ဘာဝေတဗ္ဗနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၂၅. ဘာဝေတဗ္ဗနိဒ္ဒေသေ ကာယဂတာသတီတိ ကာယဂတာသတိသုတ္တန္တေ (မ. နိ. ၃.၁၅၃ အာဒယော) ဝုတ္တာ အာနာပါနစတုဣရိယာပထခုဒ္ဒကဣရိယာပထဒွတ္တိံသာကာရစတုဓာတုနဝသိဝထိကာပဋိကူလ- ဝဝတ္ထာပကမနသိကာရသမ္ပယုတ္တာ ယထာနုရူပံ ရူပဇ္ဈာနသမ္ပယုတ္တာ စ သတိ. သာ ဟိ တေသု ကာယေသု ဂတာ ပဝတ္တာတိ ကာယဂတာတိ ဝုစ္စတိ. သာတသဟဂတာတိ မဓုရသုခဝေဒယိတသင်္ခါတေန သာတေန သဟ ဧကုပ္ပါဒါဒိဘာဝံ ဂတာ. တဗ္ဘာဝေ ဝေါကိဏ္ဏေ အာရမ္မဏေ နိဿယေ သံသဋ္ဌေ ဒိဿတိ သဟဂတသဒ္ဒေါ ပဉ္စသု အတ္ထေသု ဇိနဝစနေ. ‘‘ယာယံ တဏှာ ပေါနောဗ္ဘဝိကာ နန္ဒိရာဂသဟဂတာ’’တိ (ဝိဘ. ၂၀၃) ဧတ္ထ တဗ္ဘာဝေ၊ နန္ဒိရာဂဘူတာတိ အတ္ထော. ‘‘ယာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝီမံသာ ကောသဇ္ဇသဟဂတာ ကောသဇ္ဇသမ္ပယုတ္တာ’’တိ (သံ. နိ. ၅.၈၃၂) ဧတ္ထ ဝေါကိဏ္ဏေ၊ အန္တရန္တရာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနေန ကောသဇ္ဇေန ဝေါကိဏ္ဏာတိ အတ္ထော. ‘‘လာဘီ ဟောတိ ရူပသဟဂတာနံ ဝါ သမာပတ္တီနံ အရူပသဟဂတာနံ ဝါ သမာပတ္တီန’’န္တိ (ပု. ပ. ၃-၈) ဧတ္ထ အာရမ္မဏေ၊ ရူပါရူပါရမ္မဏာနန္တိ အတ္ထော. ‘‘အဋ္ဌိကသညာသဟဂတံ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတီ’’တိ (သံ. နိ. ၅.၂၃၈) ဧတ္ထ နိဿယေ၊ အဋ္ဌိကသညာနိဿယံ အဋ္ဌိကသညံ ဘာဝေတွာ ပဋိလဒ္ဓန္တိ အတ္ထော. ‘‘ဣဒံ သုခံ ဣမာယ ပီတိယာ သဟဂတံ ဟောတိ သဟဇာတံ သမ္ပယုတ္တ’’န္တိ (ဝိဘ. ၅၇၈) ဧတ္ထ သံသဋ္ဌေ၊ သမ္မိဿန္တိ အတ္ထော. ဣမသ္မိမ္ပိ ပဒေ သံသဋ္ဌော အဓိပ္ပေတော. သာတသံသဋ္ဌာ ဟိ သာတသဟဂတာတိ ဝုတ္တာ. သာ ဟိ ဌပေတွာ စတုတ္ထံ ဈာနံ သေသေသု သာတသဟဂတာ ဟောတိ၊ သတိပိ စ ဥပေက္ခာသဟဂတတ္တေ ယေဘုယျဝသေန သာတသဟဂတာတိ ဝုတ္တာ၊ ပုရိမဇ္ဈာနမူလကတ္တာ ဝါ စတုတ္ထဇ္ဈာနဿ သာတသဟဂတာယ ဥပေက္ခာသဟဂတာပိ ဝုတ္တာဝ ဟောတိ၊ ဥပေက္ခာယ ပန သန္တေ သုခေ ဝုတ္တတ္တာ ဘဂဝတာ သာတသဟဂတာတိ စတုတ္ထဇ္ဈာနသမ္ပယုတ္တာပိ ဝုတ္တာဝ ဟောတိ.

သမထော စ ဝိပဿနာ စာတိ ကာမစ္ဆန္ဒာဒယော ပစ္စနီကဓမ္မေ သမေတိ ဝိနာသေတီတိ သမထော. သမာဓိဿေတံ နာမံ. အနိစ္စတာဒိဝသေန ဝိဝိဓေဟိ အာကာရေဟိ ဓမ္မေ ပဿတီတိ ဝိပဿနာ. ပညာယေတံ နာမံ. ဣမေ ပန ဒွေ ဒသုတ္တရပရိယာယေ ပုဗ္ဗဘာဂါတိ ဝုတ္တာ၊ သင်္ဂီတိပရိယာယေ စ လောကိယလောကုတ္တရမိဿကာတိ. တယော သမာဓီတိ သဝိတက္ကော သဝိစာရော သမာဓိ၊ အဝိတက္ကော ဝိစာရမတ္တော သမာဓိ၊ အဝိတက္ကော အဝိစာရော သမာဓိ. သမ္ပယောဂဝသေန ဝတ္တမာနေန သဟ ဝိတက္ကေန သဝိတက္ကော၊ သဟ ဝိစာရေန သဝိစာရော. သော ခဏိကသမာဓိ၊ ဝိပဿနာသမာဓိ၊ ဥပစာရသမာဓိ၊ ပဌမဇ္ဈာနသမာဓိ. နတ္ထိ ဧတဿ ဝိတက္ကောတိ အဝိတက္ကော. ဝိတက္ကဝိစာရေသု ဝိစာရော မတ္တာ ပရမာ ပမာဏံ ဧတဿာတိ ဝိစာရမတ္တော၊ ဝိစာရတော ဥတ္တရိ ဝိတက္ကေန သမ္ပယောဂံ န ဂစ္ဆတီတိ အတ္ထော. သော ပဉ္စကနယေ ဒုတိယဇ္ဈာနသမာဓိ၊ တဒုဘယဝိရဟိတော အဝိတက္ကော အဝိစာရော သမာဓိ. သော စတုက္ကနယေ ဒုတိယဇ္ဈာနာဒိ၊ ပဉ္စကနယေ တတိယဇ္ဈာနာဒိ ရူပါဝစရသမာဓိ. ဣမေ တယောပိ လောကိယာ ဧဝ. သင်္ဂီတိပရိယာယေ အပရေပိ တယော သမာဓီ ဝုတ္တာ – ‘‘သုညတော သမာဓိ၊ အနိမိတ္တော သမာဓိ၊ အပ္ပဏိဟိတော သမာဓီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၃.၃၀၅). န တေ ဣဓ အဓိပ္ပေတာ.

စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာတိ ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနံ၊ ဝေဒနာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနံ၊ စိတ္တာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနံ၊ ဓမ္မာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနံ. ပုဗ္ဗဘာဂေ စုဒ္ဒသဝိဓေန ကာယံ ပရိဂ္ဂဏှတော ကာယာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနံ၊ နဝဝိဓေန ဝေဒနံ ပရိဂ္ဂဏှတော ဝေဒနာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနံ၊ သောဠသဝိဓေန စိတ္တံ ပရိဂ္ဂဏှတော စိတ္တာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနံ၊ ပဉ္စဝိဓေန ဓမ္မေ ပရိဂ္ဂဏှတော ဓမ္မာနုပဿနာသတိပဋ္ဌာနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. လောကုတ္တရံ ပန ဣဓ န အဓိပ္ပေတံ. ပဉ္စင်္ဂိကော သမာဓီတိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ အဿ သန္တီတိ ပဉ္စင်္ဂိကော၊ စတုတ္ထဇ္ဈာနသမာဓိ. ပီတိဖရဏတာ၊ သုခဖရဏတာ၊ စေတောဖရဏတာ၊ အာလောကဖရဏတာ၊ ပစ္စဝေက္ခဏနိမိတ္တန္တိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ. ပီတိံ ဖရမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဒွီသု ဈာနေသု ပညာ ပီတိဖရဏတာ နာမ. သုခံ ဖရမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ တီသု ဈာနေသု ပညာ သုခဖရဏတာ နာမ. ပရေသံ စေတော ဖရမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ စေတောပရိယပညာ စေတောဖရဏတာ နာမ. အာလောကံ ဖရမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဒိဗ္ဗစက္ခုပညာ အာလောကဖရဏတာ နာမ. ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏံ ပစ္စဝေက္ခဏနိမိတ္တံ နာမ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ –

‘‘ဒွီသု ဈာနေသု ပညာ ပီတိဖရဏတာ၊ တီသု ဈာနေသု ပညာ သုခဖရဏတာ၊ ပရစိတ္တပညာ စေတောဖရဏတာ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုပညာ အာလောကဖရဏတာ၊ တမှာ တမှာ သမာဓိမှာ ဝုဋ္ဌိတဿ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏံ ပစ္စဝေက္ခဏနိမိတ္တ’’န္တိ (ဝိဘ. ၈၀၄).

တဉှိ ဝုဋ္ဌိတသမာဓိဿ ပဝတ္တာကာရဂဟဏတော နိမိတ္တန္တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ စ ပီတိဖရဏတာ သုခဖရဏတာ ဒွေ ပါဒါ ဝိယ၊ စေတောဖရဏတာ အာလောကဖရဏတာ ဒွေ ဟတ္ထာ ဝိယ၊ အဘိညာပါဒကံ စတုတ္ထဇ္ဈာနံ မဇ္ဈိမကာယော ဝိယ၊ ပစ္စဝေက္ခဏနိမိတ္တံ သီသံ ဝိယ. ဣတိ အာယသ္မာ ဓမ္မသေနာပတိ သာရိပုတ္တတ္ထေရော ပဉ္စင်္ဂိကံ သမ္မာသမာဓိံ အင်္ဂပစ္စင်္ဂသမ္ပန္နံ ပုရိသံ ဝိယ ကတွာ ဒဿေသိ.

ဆ အနုဿတိဋ္ဌာနာနီတိ ပုနပ္ပုနံ ဥပ္ပဇ္ဇနတော သတိယော ဧဝ အနုဿတိယော၊ ပဝတ္တိတဗ္ဗဋ္ဌာနသ္မိံယေဝ ပဝတ္တတ္တာ သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတဿ ကုလပုတ္တဿ အနုရူပါ သတိယောတိပိ အနုဿတိယော၊ အနုဿတိယော ဧဝ ပီတိအာဒီနံ ဌာနတ္တာ အနုဿတိဋ္ဌာနာနိ. ကတမာနိ ဆ? ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ဓမ္မာနုဿတိ သံဃာနုဿတိ သီလာနုဿတိ စာဂါနုဿတိ ဒေဝတာနုဿတိ (ဒီ. နိ. ၃.၃၂၇). ဗောဇ္ဈင်္ဂါတိ ဗောဓိယာ၊ ဗောဓိဿ ဝါ အင်္ဂါ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယာ ဧသာ ဓမ္မသာမဂ္ဂီ ယာယ လောကုတ္တရမဂ္ဂက္ခဏေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာယ လီနုဒ္ဓစ္စပတိဋ္ဌာနာယူဟနကာမသုခတ္တကိလမထာနုယောဂဥစ္ဆေဒသဿတာဘိနိဝေသာဒီနံ အနေကေသံ ဥပဒ္ဒဝါနံ ပဋိပက္ခဘူတာယ သတိဓမ္မဝိစယဝီရိယပီတိပဿဒ္ဓိသမာဓိဥပေက္ခာသင်္ခါတာယ ဓမ္မသာမဂ္ဂိယာ အရိယသာဝကော ဗုဇ္ဈတီတိ ကတွာ ဗောဓီတိ ဝုစ္စတိ. ဗုဇ္ဈတီတိ ကိလေသသန္တာနနိဒ္ဒါယ ဝုဋ္ဌဟတိ၊ စတ္တာရိ ဝါ အရိယသစ္စာနိ ပဋိဝိဇ္ဈတိ၊ နိဗ္ဗာနမေဝ ဝါ သစ္ဆိကရောတိ၊ တဿာ ဓမ္မသာမဂ္ဂိသင်္ခါတာယ ဗောဓိယာ အင်္ဂါတိပိ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ဈာနင်္ဂမဂ္ဂင်္ဂါဒယော ဝိယ. ယော ပနေသ ယထာဝုတ္တပ္ပကာရာယ ဧတာယ ဓမ္မသာမဂ္ဂိယာ ဗုဇ္ဈတီတိ ကတွာ အရိယသာဝကော ဗောဓီတိ ဝုစ္စတိ၊ တဿ ဗောဓိဿ အင်္ဂါတိပိ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ သေနင်္ဂရထင်္ဂါဒယော ဝိယ. တေနာဟု အဋ္ဌကထာစရိယာ ‘‘ဗုဇ္ဈနကဿ ပုဂ္ဂလဿ အင်္ဂါတိ ဝါ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ’’တိ. အပိစ ‘‘ဗောဇ္ဈင်္ဂါတိ ကေနဋ္ဌေန ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ ဗောဓာယ သံဝတ္တန္တီတိ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ’’တိအာဒိနာ (ပဋိ. မ. ၂.၁၇) နယေန ဗောဇ္ဈင်္ဂဋ္ဌော ဝေဒိတဗ္ဗော. အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါတိ တံတံမဂ္ဂဝဇ္ဈကိလေသေဟိ အာရကတ္တာ အရိယဘာဝကရတ္တာ အရိယဖလပဋိလာဘကရတ္တာ စ အရိယော. အဋ္ဌ အင်္ဂါနိ အဿာတိ အဋ္ဌင်္ဂိကော. သောယံ စတုရင်္ဂိကာ ဝိယ သေနာ၊ ပဉ္စင်္ဂိကံ ဝိယ စ တူရိယံ အင်္ဂမတ္တမေဝ ဟောတိ၊ အင်္ဂဝိနိမုတ္တော နတ္ထိ. ဗောဇ္ဈင်္ဂမဂ္ဂင်္ဂါ လောကုတ္တရာ၊ ဒသုတ္တရပရိယာယေန ပုဗ္ဗဘာဂါပိ လဗ္ဘန္တိ.

နဝ ပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂါနီတိ သီလဝိသုဒ္ဓိ ပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ၊ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ ပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ၊ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ ပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ၊ ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ ပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ၊ မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ ပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ၊ ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ ပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ၊ ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ ပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ၊ ပညာ ပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ၊ ဝိမုတ္တိ ပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂံ (ဒီ. နိ. ၃.၃၅၉). သီလဝိသုဒ္ဓီတိ ဝိသုဒ္ဓိံ ပါပေတုံ သမတ္ထံ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလံ. တဉှိ ဒုဿီလျမလံ ဝိသောဓေတိ. ပါရိသုဒ္ဓိပဓာနိယင်္ဂန္တိ ပရိသုဒ္ဓဘာဝဿ ပဓာနံ ဥတ္တမံ အင်္ဂံ. စိတ္တဝိသုဒ္ဓီတိ ဝိပဿနာယ ပဒဋ္ဌာနဘူတာ ပဂုဏာ အဋ္ဌ သမာပတ္တိယော. တာ ဟိ ကာမစ္ဆန္ဒာဒိစိတ္တမလံ ဝိသောဓေန္တိ. ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓီတိ သပ္ပစ္စယနာမရူပဒဿနံ. တဉှိ သတ္တဒိဋ္ဌိမလံ ဝိသောဓေတိ. ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓီတိ ပစ္စယာကာရဉာဏံ. တေန ဟိ တီသု အဒ္ဓါသု ပစ္စယဝသေန ဓမ္မာ ပဝတ္တန္တီတိ ပဿန္တော တီသုပိ အဒ္ဓါသု သတ္တကင်္ခါမလံ ဝိတရန္တော ဝိသုဇ္ဈတိ. မဂ္ဂါမဂ္ဂဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓီတိ ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿနက္ခဏေ ဥပ္ပန္နာ ဩဘာသဉာဏပီတိပဿဒ္ဓိသုခအဓိမောက္ခပဂ္ဂဟဥပဋ္ဌာနဥပေက္ခာနိကန္တီတိ ဒသ ဝိပဿနုပက္ကိလေသာ၊ န မဂ္ဂေါ၊ ဝီထိပဋိပန္နံ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏံ မဂ္ဂေါတိ ဧဝံ မဂ္ဂါမဂ္ဂေ ဉာဏံ နာမ. တေန ဟိ အမဂ္ဂမလံ ဝိသောဓေတိ. ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓီတိ ဝီထိပဋိပန္နံ ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿနာဉာဏံ ဘင်္ဂါနုပဿနာဉာဏံ ဘယတုပဋ္ဌာနာနုပဿနာဉာဏံ အာဒီနဝါနုပဿနာဉာဏံ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာဉာဏံ မုဉ္စိတုကမျတာဉာဏံ ပဋိသင်္ခါနုပဿနာဉာဏံ သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏံ အနုလောမဉာဏန္တိ ဣမာနိ နဝ ဝိပဿနာဉာဏာနိ. တာနိ ဟိ နိစ္စသညာဒိမလံ ဝိသောဓေန္တိ. ဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓီတိ စတုအရိယမဂ္ဂပညာ. သာ ဟိ သမုစ္ဆေဒတော သကသကမဂ္ဂဝဇ္ဈကိလေသမလံ ဝိသောဓေတိ. ပညာတိ အရဟတ္တဖလပညာ. ဝိမုတ္တီတိ အရဟတ္တဖလဝိမုတ္တိ.

ဒသ ကသိဏာယတနာနီတိ ‘‘ပထဝီကသိဏမေကော သဉ္ဇာနာတိ ဥဒ္ဓံ အဓော တိရိယံ အဒွယံ အပ္ပမာဏံ၊ အာပေါကသိဏမေကော သဉ္ဇာနာတိ။ပေ။ တေဇောကသိဏမေကော သဉ္ဇာနာတိ။ပေ။ ဝါယောကသိဏမေကော သဉ္ဇာနာတိ။ပေ။ နီလကသိဏမေကော သဉ္ဇာနာတိ။ပေ။ ပီတကသိဏမေကော သဉ္ဇာနာတိ။ပေ။ လောဟိတကသိဏမေကော သဉ္ဇာနာတိ။ပေ။ ဩဒါတကသိဏမေကော သဉ္ဇာနာတိ။ပေ။ အာကာသကသိဏမေကော သဉ္ဇာနာတိ။ပေ။ ဝိညာဏကသိဏမေကော သဉ္ဇာနာတိ ဥဒ္ဓံ အဓော တိရိယံ အဒွယံ အပ္ပမာဏ’’န္တိ (အ. နိ. ၁၀.၂၅၊ ဒီ. နိ. ၃.၃၆၀) ဧဝံ ဝုတ္တာနိ ဒသ. ဧတာနိ ဟိ သကလဖရဏဋ္ဌေန ကသိဏာနိ၊ တဒါရမ္မဏာနံ ဓမ္မာနံ ခေတ္တဋ္ဌေန အဓိဋ္ဌာနဋ္ဌေန ဝါ အာယတနာနိ. ဥဒ္ဓန္တိ ဥပရိဂဂနတလာဘိမုခံ. အဓောတိ ဟေဋ္ဌာဘူမိတလာဘိမုခံ. တိရိယန္တိ ခေတ္တမဏ္ဍလမိဝ သမန္တာ ပရိစ္ဆိန္နံ. ဧကစ္စော ဟိ ဥဒ္ဓမေဝ ကသိဏံ ဝဍ္ဎေတိ ဧကစ္စော အဓော၊ ဧကစ္စော သမန္တတော. ဧကောပိ တေန တေန ဝါ ကာရဏေန ဧဝံ ပသာရေတိ အာလောကမိဝ ရူပဒဿနကာမော. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ပထဝီကသိဏမေကော သဉ္ဇာနာတိ ဥဒ္ဓံ အဓော တိရိယ’’န္တိ (အ. နိ. ၁၀.၂၅၊ ဒီ. နိ. ၃.၃၆၀). အဒွယန္တိ ဣဒံ ပန ဧကဿ အညဘာဝါနုပဂမနတ္ထံ ဝုတ္တံ. ယထာ ဟိ ဥဒကံ ပဝိဋ္ဌဿ သဗ္ဗဒိသာသု ဥဒကမေဝ ဟောတိ န အညံ၊ ဧဝမေဝ ပထဝီကသိဏံ ပထဝီကသိဏမေဝ ဟောတိ၊ နတ္ထိ တဿ အညကသိဏသမ္ဘေဒေါတိ. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထ. အပ္ပမာဏန္တိ ဣဒံ တဿ တဿ ဖရဏအပ္ပမာဏဝသေန ဝုတ္တံ. တဉှိ မနသာ ဖရန္တော သကလမေဝ ဖရတိ၊ န ‘‘အယမဿ အာဒိ ဣဒံ မဇ္ဈ’’န္တိ ပမာဏံ ဂဏှာတီတိ. အာကာသကသိဏန္တိ ကသိဏုဂ္ဃါဋိမာကာသော ပရိစ္ဆေဒါကာသကသိဏဉ္စ. ဝိညာဏကသိဏန္တိ ကသိဏုဂ္ဃါဋိမာကာသေ ပဝတ္တဝိညာဏံ. တတ္ထ ကသိဏဝသေန ကသိဏုဂ္ဃါဋိမာကာသေ၊ ကသိဏုဂ္ဃါဋိမာကာသဝသေန တတ္ထ ပဝတ္တဝိညာဏေ ဥဒ္ဓံအဓောတိရိယတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ပရိစ္ဆေဒါကာသကသိဏဿပိ ဝဍ္ဎနီယတ္တာ တဿ ဝသေနပီတိ.

၂၆. ဣဒါနိ ဘာဝနာပဘေဒံ ဒဿေန္တော ဒွေ ဘာဝနာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ လောကိယာတိအာဒီသု လောကော ဝုစ္စတိ လုဇ္ဇနပလုဇ္ဇနဋ္ဌေန ဝဋ္ဋံ၊ တသ္မိံ ပရိယာပန္နဘာဝေန လောကေ နိယုတ္တာတိ လောကိယာ၊ လောကိယာနံ ဓမ္မာနံ ဘာဝနာ လောကိယာ. ကိဉ္စာပိ ဓမ္မာနံ ဘာဝနာတိ ဝေါဟာရဝသေန ဝုစ္စတိ၊ တေဟိ ပန ဝိသုံ ဘာဝနာ နတ္ထိ. တေ ဧဝ ဟိ ဓမ္မာ ဘာဝိယမာနာ ဘာဝနာတိ ဝုစ္စန္တိ. ဥတ္တိဏ္ဏာတိ ဥတ္တရာ၊ လောကေ အပရိယာပန္နဘာဝေန လောကတော ဥတ္တရာတိ လောကုတ္တရာ.

ရူပဘဝသင်္ခါတေ ရူပေ အဝစရန္တီတိ ရူပါဝစရာ. ကုသလသဒ္ဒေါ ပနေတ္ထ အာရောဂျအနဝဇ္ဇဆေကသုခဝိပါကေသု ဒိဿတိ. ‘‘ကစ္စိ နု ဘောတော ကုသလံ? ကစ္စိ ဘောတော အနာမယ’’န္တိအာဒီသု (ဇာ. ၁.၁၅.၁၄၆၊ ၂.၂၀.၁၂၉) အာရောဂျေ. ‘‘ကတမော ပန၊ ဘန္တေ၊ ကာယသမာစာရော ကုသလော? ယော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ကာယသမာစာရော အနဝဇ္ဇော’’တိ (မ. နိ. ၂.၃၆၁) စ ‘‘ပုန စပရံ၊ ဘန္တေ၊ ဧတဒါနုတ္တရိယံ၊ ယထာ ဘဂဝါ ဓမ္မံ ဒေသေတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသူ’’တိ (ဒီ. နိ. ၃.၁၄၅) စ ဧဝမာဒီသု အနဝဇ္ဇေ. ‘‘တံ ကိံ မညသိ၊ ရာဇကုမာရ၊ ကုသလော တွံ ရထဿ အင်္ဂပစ္စင်္ဂါန’’န္တိ? (မ. နိ. ၂.၈၇) ‘‘ကုသလာ နစ္စဂီတဿ သိက္ခိတာ စာတုရိတ္ထိယော’’တိ (ဇာ. ၂.၂၂.၉၄) စ အာဒီသု ဆေကေ. ‘‘ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမာဒါနဟေတု ဧဝမိဒံ ပုညံ ပဝဍ္ဎတီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၃.၈၀) ‘‘ကုသလဿ ကမ္မဿ ကတတ္တာ ဥပစိတတ္တာ’’တိ (ဓ. သ. ၄၃၁) စ အာဒီသု သုခဝိပါကေ. သွာယမိဓ အာရောဂျေပိ အနဝဇ္ဇေပိ သုခဝိပါကေပိ ဝဋ္ဋတိ. ဝစနတ္ထော ပနေတ္ထ ကုစ္ဆိတေ ပါပကေ ဓမ္မေ သလယန္တိ စလယန္တိ ကမ္ပေန္တိ ဝိဒ္ဓံသေန္တီတိ ကုသလာ၊ ကုစ္ဆိတေန ဝါ အာကာရေန သယန္တိ ပဝတ္တန္တီတိ ကုသာ၊ တေ အကုသလသင်္ခါတေ ကုသေ လုနန္တိ ဆိန္ဒန္တီတိ ကုသလာ၊ ကုစ္ဆိတာနံ ဝါ သာနတော တနုကရဏတော ကုသံ၊ ဉာဏံ. တေန ကုသေန လာတဗ္ဗာ ဂဟေတဗ္ဗာ ပဝတ္တေတဗ္ဗာတိ ကုသလာ၊ ယထာ ဝါ ကုသာ ဥဘယဘာဂဂတံ ဟတ္ထပ္ပဒေသံ လုနန္တိ၊ ဧဝမိမေပိ ဥပ္ပန္နာနုပ္ပန္နဘာဝေန ဥဘယဘာဂဂတံ သံကိလေသပက္ခံ လုနန္တိ၊ တသ္မာ ကုသာ ဝိယ လုနန္တီတိ ကုသလာ. တေသံ ရူပါဝစရကုသလာနံ ဘာဝနာ. အရူပဘဝသင်္ခါတေ အရူပေ အဝစရန္တီတိ အရူပါဝစရာ. တေဘူမကဝဋ္ဋေ ပရိယာပန္နာ အန္တောဂဓာတိ ပရိယာပန္နာ၊ တသ္မိံ န ပရိယာပန္နာတိ အပရိယာပန္နာ၊ လောကုတ္တရာ.

ကာမာဝစရကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဘာဝနာ ကသ္မာ န ဝုတ္တာတိ စေ? အပ္ပနာပ္ပတ္တာယ ဧဝ ဘာဝနာယ အဘိဓမ္မေ ဘာဝနာတိ အဓိပ္ပေတတ္တာ. ဝုတ္တဉှိ တတ္ထ –

‘‘ယောဂဝိဟိတေသု ဝါ ကမ္မာယတနေသု ယောဂဝိဟိတေသု ဝါ သိပ္ပါယတနေသု ယောဂဝိဟိတေသု ဝါ ဝိဇ္ဇာဋ္ဌာနေသု ကမ္မဿကတံ ဝါ သစ္စာနုလောမိကံ ဝါ ရူပံ အနိစ္စန္တိ ဝါ၊ ဝေဒနာ အနိစ္စာတိ ဝါ၊ သညာ အနိစ္စာတိ ဝါ၊ သင်္ခါရာ အနိစ္စာတိ ဝါ၊ ဝိညာဏံ အနိစ္စန္တိ ဝါ ယံ ဧဝရူပံ အနုလောမိကံ ခန္တိံ ဒိဋ္ဌိံ ရုစိံ မုဒိံ ပေက္ခံ ဓမ္မနိဇ္ဈာနက္ခန္တိံ ပရတော အသုတွာ ပဋိလဘတိ၊ အယံ ဝုစ္စတိ စိန္တာမယာ ပညာ. ယောဂဝိဟိတေသု ဝါ ကမ္မာယတနေသု။ပေ။ ဓမ္မနိဇ္ဈာနက္ခန္တိံ ပရတော သုတွာ ပဋိလဘတိ၊ အယံ ဝုစ္စတိ သုတမယာ ပညာ. သဗ္ဗာပိ သမာပန္နဿ ပညာ ဘာဝနာမယာ ပညာ’’တိ (ဝိဘ. ၇၆၈).

သာ ပန ကာမာဝစရဘာဝနာ အာဝဇ္ဇနဘဝင်္ဂပါတေဟိ အန္တရိတတ္တာ ဘာဝနာတိ န ဝုတ္တာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သဗ္ဗေသံ ပန ပုညာနံ တိဝိဓပုညကိရိယဝတ္ထူနံ အန္တောဂဓတ္တာ ဥပစာရသမာဓိဝိပဿနာသမာဓီနံ ဘာဝနာမယပုညတာ သိဒ္ဓါ. ဣဓ ပန လောကိယဘာဝနာယ ဧဝ သင်္ဂဟိတာ. ရူပါရူပါဝစရာနံ တိဝိဓဘာဝေ ဟီနာတိ လာမကာ. ဟီနုတ္တမာနံ မဇ္ဈေ ဘဝါ မဇ္ဈာ၊ မဇ္ဈိမာတိပိ ပါဌော. ပဓာနဘာဝံ နီတာတိ ပဏီတာ၊ ဥတ္တမာတိ အတ္ထော. အာယူဟနဝသေန အယံ ဟီနမဇ္ဈိမပဏီတတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ယဿာ ဟိ အာယူဟနက္ခဏေ ဆန္ဒော ဝါ ဟီနော ဟောတိ ဝီရိယံ ဝါ စိတ္တံ ဝါ ဝီမံသာ ဝါ၊ သာ ဟီနာ နာမ. ယဿာ တေ ဓမ္မာ မဇ္ဈိမာ၊ သာ မဇ္ဈိမာ နာမ. ယဿာ တေ ဓမ္မာ ပဏီတာ၊ သာ ပဏီတာ နာမ. မုဒုကေဟိ ဝါ ဣန္ဒြိယေဟိ သမ္ပယုတ္တာ ဟီနာ နာမ၊ မဇ္ဈိမေဟိ ဣန္ဒြိယေဟိ သမ္ပယုတ္တာ မဇ္ဈိမာ၊ အဓိမတ္တေဟိ ဣန္ဒြိယေဟိ သမ္ပယုတ္တာ ပဏီတာ နာမ. အပရိယာပန္နာယ ဟီနမဇ္ဈိမတ္တာဘာဝါ ပဏီတတာ ဧဝ ဝုတ္တာ. သာ ဟိ ဥတ္တမဋ္ဌေန အတပ္ပကဋ္ဌေန စ ပဏီတာ.

၂၇. ပဌမဘာဝနာစတုက္ကေ ဘာဝေတီတိ ဧကသ္မိံယေဝ ခဏေ တထာ တထာ ပဋိဝိဇ္ဈန္တော အရိယမဂ္ဂံ ဘာဝေတိ. ဒုတိယဘာဝနာစတုက္ကေ ဧသနာဘာဝနာတိ အပ္ပနာပုဗ္ဗဘာဂေ ဘာဝနာ. သာ ဟိ အပ္ပနံ ဧသန္တိ ဧတာယာတိ ဧသနာတိ ဝုတ္တာ. ပဋိလာဘဘာဝနာတိ အပ္ပနာဘာဝနာ. သာ ဟိ တာယ ဧသနာယ ပဋိလဗ္ဘတီတိ ပဋိလာဘောတိ ဝုတ္တာ. ဧကရသာဘာဝနာတိ ပဋိလာဘေ ဝသီဘာဝံ ပတ္တုကာမဿ ပယောဂကာလေ ဘာဝနာ. သာ ဟိ တေန တေန ပဟာနေန တေဟိ တေဟိ ကိလေသေဟိ ဝိမုတ္တတ္တာ ဝိမုတ္တိရသေန ဧကရသာတိ ကတွာ ဧကရသာတိ ဝုတ္တာ. အာသေဝနာဘာဝနာတိ ပဋိလာဘေ ဝသိပ္ပတ္တဿ ယထာရုစိ ပရိဘောဂကာလေ ဘာဝနာ. သာ ဟိ ဘုသံ သေဝီယတီတိ အာသေဝနာတိ ဝုတ္တာ. ကေစိ ပန ‘‘အာသေဝနာဘာဝနာ ဝသီကမ္မံ၊ ဧကရသာဘာဝနာ သဗ္ဗတ္ထိကာ’’တိ ဝဏ္ဏယန္တိ. စတုက္ကဝိဘာဂေ သမာဓိံ သမာပဇ္ဇန္တာနန္တိ ဝတ္တမာနသမီပေ ဝတ္တမာနဝစနံ. တတ္ထ ဇာတာတိ တသ္မိံ ပုဗ္ဗဘာဂေ ဇာတာ. ဧကရသာ ဟောန္တီတိ အပ္ပနုပ္ပါဒနေ သမာနကိစ္စာ ဟောန္တိ. သမာဓိံ သမာပန္နာနန္တိ အပ္ပိတပ္ပနာနံ. တတ္ထ ဇာတာတိ တဿာ အပ္ပနာယ ဇာတာ. အညမညံ နာတိဝတ္တန္တီတိ သမပ္ပဝတ္တိယာ အညမညံ နာတိက္ကမန္တိ. အဓိမောက္ခဋ္ဌေနသဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဘာဝယတောတိအာဒီသု ဧကက္ခဏေပိ ဧကေကဿ ဣန္ဒြိယဿ သကသကကိစ္စကရဏေ တံတံနိဿယဝသေန သကသကကိစ္စကာရကာနိ သေသာနိပိ ဣန္ဒြိယာနိ ဝိမုတ္တိရသေန ဧကရသာ ဟောန္တီတိ ဝိမုတ္တိရသေနေဝ ဧကရသဋ္ဌေန ဘာဝနာ. ဗလဗောဇ္ဈင်္ဂမဂ္ဂင်္ဂေသုပိ ဧသေဝ နယော. ဧကရသာတိ စ လိင်္ဂဝိပလ္လာသော ကတော.

ဣဓ ဘိက္ခူတိ ဣမသ္မိံ သာသနေ ဘိက္ခု. သံသာရေ ဘယံ ဣက္ခတီတိ ဘိက္ခု. ပုဗ္ဗဏှသမယန္တိအာဒီသု အစ္စန္တသံယောဂတ္ထေ ဥပယောဂဝစနံ၊ အတ္ထတော ပန ဘုမ္မမေဝ၊ ဒိဝသဿ ပုဗ္ဗကာလေတိ အတ္ထော. အာသေဝတီတိ ဝသိပ္ပတ္တံ သမာဓိံ ဘုသံ သေဝတိ. မဇ္ဈနှိကသမယန္တိ ဒိဝသဿ မဇ္ဈကာလေ. သာယနှသမယန္တိ ဒိဝသဿ သာယနှကာလေ. ပုရေဘတ္တန္တိ ဒိဝါဘတ္တတော ပုရေကာလေ. ပစ္ဆာဘတ္တန္တိ ဒိဝါဘတ္တတော ပစ္ဆာကာလေ. ပုရိမေပိ ယာမေတိ ရတ္တိယာ ပဌမေ ကောဋ္ဌာသေ. ကာဠေတိ ကာဠပက္ခေ. ဇုဏှေတိ သုက္ကပက္ခေ. ပုရိမေပိ ဝယောခန္ဓေတိ ပဌမေ ဝယောကောဋ္ဌာသေ၊ ပဌမဝယေတိ အတ္ထော. တီသု စ ဝယေသု ဝဿသတာယုကဿ ပုရိသဿ ဧကေကသ္မိံ ဝယေ စတုမာသာဓိကာနိ တေတ္တိံသ ဝဿာနိ ဟောန္တိ.

၂၈. တတိယဘာဝနာစတုက္ကေ တတ္ထ ဇာတာနံ ဓမ္မာနံ အနတိဝတ္တနဋ္ဌေနာတိ တတ္ထ နေက္ခမ္မာဒီသု ဘာဝနာဝိသေသေသု ဇာတာနံ သမာဓိပညာသင်္ခါတာနံ ယုဂနဒ္ဓဓမ္မာနံ အညမညံ အနတိက္ကမနဘာဝေန. ဣန္ဒြိယာနံ ဧကရသဋ္ဌေနာတိ တတ္ထေဝ သဒ္ဓါဒီနံ ဣန္ဒြိယာနံ နာနာကိလေသေဟိ ဝိမုတ္တတ္တာ ဝိမုတ္တိရသေန ဧကရသဘာဝေန. တဒုပဂဝီရိယဝါဟနဋ္ဌေနာတိ တေသံ အနတိဝတ္တနဧကရသဘာဝါနံ အနုစ္ဆဝိကဿ ဝီရိယဿ ဝါဟနဘာဝေန. အာသေဝနဋ္ဌေနာတိ ယာ တဿ တသ္မိံ သမယေ ပဝတ္တာ အာသေဝနာ. တဿာ အာသေဝနာယ အာသေဝနဘာဝေန.

ရူပသညန္တိ ကုသလဝိပါကကိရိယဝသေန ပဉ္စဒသဝိဓံ ရူပါဝစရဇ္ဈာနသင်္ခါတံ ရူပသညံ. ရူပါဝစရဇ္ဈာနမ္ပိ ဟိ ရူပန္တိ ဝုစ္စတိ ‘‘ရူပီ ရူပါနိ ပဿတီ’’တိအာဒီသု (ဒီ. နိ. ၂.၁၇၄၊ အ. နိ. ၈.၆၆၊ ဓ. သ. ၂၄၈)၊ တဿ ဈာနဿ အာရမ္မဏမ္ပိ ‘‘ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနီ’’တိအာဒီသု (ဒီ. နိ. ၂.၁၇၃၊ အ. နိ. ၈.၆၅-၆၆၊ ဓ. သ. ၂၄၇၊ ၂၄၉). ရူပါဝစရဇ္ဈာနဉှိ သညာသီသေန ရူပေ သညာတိ ကတွာ ရူပသညာတိ ဝုစ္စတိ. ပဋိဃသညန္တိ ကုသလဝိပါကာ ပဉ္စ၊ အကုသလဝိပါကာ ပဉ္စာတိ ဧဝံ ဒသဝိဓံ ပဋိဃသညံ. ဒွိပဉ္စဝိညာဏသမ္ပယုတ္တာ ဟိ သညာ စက္ခာဒီနံ ဝတ္ထူနံ ရူပါဒီနံ အာရမ္မဏာနဉ္စ ပဋိဃာတေန ဥပ္ပန္နတ္တာ ပဋိဃသညာတိ ဝုစ္စတိ. ရူပသညာ သဒ္ဒသညာ ဂန္ဓသညာ ရသသညာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာတိပိ ဧတိဿာ ဧဝ နာမံ. နာနတ္တသညန္တိ အဋ္ဌ ကာမာဝစရကုသလသညာ၊ ဒွါဒသ အကုသလသညာ၊ ဧကာဒသ ကာမာဝစရကုသလဝိပါကသညာ၊ ဒွေ အကုသလဝိပါကသညာ၊ ဧကာဒသ ကာမာဝစရကိရိယသညာတိ ဧဝံ စတုစတ္တာလီသဝိဓံ နာနတ္တသညံ. သာ ဟိ နာနတ္တေ နာနာသဘာဝေ ရူပသဒ္ဒါဒိဘေဒေ ဂေါစရေ ပဝတ္တာ သညာတိ နာနတ္တသညာ၊ စတုစတ္တာလီသဘေဒတော နာနတ္တာ နာနာသဘာဝါ အညမညံ အသဒိသာ သညာတိ ဝါ နာနတ္တသညာတိ ဝုစ္စတိ. သညာဗဟုကတ္တေပိ ဇာတိဂ္ဂဟဏေန ဧကဝစနံ ကတံ.

နိစ္စသညန္တိ နိစ္စန္တိ သညံ နိစ္စသညံ. ဧဝံ သုခသညံ အတ္တသညံ. နန္ဒိန္တိ သပ္ပီတိကံ တဏှံ. ရာဂန္တိ နိပ္ပီတိကံ တဏှံ. သမုဒယန္တိ ရာဂဿ သမုဒယံ. အထ ဝါ ဘင်္ဂါနုပဿနာယ ဘင်္ဂဿေဝ ဒဿနတော သင်္ခါရာနံ ဥဒယံ. အာဒါနန္တိ နိဗ္ဗတ္တနဝသေန ကိလေသာနံ၊ အဒေါသဒဿာဝိတာယ သင်္ခတာရမ္မဏဿ ဝါ အာဒါနံ. ဃနသညန္တိ သန္တတိဝသေန ဃနန္တိ သညံ. အာယူဟနန္တိ သင်္ခါရာနံ အတ္ထာယ ပယောဂကရဏံ. ဓုဝသညန္တိ ထိရန္တိ သညံ. နိမိတ္တန္တိ နိစ္စနိမိတ္တံ. ပဏိဓိန္တိ သုခပတ္ထနံ. အဘိနိဝေသန္တိ အတ္ထိ အတ္တာတိ အဘိနိဝေသံ. သာရာဒါနာဘိနိဝေသန္တိ နိစ္စသာရတ္တသာရဂဟဏာဘိနိဝေသံ. သမ္မောဟာဘိနိဝေသန္တိ ‘‘အဟောသိံ နု ခေါ အဟံ အတီတမဒ္ဓါန’’န္တိအာဒိဝသေန (သံ. နိ. ၂.၂၀) ‘‘ဣဿရတော လောကော သမ္ဘောတီ’’တိအာဒိဝသေန စ သမ္မောဟာဘိနိဝေသံ. အာလယာဘိနိဝေသန္တိ အာဒီနဝါဒဿနေန အလ္လီယိတဗ္ဗမိဒန္တိ အဘိနိဝေသံ. အပ္ပဋိသင်္ခန္တိ အနုပါယဂဟဏံ. သညောဂါဘိနိဝေသန္တိ ကာမယောဂါဒိကံ ကိလေသပ္ပဝတ္တိံ.

ဒိဋ္ဌေကဋ္ဌေတိ ဒိဋ္ဌီဟိ သဟ ဧကသ္မိံ ဌိတာတိ ဒိဋ္ဌေကဋ္ဌာ. တေ ဒိဋ္ဌေကဋ္ဌေ. ကိလေသေန္တိ ဥပတာပေန္တိ၊ ဝိဗာဓေန္တိ ဝါတိ ကိလေသာ. တေ ကိလေသေ. ဒုဝိဓဉှိ ဧကဋ္ဌံ ပဟာနေကဋ္ဌံ သဟဇေကဋ္ဌဉ္စ. ပဟာနေကဋ္ဌံ သက္ကာယဒိဋ္ဌိပမုခါဟိ တေသဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌီဟိ သဟ (ပဋိ. မ. အဋ္ဌ. ၂.၁.၁၁၈) ယာဝ သောတာပတ္တိမဂ္ဂေန ပဟာနာ၊ တာဝ ဧကသ္မိံ ပုဂ္ဂလေ ဌိတာတိ အတ္ထော. ဣဒမိဓာဓိပ္ပေတံ. ဒသသု ဟိ ကိလေသေသု ဣဓ ဒိဋ္ဌိကိလေသောယေဝ အာဂတော. သေသေသု ပန အပါယဂမနီယော လောဘော ဒေါသော မောဟော မာနော ဝိစိကိစ္ဆာ ထိနံ ဥဒ္ဓစ္စံ အဟိရိကံ အနောတ္တပ္ပန္တိ နဝ ကိလေသာ ဒိဋ္ဌိယာ သဟ ပဟာနေကဋ္ဌာ ဟုတွာ သောတာပတ္တိမဂ္ဂေန ပဟီယန္တိ၊ ရာဂဒေါသမောဟပမုခေသု ဝါ ဒိယဍ္ဎေသု ကိလေသသဟဿေသု သောတာပတ္တိမဂ္ဂေန ဒိဋ္ဌိယာ ပဟီယမာနာယ ဒိဋ္ဌိယာ သဟ အပါယဂမနီယာ သဗ္ဗကိလေသာ ပဟာနေကဋ္ဌဝသေန ပဟီယန္တိ၊ သဟဇေကဋ္ဌေ ဒိဋ္ဌိယာ သဟ ဧကသ္မိံ စိတ္တေ ဌိတာတိ အတ္ထော. သောတာပတ္တိမဂ္ဂေန ဟိ ဒွီသု ဒိဋ္ဌိသမ္ပယုတ္တအသင်္ခါရိကစိတ္တေသု ပဟီယမာနေသု တေဟိ သဟဇာတော လောဘော မောဟော ဥဒ္ဓစ္စံ အဟိရိကံ အနောတ္တပ္ပန္တိ ဣမေ ကိလေသာ သဟဇေကဋ္ဌဝသေန ပဟီယန္တိ၊ ဒွီသု ဒိဋ္ဌိသမ္ပယုတ္တသသင်္ခါရိကစိတ္တေသု ပဟီယမာနေသု တေဟိ သဟဇာတော လောဘော မောဟော ထိနံ ဥဒ္ဓစ္စံ အဟိရိကံ အနောတ္တပ္ပန္တိ ဣမေ ကိလေသာ သဟဇေကဋ္ဌဝသေန ပဟီယန္တိ. ဩဠာရိကေ ကိလေသေတိ ဩဠာရိကဘူတေ ကာမရာဂဗျာပါဒေ. အနုသဟဂတေ ကိလေသေတိ သုခုမဘူတေ ကာမရာဂဗျာပါဒေ. သဗ္ဗကိလေသေတိ မဂ္ဂတ္တယေန ပဟီနာဝသေသေ.

ဝီရိယံ ဝါဟေတီတိ ယောဂါဝစရော ဝီရိယံ ပဝတ္တေတိ. ဟေဋ္ဌာ ဧသနာပဋိလာဘဧကရသအာသေဝနဝစနာနိ ဘာဝနာနံ ဝိသေသဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တာနိ ‘‘ဧဝံဘူတာ စ ဘာဝနာ’’တိ. ဣဓ ‘‘တတ္ထ ဇာတာနံ ဓမ္မာနံ အနတိဝတ္တနဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာနံ ဧကရသဋ္ဌေန တဒုပဂဝီရိယဝါဟနဋ္ဌေန အာသေဝနဋ္ဌေနာ’’တိ ဝစနာနိ ဘာဝနာဟေတုဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တာနိ ‘‘ဣမိနာ စ ဣမိနာ စ ဟေတုနာ ဘာဝနာ’’တိ. ဟေဋ္ဌာ အာသေဝနာဘာဝနာတိ နာနာက္ခဏဝသေန ဝုတ္တာ၊ ဣဓ အာသေဝနဋ္ဌေန ဘာဝနာတိ ဧကက္ခဏဝသေနာတိ ဝိသေသော. ရူပံ ပဿန္တော ဘာဝေတီတိအာဒီသု ရူပါဒီနိ ပဿိတဗ္ဗာကာရေန ပဿန္တော ဘာဝေတဗ္ဗံ ဘာဝနံ ဘာဝေတီတိ အတ္ထော. ဧကရသာ ဟောန္တီတိ ဝိမုတ္တိရသေန၊ ကိစ္စရသေန ဝါ ဧကရသာ ဟောန္တိ. ဝိမုတ္တိရသောတိ သမ္ပတ္တိရသော. ကိစ္စသမ္ပတ္တိအတ္ထေန ရသော နာမ ပဝုစ္စတီတိ ဟိ ဝုတ္တန္တိ.

ဘာဝေတဗ္ဗနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.