၇. ဓနပါလသေဋ္ဌိပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ

နဂ္ဂေါ ဒုဗ္ဗဏ္ဏရူပေါသီတိ ဣဒံ သတ္ထရိ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တေ ဓနပါလပေတံ အာရဗ္ဘ ဝုတ္တံ. အနုပ္ပန္နေ ကိရ ဗုဒ္ဓေ ပဏ္ဏရဋ္ဌေ ဧရကစ္ဆနဂရေ ဓနပါလကော နာမ သေဋ္ဌိ အဟောသိ အဿဒ္ဓေါ အပ္ပသန္နော ကဒရိယော နတ္ထိကဒိဋ္ဌိကော. တဿ ကိရိယာ ပါဠိတော ဧဝ ဝိညာယတိ. သော ကာလံ ကတွာ မရုကန္တာရေ ပေတော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ တာလက္ခန္ဓပ္ပမာဏော ကာယော အဟောသိ၊ သမုဋ္ဌိတစ္ဆဝိ ဖရုသော၊ ဝိရူပကေသော၊ ဘယာနကော၊ ဒုဗ္ဗဏ္ဏော အတိဝိယ ဝိရူပေါ ဗီဘစ္ဆဒဿနော. သော ပဉ္စပဏ္ဏာသ ဝဿာနိ ဘတ္တသိတ္ထံ ဝါ ဥဒကဗိန္ဒုံ ဝါ အလဘန္တော ဝိသုက္ခကဏ္ဌောဋ္ဌဇိဝှေါ ဇိဃစ္ဆာပိပါသာဘိဘူတော ဣတော စိတော စ ပရိဗ္ဘမတိ.

အထ အမှာကံ ဘဂဝတိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကေ အနုက္ကမေန သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တေ သာဝတ္ထိဝါသိနော ဝါဏိဇာ ပဉ္စမတ္တာနိ သကဋသတာနိ ဘဏ္ဍဿ ပူရေတွာ ဥတ္တရာပထံ ဂန္တွာ ဘဏ္ဍံ ဝိက္ကိဏိတွာ ပဋိလဒ္ဓဘဏ္ဍံ သကဋေသု အာရောပေတွာ ပဋိနိဝတ္တမာနာ သာယနှသမယေ အညတရံ သုက္ခနဒိံ ပါပုဏိတွာ တတ္ထ ယာနံ မုဉ္စိတွာ ရတ္တိယံ ဝါသံ ကပ္ပေသုံ. အထ သော ပေတော ပိပါသာဘိဘူတော ပါနီယဿတ္ထာယ အာဂန္တွာ တတ္ထ ဗိန္ဒုမတ္တမ္ပိ ပါနီယံ အလဘိတွာ ဝိဂတာသော ဆိန္နမူလော ဝိယ တာလော ဆိန္နပါဒေါ ပတိ. တံ ဒိသွာ ဝါဏိဇာ –

၂၂၇. ‘‘နဂ္ဂေါ ဒုဗ္ဗဏ္ဏရူပေါသိ၊ ကိသော ဓမနိသန္ထတော၊

ဥပ္ဖါသုလိကော ကိသိကော၊ ကော နု တွမသိ မာရိသာ’’တိ. –

ဣမာယ ဂါထာယ ပုစ္ဆိံသု. တတော ပေတော –

၂၂၈. ‘‘အဟံ ဘဒန္တေ ပေတောမှိ၊ ဒုဂ္ဂတော ယမလောကိကော၊

ပါပကမ္မံ ကရိတွာန၊ ပေတလောကံ ဣတော ဂတော’’တိ. –

အတ္တာနံ အာဝိကတွာ ပုန တေဟိ –

၂၂၉. ‘‘ကိံ နု ကာယေန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုက္ကဋံ ကတံ၊

ကိဿကမ္မဝိပါကေန၊ ပေတလောကံ ဣတော ဂတော’’တိ. –

ကတကမ္မံ ပုစ္ဆိတော ပုဗ္ဗေ နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနတော ပဋ္ဌာယ အတီတံ ပစ္စုပ္ပန္နံ အနာဂတဉ္စ အတ္တနော ပဝတ္တိံ ဒဿေန္တော တေသဉ္စ ဩဝါဒံ ဒေန္တော –

၂၃၀. ‘‘နဂရံ အတ္ထိ ပဏ္ဏာနံ၊ ဧရကစ္ဆန္တိ ဝိဿုတံ၊

တတ္ထ သေဋ္ဌိ ပုရေ အာသိံ၊ ဓနပါလောတိ မံ ဝိဒူ.

၂၃၁. ‘‘အသီတိ သကဋဝါဟာနံ၊ ဟိရညဿ အဟောသိ မေ၊

ပဟူတံ မေ ဇာတရူပံ၊ မုတ္တာ ဝေဠုရိယာ ဗဟူ.

၂၃၂. ‘‘တာဝ မဟဒ္ဓနဿာပိ၊ န မေ ဒါတုံ ပိယံ အဟု၊

ပိဒဟိတွာ ဒွါရံ ဘုဉ္ဇိံ၊ မာ မံ ယာစနကာဒ္ဒသုံ.

၂၃၃. ‘‘အဿဒ္ဓေါ မစ္ဆရီ စာသိံ၊ ကဒရိယော ပရိဘာသကော၊

ဒဒန္တာနံ ကရောန္တာနံ၊ ဝါရယိဿံ ဗဟူ ဇနေ.

၂၃၄. ‘‘ဝိပါကော နတ္ထိ ဒါနဿ၊ သံယမဿ ကုတော ဖလံ၊

ပေါက္ခရညောဒပါနာနိ၊ အာရာမာနိ စ ရောပိတေ၊

ပပါယော စ ဝိနာသေသိံ၊ ဒုဂ္ဂေ သင်္ကမနာနိ စ.

၂၃၅. ‘‘သွာဟံ အကတကလျာဏော၊ ကတပါပေါ တတော စုတော၊

ဥပပန္နော ပေတ္တိဝိသယံ၊ ခုပ္ပိပါသသမပ္ပိတော.

၂၃၆. ‘‘ပဉ္စပဏ္ဏာသ ဝဿာနိ၊ ယတော ကာလင်္ကတော အဟံ၊

နာဘိဇာနာမိ ဘုတ္တံ ဝါ၊ ပီတံ ဝါ ပန ပါနိယံ.

၂၃၇. ‘‘ယော သံယမော သော ဝိနာသော၊ ယော ဝိနာသော သော သံယမော၊

ပေတာ ဟိ ကိရ ဇာနန္တိ၊ ယော သံယမော သော ဝိနာသော.

၂၃၈. ‘‘အဟံ ပုရေ သံယမိဿံ၊ နာဒါသိံ ဗဟုကေ ဓနေ၊

သန္တေသု ဒေယျဓမ္မေသု၊ ဒီပံ နာကာသိမတ္တနော၊

သွာဟံ ပစ္ဆာနုတပ္ပါမိ၊ အတ္တကမ္မဖလူပဂေါ.

၂၃၉. ‘‘ဥဒ္ဓံ စတူဟိ မာသေဟိ၊ ကာလကိရိယာ ဘဝိဿတိ၊

ဧကန္တကဋုကံ ဃောရံ၊ နိရယံ ပပတိဿဟံ.

၂၄၀. ‘‘စတုက္ကဏ္ဏံ စတုဒွါရံ၊ ဝိဘတ္တံ ဘာဂသော မိတံ၊

အယောပါကာရပရိယန္တံ၊ အယသာ ပဋိကုဇ္ဇိတံ.

၂၄၁. ‘‘တဿ အယောမယာ ဘူမိ၊ ဇလိတာ တေဇသာ ယုတာ၊

သမန္တာ ယောဇနသတံ၊ ဖရိတွာ တိဋ္ဌတိ သဗ္ဗဒါ.

၂၄၂. ‘‘တတ္ထာဟံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ၊ ဒုက္ခံ ဝေဒိဿ ဝေဒနံ၊

ဖလံ ပါပဿ ကမ္မဿ၊ တသ္မာ သောစာမဟံ ဘုသံ.

၂၄၃. ‘‘တံ ဝါ ဝဒါမိ ဘဒ္ဒံ ဝေါ၊ ယာဝန္တေတ္ထ သမာဂတာ၊

မာကတ္ထ ပါပကံ ကမ္မံ၊ အာဝိ ဝါ ယဒိ ဝါ ရဟော.

၂၄၄. ‘‘သစေ တံ ပါပကံ ကမ္မံ၊ ကရိဿထ ကရောထ ဝါ၊

န ဝေါ ဒုက္ခာ ပမုတျတ္ထိ၊ ဥပ္ပစ္စာပိ ပလာယတံ.

၂၄၅. ‘‘မတ္တေယျာ ဟောထ ပေတ္တေယျာ၊ ကုလေ ဇေဋ္ဌာပစာယိကာ၊

သာမညာ ဟောထ ဗြဟ္မညာ၊ ဧဝံ သဂ္ဂံ ဂမိဿထာ’’တိ. –

ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ.

၂၃၀-၂၃၁. တတ္ထ ပဏ္ဏာနန္တိ ပဏ္ဏာနာမရဋ္ဌဿ ဧဝံနာမကာနံ ရာဇူနံ. ဧရကစ္ဆန္တိ တဿ နဂရဿ နာမံ. တတ္ထာတိ တသ္မိံ နဂရေ. ပုရေတိ ပုဗ္ဗေ အတီတတ္တဘာဝေ. ဓနပါလောတိ မံ ဝိဒူတိ ‘‘ဓနပါလသေဋ္ဌီ’’တိ မံ ဇာနန္တိ. တယိဒံ နာမံ တဒါ မယှံ အတ္ထာနုဂတမေဝါတိ ဒဿေန္တော ‘‘အသီတီ’’တိ ဂါထမာဟ. တတ္ထ အသီတိ သကဋဝါဟာနန္တိ ဝီသတိခါရိကော ဝါဟော၊ ယော သကဋန္တိ ဝုစ္စတိ. တေသံ သကဋဝါဟာနံ အသီတိ ဟိရညဿ တထာ ကဟာပဏဿ စ မေ အဟောသီတိ ယောဇနာ. ပဟူတံ မေ ဇာတရူပန္တိ သုဝဏ္ဏမ္ပိ ပဟူတံ အနေကဘာရပရိမာဏံ အဟောသီတိ သမ္ဗန္ဓော.

၂၃၂-၂၃၃. န မေ ဒါတုံ ပိယံ အဟူတိ ဒါနံ ဒါတုံ မယှံ ပိယံ နာဟောသိ. မာ မံ ယာစနကာဒ္ဒသုန္တိ ‘‘ယာစကာ မာ မံ ပဿိံသူ’’တိ ပိဒဟိတွာ ဂေဟဒွါရံ ဘုဉ္ဇာမိ. ကဒရိယောတိ ထဒ္ဓမစ္ဆရီ. ပရိဘာသကောတိ ဒါနံ ဒေန္တေ ဒိသွာ ဘယေန သန္တဇ္ဇကော. ဒဒန္တာနံ ကရောန္တာနန္တိ ဥပယောဂတ္ထေ သာမိဝစနံ၊ ဒါနာနိ ဒဒန္တေ ပုညာနိ ကရောန္တေ. ဗဟူ ဇနေတိ ဗဟူ သတ္တေ. ဒဒန္တာနံ ဝါ ကရောန္တာနံ ဝါ သမုဒါယဘူတံ ဗဟုံ ဇနံ ပုညကမ္မတော ဝါရယိဿံ နိဝါရေသိံ.

၂၃၄-၂၃၆. ဝိပါကော နတ္ထိ ဒါနဿာတိအာဒိ ဒါနာဒီနံ နိဝါရဏေ ကာရဏဒဿနံ. တတ္ထ ဝိပါကော နတ္ထိ ဒါနဿာတိ ဒါနကမ္မဿ ဖလံ နာမ နတ္ထိ၊ ကေဝလံ ပုညံ ပုညန္တိ ဓနဝိနာသော ဧဝါတိ ဒီပေတိ. သံယမဿာတိ သီလသံယမဿ. ကုတော ဖလန္တိ ကုတော နာမ ဖလံ လဗ္ဘတိ၊ နိရတ္ထကမေဝ သီလရက္ခဏန္တိ အဓိပ္ပါယော. အာရာမာနီတိ အာရာမူပဝနာနီတိ အတ္ထော. ပပါယောတိ ပါနီယသာလာ. ဒုဂ္ဂေတိ ဥဒကစိက္ခလ္လာနံ ဝသေန ဒုဂ္ဂမဋ္ဌာနာနိ. သင်္ကမနာနီတိ သေတုယော. တတော စုတောတိ တတော မနုဿလောကတော စုတော. ပဉ္စပဏ္ဏာသာတိ ပဉ္စပညာသ. ယတော ကာလင်္ကတော အဟန္တိ ယဒါ ကာလကတာ အဟံ၊ တတော ပဋ္ဌာယ. နာဘိဇာနာမီတိ ဧတ္တကံ ကာလံ ဘုတ္တံ ဝါ ပီတံ ဝါ ကိဉ္စိ န ဇာနာမိ.

၂၃၇-၃၈. ယော သံယမော သော ဝိနာသောတိ လောဘာဒိဝသေန ယံ သံယမနံ ကဿစိ အဒါနံ၊ သော ဣမေသံ သတ္တာနံ ဝိနာသော နာမ ပေတယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တပေတာနံ မဟာဗျသနဿ ဟေတုဘာဝတော. ‘‘ယော ဝိနာသော သော သံယမော’’တိ ဣမိနာ ယထာဝုတ္တဿ အတ္ထဿ ဧကန္တိကဘာဝံ ဝဒတိ. ပေတာ ဟိ ကိရ ဇာနန္တီတိ ဧတ္ထ ဟိ-သဒ္ဒေါ အဝဓာရဏေ၊ ကိရ-သဒ္ဒေါ အရုစိသူစနေ. ‘‘သံယမော ဒေယျဓမ္မဿ အပရိစ္စာဂေါ ဝိနာသဟေတူ’’တိ ဣမမတ္ထံ ပေတာ ဧဝ ကိရ ဇာနန္တိ ပစ္စက္ခတော အနုဘုယျမာနတ္တာ၊ န မနုဿာတိ. နယိဒံ ယုတ္တံ မနုဿာနမ္ပိ ပေတာနံ ဝိယ ခုပ္ပိပါသာဒီဟိ အဘိဘုယျမာနာနံ ဒိဿမာနတ္တာ. ပေတာ ပန ပုရိမတ္တဘာဝေ ကတကမ္မဿ ပါကဋဘာဝတော တမတ္ထံ သုဋ္ဌုတရံ ဇာနန္တိ. တေနာဟ – ‘‘အဟံ ပုရေ သံယမိဿ’’န္တိအာဒိ. တတ္ထ သံယမိဿန္တိ သယမ္ပိ ဒါနာဒိပုညကိရိယတော သံယမနံ သင်္ကောစံ အကာသိံ. ဗဟုကေ ဓနေတိ မဟန္တေ ဓနေ ဝိဇ္ဇမာနေ.

၂၄၃. တန္တိ တသ္မာ. ဝေါတိ တုမှေ. ဘဒ္ဒံ ဝေါတိ ဘဒ္ဒံ ကလျာဏံ သုန္ဒရံ တုမှာကံ ဟောတူတိ ဝစနသေသော. ယာဝန္တေတ္ထ သမာဂတာတိ ယာဝန္တော ယာဝတကာ ဧတ္ထ သမာဂတာ၊ တေ သဗ္ဗေ မမ ဝစနံ သုဏာထာတိ အဓိပ္ပါယော. အာဝီတိ ပကာသနံ ပရေသံ ပါကဋဝသေန. ရဟောတိ ပဋိစ္ဆန္နံ အပါကဋဝသေန. အာဝိ ဝါ ပါဏာတိပါတာဒိမုသာဝါဒါဒိကာယဝစီပယောဂဝသေန၊ ယဒိ ဝါ ရဟော အဘိဇ္ဈာဒိဝသေန ပါပကံ လာမကံ အကုသလကမ္မံ မာကတ္ထ မာ ကရိတ္ထ.

၂၄၄. သစေ တံ ပါပကံ ကမ္မန္တိ အထ ပန တံ ပါပကမ္မံ အာယတိံ ကရိဿထ၊ ဧတရဟိ ဝါ ကရောထ၊ နိရယာဒီသု စတူသု အပါယေသု မနုဿေသု စ အပ္ပါယုကတာဒိဝသေန တဿ ဖလဘူတာ ဒုက္ခတော ပမုတ္တိ ပမောက္ခော နာမ နတ္ထိ. ဥပ္ပစ္စာပိ ပလာယတန္တိ ဥပ္ပတိတွာ အာကာသေန ဂစ္ဆန္တာနမ္ပိ မောက္ခော နတ္ထိယေဝါတိ အတ္ထော. ‘‘ဥပေစ္စာ’’တိပိ ပါဠိ၊ ဣတော ဝါ ဧတ္တော ဝါ ပလာယန္တေ တုမှေ အနုဗန္ဓိဿတီတိ အဓိပ္ပါယေန ဥပေစ္စ သဉ္စိစ္စ ပလာယန္တာနမ္ပိ တုမှာကံ တတော မောက္ခော နတ္ထိ၊ ဂတိကာလာဒိပစ္စယန္တရသမဝါယေ ပန သတိ ဝိပစ္စတိယေဝါတိ အတ္ထော. အယဉ္စ အတ္ထော –

‘‘န အန္တလိက္ခေ န သမုဒ္ဒမဇ္ဈေ၊ န ပဗ္ဗတာနံ ဝိဝရံ ပဝိဿ၊

န ဝိဇ္ဇတီ သော ဇဂတိပ္ပဒေသော၊ ယတ္ထဋ္ဌိတော မုစ္စေယျ ပါပကမ္မာ’’တိ. (ဓ. ပ. ၁၂၇၊ မိ. ပ. ၄.၂.၄) –

ဣမာယ ဂါထာယ ဒီပေတဗ္ဗော.

၂၄၅. မတ္တေယျာတိ မာတုဟိတာ. ဟောထာတိ တေသံ ဥပဋ္ဌာနာဒီနိ ကရောထ. တထာ ပေတ္တေယျာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကုလေ ဇေဋ္ဌာပစာယိကာတိ ကုလေ ဇေဋ္ဌကာနံ အပစာယနကရာ. သာမညာတိ သမဏပူဇကာ. တထာ ဗြဟ္မညာတိ ဗာဟိတပါပပူဇကာတိ အတ္ထော. ဧဝံ သဂ္ဂံ ဂမိဿထာတိ ဣမိနာ မယာ ဝုတ္တနယေန ပုညာနိ ကတွာ ဒေဝလောကံ ဥပပဇ္ဇိဿထာတိ အတ္ထော. ယံ ပနေတ္ထ အတ္ထတော န ဝိဘတ္တံ၊ တံ ဟေဋ္ဌာ ခလ္လာဋိယပေတဝတ္ထုအာဒီသု ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

တေ ဝါဏိဇာ တဿ ဝစနံ သုတွာ သံဝေဂဇာတာ တံ အနုကမ္ပမာနာ ဘာဇနေဟိ ပါနီယံ ဂဟေတွာ တံ သယာပေတွာ မုခေ အာသိဉ္စိံသု. တတော မဟာဇနေန ဗဟုဝေလံ အာသိတ္တံ ဥဒကံ တဿ ပေတဿ ပါပဗလေန အဓောဂဠံ န ဩတိဏ္ဏံ၊ ကုတော ပိပါသံ ပဋိဝိနေဿတိ. တေ တံ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘အပိ တေ ကာစိ အဿာသမတ္တာ လဒ္ဓါ’’တိ. သော အာဟ – ‘‘ယဒိ မေ ဧတ္တကေဟိ ဇနေဟိ ဧတ္တကံ ဝေလံ အာသိဉ္စမာနံ ဥဒကံ ဧကဗိန္ဒုမတ္တမ္ပိ ပရဂဠံ ပဝိဋ္ဌံ၊ ဣတော ပေတယောနိတော မောက္ခော မာ ဟောတူ’’တိ. အထ တေ ဝါဏိဇာ တံ သုတွာ အတိဝိယ သံဝေဂဇာတာ ‘‘အတ္ထိ ပန ကောစိ ဥပါယော ပိပါသာဝူပသမာယာ’’တိ အာဟံသု. သော အာဟ – ‘‘ဣမသ္မိံ ပါပကမ္မေ ခီဏေ တထာဂတဿ ဝါ တထာဂတသာဝကာနံ ဝါ ဒါနေ ဒိန္နေ မမ ဒါနမုဒ္ဒိသိဿတိ၊ အဟံ ဣတော ပေတတ္တတော မုစ္စိဿာမီ’’တိ. တံ သုတွာ ဝါဏိဇာ သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေတွာ သရဏာနိ သီလာနိ စ ဂဟေတွာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ သတ္တာဟံ ဒါနံ ဒတွာ တဿ ပေတဿ ဒက္ခိဏံ အာဒိသိံသု. ဘဂဝါ တမတ္ထံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိံ ကတွာ စတုန္နံ ပရိသာနံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. မဟာဇနော စ လောဘာဒိမစ္ဆေရမလံ ပဟာယ ဒါနာဒိပုညာဘိရတော အဟောသီတိ.

ဓနပါလသေဋ္ဌိပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.