၆. ကဏှပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ
ဥဋ္ဌေဟိ ကဏှ ကိံ သေသီတိ ဣဒံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော အညတရံ မတပုတ္တံ ဥပါသကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. သာဝတ္ထိယံ ကိရ အညတရဿ ဥပါသကဿ ပုတ္တော ကာလမကာသိ. သော တေန သောကသလ္လသမပ္ပိတော န နှာယတိ၊ န ဘုဉ္ဇတိ၊ န ကမ္မန္တေ ဝိစာရေတိ၊ န ဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာနံ ဂစ္ဆတိ၊ ကေဝလံ၊ ‘‘တာတ ပိယပုတ္တက၊ မံ ဩဟာယ ကဟံ ပဌမတရံ ဂတောသီ’’တိအာဒီနိ ဝဒန္တော ဝိပ္ပလပတိ. သတ္ထာ ပစ္စူသသမယေ လောကံ ဩလောကေန္တော တဿ သောတာပတ္တိဖလူပနိဿယံ ဒိသွာ ပုနဒိဝသေ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ကတဘတ္တကိစ္စော ဘိက္ခူ ဥယျောဇေတွာ အာနန္ဒတ္ထေရေန ပစ္ဆာသမဏေန တဿ ဃရဒွါရံ အဂမာသိ. သတ္ထု အာဂတဘာဝံ ဥပါသကဿ အာရောစေသုံ. အထဿ ဂေဟဇနော ဂေဟဒွါရေ အာသနံ ပညာပေတွာ သတ္ထာရံ နိသီဒါပေတွာ ဥပါသကံ ပရိဂ္ဂဟေတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဥပနေသိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ တံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ၊ ဥပါသက၊ သောစသီ’’တိ ဝတွာ ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ’’တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘ဥပါသက၊ ပေါရာဏကပဏ္ဍိတာ ပဏ္ဍိတာနံ ကထံ သုတွာ မတပုတ္တံ နာနုသောစိံသူ’’တိ ဝတွာ တေန ယာစိတော အတီတံ အာဟရိ.
အတီတေ ဒွါရဝတီနဂရေ ဒသ ဘာတိကရာဇာနော အဟေသုံ – ဝါသုဒေဝေါ ဗလဒေဝေါ စန္ဒဒေဝါ သူရိယဒေဝေါ အဂ္ဂိဒေဝေါ ဝရုဏဒေဝေါ အဇ္ဇုနော ပဇ္ဇုနော ဃဋပဏ္ဍိတော အင်္ကုရော စာတိ. တေသု ဝါသုဒေဝမဟာရာဇဿ ပိယပုတ္တော ကာလမကာသိ. တေန ရာဇာ သောကပရေတော သဗ္ဗကိစ္စာနိ ပဟာယ မဉ္စဿ အဋနိံ ပရိဂ္ဂဟေတွာ ဝိပ္ပလပန္တော နိပဇ္ဇိ. တသ္မိံ ကာလေ ဃဋပဏ္ဍိတော စိန္တေသိ – ‘‘ဌပေတွာ မံ အညော ကောစိ မမ ဘာတု သောကံ ပရိဟရိတုံ သမတ္ထော နာမ နတ္ထိ၊ ဥပါယေနဿ သောကံ ဟရိဿာမီ’’တိ. သော ဥမ္မတ္တကဝေသံ ဂဟေတွာ ‘‘သသံ မေ ဒေထ၊ သသံ မေ ဒေထာ’’တိ အာကာသံ ဩလောကေန္တော သကလနဂရံ ဝိစရိ. ‘‘ဃဋပဏ္ဍိတော ဥမ္မတ္တကော ဇာတော’’တိ သကလနဂရံ သင်္ခုဘိ.
တသ္မိံ ကာလေ ရောဟိဏေယျော နာမ အမစ္စော ဝါသုဒေဝရညော သန္တိကံ ဂန္တွာ တေန သဒ္ဓိံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေန္တော –
၂၀၇. ‘‘ဥဋ္ဌေဟိ ကဏှ ကိံ သေသိ၊ ကော အတ္ထော သုပနေန တေ၊
ယော စ တုယှံ သကော ဘာတာ၊ ဟဒယံ စက္ခု စ ဒက္ခိဏံ၊
တဿ ဝါတာ ဗလီယန္တိ၊ သသံ ဇပ္ပတိ ကေသဝါ’’တိ. – ဣမံ ဂါထမာဟ၊
၂၀၇. တတ္ထ ကဏှာတိ ဝါသုဒေဝံ ဂေါတ္တေနာလပတိ. ကော အတ္ထော သုပနေန တေတိ သုပနေန တုယှံ ကာ နာမ ဝဍ္ဎိ. သကော ဘာတာတိ သောဒရိယော ဘာတာ. ဟဒယံ စက္ခု စ ဒက္ခိဏန္တိ ဟဒယေန စေဝ ဒက္ခိဏစက္ခုနာ စ သဒိသောတိ အတ္ထော. တဿ ဝါတာ ဗလီယန္တီတိ တဿ အပရာပရံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥမ္မာဒဝါတာ ဗလဝန္တော ဟောန္တိ ဝဍ္ဎန္တိ အဘိဘဝန္တိ. သသံ ဇပ္ပတီတိ ‘‘သသံ မေ ဒေထာ’’တိ ဝိပ္ပလပတိ. ကေသဝါတိ သော ကိရ ကေသာနံ သောဘနာနံ အတ္ထိတာယ ‘‘ကေသဝေါ’’တိ ဝေါဟရီယတိ. တေန နံ နာမေန အာလပတိ.
တဿ ဝစနံ သုတွာ သယနတော ဥဋ္ဌိတဘာဝံ ဒီပေန္တော သတ္ထာ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဟုတွာ –
၂၀၈. ‘‘တဿ တံ ဝစနံ သုတွာ၊ ရောဟိဏေယျဿ ကေသဝေါ၊
တရမာနရူပေါ ဝုဋ္ဌာသိ၊ ဘာတု သောကေန အဋ္ဋိတော’’တိ. – ဣမံ ဂါထမာဟ၊
ရာဇာ ဥဋ္ဌာယ သီဃံ ပါသာဒါ ဩတရိတွာ ဃဋပဏ္ဍိတဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ဥဘောသု ဟတ္ထေသု နံ ဒဠှံ ဂဟေတွာ တေန သဒ္ဓိံ သလ္လပန္တော –
၂၀၉. ‘‘ကိံ နု ဥမ္မတ္တရူပေါဝ၊ ကေဝလံ ဒွါရကံ ဣမံ၊
သသော သသောတိ လပသိ၊ ကီဒိသံ သသမိစ္ဆသိ.
၂၁၀. ‘‘သောဝဏ္ဏမယံ မဏိမယံ၊ လောဟမယံ အထ ရူပိယမယံ၊
သင်္ခသိလာပဝါဠမယံ၊ ကာရယိဿာမိ တေ သသံ.
၂၁၁. ‘‘သန္တိ အညေပိ သသကာ၊ အရညဝနဂေါစရာ၊
တေပိ တေ အာနယိဿာမိ၊ ကီဒိသံ သသမိစ္ဆသီ’’တိ. –
တိဿော ဂါထာယော အဘာသိ.
၂၀၉-၂၁၁. တတ္ထ ဥမ္မတ္တရူပေါဝါတိ ဥမ္မတ္တကော ဝိယ. ကေဝလန္တိ သကလံ. ဒွါရကန္တိ ဒွါရဝတီနဂရံ ဝိစရန္တော. သသော သသောတိ လပသီတိ သသော သသောတိ ဝိလပသိ. သောဝဏ္ဏမယန္တိ သုဝဏ္ဏမယံ. လောဟမယန္တိ တမ္ဗလောဟမယံ. ရူပိယမယန္တိ ရဇတမယံ. ယံ ဣစ္ဆသိ တံ ဝဒေဟိ၊ အထ ကေန သောစသိ. အညေပိ အရညေ ဝနဂေါစရာ သသကာ အတ္ထိ၊ တေ တေ အာနယိဿာမိ၊ ဝဒ၊ ဘဒြမုခ၊ ကီဒိသံ သသမိစ္ဆသီတိ ဃဋပဏ္ဍိတံ ‘‘သသေန အတ္ထိကော’’တိ အဓိပ္ပါယေန သသေန နိမန္တေသိ. တံ သုတွာ ဃဋပဏ္ဍိတော –
၂၁၂. ‘‘နာဟမေတေ သသေ ဣစ္ဆေ၊ ယေ သသာ ပထဝိဿိတာ၊
စန္ဒတော သသမိစ္ဆာမိ၊ တံ မေ ဩဟရ ကေသဝါ’’တိ. –
ဂါထမာဟ. တတ္ထ ဩဟရာတိ ဩဟာရေဟိ. တံ သုတွာ ရာဇာ ‘‘နိဿံသယံ မေ ဘာတာ ဥမ္မတ္တကော ဇာတော’’တိ ဒေါမနဿပ္ပတ္တော –
၂၁၃. ‘‘သော နူန မဓုရံ ဉာတိ၊ ဇီဝိတံ ဝိဇဟိဿသိ၊
အပတ္ထိယံ ပတ္ထယသိ၊ စန္ဒတော သသမိစ္ဆသီ’’တိ. –
ဂါထမာဟ. တတ္ထ ဉာတီတိ ကနိဋ္ဌံ အာလပတိ. အယမေတ္ထ အတ္ထော – မယှံ ပိယဉာတိ ယံ အတိမဓုရံ အတ္တနော ဇီဝိတံ၊ တံ ဝိဇဟိဿသိ မညေ၊ ယော အပတ္ထယိတဗ္ဗံ ပတ္ထေသီတိ.
ဃဋပဏ္ဍိတော ရညော ဝစနံ သုတွာ နိစ္စလောဝ ဌတွာ ‘‘ဘာတိက၊ တွံ စန္ဒတော သသံ ပတ္ထေန္တဿ တံ အလဘိတွာ ဇီဝိတက္ခယော ဘဝိဿတီတိ ဇာနန္တော ကသ္မာ မတံ ပုတ္တံ အလဘိတွာ အနုသောစသီ’’တိ ဣမမတ္ထံ ဒီပေန္တော –
၂၁၄. ‘‘ဧဝံ စေ ကဏှ ဇာနာသိ၊ ယထညမနုသာသသိ၊
ကသ္မာ ပုရေ မတံ ပုတ္တံ၊ အဇ္ဇာပိ မနုသောစသီ’’တိ. –
ဂါထမာဟ. တတ္ထ ဧဝံ စေ၊ ကဏှ၊ ဇာနာသီတိ၊ ဘာတိက၊ ကဏှနာမက မဟာရာဇ၊ ‘‘အလဗ္ဘနေယျဝတ္ထု နာမ န ပတ္ထေတဗ္ဗ’’န္တိ ယဒိ ဧဝံ ဇာနာသိ. ယထညန္တိ ဧဝံ ဇာနန္တောဝ ယထာ အညံ အနုသာသသိ၊ တထာ အကတွာ. ကသ္မာ ပုရေ မတံ ပုတ္တန္တိ အထ ကသ္မာ ဣတော စတုမာသမတ္ထကေ မတံ ပုတ္တံ အဇ္ဇာပိ အနုသောစသီတိ.
ဧဝံ သော အန္တရဝီထိယံ ဌိတကောဝ ‘‘အဟံ တာဝ ဧဝံ ပညာယမာနံ ပတ္ထေမိ၊ တွံ ပန အပညာယမာနဿတ္ထာယ သောစသီ’’တိ ဝတွာ တဿ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော –
၂၁၅. ‘‘န ယံ လဗ္ဘာ မနုဿေန၊ အမနုဿေန ဝါ ပန၊
ဇာတော မေ မာ မရိ ပုတ္တော၊ ကုတော လဗ္ဘာ အလဗ္ဘိယံ.
၂၁၆. ‘‘န မန္တာ မူလဘေသဇ္ဇာ၊ ဩသဓေဟိ ဓနေန ဝါ၊
သက္ကာ အာနယိတုံ ကဏှ၊ ယံ ပေတမနုသောစသီ’’တိ. – ဂါထာဒွယမာဟ၊
၂၁၅. တတ္ထ ယန္တိ၊ ဘာတိက၊ ယံ ‘‘ဧဝံ ဇာတော မေ ပုတ္တော မာ မရီ’’တိ မနုဿေန ဝါ ဒေဝေန ဝါ ပန န လဗ္ဘာ န သက္ကာ လဒ္ဓုံ၊ တံ တွံ ပတ္ထေသိ၊ တံ ပနေတံ ကုတော လဗ္ဘာ၊ ကေန ကာရဏေန လဒ္ဓုံ သက္ကာ. ယသ္မာ အလဗ္ဘိယံ အလဗ္ဘနေယျဝတ္ထု နာမေတန္တိ အတ္ထော.
၂၁၆. မန္တာတိ မန္တပ္ပယောဂေန. မူလဘေသဇ္ဇာတိ မူလဘေသဇ္ဇေန. ဩသဓေဟီတိ နာနာဝိဓေဟိ ဩသဓေဟိ. ဓနေန ဝါတိ ကောဋိသတသင်္ခေန ဓနေန ဝါပိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယံ ပေတမနုသောစသိ၊ တံ ဧတေဟိ မန္တပ္ပယောဂါဒီဟိပိ အာနေတုံ န သက္ကာတိ.
ပုန ဃဋပဏ္ဍိတော ‘‘ဘာတိက၊ ဣဒံ မရဏံ နာမ ဓနေန ဝါ ဇာတိယာ ဝါ ဝိဇ္ဇာယ ဝါ သီလေန ဝါ ဘာဝနာယ ဝါ န သက္ကာ ပဋိဗာဟိတု’’န္တိ ဒဿေန္တော –
၂၁၇. ‘‘မဟဒ္ဓနာ မဟာဘောဂါ၊ ရဋ္ဌဝန္တောပိ ခတ္တိယာ၊
ပဟူတဓနဓညာသေ၊ တေပိ နော အဇရာမရာ.
၂၁၈. ‘‘ခတ္တိယာ ဗြာဟ္မဏာ ဝေဿာ၊ သုဒ္ဒါ စဏ္ဍာလပုက္ကုဿာ၊
ဧတေ စညေ စ ဇာတိယာ၊ တေပိ နော အဇရာမရာ.
၂၁၉. ‘‘ယေ မန္တံ ပရိဝတ္တေန္တိ၊ ဆဠင်္ဂံ ဗြဟ္မစိန္တိတံ၊
ဧတေ စညေ စ ဝိဇ္ဇာယ၊ တေပိ နော အဇရာမရာ.
၂၂၀. ‘‘ဣသယော ဝါပိ ယေ သန္တာ၊ သညတတ္တာ တပဿိနော၊
သရီရံ တေပိ ကာလေန၊ ဝိဇဟန္တိ တပဿိနော.
၂၂၁. ‘‘ဘာဝိတတ္တာ အရဟန္တော၊ ကတကိစ္စာ အနာသဝါ၊
နိက္ခိပန္တိ ဣမံ ဒေဟံ၊ ပုညပါပပရိက္ခယာ’’တိ. –
ပဉ္စဟိ ဂါထာဟိ ရညော ဓမ္မံ ဒေသေသိ.
၂၁၇. တတ္ထ မဟဒ္ဓနာတိ နိဓာနဂတဿေဝ မဟတော ဓနဿ အတ္ထိတာယ ဗဟုဓနာ. မဟာဘောဂါတိ ဒေဝဘောဂသဒိသာယ မဟတိယာ ဘောဂသမ္ပတ္တိယာ သမန္နာဂတာ. ရဋ္ဌဝန္တောတိ သကလရဋ္ဌဝန္တော. ပဟူတဓနဓညာသေတိ တိဏ္ဏံ စတုန္နံ ဝါ သံဝစ္ဆရာနံ အတ္ထာယ နိဒဟိတွာ ဌပေတဗ္ဗဿ နိစ္စပရိဗ္ဗယဘူတဿ ဓနဓညဿ ဝသေန အပရိယန္တဓနဓညာ. တေပိ နော အဇရာမရာတိ တေပိ ဧဝံ မဟာဝိဘဝါ မန္ဓာတုမဟာသုဒဿနာဒယော ခတ္တိယာ အဇရာမရာ နာဟေသုံ၊ အညဒတ္ထု မရဏမုခမေဝ အနုပဝိဋ္ဌာတိ အတ္ထော.
၂၁၈. ဧတေတိ ယထာဝုတ္တခတ္တိယာဒယော. အညေတိ အညတရာ ဧဝံဘူတာ အမ္ဗဋ္ဌာဒယော. ဇာတိယာတိ အတ္တနော ဇာတိနိမိတ္တံ အဇရာမရာ နာဟေသုန္တိ အတ္ထော.
၂၁၉. မန္တန္တိ ဝေဒံ. ပရိဝတ္တေန္တီတိ သဇ္ဈာယန္တိ ဝါစေန္တိ စ. အထ ဝါ ပရိဝတ္တေန္တီတိ ဝေဒံ အနုပရိဝတ္တေန္တာ ဟောမံ ကရောန္တာ ဇပန္တိ. ဆဠင်္ဂန္တိ သိက္ခာကပ္ပနိရုတ္တိဗျာကရဏဇောတိသတ္ထဆန္ဒောဝိစိတိသင်္ခါတေဟိ ဆဟိ အင်္ဂေဟိ ယုတ္တံ. ဗြဟ္မစိန္တိတန္တိ ဗြာဟ္မဏာနမတ္ထာယ ဗြဟ္မနာ စိန္တိတံ ကထိတံ. ဝိဇ္ဇာယာတိ ဗြဟ္မသဒိသဝိဇ္ဇာယ သမန္နာဂတာ၊ တေပိ နော အဇရာမရာတိ အတ္ထော.
၂၂၀-၂၂၁. ဣသယောတိ ယမနိယမာဒီနံ ပဋိကူလသညာဒီနဉ္စ ဧသနဋ္ဌေန ဣသယော. သန္တာတိ ကာယဝါစာဟိ သန္တသဘာဝါ. သညတတ္တာတိ ရာဂါဒီနံ သံယမေန သံယတစိတ္တာ. ကာယတပနသင်္ခါတော တပေါ ဧတေသံ အတ္ထီတိ တပဿိနော. ပုန တပဿိနောတိ သံဝရကာ. တေန ဧဝံ တပနိဿိတကာ ဟုတွာ သရီရေန စ ဝိမောက္ခံ ပတ္တုကာမာပိ သံဝရကာ သရီရံ ဝိဇဟန္တိ ဧဝါတိ ဒဿေတိ. အထ ဝါ ဣသယောတိ အဓိသီလသိက္ခာဒီနံ ဧသနဋ္ဌေန ဣသယော၊ တဒတ္ထံ တပ္ပဋိပက္ခာနံ ပါပဓမ္မာနံ ဝူပသမေန သန္တာ၊ ဧကာရမ္မဏေ စိတ္တဿ သံယမေန သညတတ္တာ၊ သမ္မပ္ပဓာနယောဂတော ဝီရိယတာပေန တပဿိနော၊ သပ္ပယောဂါ ရာဂါဒီနံ သန္တပနေန တပဿိနောတိ ယောဇေတဗ္ဗံ. ဘာဝိတတ္တာတိ စတုသစ္စကမ္မဋ္ဌာနဘာဝနာယ ဘာဝိတစိတ္တာ.
ဧဝံ ဃဋပဏ္ဍိတေန ဓမ္မေ ကထိတေ တံ သုတွာ ရာဇာ အပဂတသောကသလ္လော ပသန္နမာနသော ဃဋပဏ္ဍိတံ ပသံသန္တော –
၂၂၂. ‘‘အာဒိတ္တံ ဝတ မံ သန္တံ၊ ဃဋသိတ္တံဝ ပါဝကံ၊
ဝါရိနာ ဝိယ ဩသိဉ္စံ၊ သဗ္ဗံ နိဗ္ဗာပယေ ဒရံ.
၂၂၃. ‘‘အဗ္ဗဟီ ဝတ မေ သလ္လံ၊ သောကံ ဟဒယနိဿိတံ၊
ယော မေ သောကပရေတဿ၊ ပုတ္တသောကံ အပါနုဒိ.
၂၂၄. ‘‘သွာဟံ အဗ္ဗူဠှသလ္လောသ္မိ၊ သီတိဘူတောသ္မိ နိဗ္ဗုတော၊
န သောစာမိ န ရောဒါမိ၊ တဝ သုတွာန ဘာတိက.
၂၂၅. ‘‘ဧဝံ ကရောန္တိ သပ္ပညာ၊ ယေ ဟောန္တိ အနုကမ္ပကာ၊
နိဝတ္တယန္တိ သောကမှာ၊ ဃဋော ဇေဋ္ဌံဝ ဘာတရံ.
၂၂၆. ‘‘ယဿ ဧတာဒိသာ ဟောန္တိ၊ အမစ္စာ ပရိစာရကာ၊
သုဘာသိတေန အနွေန္တိ၊ ဃဋော ဇေဋ္ဌံဝ ဘာတရ’’န္တိ. – သေသဂါထာ အဘာသိ၊
၂၂၅. တတ္ထ ဃဋော ဇေဋ္ဌံဝ ဘာတရန္တိ ယထာ ဃဋပဏ္ဍိတော အတ္တနော ဇေဋ္ဌဘာတရံ မတပုတ္တသောကာဘိဘူတံ အတ္တနော ဥပါယကောသလ္လေန စေဝ ဓမ္မကထာယ စ တတော ပုတ္တသောကတော ဝိနိဝတ္တယိ၊ ဧဝံ အညေပိ သပ္ပညာ ယေ ဟောန္တိ အနုကမ္ပကာ၊ တေ ဉာတီနံ ဥပကာရံ ကရောန္တီတိ အတ္ထော.
၂၂၆. ယဿ ဧတာဒိသာ ဟောန္တီတိ အယံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓဂါထာ. တဿတ္ထော – ယထာ ယေန ကာရဏေန ပုတ္တသောကပရေတံ ရာဇာနံ ဝါသုဒေဝံ ဃဋပဏ္ဍိတော သောကဟရဏတ္ထာယ သုဘာသိတေန အနွေသိ အနုဧသိ၊ ယဿ အညဿာပိ ဧတာဒိသာ ပဏ္ဍိတာ အမစ္စာ ပဋိလဒ္ဓါ အဿု၊ တဿ ကုတော သောကောတိ! သေသဂါထာ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တတ္ထာ ဧဝါတိ.
သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ ‘‘ဧဝံ၊ ဥပါသက၊ ပေါရာဏကပဏ္ဍိတာ ပဏ္ဍိတာနံ ကထံ သုတွာ ပုတ္တသောကံ ဟရိံသူ’’တိ ဝတွာ သစ္စာနိ ပကာသေတွာ ဇာတကံ သမောဓာနေသိ. သစ္စပရိယောသာနေ ဥပါသကော သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟီတိ.
ကဏှပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.