ပဿန္တိ အန္တေ ဘင်္ဂမေဝ ပဿန္တော. ဧဝံ တတ္ထ ဝိဇာနတီတိ ဧဝံ တာ ဝေဒနာ ဝိဇာနာတိ၊ တတ္ထ ဝါ ဒုက္ခဘာဝံ ဝိဇာနာတိ. ဝေဒနာနံ ခယာတိ တတော ပရံ မဂ္ဂဉာဏေန ကမ္မသမ္ပယုတ္တာနံ ဝေဒနာနံ ခယာ. သေသမုတ္တာနမေဝ.

(၈) အဋ္ဌမဝါရေ တဏှာပစ္စယာတိ ကမ္မသမ္ဘာရတဏှာပစ္စယာ.

၇၄၇. ဧတမာဒီနဝံ ဉတွာ၊ တဏှံ ဒုက္ခဿ သမ္ဘဝန္တိ ဧတံ ဒုက္ခဿ သမ္ဘဝံ တဏှာယ အာဒီနဝံ ဉတွာ. သေသမုတ္တာနမေဝ.

(၉) နဝမဝါရေ ဥပါဒါနပစ္စယာတိ ကမ္မသမ္ဘာရဥပါဒါနပစ္စယာ.

၇၄၈-၉. ဘဝေါတိ ဝိပါကဘဝေါ ခန္ဓပါတုဘာဝေါ. ဘူတော ဒုက္ခန္တိ ဘူတော သမ္ဘူတော ဝဋ္ဋဒုက္ခံ နိဂစ္ဆတိ. ဇာတဿ မရဏန္တိ ယတြာပိ ‘‘ဘူတော သုခံ နိဂစ္ဆတီ’’တိ ဗာလာ မညန္တိ၊ တတြာပိ ဒုက္ခမေဝ ဒဿေန္တော အာဟ – ‘‘ဇာတဿ မရဏံ ဟောတီ’’တိ. ဒုတိယဂါထာယ ယောဇနာ – အနိစ္စာဒီဟိ သမ္မဒညာယ ပဏ္ဍိတာ ဥပါဒါနက္ခယာ ဇာတိက္ခယံ နိဗ္ဗာနံ အဘိညာယ န ဂစ္ဆန္တိ ပုနဗ္ဘဝန္တိ.

(၁၀) ဒသမဝါရေ အာရမ္ဘပစ္စယာတိ ကမ္မသမ္ပယုတ္တဝီရိယပစ္စယာ.

၇၅၁. အနာရမ္ဘေ ဝိမုတ္တိနောတိ အနာရမ္ဘေ နိဗ္ဗာနေ ဝိမုတ္တဿ. သေသမုတ္တာနမေဝ.

(၁၁) ဧကာဒသမဝါရေ အာဟာရပစ္စယာတိ ကမ္မသမ္ပယုတ္တာဟာရပစ္စယာ. အပရော နယော – စတုဗ္ဗိဓာ သတ္တာ ရူပူပဂါ၊ ဝေဒနူပဂါ၊ သညူပဂါ၊ သင်္ခါရူပဂါတိ. တတ္ထ ဧကာဒသဝိဓာယ ကာမဓာတုယာ သတ္တာ ရူပူပဂါ ကဗဠီကာရာဟာရသေဝနတော. ရူပဓာတုယာ သတ္တာ အညတြ အသညေဟိ ဝေဒနူပဂါ ဖဿာဟာရသေဝနတော. ဟေဋ္ဌာ တိဝိဓာယ အရူပဓာတုယာ သတ္တာ သညူပဂါ သညာဘိနိဗ္ဗတ္တမနောသဉ္စေတနာဟာရသေဝနတော. ဘဝဂ္ဂေ သတ္တာ သင်္ခါရူပဂါ သင်္ခါရာဘိနိဗ္ဗတ္တဝိညာဏာဟာရသေဝနတောတိ. ဧဝမ္ပိ ယံ ကိဉ္စိ ဒုက္ခံ သမ္ဘောတိ၊ သဗ္ဗံ အာဟာရပစ္စယာတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၇၅၅. အာရောဂျန္တိ နိဗ္ဗာနံ. သင်္ခါယ သေဝီတိ စတ္တာရော ပစ္စယေ ပစ္စဝေက္ခိတွာ သေဝမာနော၊ ‘‘ပဉ္စက္ခန္ဓာ ဒွါဒသာယတနာနိ အဋ္ဌာရသဓာတုယော’’တိ ဧဝံ ဝါ လောကံ သင်္ခါယ ‘‘အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာ’’တိ ဉာဏေန သေဝမာနော. ဓမ္မဋ္ဌောတိ စတုသစ္စဓမ္မေ ဌိတော. သင်္ချံ နောပေတီတိ ‘‘ဒေဝေါ’’တိ ဝါ ‘‘မနုဿော’’တိ ဝါ အာဒိကံ သင်္ချံ န ဂစ္ဆတိ. သေသမုတ္တာနမေဝ.

(၁၂) ဒွါဒသမဝါရေ ဣဉ္ဇိတပစ္စယာတိ တဏှာမာနဒိဋ္ဌိကမ္မကိလေသဣဉ္ဇိတေသု ယတော ကုတောစိ ကမ္မသမ္ဘာရိဉ္ဇိတပစ္စယာ.

၇၅၇. ဧဇံ ဝေါဿဇ္ဇာတိ တဏှံ စဇိတွာ. သင်္ခါရေ ဥပရုန္ဓိယာတိ ကမ္မံ ကမ္မသမ္ပယုတ္တေ စ သင်္ခါရေ နိရောဓေတွာ. သေသမုတ္တာနမေဝ.

(၁၃) တေရသမဝါရေ နိဿိတဿ စလိတန္တိ တဏှာယ တဏှာဒိဋ္ဌိမာနေဟိ ဝါ ခန္ဓေ နိဿိတဿ သီဟသုတ္တေ (သံ. နိ. ၃.၇၈) ဒေဝါနံ ဝိယ ဘယစလနံ ဟောတိ. သေသမုတ္တာနမေဝ.

(၁၄) စုဒ္ဒသမဝါရေ ရူပေဟီတိ ရူပဘဝေဟိ ရူပသမာပတ္တီဟိ ဝါ. အရူပါတိ အရူပဘဝါ အရူပသမာပတ္တိယော ဝါ. နိရောဓောတိ နိဗ္ဗာနံ.

၇၆၁. မစ္စုဟာယိနောတိ မရဏမစ္စု ကိလေသမစ္စု ဒေဝပုတ္တမစ္စုဟာယိနော၊ တိဝိဓမ္ပိ တံ မစ္စုံ ဟိတွာ ဂါမိနောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သေသမုတ္တာနမေဝ.

(၁၅) ပန္နရသမဝါရေ ယန္တိ နာမရူပံ သန္ဓာယာဟ. တဉှိ လောကေန ဓုဝသုဘသုခတ္တဝသေန ‘‘ဣဒံ သစ္စ’’န္တိ ဥပနိဇ္ဈာယိတံ ဒိဋ္ဌမာလောကိတံ. တဒမရိယာနန္တိ ဣဒံ အရိယာနံ၊ အနုနာသိကဣကာရလောပံ ကတွာ ဝုတ္တံ. ဧတံ မုသာတိ ဧတံ ဓုဝါဒိဝသေန ဂဟိတမ္ပိ မုသာ၊ န တာဒိသံ ဟောတီတိ. ပုန ယန္တိ နိဗ္ဗာနံ သန္ဓာယာဟ. တဉှိ လောကေန ရူပဝေဒနာဒီနမဘာဝတော ‘‘ဣဒံ မုသာ နတ္ထိ ကိဉ္စီ’’တိ ဥပနိဇ္ဈာယိတံ. တဒမရိယာနံ ဧတံ သစ္စန္တိ တံ ဣဒံ အရိယာနံ ဧတံ နိက္ကိလေသသင်္ခါတာ သုဘဘာဝါ၊ ပဝတ္တိဒုက္ခပဋိပက္ခသင်္ခါတာ သုခဘာဝါ၊ အစ္စန္တသန္တိသင်္ခါတာ နိစ္စဘာဝါ စ အနပဂမနေန ပရမတ္ထတော ‘‘သစ္စ’’န္တိ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌံ.

၇၆၂-၃. အနတ္တနိ အတ္တမာနိန္တိ အနတ္တနိ နာမရူပေ အတ္တမာနိံ. ဣဒံ သစ္စန္တိ မညတီတိ ဣဒံ နာမရူပံ ဓုဝါဒိဝသေန ‘‘သစ္စ’’န္တိ မညတိ. ယေန ယေန ဟီတိ ယေန ယေန ရူပေ ဝါ ဝေဒနာယ ဝါ ‘‘မမ ရူပံ၊ မမ ဝေဒနာ’’တိအာဒိနာ နယေန မညန္တိ. တတော တန္တိ တတော မညိတာကာရာ တံ နာမရူပံ ဟောတိ အညထာ. ကိံ ကာရဏံ? တဉှိ တဿ မုသာ ဟောတိ၊ ယသ္မာ တံ ယထာမညိတာကာရာ မုသာ ဟောတိ၊ တသ္မာ အညထာ ဟောတီတိ အတ္ထော. ကသ္မာ ပန မုသာ ဟောတီတိ? မောသဓမ္မဉှိ ဣတ္တရံ၊ ယသ္မာ ယံ ဣတ္တရံ ပရိတ္တပစ္စုပဋ္ဌာနံ၊ တံ မောသဓမ္မံ နဿနဓမ္မံ ဟောတိ၊ တထာရူပဉ္စ နာမရူပန္တိ. သစ္စာဘိသမယာတိ သစ္စာဝဗောဓာ. သေသမုတ္တာနမေဝ.

(၁၆) သောဠသမဝါရေ ယန္တိ ဆဗ္ဗိဓမိဋ္ဌာရမ္မဏံ သန္ဓာယာဟ. တဉှိ လောကေန သလဘမစ္ဆမက္ကဋာဒီဟိ ပဒီပဗဠိသလေပါဒယော ဝိယ ‘‘ဣဒံ သုခ’’န္တိ ဥပနိဇ္ဈာယိတံ. တဒမရိယာနံ ဧတံ ဒုက္ခန္တိ တံ ဣဒံ အရိယာနံ ‘‘ကာမာ ဟိ စိတြာ မဓုရာ မနောရမာ၊ ဝိရူပရူပေန မထေန္တိ စိတ္တ’’န္တိအာဒိနာ (သု. နိ. ၅၀၊ စူဠနိ. ခဂ္ဂဝိသာဏသုတ္တနိဒ္ဒေသ ၁၃၆) နယေန ‘‘ဧတံ ဒုက္ခ’’န္တိ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌံ. ပုန ယန္တိ နိဗ္ဗာနမေဝ သန္ဓာယာဟ. တဉှိ လောကေန ကာမဂုဏာဘာဝါ ‘‘ဒုက္ခ’’န္တိ ဥပနိဇ္ဈာယိတံ. တဒမရိယာနန္တိ တံ ဣဒံ အရိယာနံ ပရမတ္ထသုခတော ‘‘ဧတံ သုခ’’န္တိ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌံ.

၇၆၅-၆. ကေဝလာတိ အနဝသေသာ. ဣဋ္ဌာတိ ဣစ္ဆိတာ ပတ္ထိတာ. ကန္တာတိ ပိယာ. မနာပါတိ မနဝုဍ္ဎိကရာ. ယာဝတတ္ထီတိ ဝုစ္စတီတိ ယာဝတာ ဧတေ ဆ အာရမ္မဏာ အတ္ထီတိ ဝုစ္စန္တိ. ဝစနဗျတ္တယော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧတေ ဝေါတိ ဧတ္ထ ဝေါတိ နိပါတမတ္တံ.

၇၆၇-၈. သုခန္တိ ဒိဋ္ဌမရိယေဟိ၊ သက္ကာယဿုပရောဓနန္တိ ‘‘သုခ’’မိတိ အရိယေဟိ ပဉ္စက္ခန္ဓနိရောဓော ဒိဋ္ဌော၊ နိဗ္ဗာနန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပစ္စနီကမိဒံ ဟောတီတိ ပဋိလောမမိဒံ ဒဿနံ ဟောတိ. ပဿတန္တိ ပဿန္တာနံ၊ ပဏ္ဍိတာနန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ယံ ပရေတိ ဧတ္ထ ယန္တိ ဝတ္ထုကာမေ သန္ဓာယာဟ. ပုန ယံ ပရေတိ ဧတ္ထ နိဗ္ဗာနံ.

၇၆၉-၇၁. ပဿာတိ သောတာရံ အာလပတိ. ဓမ္မန္တိ နိဗ္ဗာနဓမ္မံ. သမ္ပမူဠှေတ္ထဝိဒ္ဒသူတိ သမ္ပမူဠှာ ဧတ္ထ အဝိဒ္ဒသူ ဗာလာ. ကိံကာရဏံ သမ္ပမူဠှာ? နိဝုတာနံ တမော ဟောတိ ၊ အန္ဓကာရော အပဿတံ၊ ဗာလာနံ အဝိဇ္ဇာယ နိဝုတာနံ ဩတ္ထဋာနံ အန္ဓဘာဝကရဏော တမော ဟောတိ၊ ယေန နိဗ္ဗာနဓမ္မံ ဒဋ္ဌုံ န သက္ကောန္တိ. သတဉ္စ ဝိဝဋံ ဟောတိ၊ အာလောကော ပဿတာမိဝါတိ သတဉ္စ သပ္ပုရိသာနံ ပညာဒဿနေန ပဿတံ အာလောကောဝ ဝိဝဋံ ဟောတိ နိဗ္ဗာနံ. သန္တိကေ န ဝိဇာနန္တိ၊ မဂါ ဓမ္မဿကောဝိဒါတိ ယံ အတ္တနော သရီရေ တစပဉ္စကမတ္တံ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ အနန္တရမေဝ အဓိဂန္တဗ္ဗတော၊ အတ္တနော ခန္ဓာနံ ဝါ နိရောဓမတ္တတော သန္တိကေ နိဗ္ဗာနံ၊ တံ ဧဝံ သန္တိကေ သန္တမ္ပိ န ဝိဇာနန္တိ မဂဘူတာ ဇနာ မဂ္ဂါမဂ္ဂဓမ္မဿ သစ္စဓမ္မဿ ဝါ အကောဝိဒါ၊ သဗ္ဗထာ ဘဝရာဂ။ပေ။ သုသမ္ဗုဓော. တတ္ထ မာရဓေယျာနုပန္နေဟီတိ တေဘူမကဝဋ္ဋံ အနုပန္နေဟိ.

၇၇၂. ပစ္ဆိမဂါထာယ သမ္ဗန္ဓော ‘‘ဧဝံ အသုသမ္ဗုဓံ ကော နု အညတြ မရိယေဟီ’’တိ. တဿတ္ထော – ဌပေတွာ အရိယေ ကော နု အညော နိဗ္ဗာနပဒံ ဇာနိတုံ အရဟတိ၊ ယံ ပဒံ စတုတ္ထေန အရိယမဂ္ဂေန သမ္မဒညာယ အနန္တရမေဝ အနာသဝါ ဟုတွာ ကိလေသပရိနိဗ္ဗာနေန ပရိနိဗ္ဗန္တိ၊ သမ္မဒညာယ ဝါ အနာသဝါ ဟုတွာ အန္တေ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗန္တီတိ အရဟတ္တနိကူဋေန ဒေသနံ နိဋ္ဌာပေသိ.

အတ္တမနာတိ တုဋ္ဌမနာ. အဘိနန္ဒုန္တိ အဘိနန္ဒိံသု. ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိန္တိ ဣမသ္မိံ သောဠသမေ ဝေယျာကရဏေ. ဘညမာနေတိ ဘဏိယမာနေ. သေသံ ပါကဋမေဝ.

ဧဝံ သဗ္ဗေသုပိ သောဠသသု ဝေယျာကရဏေသု သဋ္ဌိမတ္တေ သဋ္ဌိမတ္တေ ကတွာ သဋ္ဌိအဓိကာနံ နဝန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တာနိ ဝိမုစ္စိံသု၊ သောဠသက္ခတ္တုံ စတ္တာရိ စတ္တာရိ ကတွာ စတုသဋ္ဌိ သစ္စာနေတ္ထ ဝေနေယျဝသေန နာနပ္ပကာရတော ဒေသိတာနီတိ.

ပရမတ္ထဇောတိကာယ ခုဒ္ဒက-အဋ္ဌကထာယ

သုတ္တနိပါတ-အဋ္ဌကထာယ ဒွယတာနုပဿနာသုတ္တဝဏ္ဏနာ

နိဋ္ဌိတ္တာ.

နိဋ္ဌိတော စ တတိယော ဝဂ္ဂေါ အတ္ထဝဏ္ဏနာနယတော၊ နာမေန

မဟာဝဂ္ဂေါတိ.